ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಪೂರ್ವ್ವೇ ತತ್ಪುರುಷಃ ಶ್ವೇತೋ ಅಘೋರೋಽಷ್ಟಭುಜೋಽಸಿತಃ । ಚತುರ್ಬಾಹುಮುಖಃ ಪೀತಃ ಸದ್ಯೋಜಾತಶ್ಚ ಪಶ್ಚಿಮೇ ॥ ೩೦೪.

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತತ್ಪುರುಷನು ಬಿಳಿಯವನು; ಅಘೋರನು ಎಂಟು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವನು; ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು, ಹಳದಿ ಮುಖವಿರುವ ಸದ್ಯೋಜಾತನು.

ವಾಮದೇವಃ ಸ್ತ್ರೀವಿಲಾಸೀ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಭುಜೋಽರುಣಃ । ಸೌಮ್ಯೇ ಪಞ್ಚಾಸ್ಯ ಈಶಾನೇ ಈಶಾನಃ ಸರ್ವ್ವದಃ ಸಿತಃ ॥ ೩೦೪.

ವಾಮದೇವನು ಸ್ತ್ರೀವಿಲಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವನು; ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಮುಖಗಳಿರುವ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಈಶಾನನು ಬಿಳಿಯವನು.

ಇಷ್ಟಾಙ್ಗಾನಿ ಯಥಾನ್ಯಾಯಮನನ್ತಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ್ಮರ್ಚ್ಚಯೇತ್ । ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಂ ತ್ವೇಕನೇತ್ರಂ ಪೂರ್ವ್ವಾದೌ ದಿಶಿ ಪೂಜಯೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಬಯಸಿದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅನಂತ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಅವನು ಒಂದು ಕಣ್ಣಿನವನು.

ಏಕರುದ್ರಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಞ್ಚ ಶ್ರೀಕಣ್ಠಞ್ಚ ಶಿಖಣ್ಡಿನಮ್ । ಐಶಾನ್ಯಾದಿವಿದಿಕ್ಷ್ವೇತೇ ವಿದ್ಯೇಶಾಃ ಕಮಲಾಸನಾಃ ॥ ೩೦೪.

ಏಕರುದ್ರ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಶ್ರೀಕಂಠ, ಶಿಖಂಡಿನ; ಈಶಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಯ ದೇವರುಗಳು ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ವೇತಃ ಪೀತಃ ಸಿತೋ ರಕ್ತೋ ಧೂಮ್ರೋ ರಕ್ತೋಽರುಣಃ ಸಿತಃ । ಶೂಲಾಶನಿಶರೇಷ್ವಾಸವಾಹವಶ್ಚತುರಾನನಾಃ ॥ ೩೦೪.

ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ, ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ಹೊಗೆಯ ಬಣ್ಣ, ಕೆಂಪು, ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ, ಬಿಳಿ; ತ್ರಿಶೂಲ, ವಜ್ರ, ಬಾಣ, ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದಿರುವ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವವರು.

ಉಮಾ ಚಣ್ಡೀಶನನ್ದೀಶೌ ಮಹಾಕಾಲೋ ಗಣೇಶ್ವರಃ । ವೃಷೋ ಭೃಙ್ಗರಿಟಿಸ್ಕನ್ದಾನುತ್ತರಾದೌ ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಉಮಾ, ಚಂಡೀಶ, ನಂದೀಶ, ಮಹಾಕಾಲ, ಗಣೇಶ್ವರ; ಎತ್ತು, ಭೃಂಗ, ರಿಟಿ, ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದರನ್ನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕುಲಿಶಂ ಶಕ್ತಿದಣ್ಡೌ ಚ ಖಡ್ಗಪಾಶಧ್ವಜೌ ಗದಾಂ । ಶೂಲಂ ಚಕ್ರಂ ಯಜೇತ್ ಪದ್ಮಂ ಪೂರ್ವ್ವಾದೌ ದೇವಮರ್ಚ್ಯ ಚ ॥ ೩೦೪.

ವಜ್ರ, ಶಕ್ತಿ, ದಂಡ, ಖಡ್ಗ, ಪಾಶ, ಧ್ವಜ, ಗದ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಚಕ್ರ; ಕಮಲ ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತತೋಽಧಿವಾಸಿತಂ ಶಿಷ್ಯಂ ಪಾಯಯೇದ್ ಗವ್ಯಪಞ್ಚಕಮ್ । ಆಚಾನ್ತಂ ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ನೇತ್ರಾನ್ತೈರ್ನೇತ್ರೇ ನೇತ್ರೇಣ ಬನ್ಧಯೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಆಮೇಲೆ, ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಕೈ ತೊಳೆಯಿಸಿ, ನೀರು ಶಿಂಪಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾರೇ ಪ್ರವೇಶಯೇಚ್ಛಿಷ್ಯಂ ಮಣ್ಡಪಸ್ಯಾಥ ದಕ್ಷಿಣೇ । ಸಾಸನಾದಿಕುಶಾಸೀನಂ ತತ್ರ ಸಂಶೋಧಯೇದ್ ಗುರುಃ ॥ ೩೦೪.

ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದು, ನಂತರ ಮಂಡಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೂರಿಸಿ, ಕುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಂತೆ ಮಾಡಿ, ಗುರುವು ಅವನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು.

ಆದಿತತ್ತ್ವಾನಿ ಸಂಹೃತ್ಯ ಪರಮಾರ್ಥೇ ಲಯಃ ಕ್ರಮಾತ್ । ಪುನರುತ್ಪಾದಯೇಚ್ಛಿಷ್ಯಂ ಸೃಷ್ಟಿಮಾರ್ಗೇಣ ದೇಶಿಕಃ ॥ ೩೦೪.

ಆದಿತತ್ವಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಗುರುವು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು.

ನ್ಯಾಸಂ ಶಿಷ್ಯೇ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ತಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮಾನಯೇತ್ । ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರಮಾನೀಯ ಕ್ಷೇಪಯೇತ್ ಕುಸುಮಾಞ್ಜಲಿಮ್ ॥ ೩೦೪.

ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಶಿಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕರೆದು, ಹೂವಿನ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಯಸ್ಮಿನ್ ಪತನ್ತಿ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ತನ್ನಾಮಾದ್ಯಂ ವಿನಿರ್ದ್ದಿಶೇತ್ । ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಯಾಗಭುವಃ ಖಾತೇ ಕುಣ್ಡೇ ಸನ್ನಾಭಿಮೇಖಲೇ ॥ ೩೦೪.

ಹೂವುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ನಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು; ಯಾಗಭೂಮಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಭಿಯಾಕಾರದ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ.

ಶಿವಾಗ್ನಿಂ ಜನಯಿತ್ವೇಷ್ಟ್ವಾ ಪುನಃ ಶಿಷ್ಯೇಣ ಚಾರ್ಚ್ಚಯೇತ್ । ಧ್ಯಾನೇನಾತ್ಮನಿ ತಂ ಶಿಷ್ಯಂ ಸಂಹೃತ್ಯ ಪ್ರಲಯಃ ಕ್ರಮಾತ್ ॥ ೩೦೪.

ಶಿವಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಶಿಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಲಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಪುನರುತ್ಪಾದ್ಯ ತತ್ಪಾಣೌ ದದ್ಯಾದ್ದರ್ಭಾಂಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರಿತಾನ್ । ಪೃಥಿವ್ಯಾದೀನಿ ತತ್ತ್ವಾನಿ ಜುಹುಯಾದ್ ಹೃದಯಾದಿಭಿಃ ॥ ೩೦೪.

ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಶಿಷ್ಯನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು; ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಹೃದಯಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಏಕೈಕಸ್ಯ ಶತಂ ಹುತ್ವಾ ವ್ಯೋಮಮೂಲೇನ ಹೋಮಯೇತ್ । ಹುತ್ವಾ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾದಸ್ತ್ರೇಣಾಷ್ಟಾಹುತೀರ್ಹುನೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಪ್ರತಿ ತತ್ವಕ್ಕೆ ನೂರು ಬಾರಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಆಕಾಶ ಮೂಲದಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಎಂಟು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ತತಃ ಶೇಷಂ ಸಮಾಪಯೇತ್ । ಕುಮ್ಭಂ ಸಮನ್ತ್ರಿತಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯಂ ಶಿಶುಂ ಪೀಠೇಽಭಿಷೇಚಯೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಪಾಪ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶೇಷವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಕುಂಭವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಮಗುವಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಜಪನ್ ವೈ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಾಶದ್ವಿಷ್ಣುನಾಮಾನಿ ಯೋ ನರಃ । ಮನ್ತ್ರಜಪ್ಯಾದಿಫಲಭಾಕ್ ತೀರ್ಥೇಷ್ವರ್ಚಾದಿ ಚಾಕ್ಷಯಮ್ ।। ೩೦೫.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರು ಐವತ್ತೈದು ವಿಷ್ಣುನಾಮಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಂತ್ರಜಪ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಫಲವು ನಾಶವಾಗದು.

ಪುಷ್ಕರೇ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ಗಯಾಯಾಞ್ಚ ಗದಾಧರಮ್ । ರಾಘವಞ್ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ತು ಪ್ರಭಾಸೇ ದೈತ್ಯಸೂದನಮ್ ।। ೩೦೫.

ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಕಮಲನೇತ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಗದಾಧಾರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ರಾಘವನನ್ನು, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯಸೂದನನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಬೇಕು.

ಜಯಂ ಜಯನ್ತ್ಯಾಂ ತದ್ವಚ್ಚ ಜಯನ್ತಂ ಹಸ್ತಿನಾಪುರೇ । ವಾರಾಹಂ ವರ್ದ್ಧಮಾನೇ ಚ ಕಾಶ್ಮೀರೇ ಚಕ್ರಪಾಣಿನಮ್ ।। ೩೦೫.

ಜಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು, ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜಯಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ವರ್ಧಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾರಾಹನನ್ನು, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ಜನಾರ್ದ್ದನಞ್ಚ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರೇ ಮಥುರಾಯಾಞ್ಚ ಕೇಶವಮ್ । ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕೇ ಹೃಷೀಕೇಶಂ ಗಙ್ಗಾದ್ವಾರೇ ಜಟಾಧರಮ್ ।। ೩೦೫.

ಕುಬ್ಜಾಮ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು, ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಶವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಕುಬ್ಜಾಮ್ರದಲ್ಲೇ ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು, ಗಂಗಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಜಟಾಧಾರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕು.

ಶಾಲಗ್ರಾಮೇ ಮಹಾಯೋಗಂ ಹರಿಂ ಗೋವರ್ದ್ಧನಾಚಲೇ । ಪಿಣ್ಡಾರಕೇ ಚತುರ್ಬ್ಬಾಹುಂ ಶಙ್ಖೋದ್ಧಾರೇ ಚ ಶಙ್ಖಿನಮ್ ।। ೩೦೫.

ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು, ಗೋವರ್ಧನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪಿಂಡಾರಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೈಯವಂತನನ್ನು, ಶಂಖೋದ್ದಾರದಲ್ಲಿ ಶಂಖಧಾರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ವಾಮನಞ್ಚ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಯಮುನಾಯಾಂ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಮ್ । ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಂ ತಥಾ ಶೋಣೇ ಕಪಿಲಂ ಪೂರ್ವ್ವಸಾಗರೇ ।। ೩೦೫.

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಮನನನ್ನು, ಯಮುನಾದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಶೋಣನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು, ಪೂರ್ವಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ವಿಷ್ಣುಂ ಮಹೋದಧೌ ವಿದ್ಯಾದ್ಗಙ್ಗಾಸಾಗರಸಙ್ಗಮೇ । ವನಮಾಲಞ್ಚ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧ್ಯಾಂ ದೇವಂ ರೈವತಕಂ ವಿದುಃ ।। ೩೦೫.

ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಸಾಗರದ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು; ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯಲ್ಲಿ ವನಮಾಲಿಯನ್ನು, ರೈವತಕ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕಾಶೀತಟೇ ಮಹಾಯೋಗಂ ವಿರಜಾಯಾಂ ರಿಪುಞ್ಜಯಮ್ । ವಿಶಾಖಯೂಪೇ ಹ್ಯಜಿತನ್ನೇಪಾಲೇ ಲೋಕಭಾವನಮ್ ।। ೩೦೫.

ಕಾಶಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಯೋಗಿಯನ್ನು, ವಿರಜಾದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ವಿಶಾಖಯೂಪದಲ್ಲಿ ಅಜಿತನನ್ನು, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾರಕಾಯಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಕೃಷ್ಣಂ ಮನ್ದರೇ ಮಧುಸೂದನಮ್ । ಲೋಕಾಕುಲೇ ರಿಪುಹರಂ ಶಾಲಗ್ರಾಮೇ ಹರಿಂ ಸ್ಮರೇತ್ ।। ೩೦೫.

ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು, ಮಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಧುಸೂದನನನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು; ಲೋಕದ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನನ್ನು, ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕು.

ಪುರುಷಂ ಪೂರುಷವಟೇ ವಿಮಲೇ ಚ ಜಗತ್ಪ್ರಭುಂ । ಅನನ್ತಂ ಸೈನ್ಧವಾರಣ್ಯೇ ದಣ್ಡಕೇ ಶಾರ್ಙ್ಗಧಾರಿಣಮ್ ।। ೩೦೫.

ಪುರುಷವಟದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು, ವಿಮಲದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಸೈನ್ಧವ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಂತನನ್ನು, ದಂಡಕದಲ್ಲಿ ಶಾರಂಗಧಾರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ಉತ್ಪಲಾವರ್ತ್ತಕೇ ಶೌರಿಂ ನರ್ಮ್ಮದಾಯಾಂ ಶ್ರಿಯಃ ಪತಿಂ । ದಾಮೋದರಂ ರೈವತಕೇ ನನ್ದಾಯಾಂ ಜಲಶಾಯಿನಂ ।। ೩೦೫.

ಉತ್ಪಲಾವರ್ತಕದಲ್ಲಿ ಶೌರಿಯನ್ನು, ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ರೈವತಕದಲ್ಲಿ ದಾಮೋದರನನ್ನು, ನಂದಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಶಾಯಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ಗೋಪೀಶ್ವರಞ್ಚ ಸಿನ್ಧ್ವವ್ಧೌ ಮಾಹೇನ್ದ್ರೇ ಚಾಚ್ಯುತಂ ವಿದುಃ । ಸಹ್ಯಾದ್ರೌ ದೇವದೇವೇಶಂ ವೈಕುಣ್ಠಂ ಮಾಗಧೇ ವನೇ ।। ೩೦೫.

ಸಿಂಧುನದಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗೋಪೀಶ್ವರನನ್ನು, ಮಾಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು; ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೇವದೇವೇಶನನ್ನು, ಮಾಗಧ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈಕುಂಠನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಸರ್ವ್ವಪಾಪಹರಂ ವಿನ್ಧ್ಯೇ ಔಡ್ರೇ ತು ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ । ಆತ್ಮಾನಂ ಹೃದಯೇ ವಿದ್ಧಿ ಜಪತಾಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಮ್ ।। ೩೦೫.

ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನನ್ನು, ಔಡ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು, ಜಪ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವನನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕು.