ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ನ್ಯಸ್ತಾಙ್ಗೋ ನ್ಯಸ್ತಮನ್ತ್ರಸ್ತು ಸಮಸ್ತಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ನ್ಯಸೇತ್ । ಪಾರ್ವತೀ ಶವರೀ ಚೇಶಾ ವರದಾಭಯಹಸ್ತಿಕಾ ।। ೩೦೯.

ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶವರಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗಳು; ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ವರ ಮತ್ತು ಅಭಯವಿದೆ.

ಮಯೂರಬಲಯಾ ಪಿಚ್ಛಮೌಲಿಃ ಕಿಸಲಯಾಂಶುಕಾ । ಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥಾ ಮಾಯೂರವರ್ಹಚ್ಛತ್ರಸಮನ್ವಿತಾ ।। ೩೦೯.

ಮಯೂರದ ಬಳೆ ಧರಿಸಿದವಳು, ತಲೆ ಮೇಲೆ ಮಯೂರಪಿಚ್ಛ ಧಾರಣೆ, ಹಸಿರು ಮೊಗ್ಗುಗಳ ವಸ್ತ್ರ, ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವಳು, ಮಯೂರಚಾಮರದಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವವಳು.

ತ್ರಿನೇತ್ರಾ ಶ್ಯಾಮಲಾ ದೇವೀ ವನಮಾಲಾವಿಭೂಷಣಾ । ವಿಪ್ರಾಹಿಕರ್ಣಾಭರಣಾ ಕ್ಷತ್ರಕೇಯೂರಭೂಷಣಾ ।। ೩೦೯.

ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ ದೇವಿ, ಕಾಡುಹಾರದ ಅಲಂಕಾರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕಿವಿಯ ಆಭರಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಕೈದೋಳಿನ ಅಲಂಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ.

ವೈಶ್ಯಾನಾಗಕಟೋಬನ್ಧಾ ವೃಷಲಾಹಿಕೃತನೂಪುರಾ । ಏವಂ ರೂಪಾತ್ಮಿಕಾ ಭೂತ್ವಾ ತನ್ಮನ್ತ್ರಂ ನಿಯುತಂ ಜಪೇತ್ ।। ೩೦೯.

ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ನಡುಕಟ್ಟು, ಶೂದ್ರರು ಮಾಡಿದ ನೂಪುರುಗಳು ಪಾದದಲ್ಲಿ; ಇಂತಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.

ಈಶಃ ಕಿರಾತರೂಪೋಷಽಭೂತ್‌ ಪರಾ ಗೌರೀ ಚ ತಾದೃಶೀ । ಜಪೇದ್ಧ್ಯಾಯೇತ್ ಪೂಜಯೇತ್ತಾಂ ಸರ್ವಸಿದ್ಧ್ಯೈವಿಷಾದಿಹೃತ್ ।। ೩೦೯.

ಈಶ್ವರನು ಕಿರಾತನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದನು, ಪರಾ ಗೌರಿ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ರೂಪಗೊಂಡಳು. ಅವಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಅಡೆತಡೆಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಷ್ಟಸಿಂಹಾಸನೇ ಪೂಜ್ಯಾ ದಲೇ ಪೂರ್ವಾದಿಕೇ ಕ್ರಮಾತ್ । ಅಙ್ಗಣಾಯತ್ರೀ ಪ್ರಣೀತಾ ಹೂಙ್ಕಾರಾದ್ಯಾ ದಲಗ್ರಕೇ ।। ೩೦೯.

ಅವಳನ್ನು ಎಂಟು ಸಿಂಹಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಪ್ರತಿ ದಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಣಿತಾ ಮತ್ತು ಹೂಂಕಾರದಿಂದ ಪ್ರತಿ ದಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಫಟ್‌ಕಾರೀ ಚಾಗ್ರತೋ ದೇವ್ಯಾಃ ಶ್ರೀವೀಜೇನಾರ್ಚ್ಚಯೇದಿಮಾಃ । ಲೋಕೇಶಾಯುಧವರ್ಣಾಸ್ತಾಃ ಫಟ್‌ಕಾರೀ ತು ಧನುರ್ದ್ಧರಾ ।। ೩೦೯.

ಫಟ್ ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಶ್ರೀಬೀಜದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಲೋಕದ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವವರು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಫಟ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡುವವಳು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಜಯಾ ಚ ವಿಜಯಾ ದ್ವಾಸ್ಥೇ ಪೂಜ್ಯೇ ಸೌವರ್ಣಯಷ್ಟಿಕೇ । ಕಿಙ್ಕಣ ವರ್ವರೀ ಮುಣ್ಡೀ ಲಗುಡ಼ೀ ಚ ತಯೋರ್ವರಿಃ ।। ೩೦೯.

ಜಯಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ಎಂಬವರು ಬಾಗಿಲಿನ ಪಾಳಿದಾರರು; ಅವರಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕಿಂಕಣ, ವರ್ವರಿ, ಮುಂಡಿ ಮತ್ತು ಲಗುರಿ ಎಂಬವರು ಅವರ ಸೇವಕರು.

ಇಷ್ಟ್ವೈವಂ ಸಿದ್ಧಯೇದ್‌ದ್ರವ್ಯೈಃ ಕುಣ್ಡೇ ಯೋನ್ಯಾಕೃತೌ ಹುನೇತ್ । ಹೇಮಲಾಭೋಽರ್ಜುನೈರ್ದ್ಧಾನ್ಯೈರ್ಗೋಧೂಮೈಃ ಪುಷ್ಟಿಸಮ್ಪದಃ ।। ೩೦೯.

ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಯೋನಿ ಆಕಾರದ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅರ್ಜುನ ಮರದ ಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಬಂಗಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಗೋಧಿಹಿಟ್ಟು ಬಳಸಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಪೋಷಣೆಯೂ ಸಂಪತ್ತೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಯವೈರ್ದ್ಧಾನ್ಯೈಸ್ತಿಲೈಃ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿರೀತಿವಿನಾಶನಮ್ । ಅಕ್ಷೈರುನ್ಮತ್ತತಾ ಶತ್ರೋಃ ಶಾಲ್ಮಲೀಭಿಶ್ಚ ಮಾರಣಮ್ ।। ೩೦೯.

ಯವ, ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ; ಪಾಶೆಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗೆ ಹುಚ್ಚು ಬರುತ್ತದೆ; ಸಾಲ್ಮಲಿ ಮರದಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಶತ್ರುವಿನ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಮ್ಬುಭಿರ್ಧನಧಾನ್ಯಾಪ್ತಿಸ್ತುಷ್ಟಿರ್ನೀಲೋತ್ಪಲೈರಪಿ । ರಕ್ತೋತ್ಪಲೈರ್ಮ್ಮಹಾಪುಷ್ಟಿಃ ಕುನ್ದಪುಷ್ಪೈರ್ಮ್ಮಹೋದಯಃ ।। ೩೦೯.

ಜಂಬು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಧನ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ನೀಲ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಕೆಂಪು ಕಮಲಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಪೋಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಕುಂದ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಲ್ಲಿಕಾಭಿಃ ಪರಕ್ಷೋಭಃ ಕುಮುದೈರ್ಜನವಲ್ಲಭಃ । ಅಶೋಕೈಃ ಪುತ್ರಲಾಭಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪಾಟಲಾಭಿಃ ಶುಭಾಙ್ಗನಾ ।। ೩೦೯.

ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಗಳಿಂದ ಇತರರಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಕುಮುದ ಹೂಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅಶೋಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಪುತ್ರರು ದೊರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪಾಟಲ ಹೂಗಳಿಂದ ಶುಭವಾಗಿರುವ ಹೆಂಗಸರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ.

ಆಮ್ರೈರಾಯುಸ್ತಿಲೈರ್ಲ್ಲಕ್ಷಅಮೀರ್ವಿಲ್ವೈಃ ಶ್ರೀಶ್ಚಮ್ಪಕೈರ್ದ್ಧನಮ್ । ಇಷ್ಟಂ ಮಧುಕಪುಷ್ಪೈಶ್ಚ ವಿಲ್ವೈಃ ಸರ್ವಜ್ಞತಾಂ ಲಭೇತ್ ।। ೩೦೯.

ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆಯುಷ್ಯ, ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಬಿಲ್ವದಿಂದ ಶ್ರೀ, ಚಂಪಕದಿಂದ ಧನ, ಮಧುಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಬಿಲ್ವದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿಲಕ್ಷಜಪ್ಯಾತ್ಸರ್ವ್ವಾಪ್ತಿರ್ಹೋಮಾದ್ಧ್ಯಾನಾತ್ತಥೇಜ್ಯಯಾ । ಮಣ್ಡಲೇಽಭ್ಯರ್ಚ್ಚ್ಯ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಆಹುತೀಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಮ್ ।। ೩೦೯.

ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಜಪ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ; ಹೋಮ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯಿಂದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಐದುಮೂರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ದದ್ಯಾಚ್ಛತತ್ರಯಂ ಮೂಲಾತ್ ಪಲ್ಲವೈರ್ದೀಕ್ಷಿತೋ ಭವೇತ್ । ಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ಪುರಾ ಪೀತ್ವಾ ಚರೂಕಂ ಪ್ರಾಶಯೇತ್ಸದಾ ।। ೩೦೯.

ಮೂಲದಿಂದ ಮೂರು ನೂರು ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಅವುಗಳ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಮೊದಲು ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು, ನಂತರ ಸದಾ ಹೋಮದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಅಪರಾಂ ತ್ವರಿತಾವಿದ್ಯಾಂ ವಕ್ಷ್ಯೇಽಹಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಾಂ । ಪರೇವಜ್ರಾಕುಲೇ೧ ದೇವೀಂ ರಜೋಭಿರ್ಲಿಖಿತೇ ಯಜೇತ್ ।। ೩೧೦.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು: ಈಗ ನಾನು ಇನ್ನೊಂದು ತ್ವರಿತ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅದು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪರಮವಾದ ವಜ್ರಾಕುಲಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಪುಡಿಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪದ್ಮಗರ್ಭೇ ದಿಗ್ವಿದಿಕ್ಷು ಚಾಷ್ಟೌ ವಜ್ರಾಣಿ ವೀಥಿಕಾಂ । ದ್ವಾಶೋಭೋಪಶೋಭಾಞ್ಚ ಲಿಖೇಚ್ಛೀಘ್ರಂ ಸ್ಮರೇನ್ನರಃ ।। ೩೧೦.

ಪದ್ಮದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿ ಬಿಡಬೇಕು; ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇಗ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಬೇಕು.

ಅಷ್ಟಾದಶಭುಜಾಂ ಸಿಂಹೇ ವಾಮಜಙ್ಘಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ । ದಕ್ಷಿಣಾ ದ್ವಿಗುಣಾ ತಸ್ಯಾಃ ಪಾದಪೀಠೇ ಸಮರ್ಪಿತಾ ।। ೩೧೦.

ಅವಳು ಹದಿನೆಂಟು ಕೈಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ; ಎಡ ಕಾಲನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ, ಬಲ ಕಾಲ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಪಾದಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.

ನಾಗಭೂಷಾಂ ವಜ್ರಕುಣ್ಡೇ ಖಡ್ಗಂ ಚಕ್ರಂ ಗದಾಂ ಕ್ರಮಾತ್ । ಶೂಲಂ ಶರಂ ತಥಾ ಶಕ್ತಿಂ ವರದಂ ದಕ್ಷಿಣೈಃ ಕರೈಃ ।। ೩೧೦.

ಅವಳು ನಾಗಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ವಜ್ರ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ, ಅವಳ ಬಲಗೈಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕತ್ತಿ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯು, ತ್ರಿಶೂಲ, ಬಾಣ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಧನಃ ಪಾಶಂ ಶರಂ ಘಷ್ಟಾಂ ತರ್ಜ್ಜನೀಂ ಶಙ್ಖಮಙ್ಕುಶಮ್ । ಅಭಯಞ್ಚ ತತಾ ವಜ್ರಂ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವೇ ಘೃತಾಯುಧಮ್ ।। ೩೧೦.

ಅವಳ ಎಡಗೈಗಳಲ್ಲಿ ಧನ, ಪಾಶ, ಬಾಣ, ಉರುಳು, ತೋಳುಗೈ, ಶಂಖ, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ವಜ್ರ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ.

ಪೂಜನಾಚ್ಛತ್ರುನಾಶಃ ಸ್ಯಾದ್ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಜಯತಿ ಲೀಲಯಾ । ದೀರ್ಘಾಯೂರಾಷ್ಟ್ರಭೂತಿಃ ಸ್ಯಾದ್ದಿವ್ಯಾದಿವ್ಯಾದಿಸಿದ್ಧಿಭಾಕ್ ।। ೩೧೦.

ಪೂಜೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು; ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅದೈವಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ತಲೋತಿಸಪ್ತಪಾತಾಲಾಃ ಕಾಲಾಗ್ನಿಭುವನಾನ್ತಕಾಃ । ಓಂ ಕಾರಾದಿಸ್ವರಾರಭ್ಯ ಯಾವದ್‌ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡವಾಚಕಮ್ ।। ೩೧೦.

ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ಏಳು ಪಾತಾಳಗಳು ಇವೆ; ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಓಂ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಓಂ ಕಾರಾದ್‌ಭ್ರಾಮಯೇತ್ತೋಯನ್ತೋತಲಾ ತ್ವರಿತಾ ತತಃ । ಪ್ರ್ಸ್ತಾವಂ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸ್ವರವರ್ಗಂ ಲಿಖೇದ್‌ಭುವಿ ।। ೩೧೦.

ಓಂ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬೇಕು, ನಂತರ ಪಾತಾಳಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಬೇಕು. ಈಗ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.

ತಾಲುವರ್ಗಃ ಕವರ್ಗಃ ಸ್ಯಾತ್ತೃತೀಯೋ ಜಿಹ್ವತಾಲುಕಃ । ಚತುರ್ಥಸ್ತಾಲುಜಿಹ್ವಾಗ್ರೋ ಜಿಹ್ವಾದನ್ತಸ್ತು ಪಞ್ಚಮಃ ।। ೩೧೦.

ತಾಲುವಿನ ಗುಂಪು, ಕಂಠದ ಗುಂಪು, ಮೂರನೆಯದು ಜಿಹ್ವಾ-ತಾಲು, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಜಿಹ್ವಾ-ತಾಲು ತುದಿ, ಐದನೆಯದು ಜಿಹ್ವಾ-ದಂತ.

ಷಷ್ಠೋಽಷ್ಟಪುಟಸಮ್ಪನ್ನೋ ಮಿಶ್ರವರ್ಗಸ್ತು ಸಪ್ತಮಃ । ಊಷ್ಮಾಣಃ ಸ್ಯಾಚ್ಛವರ್ಗಸ್ತು ಉದ್ಧರೇಚ್ಚ ಮನುಂ ತತಃ ।। ೩೧೦.

ಆರನೆಯದು ಎಂಟು ಕುಹರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಮಿಶ್ರ ಗುಂಪು ಏಳನೆಯದು; ಉಷ್ಮಣಗಳು ಎಂಟನೆಯ ಗುಂಪು; ನಂತರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

ಷಷ್ಠಸ್ವರಸಮಾರೂಢಂ ಊಷ್ಮಣಾನ್ತಂ ಸವಿನ್ದುಕಮ್ । ತಾಲುವರ್ಗಾದ್ವಿತೀಯನ್ತು ಸ್ವರೈಕಾದಶಯೋಜಿತಮ್ ।। ೩೧೦.

ಆರನೆಯ ಸ್ವರವು, ತಾಳುವಿನ ವರ್ಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದದು, ಉಷ್ಮಣ ಅಂತ್ಯವಿದ್ದು, ಬಿಂದು ಸಹಿತವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ವರ್ಗದ ಎರಡನೆಯದು ಹನ್ನೊಂದು ಸ್ವರಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿದೆ.

ಜಿಹ್ವಾತಾಲುಸಮಾಯೋಗಃ ಪ್ರಥಮಂ ಕೇವಲಂ ಭವೇತ್ । ತದೇವ ಚ ದ್ವಿತಾಯನ್ತು ಅಧಸ್ತಾದ್‌ವಿನಿಯೋಜಯೇತ್ ।। ೩೧೦.

ಜಿಹ್ವೆ ಮತ್ತು ತಾಳು ಒಂದಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯ ಅಕ್ಷರವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಏಕಾದಶಸ್ವರೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಥಮಂ ತಾಲುವರ್ಗತಃ । ಊಷ್ಣಾಣಸ್ಯ೧ ದ್ವಿತೀಯನ್ತು ಅಧಸ್ತಾದ್ ದೃಶ್ಯ ಯೋಜಯೇತ್ ।। ೩೧೦.

ಹನ್ನೊಂದು ಸ್ವರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿದ ಮೊದಲನೆಯದು ತಾಳು ವರ್ಗದಿಂದ ಬಂದಿದೆ; ಉಷ್ಮಣದ ಎರಡನೆಯದು ಕೂಡ ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಷೋಡ಼ಶಸ್ವರಸಂಯುಕ್ತಮೂಷ್ಮಾಣಸ್ಯ ದ್ವಿತೀಯಕಮ್ । ಜಿಹ್ವಾದನ್ತಸಮಾಯೋಗೇ ಪ್ರಥಮಂ ಯೋಜಯೇದಧಃ ।। ೩೧೦.

ಹದಿನಾರು ಸ್ವರಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿದ ಉಷ್ಮಣದ ಎರಡನೆಯದು ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಬೇಕು; ಜಿಹ್ವೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಕೆಳಗೆ ಇರಬೇಕು.