ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಪಾಲಾಶವೀಜಪಾನೇನ ಲಭೇತ ಪುತ್ರಕನ್ತಥಾ । ಓಂ ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಜಮ್ಭಯ ಮೋಹಯ ಅಮುಕಂ ವಶಮಾನಯ ಸ್ವಾಹಾ । ಷಡ್‌ವಿಂಶಾ ಸಿದ್ಧವಿದ್ಯಾ ಸಾ ನದೀತೀರಮೃತಾ ಶ್ರಿಯಮ್ ।। ೩೨೫.

ಪಾಲಾಶದ ಬೀಜವನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಪುತ್ರ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಓಂ, ಎದ್ದೇಳು ಚಾಮುಂಡೆ, ಜಂಭಗೊಳಿಸು, ಮೋಹಗೊಳಿಸು, ಅಮೂಕನನ್ನು ವಶಪಡಿಸು, ಸ್ವಾಹಾ. ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇ ಸಿದ್ಧವಿದ್ಯೆ, ನದಿತೀರದ ಅಮೃತವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವದು, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಕೃತ್ವೋನ್ಮತ್ತರಸೇನೈವ ನಾಮಾಲಿಖ್ಮಾರ್ಕಪತ್ರಕೇ । ಮೂತ್ರೋತ್ಸರ್ಗನ್ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಜಪೇತ್ತಾಮಾನೇಯೇತ್ತಸ್ತ್ರಿಯಮ್ ।। ೩೨೩.

ಉನ್ಮತ್ತರಸದಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ಅರ್ಕಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದು, ನಂತರ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ಆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು.

ಓಂ ಕ್ಷುಂಸಃ ವಷಟ್ । ಮದ್ವಾಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯೋ ಮನ್ತ್ರೋ ಜಪ್ಯಾದ್ಧೋಮಾಚ್ಚ ಪುಷ್ಟಿಕೃತ್ । ಓಂ ಹಂಸಃ ಹ್ರೂಁ ಹೂಂ ಸ ಹ್ನಃ ಸೌಃ । ಮೃತಸಞ್ಜೀವನೀ ವಿದ್ಯಾ ಅಷ್ಟಾರ್ಣಾ ಜಯಕೃದ್ರಣೇ ।। ೩೨೩.

ಓಂ ಕ್ಷುಂಸಃ ವಷಟ್. ಮೃದ್ಯುಂಜಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಪೋಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಓಂ ಹಂಸಃ ಹ್ರೂಂ ಹೂಂ ಸಃ ಹ್ನಃ ಸೌಃ. ಮೃತರನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವ ವಿದ್ಯೆ, ಎಂಟು ಅಕ್ಷರಗಳಿರುವದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಮನ್ತ್ರಾ ಈಶಾನಮುಖ್ಯಾಶ್ಚ ಧರ್ಮ್ಮಕಾಮಾದಿದಾಯಕಾಃ । ಈಶಾನಃ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಮೀಶ್ವರಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ।। ೩೨೩.

ಮಂತ್ರಗಳು, ಈಶಾನನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈಶಾನನು ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಒಡೆಯನು.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಶ್ಚಾಧಿಪತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮ ಶಿವೋ ಮೇಽಸ್ತು ಸದಾಶಿವಃ । ಓಂ ತತ್ಪುರುಷಾಯ ಶಿದ್ಮಹೇ ಮಹಾದೇವಾಯ ಧೀಮಹಿ ತನ್ನೋ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ । ಓಂ ಅಘೋರೇಭ್ಯೋಽಥ ಘೋರೇಭ್ಯೋ ಘೋರಹರೇಭ್ಯಸ್ತು ಸರ್ವತಃ ।। ೩೨೩.

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಸ್ವಾಮಿ; ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ, ಸದಾಶಿವರು ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹವಾಗಿರಲಿ. ಓಂ, ನಾವು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇವೆ; ರುದ್ರನು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ. ಓಂ, ಭಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಇರುವವರಿಗೆ, ಭಯಾನಕರಿಗೆ, ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ರುದ್ರಾಕ್ಷಕಟಕಂ ಧಾರ್ಯ್ಯಂ ವಿಷಮಂ ಸುಸಮಂ ದೃಢಮ್ । ಏಕತ್ರಿಪಞ್ಚವದನಂ ಯಥಾಲಾಭನ್ತು ಧಾರಯೇತ್ ।। ೩೨೫.

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು: ರುದ್ರಾಕ್ಷದ ಕಟಕವನ್ನು, ಅದು ಸಮವೋ ಅಸಮವೋ ಆಗಿರಬಹುದು, ಬಲವಾಗಿ ಧರಿಸಬೇಕು; ಅದು ಒಂದು, ಮೂರು, ಐದು ಅಥವಾ ದೊರಕಿದಷ್ಟು ಮುಖಗಳಿರುವುದಾಗಿರಬಹುದು.

ದ್ವಿಚತುಃಷಣ್ಮುಖಂ ಶಸ್ತಮವ್ರಣಂ ತೀವ್ರಕಣ್ಠಕಂ । ದಕ್ಷವಾಹೌ ಶಿಖಾದೌ ಚ ಧಾರಯೇಚ್ಚತುರಾನನಂ ।। ೩೨೫.

ಎರಡು, ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಆರು ಮುಖಗಳಿರುವ ಕಟಕವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ದೋಷರಹಿತ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ದಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು; ನಾಲ್ಕುಮುಖದದು ಬಲಭುಜದಲ್ಲಿ, ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆ ಧರಿಸಬೇಕು.

ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಅಸ್ನಾತಃ ಸ್ನಾತಕೋ ಭವೇತ್ । ಹೈಮೀ ವಾ ಮುದ್ರಿಕಾ ಧಾರ್ಯ್ಯಾ ಶಿವಮನ್ತ್ರೇಣ ಚಾರ್ಚ್ಚ್ಯ ತು ।। ೩೨೫.

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಅಲ್ಲದವನು ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದವನು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹಿಮ್ಮದಿಯ ಉಂಗುರವನ್ನು ಶಿವಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಧರಿಸಬೇಕು.

ಶಿವಃ ಶಿಖಾ ತಥಾ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸವಿತ್ರಶ್ಚೇತಿಗೋಚರಾಃ । ಗೋಚರನ್ತು ಕುಲಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತೇನ ಲಕ್ಷಅಯಸ್ತು ದೀಕ್ಷಇತಃ ।। ೩೨೫.

ಶಿವ, ಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಸವಿತ್ರು ಎಂಬುವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು; ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕುಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಆ ಗುರುತುದಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ಮಹೀಪಾಲಃ ಕಪೋತೋ ಗ್ರನ್ಥಿಕಃ ಶಿವೇ । ಕುಟಿಲಾಶ್ಚೈವ ವೇತಾಲಾಃ ಪದ್ಮಹಂಸಾಃ ಶಿಖಾಕುಲೇ ।। ೩೨೫.

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ, ರಾಜನು, ಪಾರಿವಾಳ, ಗುಂಡಿ ಕಟ್ಟಿದವನು ಇವು ಶಿವನಿಗೆ ಸೇರಿವೆ; ಕುಟಿಲರು, ವೇತಾಳರು, ಪದ್ಮ, ಹಂಸ ಇವು ಶಿಖೆ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.

ಧೃತಾರಾಷ್ಟ್ರಾ ಬಕಾಃ ಕಾಕಾ ಗೋಪಾಲಾ ಜ್ಯೋತಿಸಂಜ್ಞಕೇ । ಕುಟಿಕಾ ಸಾರಠಾಶ್ಚೈವ ಗುಟಿಕಾ ದಣ್ಡಿನೋಽಪರೇ ।। ೩೨೫.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಬಕ, ಕಾಗೆ, ಗೋಪಾಲರು ಜ್ಯೋತಿ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ; ಗುಡಿಸೆ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಸಾರಥಿಗಳು, ಗುಟಿಕಾಧಾರಿಗಳು, ದಂಡಧಾರಿಗಳು ಇತರರು.

ಸಾವಿತ್ರೀ ಗೋಚರೇ ಚೈವಮೇಕೈಕಸ್ತು ಚತುರ್ವಿಧಃ । ಸಿದ್ಧಾದ್ಯಂಶಕಮಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇ ಯೇನ ಮನ್ತ್ರಃ ಸುಸಿದ್ಧಿದಃ ।। ೩೨೫.

ಸಾವಿತ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿದ್ದಾರೆ; ನಾನು ಸಿದ್ಧರ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಇದರಿಂದ ಮಂತ್ರವು ಮಹಾ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಭೂಮೌ ತು ಮಾತೃಕಾ ಲೇಖ್ಯಾಃ ಕೂಟಷಣ್ಡವಿವರ್ಜ್ಜಿತಾಃ । ಮನ್ತ್ರಾಕ್ಷರಾಣಿ ವಿಶ್ಲಿಷ್ಯ ಅನುಸ್ವಾರಂ ನಯೇತ್ ಪೃಥಕ್ ।। ೩೨೫.

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾದ್ರುಕಾ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು, ಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಅನುನಾಸಿಕವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಾಧಕಸ್ಯ ತು ಯಾ ಸಂಜ್ಞಾ ತಸ್ಯಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣಂ ಚರೇತ್ । ಮನ್ತ್ರಸ್ಯಾದೌ ತಥಾ ಚಾನ್ತೇ ಸಾಧಕಾರ್ಣಾನಿ ಯೋಜಯೇತ್ ।। ೩೨೫.

ಸಾಧಕನ ಹೆಸರನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು; ಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಸಾಧಕನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಿದ್ಧಃ ಸಾಧ್ಯಃ ಸುಸಿದ್ಧೋಽರಿಃ ಸಂಜ್ಞಾತೋ ಗಣಯೇತ್ ಕ್ರಮಾತ್ । ಮನ್ತ್ರಸ್ಯಾದೌ ತಥಾ ಚಾನ್ತೇ ಸಿದ್ಧಿದಃ ಸ್ಯಾಚ್ಛತಾಂಶತಃ ।। ೩೨೫.

ಸಿದ್ಧ, ಸಾಧ್ಯ, ಸುಸಿದ್ಧ, ಅರಿ ಎಂಬುವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಣಿಸಬೇಕು; ಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ, ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಿದ್ಧಾದಿಶ್ಚಾನ್ತಸಿದ್ಧಿಶ್ಚ ತತ್ಕ್ಷಣಾದೇವ ಸಿಧ್ಯತಿ । ಸುಸುದ್ಧಾದಿಃ ಸುಸಿದ್ಧಾನ್ತಃ ಸಿದ್ಧವತ್ ಪರಿಕಲ್ಪಯೇತ್ ।। ೩೨೫.

ಸಿದ್ಧದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರವು ಕೂಡಲೇ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಸುಸಿದ್ಧದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸುಸಿದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಸಿದ್ಧದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಅರಿಮಾದೌ ತಥಾನ್ತೇ ಚ ದೂರತಃ ಪರಿವರ್ಜ್ಜಯೇತ್ । ಸಿದ್ಧಃ ಸುಸಿದ್ಧಶ್ಚೈಕಾರ್ಥೇ ಅರಿಃ ಸಾಧ್ಯಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೩೨೫.

ಅರಿಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಸಿದ್ಧ, ಸುಸಿದ್ಧ, ಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಿ ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಆದೌ ಸಿದ್ಧಃ ಸ್ಥಿತೋ ಮನ್ತ್ರೇ ತದನ್ತೇ ತದ್ವದೇವ ಹಿ । ಮಧ್ಯೇ ರಿಪುಸಹಸ್ರಾಣಿ ನ ದೋಷಾಯ ಭವನ್ತಿ ಹಿ ।। ೩೨೫.

ಮಂತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ ಇದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಶತ್ರುಗಳಿದ್ದರೂ ಹಾನಿಯಾಗದು.

ಮಾಯಾಪ್ರಸಾದಪ್ರಣವೇನಾಂಶಕಃ ಖ್ಯಾತಮನ್ತ್ರಕೇ । ಬ್ರಹ್ಮಾಂಶಕೋ ಬ್ರ್ಹ್ಮವಿದ್ಯಾ ವಿಷ್ಣ್ವಙ್ಗೋ ವೈಷ್ಣವಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೨೫.

ಮಾಯಾ, ಪ್ರಸಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಣವ ಭಾಗದಿಂದ ಮಂತ್ರವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಬ್ರಹ್ಮನ ಭಾಗವು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಾಗವು ವೈಷ್ಣವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ರುದ್ರಾಂಶಕೋ ಭವೇದ್ವೀರ ಇನ್ದ್ರಾಂಶಶ್ಚೇಶ್ವರಪ್ರಿಯಃ । ನಾಗಾಂಶೋ ನಾಗಸ್ತಬ್ಧಾಕ್ಷೋ ಯಕ್ಷಾಂಶೋ ಭೂಷಣಪ್ರಿಯಃ ।। ೩೨೫.

ರುದ್ರನ ಅಂಶದಿಂದ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರನ ಅಂಶದಿಂದ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ನಾಗನ ಅಂಶದಿಂದ ದೃಢ ದೃಷ್ಟಿಯವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಯಕ್ಷನ ಅಂಶದಿಂದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಗನ್ಧರ್ವ್ವಾಶೋಽತಿಗೀತಾದಿ ಭೀಮಾಂಶೋ ರಾಕ್ಷಸಾಂಶಕಃ । ದೈತ್ಯಾಂಶಃ ಸ್ಯಾದ್ ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯ್ಯೋ ಮಾನೀ ವಿದ್ಯಾಧರಾಂಶಕಃ ।। ೩೨೫.

ಗಂಧರ್ವನ ಅಂಶದಿಂದ ಹಾಡು ಹಗುರಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಭೀಮನ ಅಂಶದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ದೈತ್ಯನ ಅಂಶದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿದ್ಯಾಧರನ ಅಂಶದಿಂದ ಹೆಮ್ಮೆಯವನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಪಿಶಾಚಾಂಶೋ ಮಲಾಕ್ರಾನ್ತೋ ಮನ್ತ್ರಂ ದದ್ಯಾನ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚ । ಮನ್ತ್ರ ಏಕಾತ್ ಫಡ಼ನ್ತಃ ಸ್ಯಾತ್ ವಿದ್ಯಾಪಞ್ಚಾಶತಾವಧಿ ।। ೩೨೫.

ಪಿಶಾಚನ ಅಂಶದಿಂದ ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಬಳಲುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕು; 'ಫಟ್' ಎಂಬ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಮಂತ್ರವು ಐವತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳವರೆಗೆ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ಬಾಲಾ ವಿಂಶಾಕ್ಷರಾನ್ತಾ ಚ ರುದ್ರಾ ದ್ವಾವಿಂಶಗಾಯುಧಾ । ತತ ಊರ್ದ್ಧ್ವನ್ತು ಯೇ ಮನ್ತ್ರಾ ವೃದ್ವಾ ಯಾವಚ್ಛತತ್ರಯಂ ।। ೩೨೫.

ಬಾಲಾ ಮಂತ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ, ರುದ್ರಾ ಮಂತ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದೆ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಮಂತ್ರಗಳು, ಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ಅಕ್ಷರಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ.

ಅಕಾರಾದಿಹಕಾರಾನ್ತಾಃ ಕ್ರಮಾತ್ ಪಕ್ಷೌ ಸಿತಾಸಿತೌ । ಅನುಸ್ವಾರವಿಸರ್ಗೇಣ ವಿನಾ ಚೈವ ಸ್ವರಾ ದಶ ।। ೩೨೫.

'ಅ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ 'ಹ' ಅಕ್ಷರವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳು, ಒಂದು ಬಿಳುಪು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಪ್ಪು; ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗವಿಲ್ಲದೆ ಹತ್ತು ಸ್ವರಗಳಿವೆ.

ಹ್ರಸ್ವಾಃ ಶುಕ್ಲಾ ದೀರ್ಘಾಃ ಶ್ಯಾಮಾಂಸ್ತಿಥಯಃ ಪ್ರತಿಪನ್ಮುಖಾಃ । ಉದಿತೇ ಶಾನ್ತಿಕಾದೀನಿ ಭ್ರಮಿತೇ ವಶ್ಯಕಾದಿಕಮ್ ।। ೩೨೫.

ಚಿಕ್ಕ ಸ್ವರಗಳು ಬಿಳುಪು, ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಗಳು ಕಪ್ಪು; ಚಂದ್ರನ ಹಂತಗಳು ಪ್ರಥಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ; ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು, ಚಂದ್ರೋದಯದಲ್ಲಿ ವಶೀಕರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಭ್ರಾಮಿತೇ ಸನ್ಧಯೋ ದ್ವೇಷೋಚ್ಚಾಟನೇ ಸ್ತಮ್ಭನೇಽಸ್ತಕಮ್ । ಇಹಾವಾಹೇ ಶಾನ್ತಿಕಾದ್ಯಂ ಪಿಙ್ಗಲೇ ಕರ್ಷಣಾದಿಕಮ್ ।। ೩೨೫.

ಚಂದ್ರನು ಚಲಿಸುವಾಗ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುತ್ವ, ಓಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಂಭನಕ್ಕೆ ವಿಧಿಗಳು; ಚಂದ್ರನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಾಗ ಶಾಂತಿ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು; ಪಿಂಗಣಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಮಾರಣೋಚ್ಚಾಟನಾದೀನಿ ವಿಷುವೇ ಪಞ್ಚಧಾ ಪೃಥಕ್ । ಅಧರಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಪೃಥ್ವೀ ಊರ್ದ್ಧ್ವೇ ತೇಜೋಽನ್ತರಾ ದ್ರವಃ ।। ೩೨೫.

ಮರಣ, ಓಡಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ವಿಷುವಿನಲ್ಲಿ ಐದು ವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಇರುತ್ತದೆ.