ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ವಿಶ್ವಾ ವಿಷಾ ಪ್ರತಿವಿಷಾ ವನಶ್ರೃಙ್ಗಾಟಗೋಕ್ಷುರೌ । ನಾರಾಯಣೀ ಶತಮೂಲೀ ಕಾಲೇಯಕಹರಿದ್ರವಃ ।। ೩೬೩.

ವಿಶ್ವಾ, ವಿಷಾ, ಪ್ರತಿವಿಷಾ, ವನಶೃಂಗಾಟ, ಗೋಕ್ಷುರ, ನಾರಾಯಣಿ, ಶತಮೂಲೀ, ಕಾಲೇಯಕ ಮತ್ತು ಹಳದಿ.

ದಾರ್ವೀ ಪಚಮ್ಪಚಾ ದಾರು ಶುಕ್ಲಾ ಹೈಮವತೀ ವಚಾ । ವಚೋಗ್ರಗನ್ಧಾ ಷಡ್‌ಗ್ರನ್ಥಾ ಗೋಲೋಮೀ ಶತಪರ್ವಿಂಕಾ ।। ೩೬೩.

ದಾರ್ವೀ, ಪಚಂಪಚಾ, ದಾರು, ಶುಕ್ಲಾ, ಹೈಮವತೀ, ವಚಾ, ಗಂಧವಂತ ವಚಾ, ಷಡ್ಗ್ರಂಥಾ, ಗೋಲೋಮೀ ಮತ್ತು ಶತಪರ್ವಿಂಕಾ.

ಆಸ್ಫೋತಾ ಗಿರಿಕರ್ಣೀ ಸ್ಯಾತ್ ಸಿಂಹಾಸ್ಯೋ ವಾಸಕೋ ವೃಷಃ । ಮಿಶೀ ಮಧುರಿಕಾಚ್ಛತ್ರಾ ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷೇಕ್ಷುರಕ್ಷುರಾ ।। ೩೬೩.

ಆಸ್ಫೋಟಾ, ಗಿರಿಕರ್ಣೀ, ಸಿಂಹಾಸ್ಯ, ವಾಸಕ, ವೃಷ, ಮಿಶೀ, ಮಧುರಿಕಾ, ಛತ್ರಾ, ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷ, ಇಕ್ಷುರ ಮತ್ತು ಕ್ಷುರಾ.

ವಿಡಙ್ಗೋಽಸ್ತ್ರೀ ಕೃಮಿಘ್ನಃ ಸ್ಯಾತ್ ವಜ್ರದ್ರುಸ್ರುಕ್ಸ್ನುಹೀ ಸುಧಾ । ಗೃದ್ವೀಕಾ ಗೋಸ್ತನೀ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ವಲಾ ವಾಟ್ಯಾಲಕಸ್ತಥಾ ।। ೩೬೩.

ವಿಡಂಗ, ಅಸ್ತ್ರೀ, ಕೃಮಿಘ್ನ, ವಜ್ರದ್ರು, ಸ್ರುಕ್ಸ್ನುಹೀ, ಸುಧಾ, ಗೃದ್ವಿಕಾ, ಗೋಸ್ತನಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಾ, ವಲಾ ಮತ್ತು ವಾಟ್ಯಾಲಕ.

ಕಾಲಾ ಮಸೂರವಿದಲಾ ತ್ರಿಪುಟಾ ತ್ರಿವೃತ್ । ಮಧುಕಂ ಕ್ಲೀತಕಂ ಯಷ್ಟಿಮಧುಕಾ ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ ।। ೩೬೩.

ಕಾಲಾ, ಮಸೂರ, ವಿದಲಾ, ತ್ರಿಪುಟಾ, ತ್ರಿವೃತ್, ಮಧುಕ, ಕ್ಲೀತಕ, ಯಷ್ಟಿಮಧುಕ ಮತ್ತು ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ.

ವಿದಾರೀ ಕ್ಷೀರಶುಕ್ಲೇಕ್ಷುಗನ್ಧಾ ಕ್ರೋಷ್ಟ್ರೀ ಚ ಯಾ ಸಿತಾ । ಗೋಪೀ ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾರಿವಾ ಸ್ಯಾದನನ್ತೋತ್ಪಲಶಾರಿವಾ ।। ೩೬೩.

ವಿದಾರಿ, ಕ್ಷೀರಶುಕ್ಲ, ಇಕ್ಷುಗಂಧಾ, ಕ್ರೋಷ್ಟ್ರಿ, ಯಾ, ಸಿತಾ, ಗೋಪಿ, ಶ್ಯಾಮಾ, ಶಾರಿವಾ, ಅನಂತಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತಪಲಶಾರಿವಾ.

ಮೋಚಾ ರಮ್ಭಾ ಚ ಕದಲೀ ಭಷ್ಟಾಕೀ ದುಷ್ಪ್ರಧರ್ಷಿಣೀ । ಸ್ಥಿರಾ ಧ್ರುವಾ ಸಾಲಪರ್ಣೀ ಶ್ರೃಙ್ಗೀ ತು ವೃಷಭೋ ವೃಷಃ ।। ೩೬೩.

ಮೊಚಾ, ರಂಭಾ, ಕಡಲಿ, ಭಷ್ಟಾಕಿ, ದುಷ್ಪ್ರಧರ್ಷಿಣಿ, ಸ್ಥಿರಾ, ಧ್ರುವಾ, ಸಾಲಪರ್ಣಿ, ಶೃಂಗಿ, ವೃಷಭ ಮತ್ತು ವೃಷ.

ಗಾಙ್ಗೇರುಕೀ ನಾಗಬಲಾ ಮುಷಲೀ ತಾಲಮೂಲಿಕಾ । ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೀ ಪಟೋಲಿಕಾ ಜಾಲೀ ಅಜಶ್ರೃಙ್ಗೀ ವಿಷಾಣಿಕಾ ।। ೩೬೩.

ಗಾಂಗೆರುಕಿ, ನಾಗಬಲಾ, ಮುಷಲಿ, ತಾಳಮೂಲಿಕ, ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಿ, ಪಟ್ಟೋಲಿಕ, ಜಾಲಿ, ಅಜಶೃಂಗಿ ಮತ್ತು ವಿಷಾಣಿಕಾ.

ಸ್ಯಾಲ್ಲಾಙ್ಗಲಿಕ್ಯಗ್ನಿಶಿಖಾ ತಾಮ್ಬೂಲೀ ಗಗವಲ್ಲ್ಯಪಿ । ಹರೇಣೂ ರೇಣುಕಾ ಕೌನ್ತೀ ಹ್ರೀವೇರೋ ದಿವ್ಯನಾಗರಂ ।। ೩೬೩.

ಲಾಂಗಲಿಕಿ, ಅಗ್ನಿಶಿಖಾ, ತಾಂಬೂಲಿ, ಗಗವಲ್ಲಿ, ಹರೇಣು, ರೇಣುಕಾ, ಕೌಂತಿ, ಹ್ರೀವೇರ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯನಾಗರ.

ಕಾಲಾನುಸಾರ್ಯ್ಯವೃದ್ಧಾಶ್ಮಪುಷ್ಪಶೀತಶಿವಾನಿ ತು । ಶಿವಾ ತಾಮಲಕೀ ಚಾಥ ಹನುರ್ಹಟ್ಟವಿಲಾಸಿನೀ ।। ೩೬೩.

ಕಾಲಾನುಸಾರ್ಯ, ವೃದ್ಧಾಶ್ಮ, ಪುಷ್ಪಶೀತ, ಶಿವಾನಿ, ಶಿವಾ, ತಾಮಲಕಿ ಮತ್ತು ಹನುರ್ಹಟ್ಟವಿಲಾಸಿನಿ.

ಗ್ರನ್ಥಿಪರ್ಣಂ ಶುಕಂ ವರ್ಹಿ ವಲಾ ತು ತ್ರಿಪುಟಾ ತ್ರುಟಿಃ । ಶಿವಾ ತಾಮಲಕೀ ಚಾಥ ಹನುರ್ಹಟ್ಟವಿಲಾಸಿನೀ ।। ೩೬೩.

ಗ್ರಂಥಿಪರ್ಣ, ಶುಕ, ವರ್ಹಿ, ವಲಾ, ತ್ರಿಪುಟಾ, ತ್ರುಟಿ, ಶಿವಾ, ತಾಮಲಕಿ ಮತ್ತು ಹನುರ್ಹಟ್ಟವಿಲಾಸಿನಿ.

ಕುಟಂ ನಟಂ ದಶಪುರಂ ವಾನೇಯಂ ಪರಿಪೇಲವಮ್ । ತಪಸ್ವಿನೀ ಜಟಾಮಾಂಸೀ ಪೃಕ್ಕಾ ದೇವೀ ಲತಾ ಲಕ್ಷೂ ।। ೩೬೩.

ಕುಟ, ನಟ, ದಶಪುರ, ವಾನೆಯ, ಪರಿಪೆಲವ, ತಪಸ್ವಿನಿ, ಜಟಾಮಾಂಸಿ, ಪೃಕ್ಕಾ, ದೇವಿ, ಲತಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷು.

ಕರ್ಚುರಕೋ ದ್ರಾವಿಡ಼ಕೋ ಗನ್ಧಮೂಲೀ ಶಠೀ ಸ್ಮೃತಾ । ಸ್ಯಾದೃಕ್ಷಗನ್ಧಾ ಛಗಲಾನ್ತ್ರಾ ವೇಗೀ ವೃದ್ಧದಾರಕಃ ।। ೩೬೩.

ಕರ್ಚುರಕ, ದ್ರಾವಿರಕ, ಗಂಧಮೂಲೀ, ಶಠೀ, ಋಕ್ಷಗಂಧಾ, ಚಗಲಾಂತ್ರಾ, ವೇಗಿ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧದಾರಕ.

ತುಣ್ಡಿಕೇರೀ ರಕ್ತಫಲಾ ವಿಮ್ಬಿಕಾ ಪೀಲುಪರ್ಣ್ಯಽಪಿ । ಚಾಙ್ಗೇರೀ ಚುಕ್ರಿಕಾಮ್ಬಷ್ಠಾ ಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರೀ ಹಿಮಾವತೀ ।। ೩೬೩.

ತುಂಡಿಕೇರಿ, ರಕ್ತಫಲಾ, ವಿಮ್ಬಿಕಾ, ಪೀಲುಪರ್ಣಿ, ಚಾಂಗೆರಿ, ಚುಕ್ರಿಕಾ, ಅಂಬಷ್ಟಾ, ಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರೀ ಮತ್ತು ಹಿಮಾವತೀ.

ಸಹಸ್ರವೇಧೀ ಚುಕ್ರೋಽಮ್ಲವೇತಸಃ ಶತವೇಧ್ಯಪಿ । ಜೀವನ್ತೀ ಜೀವನೀ ಜೀವಾ ಭೂಮಿನಿಮ್ಬಃ ಕಿರಾತಕಃ ।। ೩೬೩.

ಸಹಸ್ರವೇಧೀ, ಚುಕ್ರ, ಅಮ್ಲವೇಟಸ, ಶತವೇಧೀ, ಜೀವಂತಿ, ಜೀವನಿ, ಜೀವಾ, ಭೂಮಿನಿಂಬ ಮತ್ತು ಕಿರಾತಕ.

ಕೂರ್ಚಶೀರ್ಷೋ ಮಧುಕರಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಕಪಿವೃಕಸ್ತಥಾ । ದದ್ರುಘ್ನಃ ಸ್ಯಾದೇಡ಼ಗಜೋ ವರ್ಷಾಭೂಃ ಶೋಥಹಾರಿಣೀ ।। ೩೬೩.

ಕೂರ್ಚಶೀರ್ಷ, ಮಧುಕರ, ಚಂದ್ರ, ಕಪಿವೃಕ, ದದ್ರುಘ್ನ, ಅಡೇರಗಜ, ವರ್ಷಾಭೂ ಮತ್ತು ಶೋಥಹಾರಿಣಿ.

ವಾರಾಹೀ ವದರಾ ಗೃಷ್ಟಿಃ ಕಾಕಮಾಚೀ ತು ವಾಯಸೀ । ಶತಪುಷ್ಪಾ ಸಿಚಚ್ಛತ್ರಾಽತಿಚ್ಛತ್ರಾ ಮಧುರಾ ಮಿಸಿಃ ।। ೩೬೩.

ವಾರಾಹೀ, ವದರಾ, ಗೃಷ್ಠಿ, ಕಾಕಮಾಚಿ, ವಾಯಸಿ, ಶತಪುಷ್ಪಾ, ಸಿಚಚತ್ರಾ, ಅತಿಚತ್ರಾ, ಮಧುರಾ ಮತ್ತು ಮಿಶಿ.

ಅವಾಕ್ಪುಷ್ಪೀ ಕಾರವೀ ಚ ಸರಣಾ ತು ಪ್ರಸಾರಣೀ । ಕಟಮ್ಭರೀ ಭದ್ರವಲಾ ಕರ್ವ್ವೂರಶ್ಚ ಶಟೀ ಹ್ಯಥ ।। ೩೬೩.

ಅವಾಕ್ಪುಷ್ಪಿ, ಕಾರವಿ, ಸರಣಾ, ಪ್ರಸಾರಣಿ, ಕಟ್ಟಂಭರಿ, ಭದ್ರವಲಾ, ಕರ್ವೂರ, ಹಾಗೂ ಶಟಿ ಎಂಬುವುಗಳು.

ಪಟೋಲಃ ಕುಲಕಸ್ತಿಕ್ತಃ ಕಾರವೇಲ್ಲಃ ಕಟಿಲ್ಲಕಃ । ಕುಷ್ಮಾಣ್ಡಕಸ್ತು ಕರ್ಕಾರುರಿರ್ವಾರುಃ ಕರ್ಕಟೀ ಸ್ತ್ರಿಯೌ ।। ೩೬೩.

ಪಟ್ಟೋಳ, ಕುಲಕ, ತಿಕ್ತ, ಕಾರವೇಳ, ಕಟ್ಟಿಲ್ಲಕ, ಕುಷ್ಮಾಂಡ, ಕರ್ಕಾರು, ವಾರು ಮತ್ತು ಕರ್ಕಟಿ—all femininine.

ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಃ ಕಟುತುಮ್ಬೀ ಸ್ಯಾದ್ವಿಶಾಲಾ ತ್ವಿನ್ದ್ರಾವರುಣೀ । ಅರ್ಶೋಘ್ನಃ ಶೂರಣಃ ಕನ್ದೋ ಮುಸ್ತಕಃ ಕುರುವಿನ್ದಕಃ ।। ೩೬೩.

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು, ಕಟ್ಟುತುಂಬಿ, ವಿಶಾಲಾ, ಇಂದ್ರಾವರುಣಿ, ಅರ್ಶೋಘ್ನ, ಶೂರಣ, ಕಂದ, ಮುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ಕುರುವಿಂದಕ.

ವಂಶೇ ತ್ವಕ್ಸಾರಕರ್ಮ್ಮಾರವೇಣುಮಸ್ಕರತೇಜನಾಃ । ಛತ್ರಾತಿಚ್ಛತ್ರಪಾಲಘ್ನೀ ಮಾಲಾತೃಣಕಭೂಸ್ತೃಣೇ ।। ೩೬೩.

ಬಾಂಬೂನಲ್ಲಿ: ತ್ವಕ್ಸಾರ, ಕರ್ಮಾರ, ವೇಣು, ಮಸ್ಕರ, ತೇಜನಾ; ಚತ್ರಾ, ಅತಿಚತ್ರ, ಪಾಲಘ್ನಿ, ಮಾಲಾತೃಣ ಮತ್ತು ಭೂಸ್ತೃಣ.

ತೃಣರಾಜಾಹ್ವಯಸ್ತಾಲೋ ಘೋಣ್ಟಾ ಕ್ರಮುಕಪುಗಕೌ । ಶಾರ್ದೂಲದ್ವೀಪಿನೌ ವ್ಯಾಘ್ನೇ ಹರ್ಯ್ಯಕ್ಷಃ ಕೇಶರೀ ಹರಿಃ ।। ೩೬೩.

ತೃಣರಾಜ, ತಾಳ, ಘಂಟಾ, ಕ್ರಮುಕ, ಪುಗ, ಶಾರ್ದೂಲ, ದ್ವೀಪಿನ್, ವ್ಯಾಘ್ರ, ಹರ್ಯಕ್ಷ, ಕೇಶರಿ ಮತ್ತು ಹರಿಯು.

ಕೋಲಃ ಪೋತ್ರೀ ವರಾಹಃ ಸ್ಯಾತ್ ಕೋಕ ಈಹಾಮೃಗೋ ವೃಕಃ । ಲೂತೋರ್ಣನಾಭೌ ತು ಸಮೌ ತನ್ತುವಾಯಶ್ಚ ಮರ್ಕಟೇ ।। ೩೬೩.

ಕೋಲ, ಪೊತ್ರಿ, ವರಾಹ, ಕೋಕ, ಇಹಾಮೃಗ, ವೃಕ, ಲೂತ, ಉರ್ಣನಾಭ, ತಂತುವಾಯ ಮತ್ತು ಮರ್ಕಟ.

ವೃಶ್ಚಿಕಃ ಶೂಕಕೀಟಃ ಸ್ಯಾತ್ಸಾರಙ್ಗಸ್ತೋಕಕೌ ಸಮೌ । ಕೃಕವಾಕುಸ್ತಾಮ್ರಚೂಡ಼ಃ ಪಿಕಃ ಕೋಕಿಲ ಇತ್ಯಪಿ ।। ೩೬೩.

ವೃಶ್ಚಿಕ, ಶೂಕಕೀಟ, ಸಾರಂಗ, ತೋಕಕ, ಕೃಕವಾಕು, ತಾಮ್ರಚೂಡ, ಪಿಕ ಮತ್ತು ಕೋಕಿಲ.

ಕಾಕೇ ತು ಕರಟಾರಿಷ್ಟೌ ವಕಃ ಕಹ್ವ ಉದಾಹೃತಃ । ಕೋಕಶ್ಚಕ್ರಶ್ಚಕ್ರವಾಕೋ ಕಾದಮ್ಬಃ ಕಲಹಂಸಕಃ ।। ೩೬೩.

ಕಾಕ, ಕರಟ, ಅರಿಷ್ಟ, ವಕ, ಕಹ್ವ, ಕೋಕ, ಚಕ್ರ, ಚಕ್ರವಾಕ, ಕಾದಂಬ ಮತ್ತು ಕಲಹಂಸಕ.

ಪತಙ್ಗಿಕಾ ಪುತ್ತಿಕಾ ಸ್ಯಾತ್ಸರಘಾ ಮಧುಮಕ್ಷಇಕಾ । ದ್ವಿರೇಫಪುಷ್ಪಲಿಡ್‌ಭೃಙ್ಗಷಟ್ಪದಭ್ರಮರಾಽಲಯಃ ।। ೩೬೩.

ಪತಂಗಿಕಾ, ಪುಟ್ಟಿಕಾ, ಸರಘಾ, ಮಧುಮಕ್ಷಿಕಾ, ದ್ವಿರೇಫ, ಪುಷ್ಪಳಿಡು, ಭೃಂಗ, ಷಟ್ಪದ, ಭ್ರಮರ ಮತ್ತು ಆಲಯ.

ಕೇಕೀ ಶಿಖ್ಯಸ್ಯ ವಾಕ್ಕೇಕಾ ಶಕುನ್ತಿಶಕುನಿದ್ವಿಜಾಃ । ಸ್ತ್ರೀ ಪಕ್ಷತಿಃ ಪಕ್ಷಮೂಲಞ್ಚಞ್ಚೂಸ್ತೋಟಿರುಭೇ ಸ್ತ್ರಿಯೌ ।। ೩೬೩.

ಶಿಖಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಕೇಕಿ; ವಾಕ್ಕೇಕಾ, ಶಕುಂತಿ, ಶಕುನಿದ್ವಿಜ, ಸ್ತ್ರೀ, ಪಕ್ಷತಿ, ಪಕ್ಷಮೂಲ, ಚಂಚು ಮತ್ತು ತೋಟಿ—all feminine.

ಗತಿರುಡಡೀನಸಣ್ಡೀನೌ ಕುಲಾಯೋ ನೀಡ಼ಮಸ್ತ್ರಿಯಾಂ । ಪೇಶೀ ಕೋಷೋ ದ್ವಿಹೀನೇಽಣ್ಡಂ ಪೃಥುಕಃ ಶಾವಕಃ ಶಿಶು ।। ೩೬೩.

ಗತಿ, ರುಡಡಿ, ನಸಂಡಿ—all feminine; ಕುಲಾಯ ನಪುಂಸಕ; ಪೇಶಿ, ಕೋಷ, ದ್ವಿಹೀನ, ಅಂಡ, ಪೃಥುಕ, ಶಾವಕ ಮತ್ತು ಶಿಶು.

ಪೋತಃ ಪಾಕೋಽರ್ಭಕೋ ಡಿಮ್ಭಃ ಸನ್ದೋಹವ್ಯೂಹಕೋ ಗಣಃ । ಸ್ತೋಮೌವನಿಕರವ್ರಾತಾ ನಿಕುರಮ್ಬಂ ಕದಮ್ಬಕಂ ೩೬೩.

ಪೋಟ, ಪಾಕ, ಅರ್ಭಕ, ಡಿಂಭ, ಸಂದೋಹ, ವ್ಯೂಹಕ, ಗಣ, ಸ್ತೋಮ, ವನಿಕರ, ವ್ರಾತ, ನಿಕುರಂಬ ಮತ್ತು ಕದಂಬಕ.