ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಏಕನೇತ್ರೋ ದ್ವಿನೇತ್ರಶ್ಚ ತ್ರಿಶಿಖೋ ದೀರ್ಘಬಾಹುಕಃ । ಏಕಪಾದರ್ದ್ಧಚನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಲಪೋ ಯೋಗಿನೀಪ್ರಿಯಃ ।। ೩೧೭.

ಒಂದು ಕಣ್ಣು, ಎರಡು ಕಣ್ಣು, ಮೂರು ಕುಡಿಗಳು, ದೀರ್ಘವಾದ ಕೈಗಳು, ಒಂದು ಕಾಲು, ಅರ್ಧಚಂದ್ರ, ವಲಪ, ಯೋಗಿನಿಯರು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ರೂಪಗಳು.

ಶಕ್ತೀಶ್ವರೋ ಮಹಾಗ್ರನ್ಧಿಸ್ತರ್ಪಕಃ ಸ್ಥಾಣುದನ್ತುರೌ । ನಿಧೀರೋ ನನ್ದೀ ಪದ್ಮಶ್ಚ ತಥಾನ್ಯಃ ಶಾಕಿನೀಪ್ರಿಯಃ ।। ೩೧೭.

ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಮಿ, ಮಹಾಗ್ರಂಥಿ, ತರ್ಪಕ, ಸ್ಥಾಣು, ದಂತುರ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ನಂದಿ, ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಶಾಕಿನಿಯರು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅವನ ರೂಪಗಳು.

ಮುಖವಿಮ್ವೋ ಭೀಷಣಶ್ಚ ಕೃತಾನ್ತಃ ಪ್ರಾಣಸಂಜ್ಞಕಃ । ತೇಜಸ್ವೀ ಶಕ್ರ ಉದಧಿಃ ಶ್ರೀಕಣ್ಠಃ ಸಿಂಹ ಏವ ಚ ।। ೩೧೭.

ಮುಖ್ಯವಾದ ಬಾಯಿಯವನು, ಭಯಾನಕ, ಕೃತಾಂತ, ಪ್ರಾಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಶಕ್ರ, ಸಮುದ್ರ, ಶ್ರೀಕಂಠ, ಸಿಂಹ—ಇವುಗಳೂ ಅವನ ರೂಪಗಳು.

ಶಶಙ್ಗೋ ವಿಶ್ವರೂಪಶ್ಚ ಕ್ಷಶ್ಚ ಸ್ಯಾನ್ನರಸಿಹಕಃ । ಸುರ್ಯ್ಯಮಾತ್ರಾಸಮಾಕ್ರಾನ್ತಂ ವಿಶ್ವರೂಪನ್ತು ಕಾರಯೇತ್ ।। ೩೧೮.

ಚಂದ್ರಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳವನು, ವಿಶ್ವರೂಪ, 'ಕ್ಷ' ಕೂಡ, ನರಸಿಂಹ; ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

ಅಂಶುಮತ್ಸಂಯುತಂ ಕೃತ್ವಾ ಶಶಿವೀಜಂ ವಿನಾಯುತಮ್ । ಈಶಾನಮೋಜಸಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಪ್ರಥಮನ್ತು ಸಮುದ್ಧರೇತ್ ।। ೩೧೮.

ಅಂಶುಮಾನ್ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಚಂದ್ರಬೀಜವಿಲ್ಲದೆ, ಈಶಾನನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕು.

. ತೃತೀಯಂ ಪುರುಷಂ ವಿದ್ಧಿ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಞ್ಚಮಂ ತಥಾ । ಸಪ್ತಮಂ ವಾಮದೇವನ್ತು ಸದ್ಯೋಜಾತನ್ತತಃ ಪರಂ ।। ೩೧೮.

ಮೂರನೆಯದು ಪುರುಷ ಎಂದು ತಿಳಿ, ಐದನೆಯದು ದಕ್ಷಿಣ, ಏಳನೆಯದು ವಾಮದೇವ, ನಂತರ ಸದ್ಯೋಜಾತ.

ರಸಯುಕ್ತನ್ತು ನವಮಂ ಬ್ರಹ್ಮಪಞ್ಚಕಮೀರಿತಮ್ । ಓಂಕಾರಾದ್ಯಾಶ್ಚತುರ್ಥ್ಯನ್ತಾ ನಮೋನ್ತಾಃ ಸರ್ವ್ವಮನ್ತ್ರಕಾಃ ।। ೩೧೮.

ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ರಸಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಬ್ರಹ್ಮಪಂಚಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಓಂಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ನಮಃ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಗಳು ನಾಲ್ಕನೆಯವರೆಗೆ ಇವೆ.

ಸದ್ಯೋದೇವಾ ದ್ವಿತೀಯನ್ತು ಹೃದಯಞ್ಚಾಙ್ಗಸಂಯುತಮ್ । ಚತುರ್ಥನ್ತು ಶಿರೋ ವಿದ್ಧಿ ಈಶ್ವರನ್ನಾಮನಾಮತಃ ।। ೩೧೮.

ಎರಡನೆಯದು ಸದ್ಯೋ ದೇವ, ಹೃದಯವು ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದೆ; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಶಿರಸ್ಸು, ಅದನ್ನು ಈಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಿಳಿ.

ಊಹಕನ್ತು ಶಿಖಾ ಜ್ಞೇಯಾ ವಿಶ್ವರೂಪಸಮನ್ವಿತಾ । ತನ್ಮನ್ತ್ರಮಷ್ಟಮಂ ಖ್ಯಾತಂ ನೇತ್ರನ್ತು ದಶಮಂ ಮತಮ್ ।। ೩೧೮.

ಊಹಕವನ್ನು ಶಿಖಾ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಅದು ವಿಶ್ವರೂಪದೊಡನೆ ಕೂಡಿದೆ; ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಎಂಟನೆಯದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಕಣ್ಣು ಹತ್ತನೆಯದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಸ್ತ್ರಂ ಶಶೀ ಸಮಾಖ್ಯಾತಂ ಶಿವಸಂಜ್ಞಂ ಶಿಖಿಧ್ವಜಃ । ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ ತಥಾ ವೌಷಟ್ ಹ್ರಁ ಚ ಫಟ್‌ಕಕ್ರಮೇಣ ತು ।। ೩೧೮.

ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚಂದ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಶಿವನನ್ನು ಶಿಖಿಧ್ವಜ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ನಮಃ, ಸ್ವಾಹಾ, ವೌಷಟ್, ಹ್ರಂ ಮತ್ತು ಫಟ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು.

ಜಾತಿಫಟ್‌ಕಂ ಹೃದಾದೀನಾಂ ಪ್ರಾಸಾದಂ ಮನ್ತ್ರಮಾವದೇ । ಈಶಾನಾದ್ರುದ್ರಸಂಖ್ಯಾತಂ ಪ್ರೋದ್ಧರೇಚ್ಚಾಂಶುರಞ್ಚಿತಮ್ ।। ೩೧೮.

ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಜಾತಿಫಟ್, ಮಂದಿರಮಂತ್ರವನ್ನು ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ; ಈಶಾನ ಮತ್ತು ರುದ್ರರಿಂದ ಎಣಿಸಿ, ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಎತ್ತಬೇಕು.

ಔಷಧಾಕ್ರಾನ್ತಶಿರಸಮೂಹಕಸ್ಯೋಪರಿಸ್ಥಿತಂ । ಅರ್ದ್ಧಚನ್ದ್ರೋರ್ದ್ಧನಾದಶ್ಚ ವಿನ್ದುದ್ವಿತಯಮಧ್ಯಗಂ ।। ೩೧೮.

ಊಹಕನ ಶಿಖೆಯ ಮೇಲೆ ಔಷಧದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅರ್ಧಚಂದ್ರವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ತದನ್ತೇ ವಿಶ್ವರೂಪನ್ತು ಕೃಟಿಲನ್ತು ತ್ರಿಧಾ ತತಃ । ಏವಂ ಪ್ರಾಸಾದಮನ್ತ್ರಶ್ಚ ಸರ್ವ್ವಕರ್ಮ್ಮಕರೋ ಮನುಃ ।। ೩೧೮.

ಅದಾದ ನಂತರ ವಿಶ್ವರೂಪ, ನಂತರ ಮೂರು ಭಾಗಗಳ ತ್ರಿಶೂಲ; ಹೀಗೆ, ಮಂದಿರಮಂತ್ರವು ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಶಿಖಾಬೀಜಂ ಸಮುದ್‌ಧೃತ್ಯ ಫಟ್ಕಾರಾನ್ತನ್ತು ಚೈವ ಫಟ್ । ಅರ್ದ್ಧಚನ್ದ್ರಾಸನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಕಾಮದೇವಂ ಸಸರ್ಪಕಮ್ ।। ೩೧೮.

ಶಿಖಾಬೀಜವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಫಟ್ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ; ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಸನವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಕಾಮದೇವನು ಸರ್ಪದೊಡನೆ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ಮಹಾಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರನ್ತು ಸರ್ವ್ವದುಷ್ಟಪ್ರಮರ್ದ್ದನಮ್ । ಪ್ರಾಸಾದಃ ಸಕಲಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ನಿಷ್ಕಲಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಽಧುನಾ ।। ೩೧೮.

ಮಹಾ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರವು ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮಂದಿರವು ಸಕಲ ಭಾಗಗಳೊಡನೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಈಗ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಔಷಧಂ ವಿಶ್ವರೂಪನ್ತು ರುದ್ರಾಖ್ಯಂ ಸೂರ್ಯ್ಯಮಣ್ಡಲಮ್ । ಚನ್ದ್ರಾರ್ದ್ಧಂ ನಾದಸಂಯೋಗಂ ವಿಸಂಜ್ಞಂ ಕುಟಿಲನ್ತತಃ ।। ೩೧೮.

ಔಷಧಿಯು ವಿಶ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ರುದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಸೂರ್ಯನ ವಲಯ, ಚಂದ್ರನ ಅರ್ಧ ಭಾಗ, ನಾದದ ಒಕ್ಕೂಟ, ರೂಪರಹಿತ ಮತ್ತು ಕೊಂಚ ವಕ್ರವಾಗಿದೆ.

ನಿಷ್ಕಲೋಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತೌ ಸ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಾಙ್ಗೋಽಯಂ ಸದಾಶಿವಃ । ಅಂಶುಮಾನ್ ವಿಸ್ವರುಪಞ್ಚ ಆವೃತಂ ಶೂನ್ಯರಞ್ಜಿತಮ್ ।। ೩೧೮.

ಈ ಐದು ಭಾಗಗಳ ಸದಾಶಿವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಏಕತ್ವ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವವನು ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಪರ್ಶಗೊಂಡಿರುವವನು.

ಬ್ರಹ್ಮಾಙ್ಗರಹಿತಃ ಶೂನ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಮೂರ್ತ್ತಿರಸಸ್ತರುಃ । ವಿಘ್ನನಾಶಾಯ ಭವತಿ ಪೂಜಿತೋ ಬಾಲಬಾಲಿಸೈಃ ।। ೩೧೮.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಗವಿಲ್ಲದ, ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವ, ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಅವನ ರೂಪವು, ಬಾಲಕ ಮತ್ತು ಬಾಲಿಕೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಂಶುಮಾನ್ ವಿಶ್ವರೂಪಾಖ್ಯಮೂಹಕಸ್ಯೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಕಲಾಢ್ಯಂ ಸಕಲಸ್ಯೈವ ಪೂಜಾಙ್ಗಾದಿ ಚ ಸರ್ವ್ವತಃ ।। ೩೧೮.

ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಈ ವಿಶ್ವರೂಪನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ; ಕಲೆಯುಳ್ಳವನು, ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿದೆ, ಪೂಜೆಯ ಅಂಗಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿವೆ.

ನರಸಿಂಹಂ ಕೃತಾನ್ತಸ್ಥಂ ತೇಜಸ್ವಿಗ್ರಾಣಮೂರ್ದ್ಧಗಮ್ । ಅಂಶುಮಾನೂಹಕಾಕ್ರಾನ್ತಮಧೋರ್ದ್ಧಂ ಸ್ವಸಲಙ್‌ಘೃತಮ್ ।। ೩೧೮.

ನರಸಿಂಹನು ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ತಲೆಯುಳ್ಳವನು; ಅವನು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನು, ತನ್ನ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಚನ್ದ್ರಾರ್ದ್ಧನಾದನಾದಾನತಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುವಿಭೂಷಿತಮ್ । ಉದಧಿಂ ನರಸಿಂಹಞ್ಚ ಸೂರ್ಯ್ಯಮಾತ್ರಾವಿಭೇದಿತಮ್ ।। ೩೧೮.

ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಾದದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ನಾದದಿಂದ ವಂದಿತನಾಗಿರುವವನು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು; ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹನು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಭಿನ್ನವಲ್ಲ.

ಯದಾ ಕೃತಂ ತದಾ ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯಙ್ಗಾನಿ ಪೂರ್ವ್ವವತ್ । ಓಜಾಖ್ಯಮಂಶುಮದ್‌ಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಥಮಂ ವರ್ಣಮುದ್ಧರೇತ್ ।। ೩೧೮.

ಯಾವಾಗ ಅದು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಅದರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಗಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ; ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಅಂಶುಮಚ್ಚಾಂಶುನಾಕ್ರಾನ್ತಂಕ ದ್ವಿತೀಯಂ ವರ್ಣನಾಯಕಮ್ । ಅಂಶುಮಾನೀಶ್ಚರನ್ತದ್ವತ್ ತೃತೀಯಂ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕಮ್ ।। ೩೧೮.

ಎರಡನೇ ಮುಖ್ಯ ಅಕ್ಷರವು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಮೂರನೆಯದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಂತೆ ಚಲಿಸುವದು, ಅದು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು.

ಊಹಕಞ್ಚಾಂಶುನಾಕ್ರಾನ್ತಂ ವರುಣಪ್ರಾಣತೈಜಸಮ್ । ಪದ್ಮಮಿನ್ದುಸಮಾಕ್ರಾನ್ತಂ ನನ್ದೀಶಮೇಕಪಾದಧೃಕ್ ।। ೩೧೮.

ಸೂಕ್ಷ್ಮವು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ, ಅದು ವರुणನ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ; ಚಂದ್ರನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪದ್ಮವು ನಂದೀಶನೊಬ್ಬ ಕಾಲಿನಿಂದ ಧರಿಸಿರುವವನು.

ಅಂಶುಮಾನುದಕಪ್ರಾಣಃ ಸಪ್ತಮಂ ವರ್ಣಮುದ್‌ಧೃತಮ್ । ಅಸ್ಯಾರ್ದ್ಧಂ ತೃತೀಯಞ್ಚೈವ ಪಞ್ಚಮಂ ಸಪ್ತಮಂ ತಥಾ ।। ೩೧೮.

ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ನೀರಿನ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಏಳನೇ ಅಕ್ಷರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಅದರ ಅರ್ಧ, ಮೂರನೆದು, ಐದನೆದು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಏಳನೆದು.

ಪ್ರಥಮಞ್ಚಾನ್ತತೋ ಯೋಜ್ಯಂ ಕ್ಷಪಣಂ ದಶವೀಜಕಮ್ । ಅಸ್ಯಾರ್ದ್ಧಂತೃತೀಯಞ್ಚೈವ ಪಞ್ಚೈಮಂ ಸಪ್ತಮಂ ತಥಾ ।। ೩೧೮.

ಮೊದಲನೆಯದು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದು ಸೇರಿಸಬೇಕು, ಅದು ಕ್ಷಪಣ, ಹತ್ತು ಬೀಜಗಳಿರುವದು; ಅದರ ಅರ್ಧ, ಮೂರನೆದು, ಐದನೆದು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಏಳನೆದು.

ಸದ್ಯೋಜಾತನ್ತು ನವಮಂ ದ್ವಿತೀಯಾದ್‌ಧೃದಯಾದಿಕಮ್ । ದಶಾರ್ಣಪ್ರಣವಂ ಯತ್ತು ಫಡನ್ತಞ್ಚಾಸ್ತ್ರಮುದ್ಧರೇತ್ ।। ೩೧೮.

ಸದ್ಯೋಜಾತನು ಒಂಬತ್ತನೆಯದು, ಎರಡನೆಯದರಿಂದ ಹೃದಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳು; ಹತ್ತು ಭಾಗಗಳ ಪ್ರಣವ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಫಟ್' ಎಂಬುದು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಮಸ್ಕಾರಯುತಾನ್ಯತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾಙ್ಗಾನಿ ತು ನಾನ್ಯಥಾ । ದ್ವಿತೀಯಾದಷ್ಟಮಂ ಯಾವದಷ್ಟೌ ವಿದ್ಯೇಶ್ವರಾ ಮತಾಃ ।। ೩೧೮.

ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಗಗಳು ಸದಾ ನಮಸ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಎರಡನೆಯದರಿಂದ ಎಂಟನೆಯವರೆಗೆ ಎಂಟು ವಿದ್ಯೇಶ್ವರರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅನನ್ತೇಶಶ್ಚ ಸೂಕ್ಷಮಶ್ಚ ತೃತೀಯಶ್ಚ ಶಿವೋತ್ತಮಃ । ಏಕಮೂರ್ತ್ತ್ಯೇಕರೂಪಸ್ತು ತ್ರಿಮೂರ್ತ್ತಿರಪಸ್ತಥಾ ।। ೩೧೮.

ಅನಂತೇಶ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮೂರನೆಯದು ಶಿವೋತ್ತಮ; ಒಬ್ಬ ದೇಹ, ಒಬ್ಬ ರೂಪ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ, ಅಪ್‌ನಾಥ.