ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಪೀತಂ ವಜ್ರಚತುಷ್ಕೋಣಂ ಪಾರ್ಥಿವಂ ಶಕ್ರದೈವತಂ । ವೃತ್ತಾರ್ದ್ಧಮಾಪ್ಯಪದ್ಮಾರ್ದ್ಧಂ ಶುಕ್ಲಂ ವರುಣದೈವತಂ ।। ೨೯೫.

ಭೂತತ್ತ್ವವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದದು, ನಾಲ್ಕು ಬದಿಯ ವಜ್ರಾಕಾರದದು, ಇಂದ್ರನು ಅದರ ದೇವತೆ; ಜಲತತ್ತ್ವವು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದದು, ಅರ್ಧವೃತ್ತ, ಅರ್ಧಪದ್ಮಾಕಾರದದು, ವರుణನು ಅದರ ದೇವತೆ.

ತ್ರ್ಯಸ್ತ್ರಂ ಸ್ವಸ್ತಿಕಯುಕ್ತಞ್ಚ ತೈಜಸಂ ವಹ್ನಿದೈವತಂ । ವೃತ್ತಂ ವಿನ್ದುವೃತಂ ವಾಯುದೈವತಂ ಕೃಷ್ಣಮಾಲಿನಮ್ ।। ೨೯೫.

ಅಗ್ನಿತತ್ತ್ವವು ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರದದು, ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳದು, ಅಗ್ನಿಯು ಅದರ ದೇವತೆ; ವಾಯುತತ್ತ್ವವು ವೃತ್ತಾಕಾರದದು, ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿರುವದು, ಕಪ್ಪು ಹಾರಮಾಲೆಯುಳ್ಳದು, ವಾಯು ಅದರ ದೇವತೆ.

ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾದ್ಯಙ್ಗುಲೀಮಧ್ಯೇ ಪರ್ಯ್ಯಸ್ತೇಷು ಸ್ವವೇಶ್ಮಸು । ಸುವರ್ಣನಾಗವಾಹೇನ ವೇಷ್ಟಿತೇಷು ನ್ಯಸೇತ್ ಕ್ರಮಾತ್ ।। ೨೯೫.

ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಬೆರಳಿನ ಮಧ್ಯದ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದ ನಾಗದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ವಿಯತೇಶ್ಚತುರೋ ವರ್ಣಾನ್ ಸುಮಣ್ಡಲಸಮತ್ವಿಷಃ । ಅರೂಪೇ ರವತನ್ಮಾತ್ರೇ ಆಕಾಶೇಶಿವದೇವತೇ ।। ೨೯೫.

ಆಕಾಶದ ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು, ಸುಂದರ ವೃತ್ತದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ, ರೂಪರಹಿತವಾದ ಸೂರ್ಯಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದ ದೇವರಾದ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಕನಿಷ್ಠಾಮದ್ಯಪರ್ವಸ್ಥೇ ನ್ಯಸೇತ್ತಸ್ಯಾದ್ಯಮಕ್ಷರಮ್ । ನಾಗಾನಾಮಾದಿವರ್ಣಾಂಶ್ಚ ಸ್ವಮಣ್ಡಲಗತಾನ್ನ್ಯಸೇತ್ ।। ೨೯೫.

ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳಿನ ಮಧ್ಯ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಾಗಗಳ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಭೂತಾದಿವರ್ಣಾನ್ ವಿನ್ಯಸೇದಙ್ಗುಷ್ಠಾದ್ಯನ್ತಪರ್ವಸು । ತನ್ಮಾತ್ರಾದಿಗುಣಾಭ್ಯರ್ಣಾನಙ್ಗುಲೀಷು ನ್ಯಸೇದ್‌ಬುಧಃ ।। ೨೯೫.

ಭೂತಾದಿಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ತನುಮಾತ್ರಾದಿಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಸ್ಪರ್ಶನಾದೇವ ತಾರ್ಕ್ಷೇಣ ಹಸ್ತೇ ಹನ್ಯಾದ್ವಿಷದ್ವಯಂ । ಮಣ್ಡಲಾದಿಷು ತಾನ್ ವರ್ಣಾನ್ ವಿಯತೇಃ ಕವಯೋ ಜಿತಾನ್ ।। ೨೯೫.

ತಾರ್ಕ್ಷನ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ವಿಧದ ವಿಷಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಪಂಡಿತರು ಆಕಾಶದ ವೃತ್ತಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೇಷ್ಠದ್ವಯ್ಹ್ಗುಲಿಭಿರ್ದ್ದೇಹನಾಭಿಸ್ಥಾನೇಷು ಪರ್ವಸು । ಆಜಾನುತಃ ಸುವರ್ಣಾಭಮಾನಾಭೇಸ್ತುಹಿನಪ್ರಭಮ್ ।। ೨೯೫.

ಉತ್ತಮ ಎರಡು ಬೆರಳಿನಿಂದ, ದೇಹದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂಗುಷ್ಠದ ಮೂಲದಿಂದ ಹೊಳಪು ಹೊತ್ತ ಚಿನ್ನದಂತೆ, ನಾಭಿವರೆಗೆ ಹಿಮದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಕುಙ್ಕುಮಾರುಣಮಾಕಣ್ಠಾದಾಕೇಶಾನ್ತಾತ್ ಸಿತೇತರಂ । ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡವ್ಯಾಪಿನಂ ತಾರ್ಕ್ಷಞ್ಚನ್ದ್ರಾಖ್ಯಂ ನಾಗಭೂಷಣಮ್ ।। ೨೯೫.

ಕಂಠದಿಂದ ಕೂದಲಿನ ತುದಿವರೆಗೆ ಕುಂಕುಮದಂತೆ ಕೆಂಪು, ನಂತರ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ಚಂದ್ರನೆಂಬ ತಾರ್ಕ್ಷ, ನಾಗಾಭರಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು.

ನೀಲೋಗ್ರನಾಶಮಾತ್ಮಾನಂ ಮಹಾಪಕ್ಷಂ ಸ್ಮರೇದ್‌ಬುಧಃ । ಏವನ್ತಾರ್ಕ್ಷಾತ್ಮನೋ ವಾಕ್ಯಾನ್ಮನ್ತ್ರಃ ಸ್ಯಾನ್ಮನ್ತ್ರಿಣೋ ವಿಷೇ ।। ೨೯೫.

ನೀಲ, ಭಯಾನಕ, ನಾಶಕಾರಿಯಾದ ಮಹಾಪಕ್ಷಿಯಾಗಿ ತಾನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ತಾರ್ಕ್ಷನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿಷಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರವು ಸಾಧಕನಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಷ್ಟಿಸ್ತಾರ್ಕ್ಷಕರಸ್ಯಾನ್ತಃ ಸ್ಥಿತಾಙ್ಗುಷ್ಠವಿಷಾಪಹಾ । ತಾರ್ಕ್ಷಂ ಹಸ್ತಂ ಸಮುದ್ಯಮ್ಯ ತತ್ಪಞ್ಚಾಙ್ಗುಲಿಚಾಲನಾತ್ ।। ೨೯೫.

ತಾರ್ಕ್ಷನ ಕೈಯೊಳಗಿನ ಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಂಗುಷ್ಠವು ವಿಷವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ; ತಾರ್ಕ್ಷನ ಕೈಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಐದು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವಾಗ ವಿಷವು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ವಿಷಸ್ಯ ಸ್ತಮ್ಭಾದೀಂಸ್ತದುಕ್ತಮದವೀಷಯಾ । ಆಕಾಶಾದೇಷ ಭೂವೀಜಃ ಪಞ್ಚರ್ಣಾಧಿಪತಿರ್ಮ್ಮನುಃ ।। ೨೯೫.

ವಿಷವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು, ಹಿಂಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಹೇಳಿದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಬೀಜ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಐದು ಧ್ವನಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಮನು.

ಸಂಸ್ತಮ್ಭಯೇತಿವಿಷತೋ ಭಾಷಯಾ ಸ್ತಮ್ಭಯೇದ್ವಿಷಮ್ । ವ್ಯತ್ಯಸ್ತಭೂಷಯಾ ವೀಜೋ ಮನ್ತ್ರೋಽಯಂ ಸಾಧುಸಾಧಿತಃ ।। ೨೯೫.

ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ವಿಷವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು, ಸರಿಯಾದ ಆಭರಣದಿಂದ ಕೂಡ ತಡೆಯಬೇಕು. ಈ ಬೀಜಮಂತ್ರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಅದು ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಪ್ಲವಃ ಪ್ಲಾವಯ ಯಮಃ ಶಬ್ದಾದ್ಯಃ ಸಂಹರೇದ್ವಿಷಂ । ದಣ್ಡಮುತ್ಥಾಪಯೇದೇಷ ಸುಜಪ್ತಾಮ್ಭೋಽಭಿಷೇಕತಃ ।। ೨೯೫.

ಪ್ರವಾಹವು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲಿ, ಯಮನು ಶಬ್ದದಿಂದ ವಿಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಿ. ದಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕು—ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜಪಿಸಿದಾಗ, ನೀರಿನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದಂತೆ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸುಜಪ್ತಶಙ್ಖಭೇರ್ಯ್ಯಾದಿನಿಸ್ವನಶ್ರವಣೇನ ವಾ । ಸಂದಹತ್ಯೇವ ಸಂಯುಕ್ತೋ ಭೂತೇಜೋವ್ಯತ್ಯಯಾತ್ ಸ್ಥಿತಃ ।। ೨೯೫.

ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಜಪಿಸಿದ ಶಂಖ, ಭೇರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ಭೂತಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಳಿದಿರುವ ವಿಷವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.

. ಭೂವಾಯುವ್ಯತ್ಯಯಾನ್ಮನ್ತ್ರೋ ವಿಷಂ ಸಂಕ್ರಾಮಯತ್ಯಸೌ । ಅನ್ತಸ್ಥೋ ನಿಜವೇಶ್ಮಸ್ಥೋ ವೀಜಾಗ್ನೀನ್ದುಜಲಾತ್ಮಭಿಃ ।। ೨೯೫.

ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಈ ಮಂತ್ರವು ವಿಷವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಒಳಗಿದ್ದರೂ, ಮನೆದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಬೀಜ, ಅಗ್ನಿ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಏತತ್ ಕರ್ಮ್ಮ ನಯೇನ್ಮನ್ತ್ರೀ ಗರುಡ಼ಾಕೃತಿವಿಗ್ರಹಃ । ತಾರ್ಕ್ಷವರುಣಗೇಹಸ್ಥಸ್ತಜ್ಜಪಾನ್ನಾಶಯೇದ್ವಿಷಮ್ ।। ೨೯೫.

ಮಂತ್ರಜ್ಞನು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಗರುಡನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು; ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವರಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ವಿಷವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಹುದು.

ಜಾನುದಣ್ಡೀದಮುದಿತಂ ಸ್ವಧಾಶ್ರೀವೀಜಲ್ಛಿತಂ । ಸ್ನಾನಪಾನಾತ್ಸರ್ವ್ವವಿಷಂ ಜ್ವರಾರೋಗಾಪಮೃತ್ಯುಜಿತ್ ।। ೨೯೫.

ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ದಂಡದ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಸ್ವಧಾ, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೆ, ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ಕುಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ವಿಷ, ಜ್ವರ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಅಕಾಲಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸಬಹುದು.

ಪಕ್ಷಿ ಪಕ್ಷಿ ಮಹಾಪಕ್ಷಿ ಮಹಾಪಕ್ಷಿ ವಿಧಿ ಸ್ವಾಹಾ । ಪಕ್ಷಿ ಪಕ್ಷಿ ಮಹಾಪಕ್ಷಿ ಮಹಾಪಕ್ಷಿ ಕ್ಷಿ ಕ್ಷಿ ಸ್ವಾಹಾ ।। ೨೯೫.

ಪಕ್ಷಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಮಹಾಪಕ್ಷಿ, ಮಹಾಪಕ್ಷಿ, ನಿಯಮಿಸು, ಸ್ವಾಹಾ; ಪಕ್ಷಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಮಹಾಪಕ್ಷಿ, ಮಹಾಪಕ್ಷಿ, ನಾಶಮಾಡು, ನಾಶಮಾಡು, ಸ್ವಾಹಾ.

ದ್ವಾವೇತೌ ಪಕ್ಷಿರಾಡ್‌ಮನ್ತ್ರೌ ವಿಷಘ್ನಾವಭಿಮನ್ತ್ರಣಾತ್ । ಪಕ್ಷಿರಾಜಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಪಕ್ಷಿಽದೇವಾಯ ಧೀಮಹಿ ತನ್ನೋ ಗರುಡಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ । ವಹ್ನಿಸ್ಥೌ ಪಾರ್ಶ್ವತತ್ಪೂರ್ವೌ ದನ್ತಶ್ರೀಕೌ ಚ ದಣ್ಡಿನೌ ।। ೨೯೫.

ಈ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಮಂತ್ರಗಳು ಶಕ್ತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಷವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ; ನಾವು ಪಕ್ಷಿರಾಜನನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತೇವೆ, ಪಕ್ಷಿದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ, ಗರುಡನು ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಲಿ; ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಕಿರಣ ಮತ್ತು ದಂಡದೊಂದಿಗೆ ಇಡಬೇಕು.

ಹರ ಹರ ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ ಕಪರ್ದ್ದಿನೇ ಚ ಶಿರಸೇ ನೀಲಕಣ್ಠಾಯ ವೈ ಶಿಖಾಂಕಾಲಕೂಟವಿಷಭಕ್ಷಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ । ಅಥ ವರ್ಮ್ಮ ಚ ಕಣ್ಠೇ ನೇತ್ರಂ ಕೃತ್ತಿವಾಸಾಸ್ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಪೂರ್ವಾದ್ಯೈರಾನನೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಸ್ವೇತಪೀತಾರುಣಾಸಿತೈಃ ।। ೨೯೫.

ಹರ, ಹರ, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕಪರ್ದಿಗೆ, ತಲೆಗೆ, ನೀಲಕಂಠನಿಗೆ, ಜಟೆಗೆ, ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದವನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕವಚ, ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೃತ್ತಿವಾಸ, ಮೂರು ಕಣ್ಣು, ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕಿನ ಮುಖಗಳು, ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ.

ಅಭಯಂ ವರದಂ ಚಾಪಂ ವಾಸುಕಿಞ್ಚ ದಧದ್ಭುಜೈಃ । ಯಸ್ಯೋಪರೀತಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥಗೌರೀರುದ್ರೋಽಸ್ಯ ದೇವತಾ ।। ೨೯೫.

ಭಯಮುಕ್ತತೆ, ವರ, ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವವನಿಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ಇದ್ದಾರೆ—ಇವರು ಅವನ ದೇವತೆಗಳು.

. ಪಾದಜಾನುಗುಹಾನಾಭಿಹೃತ್ಕಣ್ಠಾನನಮೂರ್ದ್ಧಸು । ಮನ್ತ್ರಾರ್ಣಾನ್ನ್ಯಸ್ಯ ಕರಯೋರಙ್ಗುಷ್ಠಾದ್ಯಙ್ಗುಲೀಷು ಚ ।। ೨೯೫.

ಪಾದ, ಮೊಣಕಾಲು, ಗುಹ್ಯ, ನಾಭಿ, ಹೃದಯ, ಕಂಠ, ಮುಖ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ, ಅಂಗುಷ್ಠ ಮೊದಲಾದ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.

ತರ್ಜ್ಜನ್ಯಾದಿತದನ್ತಾಸು ಸರ್ವಮಙ್ಗುಷ್ಠಯೋರ್ನ್ನ್ಯಸೇತ್ । ಧ್ಯಾತ್ವೈವಂ ಸಂಹರೇತ್ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವದ್ಧಯಾ ಶೂಲಮುದ್ರಯಾ ।। ೨೯೫.

ತರ್ಜನಿಯ ಮೊದಲಾದ ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗುಷ್ಠಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ಶೂಲಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಶೀಘ್ರವೇ ತಡೆಯಬಹುದು.

ಕನಿಷ್ಠಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಯಾ ವದ್ಧಾ ತಿಸ್ರೋಽನ್ಯಾಃ ಪ್ರಸೃತೇರ್ಜ್ಜವಾಃ । ವಿಷನಾಶೇ ವಾಮಹಸ್ತಮನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ದಕ್ಷಿಣಂ ಕರಂ ।। ೨೯೫.

ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದೊಂದಿಗೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಉಳಿದ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬೇಗನೆ ಚಾಚಬೇಕು; ವಿಷವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಎಡ ಕೈಯನ್ನು ಬಲ ಕೈಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ವಕ್ಷ್ಯೇ ರುದ್ರವಿಧಾನನ್ತು ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಂ ಸರ್ವ್ವದಂ ಪರಂ । ಹೃದಯಂ [https://sa.wikisource.org/s/1zc6 ಶಿವಸಙ್ಕಲ್ಪಃ] ಶಿವಃ ಸೂಕ್ತನ್ತು ಪೌರುಷಮ್ ।। ೨೯೬.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ರುದ್ರ ವಿಧಾನದ ಐದು ಭಾಗಗಳನ್ನು, ಸರ್ವವನ್ನೂ ಕೊಡುವ ಪರಮವಾದುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೃದಯವು ಶಿವಸಂಕಲ್ಪ, ಸೂಕ್ತವು ಪೌರುಷ.

ಶಿಖಾದ್ಭ್ಯಃ ಸಮ್ಭೃತಂ ಸೂಕ್ತಮಾಶುಃ ಕವಚಮೇವ ಚ । ಶತರುದ್ರೀಯಮಸ್ತ್ರಞ್ಚ ರುದ್ರಸ್ಯಾಙ್ಗಾನಿ ಪಞ್ಚ ಹಿ ।। ೨೯೬.

ಶಿಖೆಯಿಂದ ಸೂಕ್ತವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಶೀಘ್ರವೇ ಕವಚವೂ ಬರುತ್ತದೆ; ಶತರುದ್ರೀಯ, ಅಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರುದ್ರನ ಐದು ಅಂಗಗಳು ಇವೆ.

ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಾನ್ನ್ಯಸ್ಯ ತಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಜಪೇದ್ರುದ್ರಾಂಸ್ತತಃ ಕ್ರಮಾತ್ । ಯಜ್ಜಾಗ್ರತ ಇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ಷಡೃಚಂ ಮಾನಸಂ ವಿದುಃ ।। ೨೯೬.

ಐದು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ರುದ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; 'ಯಜ್ಜಾಗ್ರತ' ಎಂಬ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಆರು ಋಕ್ಸ್‌ಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ತೋತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.