ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಸರ್ವ್ವಸ್ಥೈ ದೇಹಿ ಸರ್ವ್ವಸ್ಯಾಃ ಸರ್ವ್ವಸ್ಯಾಃ ಸರ್ವ್ವಯೋಸ್ತಥಾ । ಶೇಷಂ ರಮಾವದ್ರೂಪಂ ಸ್ಯಾದ್ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ತಿಸ್ರಶ್ಚ ತಿಸೃಣಾಂ ।। ೩೫೨.

ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಎಲ್ಲದರಿಗೂ, ಉಳಿದದ್ದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಎರಡು, ಮೂರು ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಬುದ್ಧೀರ್ಬುದ್‌ಧ್ಯಾ ಬುದ್ಧಯೇ ಚ ಬುದ್‌ಧ್ಯೈ ಬುದ್ಧೇಶ್ಚ ಹೇಮತೇ । ಕವಿವತ್ಸ್ಯಾನ್ಮುನೀನಾಞ್ಚ ನದೀ ನದ್ಯೌ ನದೀಂ ನದೀಃ ।। ೩೫೨.

ಬುದ್ಧಿ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ಬುದ್ಧಿಗೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಿಗೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಿಂದ, ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ, ಕವಿಯಂತೆ ಮುನಿಗಳಿಗೆ, ನದಿ, ಎರಡು ನದಿಗಳು, ನದಿಗೆ, ನದಿಗಳು.

ನದ್ಯಾ ನದೀಭಿರ್ನದ್ಯೈ ಚ ನದ್ಯಾಞ್ಚೈವ ನದೀಷು ಚ । ಕುಮಾರೀ ಜೃಮ್ಭಣೀತ್ಯೇವಂ ಶ್ರೀಃ ಶ್ರಿಯೌ ಚ ಶ್ರಿಯಃ ಶ್ರಿಯಾ ।। ೩೫೨.

ನದಿಯಿಂದ, ನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ನದಿಗೆ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಕುಮಾರಿ, ಜಂಭಣೆಯಂತೆ, ಶ್ರೀ, ಎರಡು ಶ್ರೀಗಳು, ಶ್ರೀಗಳು, ಶ್ರೀಯಿಂದ.

ಶ್ರಿಯೈ ಶ್ರಿಯೇ ಸ್ತ್ರೀಂ ಸ್ತ್ರಿಯಞ್ಚ ಸ್ತ್ರೀಶ್ಚ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಸ್ತ್ರಿಯೈ । ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾಞ್ಚ ಗ್ರಾಮಣ್ಯಾಂ ಧೇನ್ವೈ ಚ ಧೇನವೇ ।। ೩೫೨.

ಶ್ರೀಯಿಗೆ, ಶ್ರೀಗೆ, ಹೆಣ್ಣು, ಹೆಂಗಸರು, ಹೆಣ್ಣು, ಹೆಂಗಸರು, ಹೆಣ್ಣಿಂದ, ಹೆಣ್ಣಿಗೆ, ಹೆಂಗಸರದು, ಹೆಂಗಸರಿಗೆ, ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮಪ್ರಧಾನನಲ್ಲಿ, ಹಸುವಿಗೆ, ಹಸುವಿಗಾಗಿ.

ಜಮ್ಬೂರ್ಜಮ್ಬ್ವೌ ಚ ಜಮ್ಬೂಶ್ಚ ಜಮ್ಬೂನಾಞ್ಚ ಫಲಮ್ಪಿವ । ವರ್ಷಾಭ್ವೌ ಚ ಪುನರ್ಭ್ವೌ ಚ ಮಾತೄರ್ವ್ವಾಪರಿ ಚ ಗೌಶ್ಚ ನೌಃ ।। ೩೫೨.

ಜಾಂಬೂ ಮರ, ಎರಡು ಜಾಂಬೂ ಮರಗಳು, ಜಾಂಬೂ ಮರಗಳು, ಜಾಂಬೂ ಮರಗಳ ಫಲದಂತೆ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು, ಎರಡು ಪುನರ್ಜನ್ಮಗಳು, ತಾಯಿಗಳು, ಮೇಲೆ, ಹಸು, ದೋಣಿ.

ವಾಗ್ವಾಚಾ ವಾಗ್ಭಿಶ್ಚ ವಾಕ್ಷು ಸ್ರಗ್ಭ್ಯಾಂ ಸ್ರಜಿ ಸ್ರಜೋಸ್ತಥಾ । ವಿದ್ವದ್ಭ್ಯಾಞ್ಚೈವ ವಿದ್ವತ್ಸು ಭವತೀ ಸ್ಯಾದ್ ಭವನ್ತ್ಯಪಿ ।। ೩೫೨.

ಮಾತು, ಮಾತಿನಿಂದ, ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಹಾರಗಳಿಂದ, ಹಾರಿನಲ್ಲಿ, ಹಾರಿನದು, ಪಂಡಿತರಿಂದ, ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ, 'ಭವತಿ' ಆಗಬಹುದು, 'ಭವಂತಿ' ಕೂಡ.

ದೀವ್ಯನ್ತೀ ಭಾತೀ ಭಾನ್ತೀ ಚ ತುದನ್ತೀ ಚ ತುದತ್ಯಪಿ । ರುದತೀ ರುನ್ಧತೀ ದೇವೀ ಗೃಹ್ಣತೀ ಚೋರಯನ್ತ್ಯಪಿ ।। ೩೫೨.

ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು, ಹೊಳೆಯುವುದು, ಬೆಳಗುವುದು, ಹೊಡೆಯುವುದು, ಹೊಡೆಯುವದು ಕೂಡ, ಅಳುವುದು, ತಡೆಯುವುದು, ದೇವಿ, ಹಿಡಿಯುವುದು, ಕಳವು ಮಾಡುವದು ಕೂಡ.

ದೃಷತ್ ದೃಷದ್ಭ್ಯಾಂ ದೃಷದಿ ವಿಶೇಷವಿದುಷೀ ಕೃತಿಃ । ಸಮಿತ್ ಸಮಿದ್‌ಬ್ಯಾಂ ಸಮಿಧಿ ಸೀಮಾ ಸೀಮ್ನಿ ಚ ಸೀಮನಿ ।। ೩೫೨.

ಕಲ್ಲು, ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಿಳಿದವಳು, ಕಾರ್ಯ, ಸಮಿಧ, ಎರಡು ಸಮಿಧಗಳಿಂದ, ಸಮಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗಡಿ, ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಗಡಿಯೊಳಗೆ.

ದಾಮನೀಭ್ಯಾಂ ಕಕುದ್ಭ್ಯಾಞ್ಚ ಕೇಯಮಾಬ್ಯಾಂ ತಥಾಸು ಚ । ಗೀರ್ಭ್ಯಾಞ್ಚೈವ ಗಿರಾ ಗೀರ್ಷು ಸುಭೂಃ ಸುಪೂಃ ಪುರಾ ಪುರಿ ।। ೩೫೨.

ಎರಡು ಬಗ್ಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎರಡು ಕುರುಬುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎರಡು ಕೇಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ, ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಭೂಮಿ, ಸುಪುರಿ, ಪುರ, ಪುರಿಯಲ್ಲಿ.

ದ್ಯೌರ್ದ್ಯುಭ್ಯಾಂ ದಿವಿ ದ್ಯುಷು ತಾದೃಶ್ಯಾ ತಾದೃಶೀ ದಿಶಃ । ಯಾದೃಶ್ಯಾಂ ಯಾದೃಶೀ ತದ್ವತ್ ಸುವಚೋಭ್ಯಾಂ ಸುವಚಃ ಸ್ವಪಿ ೩೫೨.

ಆಕಾಶ, ಎರಡು ಆಕಾಶಗಳಿಂದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತಹವಳು, ಅಂತಹ ಮಹಿಳೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಅಂತಹವನಲ್ಲಿ, ಅಂತಹವಳಲ್ಲಿ, ಅದೇ ರೀತಿ, ಎರಡು ಸುಮಧುರವಾದವರೊಂದಿಗೆ, ಸುಮಧುರವಾದವಳು, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ.

ಸ್ಕನ್ದ ಉವಾಚ ನಪುಂಸಕೇ ಕಿಂ ಕೇ ಕಾನಿ ಕಿಂ ಕೇ ಕಾನಿ ತತೋ ಜಲಂ । ಸರ್ವಂ ಸರ್ವೇ ಚ ಪೂರ್ವಾದ್ಯಾಃ ಸೋಮಪಂ ಸೋಮಪಾನಿ ಚ ।। ೩೫೩.

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು: ನಪುಂಸಕದಲ್ಲಿ ಏನು, ಯಾರು, ಯಾವವು, ಏನು, ಯಾರು, ಯಾವವು, ನಂತರ ನೀರು; ಎಲ್ಲವೂ, ಎಲ್ಲರೂ, ಮೊದಲಿನವು, ಸೋಮಪಾನ, ಸೋಮಪಾನರು ಕೂಡ.

ಗ್ರಾಮಣಿ ಗ್ರಾಣಣಿನೀ ಚ ಗ್ರಾಮಣಿ ಗ್ರಾಮಣೀನ್ಯಪಿ । ವಾರಿ ವಾರಿಣೀ ವಾರೀಣಿ ವಾರಿಣಾಂ ವಾರಿಣೀದೃಶಂ ।। ೩೫೩.

ಗ್ರಾಮಪ್ರಧಾನ, ಗ್ರಾಮಪ್ರಧಾನಿ, ಗ್ರಾಮಪ್ರಧಾನ, ಗ್ರಾಮಪ್ರಧಾನಿಯರು ಕೂಡ, ನೀರು, ನೀರಿನಂತಹದು, ನೀರಿನಂತಹವುಗಳು, ನೀರಿನದು, ನೀರಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ.

ಶುಚಯೇ ಶುಚಿನೇ ದೇಹಿ ಮೃದುನೇ ಮೃದವೇ ತಥಾ । ತ್ರಪು ತ್ರಪುಣಿ ತ್ರಪುಣಾಞ್ಚ ಚಖಲಪೂನಿ ಖಲಪ್ವಿ ಚ ।। ೩೫೩.

ಪವಿತ್ರನಿಗೆ, ಪವಿತ್ರನಿಗೆ, ಒಯ್ಯುವವನೆ, ಮೃದುವಿಗೆ, ಮೃದುವಾದವನಿಗೆ ಕೂಡ, ತಗಡು, ತಗಡಿನಲ್ಲಿ, ತಗಡಿನದು, ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ.

ಕರ್ತ್ತ್ತ್ರಾ ಚ ಕರ್ತೃಣೇ ಕರ್ತ್ತ್ತ್ರೇ ಅತಿರ್ವ್ಯತಿರಿಣಾನ್ತಥಾ । ಅಭಿನ್ಯಭಿನಿನೀ ಚೈವ ಸುವಚಾಂಸಿ ಸುವಾಕ್ಷು ಚ ।। ೩೫೩.

ಮಾಡುವವನಿಂದ, ಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಮೀರುವವನಿಂದ, ಮೀರುವವನಿಗೆ, ಅನುಕರಿಸುವವನಿಂದ, ಅನುಕರಿಸುವವಳಿಂದ ಕೂಡ, ಸದುಪದಗಳು, ಸದುಪದಗಳಲ್ಲಿ.

ಯದ್‌ಯತ್‌ತ್ವಿಮೇ ತತ್ ಕರ್ಮ್ಮಾಣಿ ಇದಞ್ಚೇಮೇ ತ್ವಿಮಾನಿ ಚ । ಈದೃಕ್ತ್ವದೋಽಮುನೀ ಅಮೂನಿ ಅಮುನಾ ಸ್ಯಾದಮೀಷು ಚ ।। ೩೫೩.

ಯಾವುದೇ ಇದುವು, ಅವು ಕಾರ್ಯಗಳು, ಇದು ಮತ್ತು ಇವು, ಇವುಗಳು ಕೂಡ; ಇದುವಂತೆ, ಅವು, ಅವುಗಳು, ಅದರಿಂದ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ.

ಅಹಮಾವಾಂ ವಯಂ ಮಾಂ ವೈ ಆವಾಮಸ್ಮಾನ್ಮಯಾ ಕೃತಂ । ಆವಾಭ್ಯಾಞ್ಚ ತಥಾಸ್ಮಾಭಿರ್ಮ್ಮಹ್ಯಮಸ್ಮಭ್ಯಮೇವ ಚ ।। ೩೫೩.

ನಾನು, ನಾವು ಇಬ್ಬರು, ನಾವು, ನನ್ನನ್ನು, ನಾವಿಬ್ಬರು, ನಮ್ಮನ್ನು, ನನ್ನಿಂದ ಮಾಡಿದದ್ದು; ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಂದ, ನಮ್ಮಿಂದ ಕೂಡ, ನನಗಾಗಿ, ನಮಗಾಗಿ ಕೂಡ.

ಮದಾವಾಭ್ಯಾಂ ಮದಸ್ಮಚ್ಚ ಪುತ್ರೋಽಯಂ ಮಮ ಚಾವಯೋಃ । ಅಸ್ಮಾಕಮಪಿ ಚಾಸ್ಮಾಸು ತ್ವಂ ಯುವಾಂ ಯೂಯಂಮೀಜಿರೇ ।। ೩೫೩.

ನನ್ನಿಂದ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಂದ, ನಮ್ಮಿಂದ, ಈ ಮಗ ನನ್ನದು ಮತ್ತು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರದು; ನಮ್ಮದು ಮತ್ತು ನಮ್ಮೊಳಗೆ, ನೀನು, ನೀವು ಇಬ್ಬರು, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ.

ತ್ವಾಂ ಯುವಾಞ್ಚ ಯುಷ್ಮಾಂಶ್ಚ ತ್ವಯಾ ಯುಷ್ಮಾಭಿರೀರಿತಂ । ತುಭ್ಯಂ ಯುವಾಭ್ಯಾಂ ಯುಷ್ಮಭ್ಯಂ ತ್ವತ್ ಯುವಾಭ್ಯಾಞ್ಚ ಯುಷ್ಮತ್ ।। ೩೫೩.

ನಿನ್ನಿಗೆ, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೆ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ; ನೀನು, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರು, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರೂ ಹೇಳಿದವು; ನಿನ್ನಿಂದ, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಂದ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಂದ; ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗಾಗಿ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗಾಗಿ.

ತವ ಯುವಯೋರ್ಯುಷ್ಮಾಕಂ ತ್ವಯಿ ಯುಷ್ಮಾಸು ಭಾರತೀ । ಉಪಲಕ್ಷಣಮತ್ರೈವ ಅಜ್ಭ್ಕ್ತಲನ್ತಾಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೫೩.

ನಿನ್ನದು, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರದು, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರದು; ನಿನ್ನೊಳಗೆ, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರೊಳಗೆ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಳಗೆ, ಭಾರತ; ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಮತ್ತು 'ಅಜ್ಭಕ್ತಲಂತ' ಅಂತ್ಯ ರೂಪಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಸ್ಕನ್ದ ಉವಾಚ ಕಾರಕಂ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಿಭಕ್ತ್ಯರ್ಥಸಮನ್ವಿತಂ । ಗ್ರಾಮೋಽಸ್ತಿ ಹೇಮಹಾರ್ಕೇಹ ನೌಮಿ ವಿಷ್ಣುಂ ಶ್ರಿಯಾ ಸಹ ।। ೩೫೪.

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಈಗ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಮಹಾರ್ಕ ಎಂಬ ಊರು ಇದೆ—ನಾನು ಶ್ರೀಸಹಿತ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ವಂದನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ವತನ್ತ್ರಃ ಕರ್ತ್ತಾ ವಿದ್ಯಾನ್ತಂ ಕೃತಿನಃ ಸಮುಪಾಸತೇ । ಹೇತುಕರ್ತ್ತಾಲಮ್ಭಯತೇ ಹಿತಂ ವೈ ಕರ್ಮ್ಮಕರ್ತ್ತರಿ ।। ೩೫೪.

ಸ್ವತಂತ್ರನಾದ ಕರ್ತನನ್ನು ಪಾಂಡಿತರು ಜ್ಞಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕಾರಣಕರ್ತನನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕು; ಹಿತಕರವಾದುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕರ್ಮಕರ್ತನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಸ್ವಯಂ ಭಿದ್ಯೇತ್ ಪ್ರಾಕೃತಧೀಃ ಸ್ವಯಞ್ಚ ಛಿದ್ಯತೇ ತರುಃ । ಸರ್ತ್ತಾಽಭಿಹಿತ ಉತ್ತಮಃ ಕರ್ತ್ತಾಽನಭಿಹಿತೋಽಧಮಃ ।। ೩೫೪.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಯವನು ತಾನೇ ಮುರಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮರವೂ ತಾನೇ ಕಡಿದು ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಕರ್ತನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೇಳದೇ ಇದ್ದರೆ ಅವನು ಹೀನ.

ಕರ್ತ್ತಾಽನಭಿಹಿತೋ ಧರ್ಮ್ಮಃ ಶಿಷ್ಯೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯತೇ ಯಥಾ । ಕರ್ತ್ತಾ ಪಞ್ಚವಿಧಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕರ್ಮ್ಮ ಸಪ್ತವಿಧಂ ಶ್ರುಣು ।। ೩೫೪.

ಕರ್ತನನ್ನು ಹೇಳದೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕರ್ತನು ಐದು ವಿಧ, ಕರ್ಮವು ಏಳು ವಿಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಕೇಳು.

ಈಪ್ಸಿತಂ ಕರ್ಮ್ಮ ಚ ಯಥಾ ಶ್ರದ್ದಧಾತಿ ದ್ದರಿ ಯತಿಃ । ಅನೀಪ್ಸಿತಂ ಕರ್ಮ್ಮ ಯಥಾ ಅಹಿಂ ಲಙ್ಘಯತೇ ಭೃಶಂ ।। ೩೫೪.

ಯೋಗಿ ಇಚ್ಛಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡುವಂತೆ, ಹಾವು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅನಿಚ್ಛಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ನೈವೇಪ್ಸಿತಂ ನಾನೀಪ್ಸಿತಂ ದುಗ್ಧಂ ಸಮ್ಭಕ್ಷಯನ್ರಜಃ । ಭಕ್ಷ್ಯೇದಪ್ಯಕಥಿತಂ ಗೋಪಾಲೋ ದೋಗ್ಧಿ ಗಾಂ ಪಯಃ ।। ೩೫೪.

ಇಚ್ಛಿತವೂ ಅಲ್ಲ, ಅನಿಚ್ಛಿತವೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತ ದಹಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತೆ; ಹೇಳದೆ ಇದ್ದರೂ, ಗೋಪಾಲನು ಹಸುವಿನಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಹಿಂಡುತ್ತಾನೆ.

ಕರ್ತ್ತೃ ಕರ್ಮಾಽಥ ಗಮಯೇಚ್ಛಿಷ್ಯಂ ಗ್ರಾಮಂ ಗುರುರ್ಯಥಾ । ಕರ್ಮ್ಮ ಚಾಭಿಹಿತಂ ಪೂಜಾ ಕ್ರಿಯತೇ ವೈ ಶ್ರಿಯೇ ಹರೇಃ ।। ೩೫೪.

ಕರ್ತನು ಮತ್ತು ಕರ್ಮವು ಸೇರಿ, ಗುರು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಊರಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ; ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮವು ಹರಿಯ ಮಹಿಮೆಗೆ ಪೂಜೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕರ್ಮ್ಮಾನಭಿಹಿತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಹರೇಃ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ತು ಸರ್ವ್ವದಂ । ಕರಣಂ ದ್ವಿವಿಧಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಾಹ್ಯಮಾಭ್ಯನ್ತರಂ ತಥಾ ।। ೩೫೪.

ಹರಿಯ ಸ್ತುತಿ ಎಂಬ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಕರಣವು ಎರಡು ವಿಧ—ಹೊರಗಿನದು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಚಕ್ಷುಷಾ ರೂಪಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ವಾಹ್ಯಂ ದಾತ್ರೇಣ ತಲ್ಲುನೇತ್ । ಸಮ್ಪ್ರದಾನಂ ತ್ರಿಧಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪ್ರೇರಕಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಗಾಂ ।। ೩೫೪.

ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಹೊರಗಿನದು; ಕೈಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು; ಸಮರ್ಪಣೆಯು ಮೂರು ವಿಧ—ಪ್ರೇರಕನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಡುವವನು.

ನರೋ ದದಾತಿ ನೃಪತಯೇ ದಾಸನ್ತದನುಮನ್ತೃಕಂ । ಅನಿರಾಕರ್ತ್ತೃಕಂ ಭರ್ತ್ರೇ ದದ್ಯಾತ್ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಸಜ್ಜನಃ ।। ೩೫೪.

ಮನुष्यನು ರಾಜನಿಗೆ, ದಾಸನಾಗಿ, ಅನುಮೋದಕನೊಂದಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಒಬ್ಬನು ಭರ್ತೆಗೆ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸದೆ ಕೊಡಬೇಕು.