ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಶಿವಃ ಶಿಖಾ ತಥಾ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸವಿತ್ರಶ್ಚೇತಿಗೋಚರಾಃ । ಗೋಚರನ್ತು ಕುಲಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತೇನ ಲಕ್ಷಅಯಸ್ತು ದೀಕ್ಷಇತಃ ।। ೩೨೫.

ಶಿವ, ಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಸವಿತ್ರು ಎಂಬುವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು; ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕುಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಆ ಗುರುತುದಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಮಹೀಪಾಲಃ ಕಪೋತೋ ಗ್ರನ್ಥಿಕಃ ಶಿವೇ । ಕುಟಿಲಾಶ್ಚೈವ ವೇತಾಲಾಃ ಪದ್ಮಹಂಸಾಃ ಶಿಖಾಕುಲೇ ।। ೩೨೫.

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ, ರಾಜನು, ಪಾರಿವಾಳ, ಗುಂಡಿ ಕಟ್ಟಿದವನು ಇವು ಶಿವನಿಗೆ ಸೇರಿವೆ; ಕುಟಿಲರು, ವೇತಾಳರು, ಪದ್ಮ, ಹಂಸ ಇವು ಶಿಖೆ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.

ಧೃತಾರಾಷ್ಟ್ರಾ ಬಕಾಃ ಕಾಕಾ ಗೋಪಾಲಾ ಜ್ಯೋತಿಸಂಜ್ಞಕೇ । ಕುಟಿಕಾ ಸಾರಠಾಶ್ಚೈವ ಗುಟಿಕಾ ದಣ್ಡಿನೋಽಪರೇ ।। ೩೨೫.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಬಕ, ಕಾಗೆ, ಗೋಪಾಲರು ಜ್ಯೋತಿ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ; ಗುಡಿಸೆ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಸಾರಥಿಗಳು, ಗುಟಿಕಾಧಾರಿಗಳು, ದಂಡಧಾರಿಗಳು ಇತರರು.

ಸಾವಿತ್ರೀ ಗೋಚರೇ ಚೈವಮೇಕೈಕಸ್ತು ಚತುರ್ವಿಧಃ । ಸಿದ್ಧಾದ್ಯಂಶಕಮಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇ ಯೇನ ಮನ್ತ್ರಃ ಸುಸಿದ್ಧಿದಃ ।। ೩೨೫.

ಸಾವಿತ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿದ್ದಾರೆ; ನಾನು ಸಿದ್ಧರ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಇದರಿಂದ ಮಂತ್ರವು ಮಹಾ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಭೂಮೌ ತು ಮಾತೃಕಾ ಲೇಖ್ಯಾಃ ಕೂಟಷಣ್ಡವಿವರ್ಜ್ಜಿತಾಃ । ಮನ್ತ್ರಾಕ್ಷರಾಣಿ ವಿಶ್ಲಿಷ್ಯ ಅನುಸ್ವಾರಂ ನಯೇತ್ ಪೃಥಕ್ ।। ೩೨೫.

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾದ್ರುಕಾ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು, ಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಅನುನಾಸಿಕವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಾಧಕಸ್ಯ ತು ಯಾ ಸಂಜ್ಞಾ ತಸ್ಯಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣಂ ಚರೇತ್ । ಮನ್ತ್ರಸ್ಯಾದೌ ತಥಾ ಚಾನ್ತೇ ಸಾಧಕಾರ್ಣಾನಿ ಯೋಜಯೇತ್ ।। ೩೨೫.

ಸಾಧಕನ ಹೆಸರನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು; ಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಸಾಧಕನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಿದ್ಧಃ ಸಾಧ್ಯಃ ಸುಸಿದ್ಧೋಽರಿಃ ಸಂಜ್ಞಾತೋ ಗಣಯೇತ್ ಕ್ರಮಾತ್ । ಮನ್ತ್ರಸ್ಯಾದೌ ತಥಾ ಚಾನ್ತೇ ಸಿದ್ಧಿದಃ ಸ್ಯಾಚ್ಛತಾಂಶತಃ ।। ೩೨೫.

ಸಿದ್ಧ, ಸಾಧ್ಯ, ಸುಸಿದ್ಧ, ಅರಿ ಎಂಬುವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಣಿಸಬೇಕು; ಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ, ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಿದ್ಧಾದಿಶ್ಚಾನ್ತಸಿದ್ಧಿಶ್ಚ ತತ್ಕ್ಷಣಾದೇವ ಸಿಧ್ಯತಿ । ಸುಸುದ್ಧಾದಿಃ ಸುಸಿದ್ಧಾನ್ತಃ ಸಿದ್ಧವತ್ ಪರಿಕಲ್ಪಯೇತ್ ।। ೩೨೫.

ಸಿದ್ಧದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರವು ಕೂಡಲೇ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಸುಸಿದ್ಧದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸುಸಿದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಸಿದ್ಧದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಅರಿಮಾದೌ ತಥಾನ್ತೇ ಚ ದೂರತಃ ಪರಿವರ್ಜ್ಜಯೇತ್ । ಸಿದ್ಧಃ ಸುಸಿದ್ಧಶ್ಚೈಕಾರ್ಥೇ ಅರಿಃ ಸಾಧ್ಯಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೩೨೫.

ಅರಿಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಸಿದ್ಧ, ಸುಸಿದ್ಧ, ಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಿ ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಆದೌ ಸಿದ್ಧಃ ಸ್ಥಿತೋ ಮನ್ತ್ರೇ ತದನ್ತೇ ತದ್ವದೇವ ಹಿ । ಮಧ್ಯೇ ರಿಪುಸಹಸ್ರಾಣಿ ನ ದೋಷಾಯ ಭವನ್ತಿ ಹಿ ।। ೩೨೫.

ಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ ಇದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಶತ್ರುಗಳಿದ್ದರೂ ಹಾನಿಯಾಗದು.

ಮಾಯಾಪ್ರಸಾದಪ್ರಣವೇನಾಂಶಕಃ ಖ್ಯಾತಮನ್ತ್ರಕೇ । ಬ್ರಹ್ಮಾಂಶಕೋ ಬ್ರ್ಹ್ಮವಿದ್ಯಾ ವಿಷ್ಣ್ವಙ್ಗೋ ವೈಷ್ಣವಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೨೫.

ಮಾಯಾ, ಪ್ರಸಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಣವ ಭಾಗದಿಂದ ಮಂತ್ರವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಬ್ರಹ್ಮನ ಭಾಗವು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಾಗವು ವೈಷ್ಣವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ರುದ್ರಾಂಶಕೋ ಭವೇದ್ವೀರ ಇನ್ದ್ರಾಂಶಶ್ಚೇಶ್ವರಪ್ರಿಯಃ । ನಾಗಾಂಶೋ ನಾಗಸ್ತಬ್ಧಾಕ್ಷೋ ಯಕ್ಷಾಂಶೋ ಭೂಷಣಪ್ರಿಯಃ ।। ೩೨೫.

ರುದ್ರನ ಅಂಶದಿಂದ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರನ ಅಂಶದಿಂದ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ನಾಗನ ಅಂಶದಿಂದ ದೃಢ ದೃಷ್ಟಿಯವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಯಕ್ಷನ ಅಂಶದಿಂದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಗನ್ಧರ್ವ್ವಾಶೋಽತಿಗೀತಾದಿ ಭೀಮಾಂಶೋ ರಾಕ್ಷಸಾಂಶಕಃ । ದೈತ್ಯಾಂಶಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯ್ಯೋ ಮಾನೀ ವಿದ್ಯಾಧರಾಂಶಕಃ ।। ೩೨೫.

ಗಂಧರ್ವನ ಅಂಶದಿಂದ ಹಾಡು ಹಗುರಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಭೀಮನ ಅಂಶದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ದೈತ್ಯನ ಅಂಶದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿದ್ಯಾಧರನ ಅಂಶದಿಂದ ಹೆಮ್ಮೆಯವನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಪಿಶಾಚಾಂಶೋ ಮಲಾಕ್ರಾನ್ತೋ ಮನ್ತ್ರಂ ದದ್ಯಾನ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚ । ಮನ್ತ್ರ ಏಕಾತ್ ಫಡ಼ನ್ತಃ ಸ್ಯಾತ್ ವಿದ್ಯಾಪಞ್ಚಾಶತಾವಧಿ ।। ೩೨೫.

ಪಿಶಾಚನ ಅಂಶದಿಂದ ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಬಳಲುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕು; 'ಫಟ್' ಎಂಬ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಮಂತ್ರವು ಐವತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳವರೆಗೆ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ಬಾಲಾ ವಿಂಶಾಕ್ಷರಾನ್ತಾ ಚ ರುದ್ರಾ ದ್ವಾವಿಂಶಗಾಯುಧಾ । ತತ ಊರ್ದ್ಧ್ವನ್ತು ಯೇ ಮನ್ತ್ರಾ ವೃದ್ವಾ ಯಾವಚ್ಛತತ್ರಯಂ ।। ೩೨೫.

ಬಾಲಾ ಮಂತ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ, ರುದ್ರಾ ಮಂತ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದೆ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಮಂತ್ರಗಳು, ಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ಅಕ್ಷರಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ.

ಅಕಾರಾದಿಹಕಾರಾನ್ತಾಃ ಕ್ರಮಾತ್ ಪಕ್ಷೌ ಸಿತಾಸಿತೌ । ಅನುಸ್ವಾರವಿಸರ್ಗೇಣ ವಿನಾ ಚೈವ ಸ್ವರಾ ದಶ ।। ೩೨೫.

'ಅ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ 'ಹ' ಅಕ್ಷರವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳು, ಒಂದು ಬಿಳುಪು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಪ್ಪು; ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗವಿಲ್ಲದೆ ಹತ್ತು ಸ್ವರಗಳಿವೆ.

ಹ್ರಸ್ವಾಃ ಶುಕ್ಲಾ ದೀರ್ಘಾಃ ಶ್ಯಾಮಾಂಸ್ತಿಥಯಃ ಪ್ರತಿಪನ್ಮುಖಾಃ । ಉದಿತೇ ಶಾನ್ತಿಕಾದೀನಿ ಭ್ರಮಿತೇ ವಶ್ಯಕಾದಿಕಮ್ ।। ೩೨೫.

ಚಿಕ್ಕ ಸ್ವರಗಳು ಬಿಳುಪು, ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳು ಕಪ್ಪು; ಚಂದ್ರನ ಹಂತಗಳು ಪ್ರಥಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ; ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು, ಚಂದ್ರೋದಯದಲ್ಲಿ ವಶೀಕರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಭ್ರಾಮಿತೇ ಸನ್ಧಯೋ ದ್ವೇಷೋಚ್ಚಾಟನೇ ಸ್ತಮ್ಭನೇಽಸ್ತಕಮ್ । ಇಹಾವಾಹೇ ಶಾನ್ತಿಕಾದ್ಯಂ ಪಿಙ್ಗಲೇ ಕರ್ಷಣಾದಿಕಮ್ ।। ೩೨೫.

ಚಂದ್ರನು ಚಲಿಸುವಾಗ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುತ್ವ, ಓಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಂಭನಕ್ಕೆ ವಿಧಿಗಳು; ಚಂದ್ರನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಾಗ ಶಾಂತಿ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು; ಪಿಂಗಣಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಮಾರಣೋಚ್ಚಾಟನಾದೀನಿ ವಿಷುವೇ ಪಞ್ಚಧಾ ಪೃಥಕ್ । ಅಧರಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಪೃಥ್ವೀ ಊರ್ದ್ಧ್ವೇ ತೇಜೋಽನ್ತರಾ ದ್ರವಃ ।। ೩೨೫.

ಮರಣ, ಓಡಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ವಿಷುವಿನಲ್ಲಿ ಐದು ವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಇರುತ್ತದೆ.

ರನ್ಧ್ರಪಾರ್ಶ್ವೇ ಬಹಿರ್ವಾಯುಃ ಸರ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಸ್ತಮ್ಭನಂ ಪಾರ್ಥಿವೇ ಶಾನ್ತಿರ್ಜ್ಜಲೇ ವಶ್ಯಾದಿ ತೇಜಸೇ ।। ೩೨೫.

ರಂಧ್ರಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ವಾಯು ಇದೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವನು; ಸ್ಥಂಭನ ಭೂಮಿಯದು, ಶಾಂತಿ ನೀರಿನದು, ವಶೀಕರಣ ಮುಂತಾದವು ಅಗ್ನಿಯದು.

ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ಸೌಭಾಗ್ಯಾದೇರುಮಾಪೂಜಾಂ ವಕ್ಷ್ಯೇಽಹಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಾಂ । ಮನ್ತ್ರಧ್ಯಾನಂ ಮಣ್ಡಲಞ್ಚ ಮುದ್ರಾಂ ಹೋಮಾದಿಸಾಧನಮ್ ।। ೩೨೬.

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು: ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗಾಗಿ ಉಮಾದೇವಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಮಂತ್ರ, ಧ್ಯಾನ, ಮಂಡಲ, ಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ಹೋಮಾದಿ ವಿಧಾನಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ಚಿತ್ರಭಾನುಂ ಶಿವಂ ಕಾಲಂ ಮಹಾಶಕ್ತಿಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಇಡಾದ್ಯಂ ಪರತೋಹೃತ್ಯ ಸದೇವಃ ಸವಿಕಾರಣಮ್ ।। ೩೨೬.

ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಶಿವನು, ಕಾಲನು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ; ಇಡಾ ಇತ್ಯಾದಿಯಿಂದ ಪರಾ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ, ದೇವತೆಗಳೂ ಕಾರಣಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ದ್ವಿತಾಯಂ ದ್ವಾರಕಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಗೌರೀಪ್ರೀತಿಪದಾನ್ವಿತಂ । ಚತುರ್ಥ್ಯನ್ತಂ ಪ್ರಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಗೌರ್ಯ್ಯಾ ವೈ ಮೂಲವಾಚಕಂ ।। ೩೨೬.

ಎರಡನೆಯದು ದ್ವಾರಕೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಗೌರಿಯ ಅನುಗ್ರಹ ಸ್ಥಾನವಿದೆ; ಅದು ನಾಲ್ಕನೆಯದಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಬೇಕು, ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಗೌರಿಯ ಮೂಲನಾಮವಾಗಿದೆ.

ಓಂ ಹ್ರೀಁ ಸಃ ಶೌಁ ಗೌರ್ಯ್ಯೈ ನಮಃ । ತತ್ರಾರ್ಣತ್ರಿತಯೇನೈವ ಜಾತಿಯುಕ್ತಂ ಷಡ಼ಙ್ಗುಲಮ್ । ಆಸನಂ ಪ್ರಣವೇನೈವ ಪೂರ್ತ್ತಿಂ ವೈ ಹೃದಯೇನ್ ತು ।। ೩೨೬.

ಓಂ ಹ್ರೀಂ ಸಃ ಶೌಂ ಗೌರ್ಯೈ ನಮಃ; ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಜಾತಿಯು ಕೂಡಿದ ಆರು ಬೆರಳಷ್ಟು; ಆಸನವನ್ನು ಪ್ರಣವದಿಂದ, ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೃದಯ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಉದಕಞ್ಚ ತಥಾ ಕಾಲಂ ಶಿವವೀಜಂ ಸಮುದ್ಧರೇತ್ । ಪ್ರಾಣಂ ದೀರ್ಘಸ್ವರಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಷಡಙ್ಗಂ ಜಾತಿಸಂಯುತಮ್ ।। ೩೨೬.

ನೀರು ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು, ಶಿವಬೀಜವನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕು; ಉಸಿರನ್ನು ದೀರ್ಘಸ್ವರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಆರು ಅಂಗಗಳೂ ಜಾತಿಯು ಕೂಡಿದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಆಸನಂ ಪ್ರಣವೇನಾತ್ರ ಮೂರ್ತ್ತಿನ್ಯಾಸಂ ಹೃದಾಚರೇತ್ । ಯಾಮಲಂ ಕಥಿತಂ ವತ್ಸ ಏಕವೀರಂ ವದಾಮ್ಯಽಥ ।। ೩೨೬.

ಇಲ್ಲಿ ಆಸನವನ್ನು ಪ್ರಣವದಿಂದ, ರೂಪಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಹೃದಯ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಯಾಮಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮಗನೇ, ಈಗ ಏಕವೀರನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ವ್ಯಾಪಕಂ ಸೃಷ್ಟಿಸಂಯುಕ್ತಂ ವಹ್ನಿಮಾಯಾಕೃಶಾನುಭಿಃ । ಶಿವಶಕ್ತಿಮಯಂ ವೀಜಂ ಹೃದಯಾದಿವಿವರ್ಜ್ಜಿತಂ ।। ೩೨೬.

ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವದು, ಸೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳದು, ಅಗ್ನಿ, ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೀಜ, ಹೃದಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಇಲ್ಲದದು.

ಗೌರೀಂ ಯಜೇದ್ಧೇಮರೂಪ್ಯಾಂ ಕಾಷ್ಠನಾಂ ಶೌಲಜಾದಿಕಾಂ । ಪಞ್ಚಪಿಣ್ಡಾಂ ತಥಾಽವ್ಯಕ್ತಾಂ ಕೋಣೇ ಮಧ್ಯೇ ತು ಪಞ್ಚಮಂ ।। ೩೨೬.

ಗೌರಿಯನ್ನು ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಮರ ಅಥವಾ ಶೌಲಜ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಐದು ರೂಪಗಳು, ಅವ್ಯಕ್ತವೂ ಕೂಡ, ಐದನೆಯದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಲಲಿತಾ ಸುಭಗಾ ಗೌರೀ ಕ್ಷೋಭಣೀ ಚಾಗ್ನಿತಃ ಕ್ರಮಾತ್ । ವಾಮಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಕ್ರಿಯಾ ಜ್ಞಾನಾ ವೃತ್ತೇ ಪೂರ್ವ್ವಾದಿತೋ ಯಜೇತ್ ।। ೩೨೬.

ಲಲಿತಾ, ಶುಭಗೌರಿ, ಕ್ಷೋಭಣಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿತಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ; ವಾಮಾ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ಕ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಾ, ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.