ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಚೀವರಂ ಭಿಕ್ಷುಪ್ರಾವೃತ್ತಿರಾದಿತ್ಯೋ ಮಿತ್ರ ಈರಿತಃ । ಪುತ್ರಃ ಸೂನುಃ ಪಿತಾ ತಾತಃ ಪೃದಾಕುರ್ಯ್ಯಾಘ್ರವೃಶ್ಚಿಕೇ ೩೫೭.

ಚೀವರ ಎಂದರೆ ಭಿಕ್ಷುಗಳ ಉಡುಪು, ಭಿಕ್ಷುಪ್ರಾವೃತ್ತಿ ಕೂಡ ಅದೇ. ಆದಿತ್ಯ ಎಂದರೆ ಸೂರ್ಯ, ಮಿತ್ರ ಎಂದರೆ ಸ್ನೇಹಿತ. ಪುತ್ರ ಎಂದರೆ ಮಗ, ಸೂನು ಕೂಡ ಮಗ, ಪಿತಾ ಎಂದರೆ ತಂದೆ, ತಾತ ಕೂಡ ತಂದೆ. ಪೃದಾ ಎಂದರೆ ತೋಳ, ಕುರ್ಯ ಎಂದರೆ ನಾಯಿ, ಅಘ್ರ ಎಂದರೆ ಹಾವು, ವೃಶ್ಚಿಕ ಎಂದರೆ ಚೇಡಿ.

ಕುಮಾರ ಉವಾಚ ತಿಙ್‌ವಿಭಕ್ತಿಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತಥಾದೇಶಂ ಸಮಾಸತಃ । ತಿಙಸ್ತ್ರಿಷ್ವಪಿ ವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಭಾವೇ ಕರ್ಮ್ಮಣಿ ಕರ್ತ್ತರಿ ।। ೩೫೮.

ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು: ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ಭಾವ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರುಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಸಕರ್ಮ್ಮಕಾಕರ್ಮ್ಮಕಾಚ್ಚ ಕರ್ತ್ತರಿ ದ್ವಿಪದೇ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಸಕರ್ಮ್ಮಕಾಕರ್ಮ್ಮಣಿ ಚ ತದಾದೇಶಸ್ತಥೇರಿತಃ ।। ೩೫೮.

ಕರ್ಮವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಎರಡೂ ಕರ್ತೃರೂಪದಲ್ಲಿ ಯುಗ್ಮವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ಮವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ತ್ತಮಾನೇ ಲಡಾಖ್ಯಾತೋ ವಿಧ್ಯಾದ್ಯರ್ಥೇ ಲಿಙೀರಿತಃ । ವಿಧ್ಯಾದೌ ಲೋಡಾಶಿಷಿ ಚ ಭೂತಾನದ್ಯತನೇ ಚ ಲಙ್ ।। ೩೫೮.

ವರ್ತಮಾನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಟ್ ರೂಪ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಲಿಙ್ ರೂಪ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದದಲ್ಲಿ ಲೋಟ್ ಮತ್ತು ಆಶಿಷ್ ರೂಪಗಳು, ಭೂತ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಭೂತದಲ್ಲಿ ಲಙ್ ರೂಪ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಭೂತೇ ಲುಙ್ ಲಿಟ್ ಪರೋಕ್ಷೇಽಥ ಭಾವಿನ್ಯದ್ಯತನೇ ಚ ಲುಟ್ । ಲಿಙಾಶಿಷಿ ಚ ಶೇಷೇಽರ್ಥೇ ಲೃಡ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಲೃಙ್‌ಭವೇತ್ ।। ೩೫೮.

ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲುಙ್ ಮತ್ತು ಲಿಟ್ ರೂಪಗಳು, ದೂರದ ಭೂತದಲ್ಲಿ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಲುಟ್ ರೂಪ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಅರ್ಥಗಳಿಗೆ ಲೃಟ್ ರೂಪ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೃಙ್ ರೂಪ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಿಙ್ನಿಮಿತ್ತೇ ಕ್ರಿಯಾತಿಪತ್ತೌ ಪರೇ ನವಾತ್ಮನೇಪದಮ್ । ಪೂರ್ವ್ವಂ ನ ಪರಸ್ಮೈಪದನ್ತಿಪ್ತಸನ್ತೀತಿ ಪ್ರಥಮಃ ಪುಮಾನ್ ।। ೩೫೮.

ವಿಧಿ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಲಿಙ್ ಬಳಸಿದಾಗ ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ಆತ್ಮನೇಪದ ಅಂತ್ಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲು ಪರಸ್ಮೈಪದ ಅಂತ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲ, ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ.

ಸಿಪ್ಥಸ್ಥ ಮಧ್ಯಮನರೋ ಮಿಪ್ವಸ್ಮಸ್ಚೋತ್ತಮಃ ಪುಮಾನ್ । ತ ಆತಾಂ ಅನ್ತಾತ್ಮನೇ ಮುಖ್ಯಃ ಥಾಸಾಥಾಂ ಧ್ವಞ್ಚ ಮಧ್ಯಮಃ ।। ೩೫೮.

ಸಿಪ್, ಥಸ್, ಥ ಎಂಬವು ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ ಅಂತ್ಯಗಳು; ಮಿಪ್, ವಸ್, ಮಸ್ ಎಂಬವು ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಅಂತ್ಯಗಳು. ತ, ಆತಾಂ, ಅಂತ ಆತ್ಮನೇಪದ ಮುಖ್ಯ ಅಂತ್ಯಗಳು; ಥಾ, ಸಾ, ಥಾಂ, ಧ್ವ ಕೂಡ ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ ಅಂತ್ಯಗಳು.

ಉತ್ತಮ ಇ ವಹಿ ಮಹಿ ಭೂವಾದ್ಯಾ ಧಾತವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಭುವಿರೇಧಿಃ ಪಚಿರ್ನನ್ದಿರ್ಧ್ವಂಸಿಃ ಶ್ರಂಸಿಃ ಪದಿಸ್ತ್ವದಿಃ ।। ೩೫೮.

ಮಣ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಮೂಲಭೂತಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭುವಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಧಿ, ಪಚಿರ್, ನಂದಿರ್, ಧ್ವಂಸಿ, ಶ್ರಂಸಿ, ಪದಿಸ್ ಮತ್ತು ತ್ವದಿ ಎಂಬುವು ಸೇರಿವೆ.

ಶೀಙಃ ಕ್ರೀಡ಼ೋ ಜುಹೋತಿಶ್ಚ ಜಹಾತಿಶ್ಚ ದಧಾತ್ಯಪಿ । ದೀವ್ಯತಿಃ ಸ್ವಪಿತಿರ್ನಹಿಃ ಸುನೋತಿರ್ವಸಿರೇಚ ಚ ।। ೩೫೮.

ಶೀನ, ಕ್ರೀರ, ಜುಹೋತಿ, ಜಹಾತಿ, ದಧಾತಿ, ದೀವ್ಯತಿ, ಸ್ವಪಿತಿ, ನಹಿ, ಸುನೋತಿ ಮತ್ತು ವಸಿರ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ತುದಿರ್ಮೃಶತಿರ್ಮುಞ್ಚತಿಃ ರುಧಿರ್ಭುಜಿಸ್ತ್ಯಜಿಸ್ತನಿಃ । ಶವಾದಿಕೇ ವಿಕರಣೇ ಮನಿಶ್ಚೈವ ಕರೋತ್ಯಪಿ ।। ೩೫೮.

ತುದಿ, ಮೃಶತಿ, ಮುಂಚತಿ, ರುಧಿ, ಭುಜ್, ತ್ಯಜಿಸ್, ತನಿ ಮತ್ತು ಶವದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಣಿ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರೀಡ಼ತಿರ್ವೃಙೋ ಗ್ರಹಿಶ್ಚೋರಿಃ ಪಾ ನೀರಚ್ಚಿಶ್ಚ ನಾಯಕಾಃ । ಭುವಿ ಸ್ಯಾತ್ ತಿಙ್ ಭವತಿ ಸಃ ಭವತಸ್ತೌ ಭವನ್ತಿ ತೇ ।। ೩೫೮.

ಕ್ರೀರತಿ, ವೃಣೋ, ಗ್ರಹಿ, ಚೋರಿ, ಪಾನಿ, ರಚಿ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಎಂಬುವು ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು. ಭುವಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ 'ತಿಂಗ್' ರೂಪಗಳು: ಭವತಿ, ಸಃ, ಭವತಃ, ತೌ, ಭವಂತಿ ಮತ್ತು ತೇ.

ಭವಸಿ ತ್ವಂ ಯುವಾಂ ಭವಥೋ ಯೂಯಂ ಭವಥ ಚಾಪ್ಯಹಂ । ಭವಾಮ್ಯಾವಾಂ ಭವಾವಶ್ಚ ಭವಾಮೋ ಹ್ಯೇಧತೇ ಕುಲಂ ।। ೩೫೮.

ನೀನು ಭವಸಿ, ನೀವು ಇಬ್ಬರು ಭವಥಃ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಭವಥ, ನಾನು ಭವಾಮಿ; ನಾವು ಇಬ್ಬರು ಭವಾವಃ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಭವಾಮಃ — ಹೀಗೆ ಕುಟುಂಬವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಧೇತೇ ದ್ವೇ ತಥೈಧನ್ತೇ ಏಧಸೇ ತ್ವಂ ಹಿ ಮೇಧಯಾ । ಏಧೇಥೇ ಚ ಸಮೇಧಧ್ವೇ ಏಧೇ ಹ್ಯೇಧಾವಹೇ ಧಿಯಾ ।। ೩೫೮.

ಎಧೇತೆ ಎಂಬುದು ಇಬ್ಬರಿಗೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಎಧಂತೇ; ಎಧಸೇ ಎಂದರೆ ನೀನು, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ; ಎಧೇಥೇ, ಸಮೇಧಧ್ವೇ, ಎಧೇ, ಎಧಾವಹೇ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.

ಏಧಾಮಹೇ ಹರೇರ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪಚತೀತ್ಯಾದಿ ಪೂರ್ವ್ವವತ್ । ಭೂಯತೇಽನುಭೂಯತೇಽಸೌ ಭಾವೇ ಕರ್ಮ್ಮಣಿ ವೈ ಯಕಿ ।। ೩೫೮.

ಹರಿಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಧಾಮಹೇ, ಪಚತಿ ಮೊದಲಾದವು ಹಿಂದಿನಂತೆ; ಭೂಯತೇ, ಅನುಭೂಯತೇ ಎಂಬುವು ಭಾವ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಕಿ ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ.

ವುಭೂಷತಿ ಸನೀತ್ಯೇವಂ ಣಿಚಿ ಬಾಚವಯತೀಶ್ವರಂ । ಯಙಿ ವೋಭೂಯತೇ ವಾದ್ಯಂ ವೋಭೋತಿ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಯಙ್‌ಲುಕಿ ।। ೩೫೮.

ವಿಭೂಷತಿ ಎಂಬುದು ಸನೀ ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ, ಬಚವಯತಿ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಇಶ್ವರನಿಗೆ; ಯಂ ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ ವೋಭೂಯತೇ, ವಾದ್ಯ, ವೋಭೋತಿ ಹಾಗೂ ಯಂ-ಲುಕಿ ರೂಪಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಪುತ್ರೀಯತಿ ಪುತ್ರಕಾಮ್ಯತ್ಯೇವಂ ಪಟಪಟಾಯತೇ । ಘಟಯತ್ಯಽಥ ಸನಿ ಣಿಚಿ ಬುಭೂಷಯತಿ ರೂಪಕಂ ।। ೩೫೮.

ಪುತ್ರಿಯತಿ ಎಂದರೆ ಪುತ್ರಕಾಮನೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಪಟಪಟಾಯತೆ; ಘಟಯತಿ ಎಂಬುದು ಸನೀ ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ, ಬುಭೂಷಯತಿ ಎಂಬುದು ಇಚ್ಛಾರ್ಥ ರೂಪ.

ಭವೇದ್ಭವೇತಾಞ್ಚ ಲಿಙಿ ಭವೇಯುಶ್ಚ ಭವೇಃ ಪರೇ । ಭವೇತಞ್ಚ ಭವೇತೈವಂ ಭವೇಯಞ್ಚ ಭವೇವ ಚ ಭವೇಮ ಚ ।। ೩೫೮.

ಲಿಂಗಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭವೇದ್, ಭವೇತ; ಭವೇಯುಃ, ಭವೇಃ, ಭವೇತ, ಭವೇತ, ಭವೇಯಾನ್, ಭವೇವ, ಭವೇಮ ಎಂಬ ರೂಪಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಏಧೇತ ಏಧೇಯಾತಾಮೇಧೇರನ್ ಮನಸಾ ಶ್ರಿಯಾ । ಏಧೇಥಾಶ್ಚ ಏಧೇಯಾಥಾಮೇಧೇಧ್ವಮೇಧೇಯ ಏಧೇವಾಹಿ ಏಧೇಮಹಿ ।। ೩೫೮.

ಎಧೇತಾ, ಎಧೇಯಾತಾಮ್, ಎಧೇರಣ್ — ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಯಿಂದ; ಎಧೇಥಾಶ್ಚ, ಎಧೇಯಾಥಾಶ್ಚ, ಎಧೇಧ್ವಮ್, ಎಧೇಯ, ಎಧೇವ, ಎಧೇಮಹಿ ಎಂಬ ರೂಪಗಳು.

ಅಸ್ತು ತಾವದ್ಭವತಾಂ ಲೋಟಿ ಭವನ್ತು ಭವತಾದ್ಭವ । ಭವತಂ ಭವತ್ ಭವಾನಿ ಭವಾವ ಚ ಭವಾಮ್ ಚ ।। ೩೫೮.

ಲೋಟ್ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗಾಗಿಯೂ ಹೀಗೆ ಆಗಲಿ: ಭವಂತು, ಭವತ, ಭವ, ಭವತಾಂ, ಭವತ್, ಭವಾನಿ, ಭವಾವ, ಭವಾಮ್.

ಏಧತಾಮೇಧೇತಾ ಮೇಧನ್ತಾಮೇಧೈ ಪಟಾವಹೈ ಪಚಾಮಹೈ । ಅಭ್ಯನನ್ದದಪಚತಾಮಪಚನ್ನಪಚಸ್ತಥಾ ।। ೩೫೮.

ಎಧತಾಂ, ಎಧೇತಾ, ಮೇಧಂತಾಂ, ಎಧೈ, ಪಟಾವಹೈ, ಪಚಾಮಹೈ; ಅಭ್ಯಾನಂದತ್, ಅಪಚತಾಂ, ಅಪಚನ್, ಅಪಚಸ್ತಥಾ ಎಂಬ ರೂಪಗಳು.

ಅಭವತಮಭವತಾಪಚಮಪಚಾವಾಪಚಾಮ ಚ । ಐಧತೈಧೇತಾಮೈಧಧ್ವಂ ಐಧೇ ಚೈಧಾಮಹೀರಿತಂ ।। ೩೫೮.

ಅಭವತಾಂ, ಅಭವತ, ಪಚಮ್, ಪಚಾವ, ಪಚಾಮ; ಐಧತ, ಐಧೇತಾಂ, ಐಧಧ್ವಂ, ಐಧೇ, ಐಧಾಮ — ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ರೂಪಗಳು.

ಅಭೂದಭೂತಾಮಭೂವನಭೂಶ್ಚಭೂವಮೇವ ಲುಙ್ । ಐಧಿಷ್ಟೈಧಿಷಾತಾಂ ನರಾವೈಧಿಷ್ಠಾ ಐಧಿಷೀದೃಶಂ ।। ೩೫೮.

ಅಭೂತ್, ಅಭೂತಾಂ, ಅಭೂವನ, ಭೂಷ್, ಭೂವಮ್ ಎಂಬುವು ಲುಂಗ್ ರೂಪಗಳು; ಐಧಿಷ್ಠ್, ಐಧಿಷಾತಾಂ, ನರಾವೈಧಿಷ್ಠ, ಐಧಿಷೀದೃಶಂ ಎಂಬುವು ಅಔರಿಸ್ಟ್ ರೂಪಗಳು.

ಲಿಟಿ ಬಭೂವ ಬಭೂವತುಃ ಬಭೂವುಶ್ಚ ಬಭೂವಿಥ । ಬಭೂವಥುರ್ಬಭೂವ ಚ ಬಭೂವಿವ ವಭೂವಿಮ ।। ೩೫೮.

ಪರಿಪೂರ್ಣದಲ್ಲಿ ಬಭೂವ, ಬಭೂವತುಃ, ಬಭೂವುಃ, ಬಭೂವಿಥ, ಬಭೂವಥುರ್, ಬಭೂವ, ಬಭೂವಿವ, ಬಭೂವಿಮ ಎಂಬ ರೂಪಗಳು.

ಪೇಚೇ ಪೇಚಾತೇ ಪೇಚಿರೇ ತ್ವಮೇಧಾಞ್ಚಕೃಷೇ ತಥಾ । ಏಧಾಞ್ಚಕ್ರಾಥೇ ಪೇಚಿಧ್ವೇ ಪೇಚೇ ಪೇಚಿಮಹೇ ತಥಾ ।। ೩೫೮.

ಪೇಚೆ, ಪೇಚತೇ, ಪೇಚಿರೆ; ನೀನು ಎಧಾಂಚಕ್ರಷೇ ಹಾಗೆಯೇ; ಎಧಾಂಚಕ್ರಾಥೇ, ಪೇಚಿಧ್ವೇ, ಪೇಚೆ, ಪೇಚಿಮಹೇ ಎಂಬ ರೂಪಗಳು.

ಲುಟಿ ಭವಿತಾ ಭಚವಿತಾರೌ ಭವಿತಾರೋ ಹರಾದಯಃ । ಭವಿತಾಸಿ ಭವಿತಾಸ್ಥೋ ಭವಿತಾಸ್ಮಸ್ತಥಾ ವಯಂ ।। ೩೫೮.

ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭವಿತಾ, ಭವಿತಾರೌ, ಭವಿತಾರಃ ಮತ್ತು ಇತರರು; ಭವಿತಾಸಿ, ಭವಿತಾಸ್ಥ, ಭವಿತಾಸ್ಮಾ ಹಾಗೆಯೇ ನಾವು ಎಂಬ ರೂಪಗಳು.

ಪಕ್ತಾ ಪಕ್ತಾರೌ ಪಕ್ತಾರಃ ಪಕ್ತಾಸೇ ತ್ವಂ ಶುಭೌದನಂ । ಪಕ್ತಾಧ್ವೇ ಪಕ್ತಾಹೇ ಚಾಹಂ ಪಕ್ತಾಸ್ಮಹೇ ಹರೇಶ್ಚರುಂ ।। ೩೫೮.

ನೀನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವನು, ಇಬ್ಬರು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವರು, ಎಲ್ಲ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವರು, ಶುಭವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವನು ನೀನೇ. ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾನೂ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವನು. ನಾವು ಹರಿ‌ಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವರು.

ಲಿಙಾಶಿಷಿ ಸುಖಂ ಭೂಯಾತ್ ಭೂಯಾಸ್ತಾಂ ಹರಿಶಙ್ಕರೌ । ಭೂಯಾಸುಸ್ತೇ ಚ ಭೂಯಾಸ್ತ್ವಂ ಯುವಾಂ ಭೂಯಾಸ್ತಮೀಶ್ವರೌ ।। ೩೫೮.

ಹೋಮದ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸುಖವಾಗಿರಲಿ. ಹರಿ ಮತ್ತು ಶಂಕರರು ಸದಾ ಇರುತ್ತಿರಲಿ. ನೀನು ಸದಾ ಇರು, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ದೇವರುಗಳು ಸದಾ ಇರುತ್ತಿರಲಿ.

ಭೂಯಾಸ್ತ ಯೂಯಂ ಭೂಯಾಸಮಹಂ ಭೂಯಾಸ್ಮ ಸರ್ವ್ವದಾ । ಯಕ್ಷೀಷ್ಟ ಹ್ಯೇಧಿಷೀಯಾಸ್ತಾಂ ಯಕ್ಷೀರನ್ನೇಧಿಷೀಯ ಚ ।। ೩೫೮.

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸದಾ ಇರಲಿ, ನಾನೂ ಇರಲಿ, ನಾವು ಸದಾ ಇರೋಣ. ಅರ್ಪಣೆ ನಡೆಯಲಿ, ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿ, ಅನ್ನದ ಅರ್ಪಣೆಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ.

ಯಕ್ಷೀವಹ್ಯೇಧಿಷೀಮಹಿ ಲಿಙಿ ಚಾಯಕ್ಷ್ಯತೇತಿ ಲೃಙ್ । ಅಯಕ್ಷ್ಯೇತಾಮಯಕ್ಷ್ಯನ್ತಾಯಕ್ಷ್ಯೇಽಯಕ್ಷ್ಯೇಥಾಂ ಯುವಾಂ ।। ೩೫೮.

ಅರ್ಪಣೆ ನಡೆಯಲಿ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸೋಣ. 'ಅರ್ಪಿಸಲಿ' ಎಂಬ ಇಚ್ಛಾರ್ಥದಲ್ಲಿ, 'ಅವನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ', 'ಅವರು ಅರ್ಪಿಸಲಿ', 'ನಾನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ', 'ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಅರ್ಪಿಸಲಿ' ಎಂಬಂತೆ.