ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ತ್ರಿವ್ಯಾಮಾನಿ ತಥಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪ್ರಾಹುರ್ವೇದವಿದೋ ಜನಾಃ । ರಕ್ತವಾಯುಸಮಾಯೋಗಾತ್ಕಾಮೇ ಯಸ್ಯೋದ್ಭವಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅವು ಮೂರು ವ್ಯಾಮ ಉದ್ದವಿವೆ ಎಂದು ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ರಕ್ತ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಸಂಗಮದಿಂದ ಕಾಮ ಎಂಬುದು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಫಪ್ರಸಾರಾದ್ಭವತಿ ಹೃದಯಂ ಪದ್ಮಸಂನಿಭಮ್ । ಅಧೋಮುಖಂ ತಚ್ಛುಷಿರಂ ಯತ್ರ ಜೀವೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಕಫವು ಹರಡಿದಾಗ ಹೃದಯವು ಕಮಲದಂತೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೆಳಗೆ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ಒಳಗೆ ಬೊತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಜೀವಾತ್ಮನು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.

ಚೈತನ್ಯಾನುಗತಾ ಭಾವಾಃ ಸರ್ವೇ ತತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ । ತಸ್ಯ ವಾಮೇ ಯಥಾ ಪ್ಲೀಹಾ ದಕ್ಷಿಣೇ ಚ ಯಥಾ ಯಕೃತ್

ಎಲ್ಲಾ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಾವನೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಅದರ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಿಹೆ ಇದೆ, ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ ಇದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇ ಚ ತಥಾ ಕ್ಲೋಮ ಪದ್ಮಸ್ಯೈವಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ । ಶ್ರೋತಾಂಸಿ ಯಾನಿ ದೇಹೇಽಸ್ಮಿನ್ಕಫರಕ್ತವಹಾನಿ ಚ

ಅದೇ ರೀತಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋಮವೂ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಾಳಿಗಳು ಕಫ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊರುತ್ತವೆ.

ತೇಷಾಂ ಭೂತಾನುಮಾನಾಚ್ಚ ಭವತೀನ್ದ್ರಿಯಸಂಭವಃ । ನೇತ್ರಯೋರ್ಮಣ್ಡಲಂ ಶುಕ್ಲಂ ಕಫಾದ್ಭವತಿ ಪೈತೃಕಮ್

ಅವುಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಭೂತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಕಣ್ಣುಗಳೊಳಗಿನ ಬಿಳಿ ವಲಯವು ಕಫದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು, ಅದು ತಂದೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ಮಣ್ಡಲಂ ವಾತಾತ್ತಥಾ ಭವತಿ ಮಾತೃಕಮ್ । ಪಿತ್ತಾತ್ತ್ವಙ್ಮಣ್ಡಲಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಮಾತಾಪಿತೃಸಮುದ್ಭವಮ್

ಕೃಷ್ಣವರ್ಣದ ವಲಯವು ವಾಯುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ತಾಯಿಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಚರ್ಮದ ವಲಯವು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟಿದುದೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಮಾಂಸಾಸೃಕ್ಕಫಜಾ ಜಿಹ್ವಾ ಮೇದೋಸೃಕ್ಕಫಮಾಂಸಜೌ । ವೃಷಾ (ಷ) ಣೌ ದಶ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಜ್ಞೇಯಾನ್ಯಾಯತನಾನಿ ತು

ಜಿಹ್ವೆ ಮಾಂಸ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೊಬ್ಬು, ರಕ್ತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಿಂದ ವೃಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಗೆ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಮೂರ್ಧಾ ಹೃನ್ನಾಭಿಕಣ್ಠಾಶ್ಚ ಜಿಹ್ವಾ ಶುಕ್ರಂ ಚ ಶೋಣಿತಮ್ । ಗುದಂ ವಸ್ತಿಶ್ಚ ಗುಲ್ಫಂ ಚ 'ಕಣ್ಡುರಾಃ ಷೋಡಶೇರಿತಾಃ

ತಲೆ, ಹೃದಯ, ನಾಭಿ, ಗಂಟಲು, ಜಿಹ್ವೆ, ಬೀಜ, ರಕ್ತ, ಗುದ, ಮೂತ್ರಾಶಯ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ಮೊಣಕಾಲು—ಇವು ಹದಿನಾರು ನಾಡಿಗಳು.

ದ್ವೇ ಕರೇ ದ್ವೇ ಚ ಚರಣೇ ಚತಸ್ರಃ ಪೃಷ್ಠತೋ ಗಲೇ' । ದೇಹೇ ಪಾದಾದಿಶೀರ್ಷಾನ್ತೇ ಜಾಲಾನಿ ಚೈವ ಷೋಡಶ

ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು, ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ ನಾಲ್ಕು; ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿನಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗೆ ಹದಿನಾರು ಜಾಲಗಳು ಇವೆ.

ಮಾಂಸಸ್ನಾಯುಶಿರಾಸ್ಥಿಭ್ಯಶ್ಚತ್ವಾರಶ್ಚ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ । ಮಣಿಬನ್ಧನಗುಲ್ಫೇಷು ನಿಬದ್ಧಾನಿ ಪರಸ್ಪರಮ್

ಮಾಂಸ, ಸ್ನಾಯು, ಶಿರಾ ಮತ್ತು ಎಲುಬುಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ಸೇರಿವೆ. ಇವು ಕೈಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ಮೊಣಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ.

ಷಟ್ ಕೂರ್ಚಾನಿ' ಸ್ಮೃತಾನೀಹ ಹಸ್ತಯೋಃ ಪಾದಯೋಃ ಪೃಥಕ್ । ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ಚ ತಥಾ ಮೇದ್ರೇ ಕಥಿತಾನಿ ಮನೀಷಿಭಿಃ

ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆರು ಗುಚ್ಚಗಳು ಇದ್ದವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದಲ್ಲೂ ಇವೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯೋಪಗತಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ಮಾಂಸರಜ್ಜವಃ । ತಾವನ್ತ್ಯ (ತ್ಯ) ಶ್ಚ ತಥಾ ಪೇಶ್ಯಸ್ತಾಸಾಂ ಬನ್ಧನಕಾರಿಕಾಃ

ಹಿಂಭಾಗದ ಮೂಳೆ ಬಳಿ ನಾಲ್ಕು ಮಾಂಸದ ತಂತಿಗಳು ಇವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ನಾಯುಗಳು ಇದ್ದು, ಅವು ಬಲವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸೀರಣ್ಯಶ್ಚ ತಥಾ ಸಪ್ತ ಪಞ್ಚ ಮೂರ್ಧಾನಮಾಶ್ರಿತಾಃ । ಏಕೈಕಾ ಮೇಢ್ರಜಿಹ್ವಾಸ್ತಾ ಅಸ್ಥಿಷಷ್ಟಿಶತತ್ರಯಮ್

ಏಳು ಶಿರೆಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ತಲೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೆ. ಪ್ರತಿ ಒಂದು ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಜಿಹ್ವೆಯಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಎಲುಬುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅರವತ್ತಮೂರು.

ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಸಹ ಚತುಃ ಷಷ್ಟಿರ್ದಶನಾ ವಿಂಶತಿರ್ನಖಾಃ । ಪಾಣಿಪಾದಶಲಾಕಾಶ್ಚ ತಾಸಾಂ ಸ್ಥಾನಚತುಷ್ಟಯಮ್

ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನಲವತ್ತನಾಲ್ಕು ಹಲ್ಲುಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತು ನೇಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೈ ಕಾಲಿನ ದಂಡಗಳು ಇದ್ದವೆ. ಇವು ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುವು.

ಷಷ್ಟ್ಯಙ್ಗುಲೀನಾಂ ದ್ವೇ ಪಾರ್ಷ್ಣಯೋರ್ಗುಲ್ಫೇಷು ಚ ಚತುಷ್ಟಯಮ್ । ಚತ್ವಾರ್ಯರನ್ಯೋರಸ್ಥೀನಿ ಜಙ್ಘಯೋಸ್ತದ್ವದೇವ ತು

ಅರವತ್ತು ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾದದ ಹೆಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಮೊಣಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ನಾಲ್ಕು ಎಲುಬುಗಳು ಮುಡುಗೆಯಲ್ಲೂ, ಅದೇ ರೀತಿ ಜಂಘೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇವೆ.

ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಜಾನುಕಪೋಲೋರುಫಲಕಾಂಶಸಮುದ್ಭವಮ್ (ದ್ಭವೇ) । ಅಕ್ಷಸ್ಥಾನಾಂಶಕ ಶ್ರೋಣಿಫಲಕೇ ಚೈವಮಾದಿಶೇತ್

ಮಣಿಕಟ್ಟು, ಮೊಣಕಾಲು ಮತ್ತು ತೊಡೆಯಿಂದ ಎರಡು ಎರಡು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕಣ್ಣಿನ ಗವಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಕಡುಕಾಲಿನ ಎಲುಬುಗಳಲ್ಲೂ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಭಗಾಸ್ತೋಕಂ ತಥಾ ಪೃಷ್ಠೇ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ಪಞ್ಚ ಚ । ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ಚ ತಥಾಽಸ್ಥೀನಿ ಜತ್ರುಕಂ ಚ ತಥಾ ಹನುಃ

ಭಗ, ಹಿಂಭಾಗ, ನಲವತ್ತೈದು ಎಲುಬುಗಳು, ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲೂ, ಅದೇ ರೀತಿ ಕಂಠಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಇವೆ.

ತನ್ಮೂಲಂ ದ್ವೇ ಲಲಾಟಾಕ್ಷಿಗಣ್ಡನಾಸಾಙ್ಖ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ । ಪರ್ಶುಕಾಸ್ತಾಲುಕೈಃ ಸಾರ್ಧಮರ್ಬುದೈಶ್ಚ ದ್ವಿಸಪ್ತತಿಃ

ಅವುಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಲುಬುಗಳು ನುಣುಪು, ಕಣ್ಣು, ಕೆನ್ನೆ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಪಲ್ಲಟ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು.

ದ್ವೇ ಶಙ್ಖಕೇ ಕಪಾಲಾನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯೇವ ಶಿರಸ್ತಥಾ । ಉರಃ ಸಪ್ತದಶಾಽಸ್ಥೀನಿ ಸಂಧೀನಾಂ ದ್ವೇ ಶತೇ ದಶ

ಎರಡು ಕಪಾಲದ ಭಾಗಗಳು, ನಾಲ್ಕು ತಲೆ ಎಲುಬುಗಳು, ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಇದ್ದವೆ. ಎಡವತ್ತೇಳು ಎಲುಬುಗಳು ಉರಸಿನಲ್ಲಿ, ಎರಡು ನೂರು ಹತ್ತು ಸಂಧಿಗಳು ಇದ್ದವೆ.

ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿಸ್ತು ಶಾಖಾಸು ಷಷ್ಟಿಶ್ಚೈಕವಿವರ್ಜಿತಾ । ಅನ್ತರಾ ವೈ ತ್ರ್ಯಶೀತಿಶ್ಚ ಸ್ನಾಯೋರ್ನವಶತಾನಿ ಚ

ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅರವತ್ತು ಒಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತಮೂರು, ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ನೂರು ಸ್ನಾಯುಗಳು ಇವೆ.

ತ್ರಿಂಶಾಧಿಕೇ ದ್ವೇ ಶತೇ ತು ಅನ್ತರಾಧೌ ತು ಸಪ್ತತಿಃ । ಊರ್ಧ್ವಗಾಃ ಷಟ್ ಶತಾನ್ಯೇವ ಶಾಖಾಸ್ತು ಕಥಿತಾನಿ ತು

ಎರಡು ನೂರು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಒಟ್ಟು, ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತು; ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ನೂರು, ಅಂಗಗಳು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಞ್ಚ ಪೇಶೀಶತಾನ್ಯೇವ ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಥೋರ್ಧ್ವಗಾಃ । ಚತುಃ ಶತಂ ತು ಶಾಖಾಸು ಅನ್ತರಾಧೌ ಚ ಷಷ್ಠಿಕಾ

ಐದು ನೂರು ಮಾಂಸಕಡ್ಡಿಗಳು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ನಲವತ್ತು; ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನೂರು, ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಇವೆ.

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಚೈಕಾಧಿಕಾ ವೈ ಸ್ಯಾದ್ವಿಂಶತಿಶ್ಚತುರುತ್ತರಾ । ಸ್ತನಯೋರ್ದಶ ಯೋನೌ ಚ ತ್ರಯೋದಶ ತಥಾಽಽಶಯೇ

ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು, ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು; ಹತ್ತು ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ, ಹದಿಮೂರು ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ಇವೆ.

ಗರ್ಭಸ್ಯ ಚ ಚತಸ್ರಃ ಸ್ಯುಃ ಶಿರಾಣಾಂ ಚ ಶರೀರಿಣಾಮ್ । ತ್ರಿಂಶಚ್ಛತಸಹಸ್ರಾಣಿ ತಥಾಽನ್ಯಾನಿ ನವೈವ ತು

ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಲ್ಕು ನಾಳಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲಕ್ಷ ನಾಳಿಗಳು ಇವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಂಬತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವೆ.

ಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶತ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ರಸಂ ದೇಹೇ ವಹನ್ತಿ ತಾಃ । ಕೇದಾರ ಇವ ಕುಲ್ಯಾಶ್ಚ ಕ್ಲೇದಲೇಪಾದಿಕಂ ಚ ಯತ್

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ನಾಳಿಗಳು ದೇಹದ ರಸವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸುವ ಕಾಲುವೆಗಳಂತೆ, ಅವು ಒದ್ದೆ, ಲೇಪನ ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ರವಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

ದ್ವಾಸಪ್ತತಿಸ್ತಥಾ 'ಕೋಟ್ಯೋ ವ್ಯೋಮ್ನಾಮಿಹ ಮಹಾಮುನೇ । ಮಜ್ಜಾಯಾ ಮೇದಸಶ್ಚೈವ ವಸಾಯಾಶ್ಚ ತಥಾ ದ್ವಿಜ

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜೆ, ಮೇದು, ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಕೋಟಿ ನಾಳಿಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮೂತ್ರಸ್ಯ ಚೈವ ಪಿತ್ತಸ್ಯ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಃ ಶಕೃತಸ್ತಥಾ । ರಕ್ತಸ್ಯ ಸರಸಸ್ಯಾತ್ರ ಕ್ರಮಶೋಽಞ್ಜಲಯೋ ಮತಾಃ

ಮೂತ್ರ, ಪಿತ್ತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ಮಲ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ರಸಕ್ಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಂಜಲಿಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅರ್ಧಾರ್ಧಾಭ್ಯಧಿಕಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಪೂರ್ವಪೂರ್ವಾಞ್ಜಲೇರ್ಮತಾಃ । ಅರ್ಧಾಞ್ಜಲಿಶ್ಚ ಶುಕ್ರಸ್ಯ ತದರ್ಥಂ ಚ ತಥೌಜಸಃ

ಪ್ರತಿ ಹಿಂದಿನ ದ್ರವವು ಮುಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಅರ್ಧ ಅಂಜಲಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಜಸಸ್ತು ತಥಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಚತಸ್ರಃ ಕಥಿತಾ ಬುಧೈಃ । ಶರೀರಂ ಮಲದೋಷಾದಿಪಿಣ್ಡಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾಽಽತ್ಮನಿ ತ್ಯಜೇತ್

ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಜೋನಾಳಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಹವನ್ನು ಮಲ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದದು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬಿಡಬೇಕು.