ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಏವಂ ಮುಹೂರ್ತ್ತಮರ್ಧಂ ವಾ ಧ್ಯಾಯೇದ್ ಯಃ ಶ್ರದ್ಧ್ಯಾ ಹರಿಂ । ಸೋಪಿ ಯಾಂ ಗತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ನ ತಾಂ ಸರ್ವೈರ್ಮಹಾಮಖೈಃ ।। ೩೭೪.

ಹೀಗೆ ಅರ್ಧ ಕ್ಷಣವಾದರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು, ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ ಸಿಗದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಧ್ಯಾತಾ ಧ್ಯಾನಂ ತಥಾ ಧ್ಯೇಯಂ ಯಚ್ಚ ಧ್ಯಾನಪ್ರಯೋಜನಂ । ಏತಚ್ಚತುಷ್ಟಯಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಯೋಗಂ ಯುಞ್ಜೀತ ತತ್ತ್ವವಿತ್ ।। ೩೭೪.

ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವನು, ಧ್ಯಾನ itself, ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ವಿಷಯವಾದುದು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ಉದ್ದೇಶ — ಈ ನಾಲ್ಕನ್ನೂ ತಿಳಿದು, ಯಥಾರ್ಥವನ್ನು ಅರಿತವನು ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸಾದ್‌ಭವೇನ್ಮುಕ್ತಿರೈಶ್ವರ್ಯ್ಯಞ್ಚಾಷ್ಟಧಾ ಮಹತ್ । ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಸಮ್ಪನ್ನಃ ಶ್ರದ್ದಧಾನಃ ಕ್ಷಮಾನ್ವಿತಃ ।। ೩೭೪.

ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯೂ, ಮಹತ್ತಾದ ಎಂಟು ವಿಧದ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳೂ ದೊರಕುತ್ತವೆ; ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹನೆಯುಳ್ಳವನು ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಃ ಸದೋತ್ಸಾಹೀ ಧ್ಯಾತೇತ್ಥಂ ಪುರುಷಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಮೂರ್ತಾಮೂರ್ತ್ತಂ ಪರಮ್ಬ್ರಹ್ಮ ಹರೇರ್ಧ್ಯಾನಂ ಹಿ ಚಿನ್ತನಮ್ ।। ೩೭೪.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನು ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವನಾಗಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹರಿ ಧ್ಯಾನವೆಂದರೆ ರೂಪವಿರುವ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮನನ ಮಾಡುವುದು.

ಸಕಲೋ ನಿಷ್ಕಲೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಪರಮೋ ಹರಿಃ । ಅಣಿಮಾದಿಗುಣೈಶ್ವರ್ಯ್ಯಂ ಮುಕ್ತಿರ್ಧ್ಯಾನಪ್ರಯೋಜನಮ್ ।। ೩೭೪.

ಹರಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ರೂಪದೊಡನೆ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಲ್ಲದವನಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಧ್ಯಾನದ ಉದ್ದೇಶ ಮುಕ್ತಿಯೂ, ಅಣಿಮಾದಿ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳೂ ಆಗಿವೆ.

ಫಲೇನ ಯೋಜಕೋ ವಿಷ್ಣುರತೋ ಧ್ಯಾಯೇತ್ ಪರೇಶ್ವರಂ । ಗಚ್ಛಂಸ್ತಿಷ್ಠನ್ ಸ್ವಪನ್ ಜಾಗ್ರದುನ್ಮಿಷನ್ನಿಮಿಷನ್ನಪಿ ।। ೩೭೪.

ಫಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವವನು ವಿಷ್ಣುವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ, ನಡೆಯುತ್ತಾ, ನಿಂತು, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾ, ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣು ತೆರೆದಿರಲಿ ಮುಚ್ಚಿರಲಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಶುಚಿರ್ವಾಪ್ಯಶುಚಿರ್ವಾಪಿ ಧ್ಯಾಯೇತ್ ಸತತಮೀಶ್ವರಮ್ । ಸ್ವದೇಹಾಯತನಸ್ಯಾನ್ತೇ ಮನಸಿ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ಕೇಶವಮ್ ।। ೩೭೪.

ಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ, ಅಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ತನ್ನ ದೇಹ ರೂಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೇಶವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಹೃತ್ಪದ್ಮಪೀಠಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಧ್ಯಾನಯೋಗೇನ ಪೂಜಯೇತ್ । ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞಃ ಪರಃ ಶುದ್ಧಃ ಸರ್ವದೋಷಕ್ವಿರ್ಜ್ಜಿತಃ ।। ೩೭೪.

ಹೃದಯದ ಕಮಲಾಸನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ತೇನೇಷ್ಟ್ವಾ ಮುಕ್ತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ವಾಹ್ಯಶುದ್ಧೈಶ್ಚ ನಾಧ್ವರೈಃ । ಹಿಂಸಾದೋಷವಿಮುಕ್ತಿತ್ವಾದ್ವಿಶುದ್ಧಿಶ್ಚಿತ್ತಸಾಧನಃ ।। ೩೭೪.

ಈ ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಹೊರಗಿನ ಶುದ್ಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ; ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯ ದೋಷವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಯಮದಿಂದಲೇ ಶುದ್ಧತೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ.

ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞಃ ಪರಸ್ತಸ್ಮಾದಪವರ್ಗಫಲಪ್ರದಃ । ತಸ್ಮಾದಶುದ್ಧಂ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಹ್ಯನಿತ್ಯಂ ವಾಹ್ಯಸಾಧನಂ ।। ೩೭೪.

ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅದು ಪರಮೋದ್ದೇಶವಾದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಶುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗುವ ಹೊರಗಿನ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು.

ಯಜ್ಞಾದ್ಯಂ ಕರ್ಮ್ಮ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಯೋಗಮತ್ಯರ್ಥಮಭ್ಯಸೇತ್ । ವಿಕಾರಮುಕ್ತಮವ್ಯಕ್ತಂ ಭೋಗ್ಯಭೋಗಸಮನ್ವಿತಂ ।। ೩೭೪.

ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯೋಗವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಭೋಗವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವದು.

ಚಿನ್ತಯೇದ್ಧೃದಯೇ ಪೂರ್ವಂ ಕ್ರಮಾದಾದೌ ಗುಣತ್ರಯಂ । ತಮಃ ಪ್ರಚ್ಛಾದ್ಯ ರಜಸಾ ಸತ್ತ್ವೇನ ಚ್ಛಾದಯೇದ್ರಜಃ ।। ೩೭೪.

ಮೊದಲು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ನಂತರ ರಜೋಗುಣವನ್ನು ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಮುಚ್ಚಬೇಕು.

ಧ್ಯಾಯೇತ್ತ್ರಿಮಣ್ಡಲಂ ಪೂರ್ವಂ ಕೃಷ್ಣಾಂ ರಕ್ತಂ ಸಿತಂ ಕ್ರಮಾತ್ । ಸತ್ತ್ವೋಪಾಧಿಗುಣಾತೀತಃ ಪುರುಷಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶಕಃ ।। ೩೭೪.

ಮೊದಲು ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಬಿಳುಪು ಎಂಬ ಮೂರು ವಲಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಸತ್ತ್ವಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಐದನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಧ್ಯೇಯಮೇತದಶುದ್ಧಞ್ಚ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಶುದ್ಧಂ ವಿಚಿನ್ತಯೇತ್ । ಐಶ್ವರ್ಯ್ಯಂ ಪಙ್ಕಜಂ ದಿವ್ಯಂ ಪುರುಷೋಪರಿ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ।। ೩೭೪.

ಈ ಅಶುದ್ಧವಾದ ಧ್ಯಾನವಸ್ತುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಶುದ್ಧವಾದುದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ದೈವಿಕ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಮಲವನ್ನು, ಪುರುಷನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಶುದ್ಧಂ ವಿಕಶಿತಂ ಸಿತಮ್ । ನಾಲಮಷ್ಟಙ್ಗುಲಂ ತಸ್ಯ ನಾಭಿಕನ್ದಸಮುದ್ಭ್ವಂ ।। ೩೭೪.

ಆ ಕಮಲವು ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗುಲ ಅಗಲ, ಶುದ್ಧ, ಹಸಿರುಬಸಿರಾಗಿ, ಅದರ ದಂಡ ಎಂಟು ಅಂಗುಲ ಉದ್ದ, ನಾಭಿಕಾಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗಿದೆ.

ಪದ್ಮಪತ್ರಾಷ್ಟಕಂ ಜ್ಞೇಯಮಣಿಮಾದಿಗುಣಾಷ್ಟಕಮ್ । ಕರ್ಣಿಕಾಕೇಶರಂ ನಾಲಂ ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಭುತ್ತಮಮ್ ।। ೩೭೪.

ಆ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ಐಶ್ವರ್ಯಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗ, ರೇಷ್ಮೆಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡವು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮ್ಮಶ್ಚ ತತ್ಕನ್ದಮಿತಿ ಪದ್ಮಂ ವಿಚಿನ್ತಯೇತ್ । ತದ್ಧರ್ಮಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಂ ಶಿವೈಶ್ವರ್ಯ್ಯಮಯಂ ಪರಂ ।। ೩೭೪.

ಆ ಕಮಲದ ಮೂಲವು ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಹೀಗೆ ಕಮಲವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಧರ್ಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ, ಶಿವನ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರಮವಾದುದು.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪದ್ಮಾಸನಂ ಸರ್ವಂ ಸರ್ವದುಃಖಾನ್ತಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ತತ್ಪದ್ಮಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಶುದ್ಧದೀಪಶಿಖಾಕೃತಿ ।। ೩೭೪.

ಆ ಕಮಲಾಸನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತವನು ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ದೀಪದ ಆಕಾರವಿದೆ.

ಅಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಮಮಲಂ ಧ್ಯಾಯೇದೋಙ್ಕಾರಮೀಶ್ವರಂ । ಕದಮ್ವಗೋಲಕಾಕಾರಂ ತಾರಂ ರೂಪಮಿವ ಸ್ಥಿತಂ ।। ೩೭೪.

ಅಂಗುಷ್ಠದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ, ಕಲ್ಮಷವಿಲ್ಲದ ಓಂಕಾರ ರೂಪದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅದು ಕಡಂಬ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಗೋಳಾಕಾರದಾಗಿ, ಧ್ವನಿಯ ರೂಪದಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಧ್ಯಾಯೇದ್ವಾ ರಶ್ಮಿಜಾಲೇನ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಸಮನ್ತತಃ । ಪ್ರಧಾನಂ ಪುರುಷಾತೀತಂ ಸ್ಥಿತಂ ಪದ್ಮಸ್ಥಮೀಶ್ವರಂ ।। ೩೭೪.

ಒಬ್ಬನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಿರಣಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ, ಮುಖ್ಯವಾದ, ಪುರುಷನಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವ, ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಧ್ಯಾಯೇಜ್ಜಪೇಚ್ಚ ಸತತಮೋಙ್ಕಾರಂ ಪರಮಕ್ಷರಂ । ಮನಃಸ್ಥಿತ್ಯರ್ಥಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಸ್ಥೂಲಧ್ಯಾನಮನುಕ್ರಮಾತ್ ।। ೩೭೪.

ಒಬ್ಬನು ಸದಾ ಓಂ ಎಂಬ ಪರಮ ಶಾಶ್ವತ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥೂಲ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತದ್‌ಭೂತಂ ನಿಶ್ಚಲೀಭೂತಂ ಲಭೇತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಽಪಿ ಸಂಸ್ಥಿತಂ । ನಾಭಿಕನ್ದೇ ಸ್ಥಿತಂ ನಾಲಂ ದಶಾಙ್ಗುಲಸಮಾಯತಂ ।। ೩೭೪.

ಹೀಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದುದನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಅದು ನಾಭಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ, ಅದರ ದಂಡ ಹತ್ತು ಬೆರಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದೆ.

ನಾಲೇನಾಷ್ಟದಲಂ ಪದ್ಮ ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲವಿಸ್ತೃತಂ । ಸಕರ್ಣಿಕೇ ಕೇಸರಾಲೇ ಸೂರ್ಯ್ಯಸೋಮಾಗ್ನಿಮಣ್ಡಲಂ ।। ೩೭೪.

ಆ ದಂಡದಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳಷ್ಟು ಅಗಲದ ಎಂಟು ದಳಗಳ ಕಮಲವು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಿಕೆಯೂ, ಕೇಸರಗಳೂ ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿಯ ವಲಯಗಳಿವೆ.

ಅಗ್ನಿಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯಸ್ಥಃ ಶಙ್ಖಕ್ರಗದಾಧರಃ । ಪದ್ಮೀ ಚತುರ್ಭುಜೋ ವಿಷ್ಣುರಥವಾಷ್ಟಭುಜೋ ಹರಿಃ ।। ೩೭೪.

ಅಗ್ನಿಯ ವಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ ವಿಷ್ಣುವು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಕೈಗಳ ಹರಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.

ಶಾರ್ಙ್ಗಾಕ್ಷವಲಯಧರಃ ಪಾಶಾಙ್ಕುಶಧರಃ ಪರಃ । ಸ್ವರ್ಣಬರ್ಣಃ ಶ್ವೇತವರ್ಣಃ ಸಶ್ರೀವತ್ಸಃ ಸಕೌಸ್ತುಭಃ ।। ೩೭೪.

ಅವನು ಶಾರಂಗ ಬಾಣ, ಚಕ್ರ, ವಲಯ, ಪಾಶ, ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪರಮಾತ್ಮನು; ಬಂಗಾರದ ವರ್ಣ, ಬಿಳಿ ವರ್ಣ, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಮತ್ತು ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ವನಮಾಲೀ ಸ್ವರ್ಣಹಾರೀ ಸ್ಫುರನ್ಮಕರಕುಣ್ಡಲಃ । ರತ್ನೋಜ್ಜವಲಕಿರೀಟಶ್ಚ ಪೀತಾಮ್ಬರಧರೋ ಮಹಾನ್ ।। ೩೭೪.

ಅವನು ವನಮಾಲೆ, ಬಂಗಾರದ ಹಾರ, ಮಿಂಚುವ ಮಕರಕುಂಡಲ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟ, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಮಹಾನ್.

ಸರ್ವ್ವಾಭರಣಭೂಷಾಢ್ಯೋ ವಿತಸ್ತಿರ್ವಾ ಯಥೇಚ್ಛಯಾ । ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಾ ವಾಸುದೇವೋ ವಿಮುಕ್ತ ಓಂ ।। ೩೭೪.

ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಒಂದು ವಿತಸ್ತಿಯಷ್ಟು ಅಥವಾ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಉದ್ದವಿರುವ; 'ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮ, ವಾಸುದೇವ, ಮುಕ್ತ, ಓಂ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು.

ಧ್ಯಾನಾಚ್ಛ್ರಾನ್ತೋ ಜಪೇನ್ಮನ್ತ್ರಂ ಜಪಾಚ್ಛ್ರಾನ್ತಶ್ಚ ಚಿನ್ತಯೇತ್ । ಜಪಧ್ಯಾನಾದಿಯುಕ್ತಸ್ಯ ವಿಷ್ಣುಃ ಶೀಘ್ರಂ ಪ್ರಸೀದತಿ ।। ೩೭೪.

ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಆಯಾಸವಾದಾಗ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಜಪದಿಂದ ಆಯಾಸವಾದಾಗ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಜಪ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಎರಡನ್ನೂ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ವಿಷ್ಣು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಜಪಯಜ್ಞಸ್ಯ ವೈ ಯಜ್ಞಾಃ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹನ್ತಿ ಷೋಡ಼ಶೀಂ । ಜಪಿನಂ ನೋಪಸರ್ಪನ್ತಿ ವ್ಯಾಧಯಶ್ಚಾಧಯೋ ಗ್ರಹಾಃ ೩೭೪.

ಜಪಯಜ್ಞದ ಯಜ್ಞಗಳು ಜಪದ ಹದಿನಾರು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ; ಜಪಿಯನ್ನು ರೋಗಗಳು, ದುಃಖಗಳು, ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.