ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ತೃತೀಯಃ ಖಣ್ಡಪಾ ವಹ್ನಿಃ ಸಖಾಪತಿರಹರ್ಪತಿಃ । ಪಟುರ್ನೀರ್ಗ್ರಾಮಣೀನ್ದ್ರಶ್ಚ ಖಲಬೂರ್ಮ್ಮಿತ್ರಭೂಃ ಸ್ವಭೂಃ ।। ೩೫೧.

ಮೂರನೆಯದು: ಖಂಡಪಾ, ಅಗ್ನಿ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಪತಿ, ಹರ್ಪತಿ, ಪಟು, ನೀರು, ಗ್ರಾಮಣಿ, ಇಂದ್ರ, ಖಲಬೂರ್, ಮಿತ್ರಭೂ, ಸ್ವಭೂ ಎಂಬ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಸುಶ್ರೀಃ ಸುಧೀಃ ಪಿತಾ ಭ್ರಾತಾ ನಾ ಕರ್ತ್ತಾ ಕ್ರೋಷ್ಟುನಪ್ತೃಕೌ । ಸುರಾ ರಾ ಗೌಸ್ತಥಾ ದ್ಯೌರ್ಗ್ಲೌಃ ಸ್ವರಾನ್ತಾಃ ಪುಂಸಿ ನಾಯಕಾಃ ।। ೩೫೧.

ಸುಶ್ರೀ, ಸುಧೀ, ತಂದೆ, ಸಹೋದರ, ನ, ಕರ್ತೃ, ಕ್ರೋಷ್ಟು, ನಪ್ತೃ, ದೇವತೆ, ರಾ, ಹಸು, ದ್ಯೌ, ಗ್ಲೌಃ, ಸ್ವರಾಂತ ಎಂಬವು ಪುಲ್ಲಿಂಗದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಸುವಾಕ್ ತ್ವಕ್ ಪೃಷತ್ ಸಮ್ರಾಟ್ ಜನ್ಮಭಾಕ್ ಚ ಅವೇದಪಿ । ಆಪೋ ಮರುದ್ಭವನ್ ದೀವ್ಯನ್ ಭವಾಂಶ್ಚ ಮಘವಾನ್ ಪಿವನ್ ।। ೩೫೧.

ಸುವಾಕ್, ತ್ವಕ್, ಪೃಷತ್, ಸಮ್ರಾಟ್, ಜನ್ಮಭಾಕ್, ಅವೇದ, ಆಪಃ, ಮರುತ್, ಭವನ, ದಿವ್ಯಾನ್, ಭವಾನ್, ಮಘವಾನ್, ಪಿವನ್ ಎಂಬವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಭಗವಾನಘವಾನರ್ವ್ವಾನ್ವಹ್ನಿಮತ್ ಸರ್ವ್ವವಿತ್ಸುಪೃತ್ । ಸುಸೋಮಾ ಕುಣ್ಡೀ ರಾಜಾ ಚ ಶ್ವಾ ಯುವಾ ಮಘವಾ ತಥಾ ।। ೩೫೧.

ಭಗವಾನ್, ಅಘವಾನ್, ಅರ್ವಾನ್, ಅಗ್ನಿಮತ್, ಸರ್ವವಿತ್, ಸುಪೃತ್, ಸುಸೋಮಾ, ಕುಂಡಿ, ರಾಜ, ಶ್ವಾ, ಯುವಾ, ಮಘವಾ ಎಂಬವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಪೂಷಾ ಸುಕರ್ಮ್ಮಾ ಯಜ್ವಾ ಚ ಸುವರ್ಮ್ಮಾ ಚ ಸುಧರ್ಮ್ಮಣಾ । ಅರ್ಯ್ಯಮಾ ವೃತ್ರಹಾ ಪನ್ಥಾಃ ಸುಕಕುದಾದಿಪಞ್ಚ ಚ ।। ೩೫೧.

ಪೂಷಾ, ಸುಕರ್ಮಾ, ಯಜ್ವಾ, ಸುವರ್ಮಾ, ಸುಧರ್ಮಣಾ, ಅರ್ಯಮಾ, ವೃತ್ರಹಾ, ಪಂಥಾಃ ಮತ್ತು ಸುಕಕುಡ ಮೊದಲ ಐದು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶಾನ್ ಸುತಾಂಶ್ಚ ಪಞ್ಚಾದ್ಯಾಃ ಸುಗೀಃ ಸುರಾಃ ಸುಪೂರಪಿ । ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಸುವಚಾಃ ಶ್ರೇಯಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಶ್ಚೋಶನಸಾ ಸಹ ।। ೩೫೧.

ಪ್ರಶಾಂತ, ಸುತಾ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಐದು, ಸುಗೀ, ಸುರಾ, ಸುಪೂರ, ಚಂದ್ರಮಾ, ಸುವಚಾಃ, ಶ್ರೇಯಾನ್, ವಿದ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಉಶನಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ಪೇಚಿವಾನ್ ಗೌರವಾನಡ್‌ವಾನ್ ಗೋಧುಙ್‌ಮಿತ್ರದ್ರುಹೌ ಶ್ವಲಿಟ್ । ಸ್ತ್ರಿಯಾಂ ಜಾಯಾ ಜರಾ ಬಾಲಾ ಏಡ಼ಕಾ ಸಹೋ ವೃದ್ಧಯಾ ।। ೩೫೧.

ಪೆಚಿವಾನ್, ಗೌರವಾನ್, ಅಡ್ವಾನ್, ಗೋದುಂ, ಮಿತ್ರದ್ರುಹ, ಶ್ವಲಿಟ್; ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದಲ್ಲಿ: ಜಾಯಾ, ಜರಾ, ಬಾಲೆ, ಎರಕಾ, ಸಹೋ, ವೃದ್ಧೆಯೂ ಸೇರಿವೆ.

ಕ್ಷಾತ್ರಿಯಾ ಬಹುರಾಜಾ ಚ ಬಹುದಾ ಮಾಽಥ ಬಾಲಿಕಾ । ಮಾಯಾ ಕೌಮುದಗನ್ಧಾ ಚ ಸರ್ವ್ವಾ ಪೂರ್ವ್ವಾ ಸಹಾನ್ಯಯಾ ।। ೩೫೧.

ಕ್ಷಾತ್ರಿಯಾ, ಬಹುರಾಜಾ, ಬಹುದಾ, ಮಾಂ, ಬಾಲಿಕಾ, ಮಾಯಾ, ಕೌಮುದಗಂಧಾ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ದ್ವಿತೀಯಾ ಚ ತೃತೀಯಾ ಚ ಬುದ್ಧಿಃ ಸ್ತ್ರೋ ಶ್ರೋರ್ನ್ನದೀ ಸುಧೀಃ । ಭವನ್ತೀ ಚೈವ ದೀವ್ಯನ್ತೀ ಭಾತೀ ಭಾನ್ತೀ ಚ ಯಾನ್ತ್ಯಪಿ ।। ೩೫೧.

ಎರಡನೆಯದು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು: ಬುದ್ಧಿ, ಸ್ತ್ರೋ, ಶ್ರೋಣಿ, ನದಿ, ಸುಧೀ, ಭವಂತಿ, ದಿವ್ಯಂತಿ, ಭಾತಿ, ಭಾಂತಿ, ಯಾಂತಿ ಎಂಬವು.

ಶ್ರೃಣ್ವತೀ ತುದತೀ ಕರ್ತ್ರೀ ತುದನ್ತೀ ಕುರ್ವತೀ ಮಹೀ । ರುನ್ಧತೀ ಕ್ರೀಡ಼ತೀ ದಾನ್ತೀ ಪಾಲಯನ್ತೀ ಸುರಾಣ್ಯಪಿ ।। ೩೫೧.

ಶೃಣ್ವತಿ, ತುಡತಿ, ಕರ್ತ್ರೀ, ತುಡಂತಿ, ಕುರ್ವತಿ, ಮಹೀ, ರುಂಧತಿ, ಕ್ರೀಡತಿ, ದಾಂತಿ, ಪಾಲಯಂತಿ ಮತ್ತು ಸುರಾಣಿಯೂ ಸೇರಿವೆ.

ಗೌರೀ ಪುತ್ರವತೀ ನೀಶ್ಚ ವಧೂರ್ದ್ದೇವತಯಾ ಭುವಾ । ತಿಸ್ರೋ ದ್ವೇ ಕತಿ ವರ್ಷಾಭೂಃ ಸ್ವಸಾ ಮಾತಾ ವರಾ ಚ ಗೌಃ ।। ೩೫೧.

ಗೌರಿ, ಪುತ್ರವತಿ, ನಿಶಿ, ವಧೂ, ದೇವತೆ, ಭುವಾ, ಮೂರು, ಎರಡು, ಎಷ್ಟು, ವರ್ಷಾಭೂ, ಸಹೋದರಿ, ತಾಯಿ, ವರ ಮತ್ತು ಹಸು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ನೌರ್ವಾಕ್ತ್ವಕ್ತ್ವಕ್ಪ್ರಾಚ್ಯವಾಚೀತಿ ತಿರಶ್ಚೀ ಸಮುದೀಚ್ಯಪಿ । ಶರದ್ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಿದ್ಯೋಷಿತ್ ಅಗ್ನಿವಿತ್ ಸಸ್ಪದಾ ದೃಶತ್ ।। ೩೫೧.

ನೌ, ವಾಕ್ತ್ವಕ್, ಪ್ರಾಚ್ಯವಾಕ್, ತಿರಸ್ಕಿ, ಸಮುದೀಚಿ, ಶರದ್, ವಿದ್ಯುತ್, ಸರಿತ್, ಯೋಷಿತ್, ಅಗ್ನಿವಿತ್, ಸಸ್ಪದಾ, ದೃಶತ್ ಎಂಬವು.

ಯೈಷಾ ಸಾ ವೇದವಿತ್ಸಂವಿತ್ ಬಹ್ವೀ ರಾಜ್ಞೀ ತ್ವಯಾ ಮಯಾ । ಸೀಮಾ ಪಞ್ಚಾದಯೋ ರಾಜೀ ಧೂಃ ಪೂಶ್ಚೈವ ದಿಶಾ ಗಿರಾ ।। ೩೫೧.

ಯೈಷಾ, ಸಾ, ವೇದವಿತ್, ಸಂವಿತ್, ಬಹ್ವೀ, ರಾಜ್ಞೀ, ತ್ವಯಾ, ಮಯಾ, ಸೀಮಾ, ಐದು, ಮೊದಲಾದವು, ರಾಜೀ, ಧೂಃ, ಪೂಃ, ದಿಶಾ, ಗಿರಾ ಎಂಬ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಚತಸ್ರೋ ವಿದುಷೀ ಚೈವ ಕೇಯಂ ದಿಕ್ ದೃಕ್ ಚ ತಾದೃಶೋ । ಅಸೌ ಸ್ತ್ರಿಯಾಂ ನಾಯಕಾಶ್ಚ ನಾಯಕಾಶ್ಚ ನಪುಂಸಕೇ ।। ೩೫೧.

ನಾಲ್ಕು, ವಿದ್ಯುಷೀ, ಈಕೆ ಯಾರು, ದಿಕ್ಕು, ದೃಕ್, ತಾದೃಶ, ಅಸೌ; ಇವು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಕುಣ್ಡಂ ಸರ್ವಂ ಸೋಮಪಞ್ಚ ದಧಿ ವಾರಿ ಖಲಪ್ವಥ । ಮಧು ತ್ರಪು ಕರ್ತ್ತೃ ಭಕ್ತೃ ಅತಿವಕ್ತೃ ಪಯಃ ಪುರಃ ।। ೩೫೧.

ಕುಂಡ, ಸರ್ವ, ಸೋಮ, ಮೊಸರು, ನೀರು, ಖಲಪ್ವಥ, ಮಧು, ತ್ರಪು, ಕರ್ತೃ, ಭಕ್ತೃ, ಅತಿವಕ್ತೃ, ಹಾಲು, ಪುರ ಎಂಬವು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ ಚ ತಿರ್ಯ್ಯಗುದಕ್ ಜಗದ್ ಜಾಗ್ರತ್ತಥಾ ಸಕೃತ್ । ಸುಸಮ್ಪಚ್ಚ ಸುದಣ್ಡೀಹ ಅಹಃ ಕಿಞ್ಚೇದಮಿತ್ಯಪಿ ।। ೩೫೧.

ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಅಡ್ಡ ದಿಕ್ಕು, ನೀರು, ಜಗತ್ತು, ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ, ಒಮ್ಮೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದುದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಿದುದು, ಇಲ್ಲಿ, ಹಗಲು, ಮತ್ತು ಇದುವು — ಇವು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಷಟ್‌ಸರ್ಪಿಃ ಶ್ರೇಯಶ್ಚತ್ವಾರಿ ಅದೋಽನ್ಯೇ ಹೀದೃಶಾಃ ಪರೇ । ಏತೇಬ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಾದಯಶ್ಚ ಸ್ಯುಃ ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ಪರಾಃ ।। ೩೫೧.

ಆರು ವಿಧದ ತುಪ್ಪಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದವುಗಳು, ಇತರವುಗಳು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯವು, ಉಳಿದವು ಬೇರೆ; ಇವುಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರೂಪಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿಪದಿಕದ ನಂತರದವುಗಳು ಆಗಿವೆ.

ಧಾತುಪ್ರತ್ಯಯಹೀನಂ ಯತ್ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾತಿಪದಿಕನ್ತು ತತ್ । ಪ್ರಾತಿಪದಿಕಾತ್ ಸ್ವಲಿಙ್ಗಾರ್ಥವಚನೇ ಪ್ರಥಮಾ ಭವೇತ್ ।। ೩೫೧.

ಧಾತು ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಯ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಾತಿಪದಿಕವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆ ಪ್ರಾತಿಪದಿಕದಿಂದ ಅದರ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಪ್ರಥಮಾ ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ.

ಸಮ್ಬೋಧನೇ ಚ ಪ್ರಥಮಾ ಉಕ್ತೇ ಕರ್ಮ್ಮಣಿ ಕರ್ತ್ತರಿ । ಕರ್ಮ್ಮ ಯತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ತತ್ಸ್ಯಾತ್ ದ್ವಿತೀಯಾ ಕರ್ಮಣಿ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೩೫೧.

ಸಂಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮಾ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಯಾವದನ್ನು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅದು ಕರ್ಮ, ಅದಕ್ಕೆ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಿಯತೇ ಯೇನ ಕರಣಂ ಕರ್ತ್ತಾ ಯಶ್ಚ ಕರೋತಿ ಸಃ । ಅನುಕ್ತೇ ತಿಙ್‌ಕೃತ್ತದ್ಧಿತೈಸ್ತೃತೀಯಾ ಕರಣೇ ಭವೇತ್ ।। ೩೫೧.

ಯಾವುದರಿಂದ ಕಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಅದು ಕರಣ, ಯಾರು ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಅವನು ಕರ್ತೃ; ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳದಿದ್ದರೆ, ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ ಕರಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾರಕೇ ಕರ್ತ್ತರಿ ಚ ಸಾ ಸಮ್ಪ್ರದಾನೇ ಚತುರ್ಥ್ಯಪಿ । ಯಸ್ಮೈ ದಿತ್ಸಾ ಧಾರಯತೇ ಸಮ್ಪ್ರದಾನಂ ತದೀರಿತಂ ।। ೩೫೧.

ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ; ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೋ ಅವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಣ ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ.

ಅಪಾದಾನಂ ಯತೋಽಪೈತಿ ಆದತ್ತೇ ಚ ಭಯಂ ಯತಃ । ಅಪಾದಾನೇ ಪಞ್ಚಮೀ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ವಸ್ವಾಮ್ಯಾದೌ ಚ ಷಷ್ಠ್ಯಪಿ ।। ೩೫೧.

ಯಾವುದರಿಂದ ಏನಾದರೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಭಯವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಅದು ಅಪಾದಾನ; ಅಪಾದಾನದಲ್ಲಿ ಐದನೇ ವಿಭಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರನೇ ವಿಭಕ್ತಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಧಾರೋ ಯೋಽಧಿಕರಣಂ ವಿಭಕ್ತಿಸ್ತತ್ರ ಸಪ್ತಮೀ । ಏಕಾರ್ಥೇ ಚೈಕವಚನಂ ದ್ವ್ಯರ್ಥೇ ದ್ವಿವಚನಂ ಭವೇತ್ ।। ೩೫೧.

ಆಧಾರ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ವಿಭಕ್ತಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಒಂದರಿಗಾಗಿ ಏಕವಚನ, ಎರಡರಿಗಾಗಿ ದ್ವಿವಚನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಹುಷು ಬಹುವಚನಂ ಸಿದ್ಧರೂಪಾಣ್ಯಥೋ ವದೇ । ವೃಕ್ಷಃ ಸೂರ್ಯ್ಯೋಽಮಬುವಾಹೋಽರ್ಕ ಹೇರವೇ ಹೇದ್ವಿಜಾತಯಃ ।। ೩೫೧.

ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಬಹುವಚನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈಗ ಸ್ಥಿರವಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ವೃಕ್ಷಃ, ಸೂರ್ಯಃ, ಅಂಬುವಾಹಃ, ಅರ್ಕ, ಹೇ ರವೇ, ಹೇ ದ್ವಿಜಾತಯಃ.

ವಿಪ್ರೌ ಗಜಾನ್ಮಹೇನ್ದ್ರೇಣ ಯಮಾಬ್ಯಾಮನಲೈಃ ಕೃತಂ । ರಾಮಾಯ ಮುನಿವರ್ಯ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ಕೇಭ್ಯೋ ಧರ್ಮ್ಮಾತ್ ಹರೌ ರತಿಃ ।। ೩೫೧.

ವಿಪ್ರೌ, ಗಜಗಳಿಂದ, ಮಹೇಂದ್ರನಿಂದ, ಯಮರಿಂದ, ಅನಲರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು; ರಾಮನಿಗೆ, ಮುನಿವರ್ಯರಿಂದ, ಯಾರಿಂದ, ಧರ್ಮದಿಂದ, ಹರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ.

ಶರಾಬ್ಯಾಂ ಪುಸ್ತಕೇಭ್ಯಶ್ಚ ಅರ್ಥಸ್ಯೇಶ್ವರಯೋರ್ಗತಿಃ । ಬಾಲಾನಾಂ ಸಜ್ಜನೇ ಪ್ರೀತಿರ್ಹಂಸಯೋಃ ಕಮಲೇಷು ಚ ।। ೩೫೧.

ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ, ಅರ್ಥವು ಈಶ್ವರರಿಗೆ ಹೋಗುವುದು; ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಜ್ಜನರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ, ಹಂಸಗಳಿಗೆ ಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ.

ಏವಂ ಕಾಮಮಹೇಶಾದ್ಯಾಃ ಶಬ್ದಾ ಜ್ಞೇಯಾಶ್ಚ ವೃಕ್ಷವತ್ । ಸರ್ವೇ ವಿಶ್ವೇ ಚ ಸರ್ವಸ್ಮೈ ಸರ್ವಸ್ಮಾತ್ಕತರೋ ಮತಃ ।। ೩೫೧.

ಈ ರೀತಿ ಕಾಮ, ಮಹೇಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಗಳನ್ನು ವೃಕ್ಷದಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಎಲ್ಲರೂ, ವಿಶ್ವ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಎಲ್ಲರಿಂದ, ಯಾವುದು ಯಾವುದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸ್ವಞ್ಚ ವಿಶ್ವಸ್ಮಿನ್ ಶೇಷಂ ರೂಪಞ್ಚ ವೃಕ್ಷವತ್ । ಏವಞ್ಚೋಭಯಕತರಕತಮಾನ್ಯತರಾದಯಃ ।। ೩೫೧.

ಎಲ್ಲರದು, ಸ್ವಂತದು, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಉಳಿದ ರೂಪಗಳು ವೃಕ್ಷದಂತೆ; ಇದೇ ರೀತಿ, ಇಬ್ಬರೂ, ಯಾವುದಾದರೂ, ಯಾವುದು ಬೇಕಾದರೂ, ಇಂತಹ ರೂಪಗಳು.

ಪೂರ್ವ್ವೇ ಪೂರ್ವ್ವಾಶ್ಚ ಪೂರ್ವಸ್ಮೈ ಪೂರ್ವಸ್ಮಾತ್ ಸುಸಮಾಗತಃ । ಪೂರ್ವ್ವೋ ಬುದ್ಧಿಶ್ಚ ಪೂರ್ವಸ್ಮಿನ್ ಶೇಷರೂಪನ್ತು ಸರ್ವವತ್ ।। ೩೫೧.

ಹಿಂದಿನವರು, ಹಿಂದಿನವುಗಳು, ಹಿಂದಿನವರಿಗೆ, ಹಿಂದಿನಿಂದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿರುವುದು; ಹಿಂದಿನದು, ಹಿಂದಿನ ಬುದ್ಧಿ, ಉಳಿದ ರೂಪಗಳು ಎಲ್ಲರದಂತೆ.