ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಆತ್ಮಾನಂ ಯೋಜಯಿತ್ವೋರ್ದ್ಧ್ವಂ ಶಿಖಾನ್ತೇ ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲೇ । ಸಂಶೋಷ್ಯ ದಗ್ಧವಾ ಸ್ವತನುಂ ಪ್ಲಾವಯೇದಮೃತೇನ ಚ ॥ ೩೦೪.

ತಾನು ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ, ಶಿಖೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಏರಿಸಿ, ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ, ಸುಟ್ಟು, ನಂತರ ಅಮೃತದಿಂದ ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು.

ಧ್ಯಾತ್ವಾ ದಿವ್ಯಂ ವಪುಸ್ತಸ್ಮಿನ್ನಾತ್ಮಾನಞ್ಚ ಪುನರ್ನಯೇತ್ । ಕೃತ್ವೈವಂ ಚಾತ್ಮಶುದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾದ್ವಿನ್ಯಸ್ಯಾರ್ಚ್ಚನಮಾರಭೇತ್ ॥ ೩೦೪.೧೫ ಕ್ರಮಾತ್ ಕೃಷ್ಣಸಿತಶ್ಯಾಮರಕ್ತಪೀತಾ ನಗಾದಯಃ । ಮನ್ತ್ರಾರ್ಣಾ ದಣ್ಡಿನಾಙ್ಗನಿ ತೇಷು ಸರ್ವ್ವಾಸ್ತು ಮೂರ್ತ್ತಯಃ ॥ ೩೦೪.

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಪ್ಪು, ಬಿಳಿ, ನೀಲಿ, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವು; ಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳು, ದಂಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳೂ ಇವೆ.

ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾದಿಕನಿಷ್ಠಾನ್ತಂ ವಿನ್ಯಸ್ಯಾಙ್ಗಾನಿ ಸರ್ವ್ವತಃ । ನ್ಯಸೇನ್ಮನ್ತ್ರಾಕ್ಷರಂ ಪಾದಗುಹ್ಯಹೃದ್ವಕ್ತ್ರಮೂರ್ದ್ಧಸು ॥ ೩೦೪.

ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಕಿರಿಯ ಬೆರಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕಾಲು, ಗುಪ್ತಾಂಗ, ಹೃದಯ, ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತಲೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.

ವ್ಯಾಪಕಂ ನ್ಯಸ್ಯ ಮೂರ್ದ್ಧಾದಿ ಮೂಲಮಙ್ಗಾನಿ ವಿನ್ಯಸೇತ್ । ರಕ್ತಪೀತಶ್ಯಾಮಸಿತಾನ್ ಪೀಠಪಾದಾನ್ ಸ್ವಕೋಣಜಾನ್ ॥ ೩೦೪.

ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ತಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮೂಲಕೋಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆಸನಗಳು ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿವೆ.

ಸ್ವಾಙ್ಗಾನ್ಮನ್ತ್ರೈರ್ನ್ಯಸೇದ್ ಗಾತ್ರಾಣ್ಯಧರ್ಮ್ಮಾದೀನಿ ದಿಕ್ಷು ಚ । ತತ್ರ ಪದ್ಮಞ್ಚ ಸೂರ್ಯ್ಯಾದಿಮಣ್ಡಲ ತ್ರಿತಯಂ ಗುಣಾನ್ ॥ ೩೦೪.

ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಹ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಕಮಲ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂರು ಮಂಡಲಗಳು, ಗುಣಗಳ ಸಹಿತ ಇವೆ.

ಪೂರ್ವ್ವಾದಿಪತ್ರೇ ವಾಮಾದ್ಯಾ ನವಮೀ ಕರ್ಣಿಕೋಪರಿ । ವಾಮಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಕ್ರಮಾದ್ರೌದ್ರೀ ಕಾಲೀ ಕಲವಿಕಾರಿಣೀ ॥ ೩೦೪.

ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಇತರ ದಳಗಳಲ್ಲಿ, ಎಡದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಕರ್ಣಿಕದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಮಾ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ರೌದ್ರೀ, ಕಾಲೀ, ಕಲವಿಕಾರಿಣೀ ಇವೆ.

ಬಲವಿಕಾರಿಣೀ ಚಾಥ ಬಲಪ್ರಮಥನೀ ತಥಾ । ಸರ್ವ್ವಭೂತದಮನೀ ಚ ನವಮೀ ಚ ಮನೋನ್ಮನೀ ॥ ೩೦೪.

ನಂತರ ಬಲವಿಕಾರಿಣೀ, ಮತ್ತೆ ಬಲಪ್ರಮಥಿನೀ, ಸರ್ವಭೂತದಮನೀ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಮನೋನ್ಮನೀ ಇವೆ.

ಶ್ವೇತಾ ರಕ್ತಾ ಸಿತಾ ಪೀತಾ ಶ್ಯಾಮಾ ವಹ್ನಿನಿಭಾಷಿತಾ । ಕೃಷ್ಣಾರುಣಾಶ್ಚ ತಾಃ ಶಕ್ತೀರ್ಜ್ವಾಲಾರೂಪಾಃ ಸ್ಮರೇತ್ ಕ್ರಮಾತ್ ॥ ೩೦೪.

ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ಬಿಳಪ್ಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ, ಅಗ್ನಿವರ್ಣ, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಪಿಲ ಬಣ್ಣದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜ್ವಾಲಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಅನನ್ತಯೋಗಪೀಠೇ ಚ ಆವಾಹ್ಯಾಥ ಹೃದಬ್ಜತಃ । ಸ್ಫಟಿಕಾಭಂ ಚತುರ್ಬಾಹುಂ ಫಲಶೂಲಧರಂ ಶಿವಮ್ ॥ ೩೦೪.

ಅನಂತಯೋಗಪೀಠದಲ್ಲಿ ಹೃದಯಕಮಲದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಶಿವನು ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವವನು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲ ಹಿಡಿದಿರುವವನು.

ಸಾಭಯಂ ವರದಂ ಪಞ್ಚವದನಞ್ಚ ತ್ರಿಲೋಚನಮ್ । ಪತ್ರೇಷು ಮೂರ್ತ್ತಯಃ ಪಞ್ಚ ಸ್ಥಾಪ್ಯಾಸ್ತತ್ಪುರುಷಾದಯಃ ॥ ೩೦೪.

ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ಐದು ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ತತ್ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಇತರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಪೂರ್ವ್ವೇ ತತ್ಪುರುಷಃ ಶ್ವೇತೋ ಅಘೋರೋಽಷ್ಟಭುಜೋಽಸಿತಃ । ಚತುರ್ಬಾಹುಮುಖಃ ಪೀತಃ ಸದ್ಯೋಜಾತಶ್ಚ ಪಶ್ಚಿಮೇ ॥ ೩೦೪.

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತತ್ಪುರುಷನು ಬಿಳಿಯವನು; ಅಘೋರನು ಎಂಟು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವನು; ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು, ಹಳದಿ ಮುಖವಿರುವ ಸದ್ಯೋಜಾತನು.

ವಾಮದೇವಃ ಸ್ತ್ರೀವಿಲಾಸೀ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಭುಜೋಽರುಣಃ । ಸೌಮ್ಯೇ ಪಞ್ಚಾಸ್ಯ ಈಶಾನೇ ಈಶಾನಃ ಸರ್ವ್ವದಃ ಸಿತಃ ॥ ೩೦೪.

ವಾಮದೇವನು ಸ್ತ್ರೀವಿಲಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವನು; ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಮುಖಗಳಿರುವ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಈಶಾನನು ಬಿಳಿಯವನು.

ಇಷ್ಟಾಙ್ಗಾನಿ ಯಥಾನ್ಯಾಯಮನನ್ತಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ್ಮರ್ಚ್ಚಯೇತ್ । ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಂ ತ್ವೇಕನೇತ್ರಂ ಪೂರ್ವ್ವಾದೌ ದಿಶಿ ಪೂಜಯೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಬಯಸಿದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅನಂತ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಅವನು ಒಂದು ಕಣ್ಣಿನವನು.

ಏಕರುದ್ರಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಞ್ಚ ಶ್ರೀಕಣ್ಠಞ್ಚ ಶಿಖಣ್ಡಿನಮ್ । ಐಶಾನ್ಯಾದಿವಿದಿಕ್ಷ್ವೇತೇ ವಿದ್ಯೇಶಾಃ ಕಮಲಾಸನಾಃ ॥ ೩೦೪.

ಏಕರುದ್ರ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಶ್ರೀಕಂಠ, ಶಿಖಂಡಿನ; ಈಶಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಯ ದೇವರುಗಳು ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ವೇತಃ ಪೀತಃ ಸಿತೋ ರಕ್ತೋ ಧೂಮ್ರೋ ರಕ್ತೋಽರುಣಃ ಸಿತಃ । ಶೂಲಾಶನಿಶರೇಷ್ವಾಸವಾಹವಶ್ಚತುರಾನನಾಃ ॥ ೩೦೪.

ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ, ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ಹೊಗೆಯ ಬಣ್ಣ, ಕೆಂಪು, ಕೆಂಪುಮಿಶ್ರಿತ, ಬಿಳಿ; ತ್ರಿಶೂಲ, ವಜ್ರ, ಬಾಣ, ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದಿರುವ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವವರು.

ಉಮಾ ಚಣ್ಡೀಶನನ್ದೀಶೌ ಮಹಾಕಾಲೋ ಗಣೇಶ್ವರಃ । ವೃಷೋ ಭೃಙ್ಗರಿಟಿಸ್ಕನ್ದಾನುತ್ತರಾದೌ ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಉಮಾ, ಚಂಡೀಶ, ನಂದೀಶ, ಮಹಾಕಾಲ, ಗಣೇಶ್ವರ; ಎತ್ತು, ಭೃಂಗ, ರಿಟಿ, ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದರನ್ನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕುಲಿಶಂ ಶಕ್ತಿದಣ್ಡೌ ಚ ಖಡ್ಗಪಾಶಧ್ವಜೌ ಗದಾಂ । ಶೂಲಂ ಚಕ್ರಂ ಯಜೇತ್ ಪದ್ಮಂ ಪೂರ್ವ್ವಾದೌ ದೇವಮರ್ಚ್ಯ ಚ ॥ ೩೦೪.

ವಜ್ರ, ಶಕ್ತಿ, ದಂಡ, ಖಡ್ಗ, ಪಾಶ, ಧ್ವಜ, ಗದ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಚಕ್ರ; ಕಮಲ ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತತೋಽಧಿವಾಸಿತಂ ಶಿಷ್ಯಂ ಪಾಯಯೇದ್ ಗವ್ಯಪಞ್ಚಕಮ್ । ಆಚಾನ್ತಂ ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ನೇತ್ರಾನ್ತೈರ್ನೇತ್ರೇ ನೇತ್ರೇಣ ಬನ್ಧಯೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಆಮೇಲೆ, ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಕೈ ತೊಳೆಯಿಸಿ, ನೀರು ಶಿಂಪಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾರೇ ಪ್ರವೇಶಯೇಚ್ಛಿಷ್ಯಂ ಮಣ್ಡಪಸ್ಯಾಥ ದಕ್ಷಿಣೇ । ಸಾಸನಾದಿಕುಶಾಸೀನಂ ತತ್ರ ಸಂಶೋಧಯೇದ್ ಗುರುಃ ॥ ೩೦೪.

ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದು, ನಂತರ ಮಂಡಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೂರಿಸಿ, ಕುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಂತೆ ಮಾಡಿ, ಗುರುವು ಅವನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು.

ಆದಿತತ್ತ್ವಾನಿ ಸಂಹೃತ್ಯ ಪರಮಾರ್ಥೇ ಲಯಃ ಕ್ರಮಾತ್ । ಪುನರುತ್ಪಾದಯೇಚ್ಛಿಷ್ಯಂ ಸೃಷ್ಟಿಮಾರ್ಗೇಣ ದೇಶಿಕಃ ॥ ೩೦೪.

ಆದಿತತ್ವಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಗುರುವು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು.

ನ್ಯಾಸಂ ಶಿಷ್ಯೇ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ತಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮಾನಯೇತ್ । ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರಮಾನೀಯ ಕ್ಷೇಪಯೇತ್ ಕುಸುಮಾಞ್ಜಲಿಮ್ ॥ ೩೦೪.

ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಶಿಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕರೆದು, ಹೂವಿನ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಯಸ್ಮಿನ್ ಪತನ್ತಿ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ತನ್ನಾಮಾದ್ಯಂ ವಿನಿರ್ದ್ದಿಶೇತ್ । ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಯಾಗಭುವಃ ಖಾತೇ ಕುಣ್ಡೇ ಸನ್ನಾಭಿಮೇಖಲೇ ॥ ೩೦೪.

ಹೂವುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ನಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು; ಯಾಗಭೂಮಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಭಿಯಾಕಾರದ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ.

ಶಿವಾಗ್ನಿಂ ಜನಯಿತ್ವೇಷ್ಟ್ವಾ ಪುನಃ ಶಿಷ್ಯೇಣ ಚಾರ್ಚ್ಚಯೇತ್ । ಧ್ಯಾನೇನಾತ್ಮನಿ ತಂ ಶಿಷ್ಯಂ ಸಂಹೃತ್ಯ ಪ್ರಲಯಃ ಕ್ರಮಾತ್ ॥ ೩೦೪.

ಶಿವಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಶಿಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಲಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಪುನರುತ್ಪಾದ್ಯ ತತ್ಪಾಣೌ ದದ್ಯಾದ್ದರ್ಭಾಂಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರಿತಾನ್ । ಪೃಥಿವ್ಯಾದೀನಿ ತತ್ತ್ವಾನಿ ಜುಹುಯಾದ್ ಹೃದಯಾದಿಭಿಃ ॥ ೩೦೪.

ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಶಿಷ್ಯನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು; ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಹೃದಯಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಏಕೈಕಸ್ಯ ಶತಂ ಹುತ್ವಾ ವ್ಯೋಮಮೂಲೇನ ಹೋಮಯೇತ್ । ಹುತ್ವಾ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾದಸ್ತ್ರೇಣಾಷ್ಟಾಹುತೀರ್ಹುನೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಪ್ರತಿ ತತ್ವಕ್ಕೆ ನೂರು ಬಾರಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಆಕಾಶ ಮೂಲದಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಎಂಟು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ತತಃ ಶೇಷಂ ಸಮಾಪಯೇತ್ । ಕುಮ್ಭಂ ಸಮನ್ತ್ರಿತಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯಂ ಶಿಶುಂ ಪೀಠೇಽಭಿಷೇಚಯೇತ್ ॥ ೩೦೪.

ಪಾಪ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶೇಷವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಕುಂಭವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಮಗುವಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಜಪನ್ ವೈ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಾಶದ್ವಿಷ್ಣುನಾಮಾನಿ ಯೋ ನರಃ । ಮನ್ತ್ರಜಪ್ಯಾದಿಫಲಭಾಕ್ ತೀರ್ಥೇಷ್ವರ್ಚಾದಿ ಚಾಕ್ಷಯಮ್ ।। ೩೦೫.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರು ಐವತ್ತೈದು ವಿಷ್ಣುನಾಮಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಂತ್ರಜಪ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಫಲವು ನಾಶವಾಗದು.

ಪುಷ್ಕರೇ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ಗಯಾಯಾಞ್ಚ ಗದಾಧರಮ್ । ರಾಘವಞ್ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ತು ಪ್ರಭಾಸೇ ದೈತ್ಯಸೂದನಮ್ ।। ೩೦೫.

ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಕಮಲನೇತ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಗದಾಧಾರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ರಾಘವನನ್ನು, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯಸೂದನನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಬೇಕು.

ಜಯಂ ಜಯನ್ತ್ಯಾಂ ತದ್ವಚ್ಚ ಜಯನ್ತಂ ಹಸ್ತಿನಾಪುರೇ । ವಾರಾಹಂ ವರ್ದ್ಧಮಾನೇ ಚ ಕಾಶ್ಮೀರೇ ಚಕ್ರಪಾಣಿನಮ್ ।। ೩೦೫.

ಜಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು, ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜಯಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ವರ್ಧಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾರಾಹನನ್ನು, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.