ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಧುಸ್ತೂರಃ ಕಿತವೋ ಧೂರ್ತ್ತೋ ರುಚಕೋ ಮಾತುಲಙ್ಗಕೇ । ಸಮೀರಣೋ ಮರುವಕಃ ಪ್ರಸ್ಥಪುಷ್ಪಃ ಫಣಿಜ್ಭ್ಕ್ತಕಃ ।। ೩೬೩.

ಧಸ್ತೂರ, ಕಿತವ, ಧೂರ್ತ, ರುಚಕ, ಮಾತುಲಂಗಕ, ಸಮೀರಣ, ಮರುವಕ, ಪ್ರಸ್ಥಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಫಣಿಜ್ಭಕ್ತಕ ಇವೆ.

ಕುಠೇರಕಸ್ತು ಪರ್ಣಾಸೇಽಥಾಸ್ಫೋತೋ ವಸುಕಾರ್ಕಕೇ । ಶಿವಮಲ್ಲೀ ಪಾಶುಪತೋ ವೃನ್ದಾ ವೃಕ್ಷಾದನೀ ತಥಾ ।। ೩೬೩.

ಕುಠೇರಕ, ಪರ್ಣಾಸ, ಸ್ಫೋಟ, ವಸುಕಾರ್ಕಕ, ಶಿವಮಲ್ಲೀ, ಪಾಶುಪತ, ವೃಂದಾ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷಾದನಿ ಇವೆ.

ಜೀವನ್ತಿಕಾ ವೃಕ್ಷರುಹಾ ಗುಡೂಚೀ ತನ್ತ್ರಿಕಾಽಮೃತಾ । ಸೋಮವಲ್ಲೀ ಮಧುಪರ್ಣೀ ಮೂರ್ವಾ ತು ಮೋರಟೀ ತಥಾ ।। ೩೬೩.

ಜೀವಂತಿಕಾ, ವೃಕ್ಷರುಹಾ, ಗುಡುಚಿ, ತಂತ್ರಿಕಾ, ಅಮೃತಾ, ಸೋಮವಲ್ಲೀ, ಮಧುಪರ್ಣೀ, ಮೂರ್ವಾ ಮತ್ತು ಮೋರಟಿ ಇವೆ.

ಮಧೂಲಿಕಾ ಮಧುಶ್ರೇಣೀ ಗೋಕರ್ಣೀ ಪೀಲುಪರ್ಣ್ಯಪಿ । ಪಾಠಾಽಮ್ಬಷ್ಠಾ ವಿದ್ಧಕರ್ಣೀ ಪ್ರಾಚೀನಾ ವನತಿಕ್ತಿಕಾ ।। ೩೬೩.

ಮಧೂಲಿಕಾ, ಮಧುಶ್ರೇಣಿ, ಗೋಕರಣಿ, ಪೀಲುಪರ್ಣಿ, ಪಾಠಾ, ಅಂಬಷ್ಟಾ, ವಿದ್ಧಕರ್ಣಿ, ಪ್ರಾಚೀನಾ ಮತ್ತು ವನತಿಕ್ತಿಕಾ ಇವೆ.

ಕಟುಃ ಕಟುಮ್ಭರಾ ಚಾಥ ಚಕ್ರಾಙ್ಗೀ ಶಕುಲಾದನೀ । ಆತ್ಮಗುಪ್ತಾ ಪ್ರಾವೃಷಾಯೀ ಕಪಿಕಚ್ಛುಶ್ಚ ಮರ್ಕಟೀ ।। ೩೬೩.

ಕಟು, ಕಟುಂಬರಾ, ಚಕ್ರಾಂಗೀ, ಶಕುಲಾದನಿ, ಆತ್ಮಗುಪ್ತಾ, ಪ್ರಾವೃಷಾಯಿ, ಕಪಿಕಚ್ಚು ಮತ್ತು ಮರ್ಕಟಿ ಇವೆ.

ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ ಶೈಖರಿಕಃ ಪ್ರ್ತ್ಯಕ್ಪರ್ಣೀ ಮಯೂರಕಃ । ಫಞ್ಚಿಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಾರ್ಗೀ ದ್ರವನ್ತೀ ಶಮ್ಭರೀ ವೃಷಾ ।। ೩೬೩.

ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಶೈಖರಿಕ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪರ್ಣಿ, ಮಯೂರಕ, ಫಂಚಿಕಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಭಾರ್ಗೀ, ದ್ರವಂತಿ, ಶಂಭರಿ ಮತ್ತು ವೃಷಾ ಇವೆ.

ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣೀ ಭಣ್ಡೀರೀ ಸಮಙ್ಗಾ ಕಾಲಮೇಷಿಕಾ । ರೋದನೀ ಕಚ್ಛುರಾಽನನ್ತಾ ಸಮುದ್ರಾನ್ತಾ ದುರಾಲಭಾ ।। ೩೬೩.

ಮಂಡೂಕಪರ್ಣಿ, ಭಂಡೀರಿ, ಸಮಂಗಾ, ಕಾಲಮೇಷಿಕಾ, ರೋದನಿ, ಕಚ್ಚುರಾ, ಅನಂತಾ, ಸಮುದ್ರಾಂತಾ ಮತ್ತು ದುರಾಲಭಾ ಇವೆ.

ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀ ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣೀ ಕಲಶಿರ್ಧಾವನಿರ್ಗುಹಾ । ನಿದೀಗ್ಧಿಕಾ ಸ್ಪೃಶೀ ವ್ಯಾಘ್ರೀ ಕ್ಷುದ್ರಾ ದುಸ್ಪರ್ಶ್ಯಾ ಸಹ ।। ೩೬೩.

ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣಿ, ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣಿ, ಕಲಶಿ, ಧಾವನಿರ್ಗುಹಾ, ನಿದೀಗ್ಧಿಕಾ, ಸ್ಪೃಶಿ, ವ್ಯಾಘ್ರಿ, ಕ್ಷುದ್ರಾ ಮತ್ತು ದುಸ್ಪರ್ಶ್ಯಾ ಇವೆ.

ಅವಲ್ಗುಜಃ ಸೋಮರಾಜೀ ಸುವಲ್ಲಿಃ ಸೋಮವಲ್ಲಿಕಾ । ಕಾಲಮೇಷೀ ಕೃಷ್ಣಾಫ್ಲಾ ವಾಕುಚೀ ಪೂತಿಫಲ್ಯಽಪಿ ।। ೩೬೩.

ಅವಲ್ಗುಜ, ಸೋಮರಾಜಿ, ಸುವಲ್ಲೀ, ಸೋಮವಲ್ಲಿಕಾ, ಕಾಲಮೇಷೀ, ಕೃಷ್ಣಾಫ್ಲಾ, ವಾಕುಚಿ ಮತ್ತು ಪೂತಿಫಲಿ ಇವೆ.

ಕಣೋಷಣೋಪಕುಲ್ಯಾ ಸ್ಯಾಚ್ಛ್ರೇಯಸೀ ಗಜಪಿಪ್ಪಲೀ । ಚವ್ಯನ್ತು ಚವಿಕಾ ಕಾಕಚಿಞ್ಚೀ ಗುಞ್ಚೇ ತು ಕೃಷ್ಣಲಾ ।। ೩೬೩.

ಕಣ, ಉಷಣ ಮತ್ತು ಉಪಕುಲ್ಯಾ ತಯಾರಿಸಲು ಗಜಪಿಪ್ಪಳಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಚವ್ಯಾ, ಚವಿಕಾ, ಕಾಕಚಿಂಚಿ, ಗುಂಚಾ ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಲಾ ಉತ್ತಮ.

ವಿಶ್ವಾ ವಿಷಾ ಪ್ರತಿವಿಷಾ ವನಶ್ರೃಙ್ಗಾಟಗೋಕ್ಷುರೌ । ನಾರಾಯಣೀ ಶತಮೂಲೀ ಕಾಲೇಯಕಹರಿದ್ರವಃ ।। ೩೬೩.

ವಿಶ್ವಾ, ವಿಷಾ, ಪ್ರತಿವಿಷಾ, ವನಶೃಂಗಾಟ, ಗೋಕ್ಷುರ, ನಾರಾಯಣಿ, ಶತಮೂಲೀ, ಕಾಲೇಯಕ ಮತ್ತು ಹಳದಿ.

ದಾರ್ವೀ ಪಚಮ್ಪಚಾ ದಾರು ಶುಕ್ಲಾ ಹೈಮವತೀ ವಚಾ । ವಚೋಗ್ರಗನ್ಧಾ ಷಡ್‌ಗ್ರನ್ಥಾ ಗೋಲೋಮೀ ಶತಪರ್ವಿಂಕಾ ।। ೩೬೩.

ದಾರ್ವೀ, ಪಚಂಪಚಾ, ದಾರು, ಶುಕ್ಲಾ, ಹೈಮವತೀ, ವಚಾ, ಗಂಧವಂತ ವಚಾ, ಷಡ್ಗ್ರಂಥಾ, ಗೋಲೋಮೀ ಮತ್ತು ಶತಪರ್ವಿಂಕಾ.

ಆಸ್ಫೋತಾ ಗಿರಿಕರ್ಣೀ ಸ್ಯಾತ್ ಸಿಂಹಾಸ್ಯೋ ವಾಸಕೋ ವೃಷಃ । ಮಿಶೀ ಮಧುರಿಕಾಚ್ಛತ್ರಾ ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷೇಕ್ಷುರಕ್ಷುರಾ ।। ೩೬೩.

ಆಸ್ಫೋಟಾ, ಗಿರಿಕರ್ಣೀ, ಸಿಂಹಾಸ್ಯ, ವಾಸಕ, ವೃಷ, ಮಿಶೀ, ಮಧುರಿಕಾ, ಛತ್ರಾ, ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷ, ಇಕ್ಷುರ ಮತ್ತು ಕ್ಷುರಾ.

ವಿಡಙ್ಗೋಽಸ್ತ್ರೀ ಕೃಮಿಘ್ನಃ ಸ್ಯಾತ್ ವಜ್ರದ್ರುಸ್ರುಕ್ಸ್ನುಹೀ ಸುಧಾ । ಗೃದ್ವೀಕಾ ಗೋಸ್ತನೀ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ವಲಾ ವಾಟ್ಯಾಲಕಸ್ತಥಾ ।। ೩೬೩.

ವಿಡಂಗ, ಅಸ್ತ್ರೀ, ಕೃಮಿಘ್ನ, ವಜ್ರದ್ರು, ಸ್ರುಕ್ಸ್ನುಹೀ, ಸುಧಾ, ಗೃದ್ವಿಕಾ, ಗೋಸ್ತನಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಾ, ವಲಾ ಮತ್ತು ವಾಟ್ಯಾಲಕ.

ಕಾಲಾ ಮಸೂರವಿದಲಾ ತ್ರಿಪುಟಾ ತ್ರಿವೃತ್ । ಮಧುಕಂ ಕ್ಲೀತಕಂ ಯಷ್ಟಿಮಧುಕಾ ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ ।। ೩೬೩.

ಕಾಲಾ, ಮಸೂರ, ವಿದಲಾ, ತ್ರಿಪುಟಾ, ತ್ರಿವೃತ್, ಮಧುಕ, ಕ್ಲೀತಕ, ಯಷ್ಟಿಮಧುಕ ಮತ್ತು ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ.

ವಿದಾರೀ ಕ್ಷೀರಶುಕ್ಲೇಕ್ಷುಗನ್ಧಾ ಕ್ರೋಷ್ಟ್ರೀ ಚ ಯಾ ಸಿತಾ । ಗೋಪೀ ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾರಿವಾ ಸ್ಯಾದನನ್ತೋತ್ಪಲಶಾರಿವಾ ।। ೩೬೩.

ವಿದಾರಿ, ಕ್ಷೀರಶುಕ್ಲ, ಇಕ್ಷುಗಂಧಾ, ಕ್ರೋಷ್ಟ್ರಿ, ಯಾ, ಸಿತಾ, ಗೋಪಿ, ಶ್ಯಾಮಾ, ಶಾರಿವಾ, ಅನಂತಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತಪಲಶಾರಿವಾ.

ಮೋಚಾ ರಮ್ಭಾ ಚ ಕದಲೀ ಭಷ್ಟಾಕೀ ದುಷ್ಪ್ರಧರ್ಷಿಣೀ । ಸ್ಥಿರಾ ಧ್ರುವಾ ಸಾಲಪರ್ಣೀ ಶ್ರೃಙ್ಗೀ ತು ವೃಷಭೋ ವೃಷಃ ।। ೩೬೩.

ಮೊಚಾ, ರಂಭಾ, ಕಡಲಿ, ಭಷ್ಟಾಕಿ, ದುಷ್ಪ್ರಧರ್ಷಿಣಿ, ಸ್ಥಿರಾ, ಧ್ರುವಾ, ಸಾಲಪರ್ಣಿ, ಶೃಂಗಿ, ವೃಷಭ ಮತ್ತು ವೃಷ.

ಗಾಙ್ಗೇರುಕೀ ನಾಗಬಲಾ ಮುಷಲೀ ತಾಲಮೂಲಿಕಾ । ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೀ ಪಟೋಲಿಕಾ ಜಾಲೀ ಅಜಶ್ರೃಙ್ಗೀ ವಿಷಾಣಿಕಾ ।। ೩೬೩.

ಗಾಂಗೆರುಕಿ, ನಾಗಬಲಾ, ಮುಷಲಿ, ತಾಳಮೂಲಿಕ, ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಿ, ಪಟ್ಟೋಲಿಕ, ಜಾಲಿ, ಅಜಶೃಂಗಿ ಮತ್ತು ವಿಷಾಣಿಕಾ.

ಸ್ಯಾಲ್ಲಾಙ್ಗಲಿಕ್ಯಗ್ನಿಶಿಖಾ ತಾಮ್ಬೂಲೀ ಗಗವಲ್ಲ್ಯಪಿ । ಹರೇಣೂ ರೇಣುಕಾ ಕೌನ್ತೀ ಹ್ರೀವೇರೋ ದಿವ್ಯನಾಗರಂ ।। ೩೬೩.

ಲಾಂಗಲಿಕಿ, ಅಗ್ನಿಶಿಖಾ, ತಾಂಬೂಲಿ, ಗಗವಲ್ಲಿ, ಹರೇಣು, ರೇಣುಕಾ, ಕೌಂತಿ, ಹ್ರೀವೇರ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯನಾಗರ.

ಕಾಲಾನುಸಾರ್ಯ್ಯವೃದ್ಧಾಶ್ಮಪುಷ್ಪಶೀತಶಿವಾನಿ ತು । ಶಿವಾ ತಾಮಲಕೀ ಚಾಥ ಹನುರ್ಹಟ್ಟವಿಲಾಸಿನೀ ।। ೩೬೩.

ಕಾಲಾನುಸಾರ್ಯ, ವೃದ್ಧಾಶ್ಮ, ಪುಷ್ಪಶೀತ, ಶಿವಾನಿ, ಶಿವಾ, ತಾಮಲಕಿ ಮತ್ತು ಹನುರ್ಹಟ್ಟವಿಲಾಸಿನಿ.

ಗ್ರನ್ಥಿಪರ್ಣಂ ಶುಕಂ ವರ್ಹಿ ವಲಾ ತು ತ್ರಿಪುಟಾ ತ್ರುಟಿಃ । ಶಿವಾ ತಾಮಲಕೀ ಚಾಥ ಹನುರ್ಹಟ್ಟವಿಲಾಸಿನೀ ।। ೩೬೩.

ಗ್ರಂಥಿಪರ್ಣ, ಶುಕ, ವರ್ಹಿ, ವಲಾ, ತ್ರಿಪುಟಾ, ತ್ರುಟಿ, ಶಿವಾ, ತಾಮಲಕಿ ಮತ್ತು ಹನುರ್ಹಟ್ಟವಿಲಾಸಿನಿ.

ಕುಟಂ ನಟಂ ದಶಪುರಂ ವಾನೇಯಂ ಪರಿಪೇಲವಮ್ । ತಪಸ್ವಿನೀ ಜಟಾಮಾಂಸೀ ಪೃಕ್ಕಾ ದೇವೀ ಲತಾ ಲಕ್ಷೂ ।। ೩೬೩.

ಕುಟ, ನಟ, ದಶಪುರ, ವಾನೆಯ, ಪರಿಪೆಲವ, ತಪಸ್ವಿನಿ, ಜಟಾಮಾಂಸಿ, ಪೃಕ್ಕಾ, ದೇವಿ, ಲತಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷು.

ಕರ್ಚುರಕೋ ದ್ರಾವಿಡ಼ಕೋ ಗನ್ಧಮೂಲೀ ಶಠೀ ಸ್ಮೃತಾ । ಸ್ಯಾದೃಕ್ಷಗನ್ಧಾ ಛಗಲಾನ್ತ್ರಾ ವೇಗೀ ವೃದ್ಧದಾರಕಃ ।। ೩೬೩.

ಕರ್ಚುರಕ, ದ್ರಾವಿರಕ, ಗಂಧಮೂಲೀ, ಶಠೀ, ಋಕ್ಷಗಂಧಾ, ಚಗಲಾಂತ್ರಾ, ವೇಗಿ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧದಾರಕ.

ತುಣ್ಡಿಕೇರೀ ರಕ್ತಫಲಾ ವಿಮ್ಬಿಕಾ ಪೀಲುಪರ್ಣ್ಯಽಪಿ । ಚಾಙ್ಗೇರೀ ಚುಕ್ರಿಕಾಮ್ಬಷ್ಠಾ ಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರೀ ಹಿಮಾವತೀ ।। ೩೬೩.

ತುಂಡಿಕೇರಿ, ರಕ್ತಫಲಾ, ವಿಮ್ಬಿಕಾ, ಪೀಲುಪರ್ಣಿ, ಚಾಂಗೆರಿ, ಚುಕ್ರಿಕಾ, ಅಂಬಷ್ಟಾ, ಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರೀ ಮತ್ತು ಹಿಮಾವತೀ.

ಸಹಸ್ರವೇಧೀ ಚುಕ್ರೋಽಮ್ಲವೇತಸಃ ಶತವೇಧ್ಯಪಿ । ಜೀವನ್ತೀ ಜೀವನೀ ಜೀವಾ ಭೂಮಿನಿಮ್ಬಃ ಕಿರಾತಕಃ ।। ೩೬೩.

ಸಹಸ್ರವೇಧೀ, ಚುಕ್ರ, ಅಮ್ಲವೇಟಸ, ಶತವೇಧೀ, ಜೀವಂತಿ, ಜೀವನಿ, ಜೀವಾ, ಭೂಮಿನಿಂಬ ಮತ್ತು ಕಿರಾತಕ.

ಕೂರ್ಚಶೀರ್ಷೋ ಮಧುಕರಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಕಪಿವೃಕಸ್ತಥಾ । ದದ್ರುಘ್ನಃ ಸ್ಯಾದೇಡ಼ಗಜೋ ವರ್ಷಾಭೂಃ ಶೋಥಹಾರಿಣೀ ।। ೩೬೩.

ಕೂರ್ಚಶೀರ್ಷ, ಮಧುಕರ, ಚಂದ್ರ, ಕಪಿವೃಕ, ದದ್ರುಘ್ನ, ಅಡೇರಗಜ, ವರ್ಷಾಭೂ ಮತ್ತು ಶೋಥಹಾರಿಣಿ.

ವಾರಾಹೀ ವದರಾ ಗೃಷ್ಟಿಃ ಕಾಕಮಾಚೀ ತು ವಾಯಸೀ । ಶತಪುಷ್ಪಾ ಸಿಚಚ್ಛತ್ರಾಽತಿಚ್ಛತ್ರಾ ಮಧುರಾ ಮಿಸಿಃ ।। ೩೬೩.

ವಾರಾಹೀ, ವದರಾ, ಗೃಷ್ಠಿ, ಕಾಕಮಾಚಿ, ವಾಯಸಿ, ಶತಪುಷ್ಪಾ, ಸಿಚಚತ್ರಾ, ಅತಿಚತ್ರಾ, ಮಧುರಾ ಮತ್ತು ಮಿಶಿ.

ಅವಾಕ್ಪುಷ್ಪೀ ಕಾರವೀ ಚ ಸರಣಾ ತು ಪ್ರಸಾರಣೀ । ಕಟಮ್ಭರೀ ಭದ್ರವಲಾ ಕರ್ವ್ವೂರಶ್ಚ ಶಟೀ ಹ್ಯಥ ।। ೩೬೩.

ಅವಾಕ್ಪುಷ್ಪಿ, ಕಾರವಿ, ಸರಣಾ, ಪ್ರಸಾರಣಿ, ಕಟ್ಟಂಭರಿ, ಭದ್ರವಲಾ, ಕರ್ವೂರ, ಹಾಗೂ ಶಟಿ ಎಂಬುವುಗಳು.

ಪಟೋಲಃ ಕುಲಕಸ್ತಿಕ್ತಃ ಕಾರವೇಲ್ಲಃ ಕಟಿಲ್ಲಕಃ । ಕುಷ್ಮಾಣ್ಡಕಸ್ತು ಕರ್ಕಾರುರಿರ್ವಾರುಃ ಕರ್ಕಟೀ ಸ್ತ್ರಿಯೌ ।। ೩೬೩.

ಪಟ್ಟೋಳ, ಕುಲಕ, ತಿಕ್ತ, ಕಾರವೇಳ, ಕಟ್ಟಿಲ್ಲಕ, ಕುಷ್ಮಾಂಡ, ಕರ್ಕಾರು, ವಾರು ಮತ್ತು ಕರ್ಕಟಿ—all femininine.