ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಸಙ್ಘಾತಞ್ಚ ಸಕಾಕೋಲಂ ಕುದ್ಮಲಂ ಪೂತಿಮೃತ್ತಿಕಂ । ಲೋಹಶಙ್ಕುಮೃಜೀಷಞ್ಚ ಪ್ರಧಾನಂ ಶಾಲ್ಮಲೀಂ ನದೀಮ್ ।। ೩೭೧.

ಸಂಘಾತ, ಸಕಾಕೋಲ, ಕುಡ್ಮಲ, ಪೂತಿಮೃತ್ತಿಕ, ಲೋಹಶಂಕು, ಮೃಜೀಷ, ಮುಖ್ಯವಾದ ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮತ್ತು ನದಿ ಎಂಬ ನರಕಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ನರಕಾನ್ ವಿದ್ಧಿ ಕೋಟೀಶನಾಗಾನ್ವೈ ಘೋರದರ್ಶನಾನ್ । ಪಾತ್ಯನ್ತೇ ಪಾಪಕರ್ಮ್ಮಾಣ ಏಕೈಕಸ್ಮಿನ್ಬಹುಷ್ವಪಿ ।। ೩೭೧.

ಈ ನರಕಗಳು ಅನೇಕ ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯದು, ಭಯಾನಕವಾಗಿವೆ; ಪಾಪಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನರಕಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಾರ್ಜಾರೋಲೂಕಗೋಮಾಯುಗೃಧ್ರಾದಿವದನಾಶ್ಚ ತೇ । ತೈಲದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ನರಂ ಕ್ಷಿಪ್ತ್ವಾ ಜ್ವಾಲಯನ್ತಿ ಹುತಾಶನಂ ।। ೩೭೧.

ಮೋಳ, ಗೂಬೆ, ನರಿ, ಗಿಡುಗು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮುಖವಿರುವವರು, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.

ಅಮ್ಬರೀಷೇಷು ಚೈವಾನ್ಯಾಂಸ್ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೇಷು ಚಾಪರಾನ್ । ಅಯಃಪಾತ್ರೇಷು ಚೈವಾನ್ಯಾನ್ ಬಕಹುವಹ್ನಿಕಣೇಷು ಚ ।। ೩೭೧.

ಕೆಲವರನ್ನು ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ, ಇನ್ನಿತರರನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ, ಮತ್ತವರನ್ನು ಪಿತ್ತಲದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿಯ ಕೆಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

ಶೂಲಾಗ್ರಾರೋಪಿತಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಛಿದ್ಯನ್ತೇ ನರಕೇಽಪರೇ । ತಾಡ್ಯನ್ತೇ ಚ ಕಶಾಭಿಸ್ತು ಭೋಜ್ಯನ್ತೇ ಚಾಪ್ಯಯೋಗುಡ಼ಾನ್ ।। ೩೭೧.

ಕೆಲವರನ್ನು ಕಡ್ಡಿಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕುರುಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನಿತರರನ್ನು ನರಕದಲ್ಲಿ ತುಂಡುಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರನ್ನು ಚಮಟಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತವರನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ತುಂಡುಬಿಲ್ಲುಳ್ಳವರು ತಿಂದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

ಯಮದೂತೈರ್ನರಾಃ ಪಾಂಶೂನ್ವಿಷ್ಠಾರಕ್ತಕಫಾದಿಕಾನ್ । ತಪ್ತಂ ಮದ್ಯಂ ಪಾಯಯನ್ತಿ ಪಾಟಯನ್ತಿ ಪಾಟಯನ್ತಿ ಪುನರ್ನರಾನ್ ।। ೩೭೧.

ಯಮದೂತರು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಣ್ಣು, ಮಲ, ರಕ್ತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ಬಿಸಿ ಮದ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹರಿದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಯನ್ತ್ರೇಷು ಪೀಡಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ಭಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ವಾಯಸಾದಿಭಿಃ । ತೈಲೇನೋಷ್ಣೇನ ಸಿಚ್ಯನ್ತೇ ಛಿದ್ಯನ್ತೇ ನೈಕಧಾ ಶಿರಃ ।। ೩೭೧.

ಅವರನ್ನು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕಾಗೆ ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಿಂದುಹಾಕುತ್ತವೆ; ಬಿಸಿ ಎಣ್ಣೆ ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಾ ತಾತೇತಿ ಕ್ರನ್ದಮಾನಾಃ ಸ್ವಕನ್ನನ್ದನ್ತಿ ಕರ್ಮ್ಮ ತೇ । ಮಹಾಪಾತಕಜಾನ್ಘೋರಾನ್ನರಕಾನ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಗರ್ಹಿತಾನ್ ।। ೩೭೧.

'ಅಯ್ಯೋ ತಂದೆ!' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮವೇ ಅವರನ್ನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಭಯಾನಕ, ತಿರಸ್ಕೃತ ನರಕಗಳನ್ನು ಅವರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕರ್ಮ್ಮಕ್ಷಯಾತ್ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಮಹಾಪಾತಕಿನಸ್ತ್ವಿಹ । ಮೃಗಶ್ವಶೂಕರೋಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಯೋನಿಮೃಚ್ಛತಿ ।। ೩೭೧.

ಕರ್ಮ ಕ್ಷಯವಾದ ಮೇಲೆ, ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು ಜಿಂಕೆ, ಕುದುರೆ, ಹಂದಿ ಅಥವಾ ಓಂಟುಗಳ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಖರಪುಕ್ಕಶಮ್ಲೇಚ್ಛಾನಾಂ ಮದ್ಯಪಃ ಸ್ವರ್ಣಹಾರ್ಯ್ಯಂಪಿ । ಕೃಮಿಕೀಟಪತಙ್ಗತ್ವಂ ಗುರುಗಸ್ತೃಣಗುಲ್ಮತಾಂ ।। ೩೭೧.

ಕಠಿಣ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಜನರಲ್ಲಿ, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವವರು ಅಥವಾ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುವವರು ಹುಳು, ಕೀಟ ಅಥವಾ ಪಟಂಗಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಗುರುಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವರು ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಜಾಡುಮರವಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಕ್ಷಯರೋಗೀ ಸ್ಯಾತ್ ಸುರಾಪಃ ಶ್ಯಾವದನ್ತಕಃ । ಸ್ವರ್ಣಹಾರೀ ತು ಕುನಖೀ ದುಶ್ಚರ್ಮ್ಮಾ ಗುರುತಲ್ಪಗಃ ।। ೩೭೧.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಹಲ್ಲುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಚಿನ್ನ ಕಳವು ಮಾಡುವವನು ಕುಣಿತಿರುವ ನೇಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಚರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಗುರುಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವನಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ದುಃಖ ಬರುತ್ತದೆ.

ಯೋ ಯೇನ ಸಂಸ್ಪೃಶತ್ಯೇಷಾಂ ಸ ತಲ್ಲಿಹ್ಗೋಽಭಿಜಾಯತೇ । ಅನ್ನಹರ್ತಾ ಮಾಯಾವೀ ಸ್ಯಾಮ್ಮೂಕೋ ವಾಗಪಹಾರಕಃ ।। ೩೭೧.

ಯಾರು ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅನ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುವವನು ಮೋಸಗಾರನಾಗಿಯೂ, ಮೂಕನಾಗಿಯೂ, ಅಥವಾ ಮಾತನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುವವನಾಗಿಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ಧಾನ್ಯಂ ಹೃತ್ವಾಽತಿರಿಕ್ತಾಙ್ಗಃ ಪಿಶುನಃ ಪೂತಿನಾಸಿಕಃ । ತೈಲಹೃತ್ತೈಲಪಾಯೀ ಸ್ಯಾತ್ ಪೂತಿವಕ್ತ್ರಸ್ತು ಸೂಚಕಃ ।। ೩೭೧.

ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಹೆಚ್ಚುವ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಸೂಯೆಗೊಳಗಾದವನಾಗಿ ಅಥವಾ ದುರ್ಗಂಧ ಬರುವ ಮೂಗಿನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಎಣ್ಣೆ ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಎಣ್ಣೆ ಕುಡಿಯುವವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಗುಟ್ಟನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದವನಿಗೆ ದುರ್ಗಂಧ ಬರುವ ಬಾಯಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಸ್ಯ ಯೋಷಿತಂ ಹೃತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವಮಪಹೃತ್ಯ ಚ । ಅರಣ್ಯೇ ನಿರ್ಜನೇ ದೇಶೇ ಜಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಃ ।। ೩೭೧.

ಬೇರೆವನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಒಂಟಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ರತ್ನಹಾರೀ ಹೀನಜಾತಿರ್ಗನ್ಧಾನ್ ಛುಛುನ್ದರೀ ಶುಭಾನ್ । ಪತ್ರಂ ಶಾಕಂ ಶಿಖೀ ಹೃತ್ವಾ ಮುಖರೋ ಧಾನ್ಯಹಾರಕಃ ।। ೩೭೧.

ರತ್ನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಕಡಿಮೆ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಸುಗಂಧವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಎಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಎಲೆ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ನವಿಲಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವನು ಜಾಸ್ತಿ ಮಾತಾಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಜಃ ಪಶುಂಪಯಃ ಕಾಕೋ ಯಾನಮುಷ್ಟ್ರಃ ಫಲಂ ಕಪಿಃ । ಮಧು ದಂಶಃ ಫಲಂ ಗೃಧ್ರೋ ಗೃಹಕಾಕ ಉಪಸ್ಕರಂ ।। ೩೭೧.

ಮೇಕೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಕಾಗೆ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಕೋತಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಜೇನುಹುಳು ಜೇನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಗಿಡುಗ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮನೆಕಾಗೆ ಮನೆ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಶ್ವಿತ್ರೀ ವಸ್ತ್ರಂ ಸಾರಸಞ್ಚ ಝಿಲ್ಲೀ ಲವಣಹಾರಕಃ । ಉಕ್ತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಸ್ತಾಪಃ ಶತ್ರಾದ್ಯೈರಾಧಿಭೌತಿಕಃ ।। ೩೭೧.

ಶ್ವೇತ್ರೋಗವುಳ್ಳವನು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸಾರಸ ಹಕ್ಕಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಜಿಲೀಜಿಲೀ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆತ್ಮಸಂಬಂಧಿ ದುಃಖವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಶತ್ರು ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಬರುವದು ಭೌತಿಕ ದುಃಖ.

ಗ್ರಹಾಗ್ನಿದೇವಪೀಡ಼ಾದ್ಯೈರಾಧಿದೈವಿಕ ಈರಿತಃ । ತ್ರಿಧಾ ತಾಪಂ ಹಿ ಸಂಸಾರಂ ಜ್ಞಾನಯೋಗಾದ್ವಿನಾಶಯೇತ್ ೩೭೧.

ಗ್ರಹಗಳು, ಬೆಂಕಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಬರುವದು ದೈವಿಕ ದುಃಖವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಸಂಸಾರತಾಪಮುಕ್ತ್ಯರ್ಥಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಽಷ್ಟಾಙ್ಗಯೋಗಕಂ । ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶಕಂ ಜ್ಞಾನಂ ಯೋಗಸ್ತತ್ರೈಕಚಿತ್ತತಾ ।। ೩೭೨.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು: ಸಂಸಾರದ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗಲು, ನಾನು ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಜ್ಞಾನ; ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ಕಡೆ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿರಬೇಕು.

ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿನಿರೋಧಶ್ಯ ಜೀವಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮನೋಃ ಪರಃ । ಅಹಿಸಾ ಸತ್ಯಮಸ್ತೇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ್ಯಾಪರಿಗ್ರಹೌ ।। ೩೭೨.

ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದೇ ಜೀವಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಪರಮ ಐಕ್ಯ. ಹಿಂಸಿಸದಿರುವುದು, ಸತ್ಯವಾಡುವುದು, ಕಳವು ಮಾಡದಿರುವುದು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಬಯಸದಿರುವುದೇ ಇದರ ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮಗಳು.

ಯಮಾಃ ಪಞ್ಚ ಸ್ಮೃತಾ ವಿಪ್ರ ನಿಯಮಾದ್‌ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಾಃ । ಶೌಚಂ ಸನ್ತೋಷತಪಸೀ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯೇಶ್ವರಪೂಜನೇ ।। ೩೭೨.

ಈ ಐದುಗಳನ್ನು ಯಮಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಜ್ಞಾನಿಯೇ; ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಶೌಚ, ಸಂತೋಷ, ತಪಸ್ಸು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ದೇವರ ಪೂಜೆ ಇವು ನಿಯಮಗಳು.

ಭೂತಾಪೀಡ಼ಾ ಹ್ಯಹಿಂಸಾ ಸ್ಯಾದಹಿಂಸಾ ಧರ್ಮ್ಮ ಉತ್ತಮಃ । ಯಥಾ ಗಜಪದೇಽನ್ಯಾನಿ ಪದಾನಿ ಪಥಗಾಮಿನಾಂ ।। ೩೭೨.

ಹಿಂಸಿಸದಿರುವುದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧರ್ಮ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆ ಆನೆ ಪಾದದ ಗುರುತು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಹೀಗೆಯೇ.

ಏವಂ ಸರ್ವಮಹಿಂಸಾಯಾಂ ಧರ್ಮ್ಮಾರ್ಥಮಭಿಧೀಯತೇ । ಉದ್ವೇಗಜನನಂ ಹಿಂಸಾ ಸನ್ತಾಪಕರಣನ್ತಥಾ ।। ೩೭೨.

ಹೀಗೆಯೇ, ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳು ಹಿಂಸಿಸದಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ; ಹಿಂಸೆ ದುಃಖ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕುಲತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರುಕ್ಕೃತಿಃ ಶೋನಿತಕೃತಿಃ ಪೈಶುನ್ಯಕರಣನ್ತಥಾ । ಹಿತಸ್ಯಾತಿನಿಷೇಧಶ್ಚ ಮರ್ಮೋದ್‌ಘಾಟನಮೇವ ಚ ।। ೩೭೨.

ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯುವುದು, ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಮಾಡುವುದು, ಪರನಿಂದೆ, ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗಾಯ ಮಾಡುವುದೂ ಸೇರಿವೆ.

ಸುಖಾಪಹ್ನುತಿಃ ಸಂರೋಧೋ ಬಧೋ ದಶವಿಧಾ ಚ ಸಾ । ಯದ್‌ಭೂತಹಿತಮತ್ಯನ್ತಂ ವಚಃ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ।। ೩೭೨.

ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು, ತಡೆಯುವುದು, ಬಂಧಿಸುವುದು—ಇವು ಹಿಂಸೆಯ ಹತ್ತು ರೂಪಗಳು. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಸತ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ.

ಸತ್ಯಂ ಬ್ರೂಯಾತ್ಪ್ರಿಯಂ ಬ್ರೂಯಾನ್ನ ಬ್ರೂಯಾತ್ಸತ್ಯಮಪ್ರಿಯಂ । ಪ್ರಿಯಞ್ಚ ನಾನೃತಂ ಬ್ರೂಯಾದೇಷ ಧರ್ಮ್ಮಃ ಸನಾತನಃ ।। ೩೭೨.

ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಬೇಕು, ಹಿತವಾದುದನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕು; ಆದರೆ ಕಠಿಣ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು; ಸುಖದ ಸುಳ್ಳನ್ನೂ ಹೇಳಬಾರದು—ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ.

ಮೈಥುನಸ್ಯ ಪರಿತ್ಯಾಗೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ್ಯನ್ತದಷ್ಟಧಾ । ಸ್ಮರಣಾಂ ಕೀರ್ತ್ತನಂ ಕೇಲಿಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಣಂ ಗುಹ್ಯಭಾಷಣಂ ।। ೩೭೨.

ಮೈಥುನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಂಟು ವಿಧ: ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸುವುದು, ಕೀರ್ತಿ ಮಾಡುವುದು, ಆಟವಾಡುವುದು, ನೋಡುವುದು, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವುದು—

ಸಙ್ಕಲ್ಪೋಽಧ್ಯವಸಾಯಶ್ಚ ಕ್ರಿಯಾನಿರ್ವೃತ್ತಿರೇವ ಚ । ಏತನ್ಮೈಥುನಮಷ್ಟಾಙ್ಗಂ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಮನೀಷಿಣಃ ।। ೩೭೨.

ಉದ್ದೇಶ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಪೂರ್ಣತೆ — ಇವುಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂಭೋಗದ ಎಂಟು ಅಂಗಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ್ಯಂ ಕ್ರಿಯಾಮೂಲಮನ್ಯಥಾ ವಿಫಲಾ ಕ್ರಿಯಾ । ವಸಿಷ್ಠಞ್ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಶುಕ್ರೋ ದೇವಾಚಾರ್ಯ್ಯಃ ಪಿತಾಮಹಃ ।। ೩೭೨.

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವೇ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಾರ್ಯ ಫಲವತ್ತಾಗದು. ವಸಿಷ್ಠ, ಚಂದ್ರನು, ಶುಕ್ರನು, ದೇವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹನು —