ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಆಕಾಶಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ನ್ಯಸ್ಯ ಕರೇ ದೇಹೇ ತು ಪೂರ್ವವತ್। ಅಙ್ಗುಲೀಷು ಚ ವಾಯ್ವಾದಿ ಶಿರೋಹೃದ್‌ಗುಹ್ಯಪಾದಕೇ

ಆಕಾಶವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವಂತೆ ಕೈಯಲ್ಲೂ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಬೆರಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮತ್ತು ಇತರ ತತ್ವಗಳನ್ನು; ತಲೆ, ಹೃದಯ, ಗುಪ್ತಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಾಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ವಾಯುರ್ಜ್ಯೋತಿರ್ಜಲಂ ಪೃಥ್ವೀ ಪಞ್ಚವ್ಯೂಹಃ ಸಮೀರಿತಃ। ಮನಃ ಶ್ರೋತ್ರನ್ತ್ವಗ್ದೃಗ್ಜಿಹ್ವಾ ಘ್ರಾಣಂ ಷಡ್‌ವ್ಯೂಹ ಈರಿತಃ

ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ನೀರು, ಭೂಮಿ—ಇವು ಐದು ವಿಭಾಗಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮನಸ್ಸು, ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ಕಣ್ಣು, ನಾಲಿಗೆ, ಮೂಗು—ಇವು ಆರು ವಿಭಾಗಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಕಂ ಮಾನಸಂ ನ್ಯಸ್ಯ ತತೋಙ್ಗುಷ್ಠಾದಿತಃ ಕ್ರಮಾತ್। ಮೂರ್ದ್ಧಾಸ್ಯಹೃದ್‌ಗುಹ್ಯಪತ್ಸು ಕಥಿತಃ ಕರುಣಾತ್ಮಕಃ

ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು, ನಂತರ ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ತಲೆ, ಬಾಯಿ, ಹೃದಯ, ಗುಪ್ತಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಾಲಲ್ಲಿ, ದಯಾಮಯನನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದಿಮೂರ್ತ್ತಿಸ್ತು ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಕೋ ಜೀವಸಞ್‌ಜ್ಞಿತಃ। ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವರ್ಮ್ಮಹರ್ಜ್ಜನಸ್ತಪಃ ಸತ್ಯಞ್ಚ ಸಪ್ತಧಾ

ಪ್ರಾರಂಭದ ರೂಪವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಜೀವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ, ಮಹಃ, ಜನಃ, ತಪಃ, ಸತ್ಯ—ಈ ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಕರೇ ದೇಹೇ ನ್ಯಸೇದಾದ್ಯಮಙ್ಗುಷ್ಠಾದಿಕ್ರಮೇಣ ತು। ತಲಸಂಸ್ಥಃ ಸಪ್ತಮಶ್ಚ ಲೋಕೇಶೋ ದೇಹಕೇ ಕ್ರಮಾತ್

ಕೈಯಲ್ಲೂ ದೇಹದಲ್ಲೂ, ಆ ಪ್ರಾರಂಭದ ರೂಪವನ್ನು ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಏಳನೇದು ಹಸ್ತದ ತಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇರುವನು.

ದೇಹೇ ಶಿರೋಲಲಾಟಾಸ್ಯಹೃದ್‌ಗುಹ್ಯಾಙ್‌ಘ್ರಿಷುಸಂಸ್ಥಿತಃ। ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಸ್ತಥೋಕ್ಥಸ್ತು ಷೋಡಶೀ ವಾಜಪೇಯಕಃ

ದೇಹದಲ್ಲಿ—ತಲೆ, ಲಲಾಟ, ಬಾಯಿ, ಹೃದಯ, ಗುಪ್ತಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ—ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ, ಉಕ್ತ, ಷೋಡಶಿ ಮತ್ತು ವಾಜಪೇಯ ಯಜ್ಞಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.

ಅತಿರಾತ್ರಾಪ್ತೋರ್ಯಾಮಞ್ಚ ಯಜ್ಞಾತ್ಮಾ ಸಪ್ತರೂಪಕಃ। ಧೀರಹಂ ಮನಃ ಶಬ್ದಶ್ಚ ಸ್ಪರ್ಶರೂಪರಸಾಸ್ತತ

ಅತಿರಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಪ್ತೋರ್ಯಾಮ ಯಜ್ಞಗಳು ಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಏಳು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ; ಧೀರ ಆತ್ಮ, ಮನಸ್ಸು, ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ನಂತರ

ಗನ್ಧೋ ಬುದ್ಧಿರ್ವ್ಯಾಪಕಂ ತು ಕರೇ ದೇಹೇ ನ್ಯಸೇತ್ ಕ್ರಮಾತ್। ನ್ಯಸೇದನ್ತ್ಯೌ ಚ ತಲಯೋಃ ಕೇ ಲಲಾಟೇ ಮುಖೇ ಹೃದಿ

ಗಂಧ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವಂತೆ ಕೈಯಲ್ಲೂ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಹಸ್ತದ ತಳದಲ್ಲೂ, ಲಲಾಟ, ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ನಾಭೌ ಗುಹ್ಯೇ ಚ ಪಾದೇ ಚ ಅಷ್ಟವ್ಯೂಹಃ ಪುಮಾನ್ ಸ್ಮೃತ । ಜೀವೋ ಬುದ್ಧಿರಹಙ್ಕಾರೋ ಮನಃ ಶಬ್ದೋ ಗುಣೋನಿಲಃ

ನಾಭಿ, ಗುಪ್ತಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಾಲಲ್ಲಿ, ಎಂಟು ವಿಭಾಗಗಳಾತ್ಮನು ಪುರುಷನಾಗಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ: ಜೀವ, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ, ಮನಸ್ಸು, ಶಬ್ದ, ಗುಣ, ವಾಯು.

ರೂಪಂ ರಸೋ ನವಾತ್ಮಾಯಂ ಜೀವ ಅಹ್‌ಗುಷ್ಠಕದ್ವಯೇ। ತರ್ಜನ್ಯಾದಿಕ್ರಮಾಚ್ಛೇಷಂ ಯಾವದ್ವಾಮಪ್ರದೇಶಿನೀಮ್

ರೂಪ, ರುಚಿ—ಇವು ಒಂಬತ್ತು ಸ್ವರೂಪಗಳು; ಜೀವ ಎರಡು ಅಂಗುಷ್ಠಗಳಲ್ಲಿ; ಉಳಿದವು ತರ್ಜನಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಡ ಕೈದ ಉಂಗುರ ಬೆರಳವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇವೆ.

ದೇಹೇ ಶಿರೋಲಲಾಟಾಸ್ಯಹೃನ್ನಾಭಿಗುಹ್ಯಜಾನುಷು। ಪಾದಯೋಶ್ಚ ದಶಾತ್ಮಾಯಂ ಇನ್ದ್ರೋ ವ್ಯಾಪೀ ಸಮಾಸ್ಥಿತಃ

ದೇಹದಲ್ಲಿ—ತಲೆ, ಲಲಾಟ, ಬಾಯಿ, ಹೃದಯ, ನಾಭಿ, ಗುಪ್ತಾಂಗ, ಮೊಣಕಾಲು ಮತ್ತು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ—ಈ ಹತ್ತು ಸ್ವರೂಪಗಳು, ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಅಙ್‌ಗುಷ್ಟಕದ್ವಯೇ ವಹ್ನಿಸ್ತರ್ಜನ್ಯಾದೌ ಪರೇಷು ಚ। ಶಿರೋಲಲಾಟವಕ್ತ್ರೇಷು ಹೃನ್ನಾಭಿಗುಹ್ಯಜಾನುಷು

ಎರಡು ಅಂಗುಷ್ಠಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ; ತರ್ಜನಿಯಿಂದ ಇತರ ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ; ತಲೆ, ಲಲಾಟ, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ; ಹೃದಯ, ನಾಭಿ, ಗುಪ್ತಾಂಗ ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲಿನಲ್ಲಿ.

ಪಾದಯೋರೇಕಾದಶಾತ್ಮಾ ಮನಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ತ್ವಗೇವ ಚ। ಚಕ್ಷುರ್ಜಿಹ್ವಾ ತಥಾ ಘ್ರಾಣಂ ವಾಕ್‌ಪಾಣ್ಯಙ್ಘ್ರಿಶ್ಚ ಪಾಯುಕಃ

ಎರಡು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಸ್ವರೂಪಗಳು: ಮನಸ್ಸು, ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ಕಣ್ಣು, ನಾಲಿಗೆ, ಮೂಗು, ಮಾತು, ಕೈ, ಕಾಲು ಮತ್ತು ಮಲದ್ವಾರ.

ಉಪಸ್ಥಂ ಮಾನಸೋ ವ್ಯಾಪೀ ಶ್ರೋತ್ರಮಙ್ಗುಷ್ಠಕದ್ವಯೇ। ತರ್ಜನ್ಯಾದಿಕ್ರಮಾದಷ್ಟೌ ಅತಿರಿಕ್ತಂ ತಲದ್ವಯೇ

ಉಪಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವಂತೆ; ಕಿವಿ ಎರಡು ಅಂಗುಷ್ಠಗಳಲ್ಲಿ; ತರ್ಜನಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಂಟು ಕ್ರಮವಾಗಿ; ಉಳಿದವು ಎರಡು ಹಸ್ತದ ತಳದಲ್ಲಿ.

ಉತ್ತಮಾಙ್ಗಲಲಾಟಾಸ್ಯಹೃನ್ನಾಭಾವಥ ಗುಹ್ಯಕೇ। ಊರುಯುಗ್ಮೇ ತಥಾ ಜಙ್ಘೇ ಗುಲ್ಫಪಾದೇಷು ಚ ಕ್ರಮಾತ್ ।। ೩೭ ವಿಷ್ಣುರ್ಮ್ಮಧುಹರಶ್ಚೈವ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಕವಾಮನೌ। ಶ್ರೀಧರೋಥ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ತಥೈವ ಚ

ಮೇಲು ಅಂಗ, ಲಲಾಟ, ಬಾಯಿ, ಹೃದಯ, ನಾಭಿ, ನಂತರ ಗುಪ್ತಾಂಗದಲ್ಲಿ; ಎರಡೂ ತೊಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲು, ಗುಳ್ಫ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ—ವಿಷ್ಣು, ಮಧುಸೂದನ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ, ವಾಮನ, ಶ್ರೀಧರ, ಹೃಷೀಕೇಶ ಮತ್ತು ಪದ್ಮನಾಭನು ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ದಾಮೋದರಃ ಕೇಶವಶ್ಚ ನಾರಾಯಣಸ್ತತಃ ಪರಃ। ಮಾಧವಶ್ಚಾಥ ಗೋವಿನ್ದೋ ವಿಷ್ಣುಂ ವೈ ವ್ಯಾಪಕಂ ನ್ಯಸೇತ್

ದಾಮೋದರ, ಕೇಶವ, ನಂತರ ಪರಮ ನಾರಾಯಣ, ಆಮೇಲೆ ಮಾಧವ ಮತ್ತು ಗೋವಿಂದ—ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಅಙ್‌ಗುಷ್ಠಾದೌ ತಲೇ ದ್ವೌ ಚ ಪಾದೇ ಜಾನುನಿ ವೈ ಕಟೌ। ಶಿರಃ ಶಿಖರಕಟ್ಯಾಞ್ಚ ಜಾನುಪಾದಾದಿಷು ನ್ಯಸೇತ್

ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕೈತಳಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊಣಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಮರಿಗೆ, ತಲೆಮೇಲೆ, ತಲೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಕಮರು, ಮೊಣಕಾಲು, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾದಶಾತ್ಮಾ ಪಞ್ಚವಿಂಶಃ ಷಡ್‌ವಿಂಶವ್ಯೂಹಕಸ್ತಥಾ। ಪುರುಷೋ ಧೀರಹಙ್ಕಾರೋ ಮನಶ್ಚಿತ್ತಞ್ಚ ಶಬ್ದಕಃ

ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳ ಆತ್ಮ, ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯದು, ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ರೂಪಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪುರುಷ, ಸ್ಥಿರವಾದವನು, ಅಹಂಕಾರ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶಬ್ದದ ತತ್ವ.

ತಥಾ ಸ್ಪರ್ಶೋ ರಸೋ ರೂಪಂ ಗನ್ಧಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ತ್ವಚಸ್ತಥಾ। ಚಕ್ಷುರ್ಜಿಹ್ವಾ ನಾಸಿಕಾ ಚ ವಾಕ್‌ಪಾಣ್ಯಙ್ಘ್ರಿಶ್ಚ ಪಾಯವಃ

ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಪರ್ಶ, ರುಚಿ, ರೂಪ, ವಾಸನೆ; ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ಕಣ್ಣು, ನಾಲಿಗೆ, ಮೂಗು, ಮಾತು, ಕೈ, ಕಾಲು ಮತ್ತು ಮಲದ್ವಾರ.

ಉಪಸ್ಥೋ ಭೂರ್ಜಲನ್ತೇಜೋ ವಾಯುರಾಕಾಶಮೇವ ಚ। ಪುರುಷಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ನ್ಯಸ್ಯ ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾದೌ ದಶ ನ್ಯಸೇತ್

ಶುಕ್ರೇಂದ್ರಿಯ, ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವೂ ಸಹ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಪುರುಷನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಬೆರಳಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹತ್ತು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಶೇಷಾನ್ ಹಸ್ತತಲೇ ನ್ಯಸ್ಯ ಶಿರಸ್ಯಥ ಲಲಾಟಕೇ। ಮುಖಹೃನ್ನಾಭಿಗುಹ್ಯೋರುಜಾನ್ವಙ್ಘ್ರೌ ಕರಣೋದೂತೌ

ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಕೈತಳದಲ್ಲಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು ನಾಸಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ; ಬಾಯಲ್ಲಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, ಗುಹ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ತೊಡೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಎರಡು ದೂತರಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಪಾದೇ ಜಾನ್ವೋರುಪಸ್ಥೇ ಚ ಹೃದಯೇ ಮೂದ್‌ರ್ಧ್ನಿ ಚ ಕ್ರಮಾತ್। ಪರಶ್ಚ ಪುರುಷಾತ್ಮಾದೌ ಷಡ್‌ವಿಂಶೇ ಪೂರ್ವವತ್ಪರಮ್

ಕಾಲು, ಮೊಣಕಾಲು, ತೊಡೆ, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ; ಪುರುಷನ ಆತ್ಮದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ರೂಪಗಳವರೆಗೆ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಮಣ್ಡಲೈಕೇ ತು ಪ್ರಕೃತಿಂ ಪೂಜಯೇದ್‌ಬುಧಃ। ಪೂರ್ವಯಾಮ್ಯಾಪ್ಯಸೌಮ್ಯೇಷು ಹೃದಯಾದೀನಿ ಪೂಜಯೇತ್

ಒಂದು ವೃತ್ತವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಅಸ್ತ್ರಮಗ್ನ್ಯಾದಿಕೋಣೇಷು ವೈನತೇಯಾದಿ ಪೂರ್ವವತ್। ದಿಕ್‌ಪಾಲಾಂಶ್ಚ ವಿಧಿಸ್ತ್ವನ್ಯಃ ತ್ರಿವ್ಯೂಹೇಗ್ನಿಶ್ಚ ಮಧ್ಯತಃ

ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಗ್ನಿಕೋಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲೂ, ಗರುಡ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ; ದಿಕ್ಕಿನ ಪಾಳಕರನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಪೂರ್ವಾದಿದಿಗ್‌ಬಲಾವಾಸೋರಾಜ್ಯಾದಿಭಿರಲಙ್‌ಕೃತಃ। ಕರ್ಣಿಕಾಯಾಂ ನಾಭಸಶ್ಚ ಮಾನಸಃ ಕರ್ಣಿಕಾಸ್ಥಿತಃ

ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕುಗಳ ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ; ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ದೇವತೆ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಸರ್ವಸ್ಥಿತ್ಯೈ ಯಜೇದ್ರಾಜ್ಯಜಯಾಯ ಚ। ಸರ್ವವ್ಯೂಹೈಃ ಸಮಾಯುಕ್ತಮಙ್ಗೈರಪಿ ಚ ಪಞ್ಚಭಿಃ

ವಿಶ್ವರೂಪನನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪಯಜ್ಞದ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ಐದು ಅಂಗಗಳ ಸಹಿತ.

ಗರುಡದ್ಯೈಸ್ತಥೇನ್ದ್ರಾದ್ಯೈಃ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್। ವಿಷ್ವಕ್‌ಸೇನಂ ಯಜೇನ್ನಾಮ್ನಾ ವೈ ಬೀಜಂ ವ್ಯೋಮಸಂಸ್ಥಿತಮ್

ಗರುಡ ಮತ್ತು ಇತರರ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಹಿತ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು; ವಿಶ್ವಕ್ಸೇನನನ್ನು ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಬೀಜವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ನಾರದ ಉವಾಚ ಮುದ್ರಾಣಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾದಿಪ್ರಕಾರಕಮ್। ಅಞ್ಚಲಿಃ ಪ್ರಥಮಾ ಮುದ್ರಾ ವನ್ದನೀ ಹೃದಯಾನುಗಾ

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಮುದ್ರೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮೊದಲ ಮುದ್ರೆಯಾದ ಅಂಜಲಿ ಹೃದಯದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕಾದದು.

ಊದ್ಧರ್ವಾಙ್ಗುಷ್ಠೋ ವಾಮಮುಷ್ಟಿರ್ದ್ದಕ್ಷಿಣಾಙ್ಗುಷ್ಠಬನ್ಧನಮ್। ಸವ್ಯಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಚಾಙ್ಗುಷ್ಠೋ ಯಸ್ಯ ಚೋದ್ಧರ್ವೇ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ

ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಎಡಗೈ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಗಿದು, ಬಲಗೈ ಅಂಗುಷ್ಠವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ; ಎಡಗೈಯ ಅಂಗುಷ್ಠವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.