ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ದಾತವ್ಯಾ ಭಗ್ನಸನ್ಧಾನೇ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುರ್ಲವಣಾನ್ವಿತಾ । ತೈಲಂ ವಾತಹರಂ ಪಿತ್ತೇ ಮಧುಯಷ್ಟೀವಿಪಾಚಿತಂ ।। ೨೯೨.

ಮೂಡು ಮುರಿದಾಗ ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿದ ಪ್ರಿಯಂಗು ಕೊಡಬೇಕು; ವಾತವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಎಣ್ಣೆ, ಪಿತ್ತಕ್ಕೆ ಯಷ್ಟಿಮಧು ಹಾಕಿ ಕುದಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಕಫೇ ವ್ಯೋಷಞ್ಚ ಸಮಧು ಸಪುಷ್ಟಕರಜೋಽಸ್ರಜೇ । ತೈಲಾಜ್ಯಂ ಹರಿತಾಲಞ್ಚ ಭಗ್ನಕ್ಷತಿಶ್ರೃತನ್ದದೇತ್ ।। ೨೯೨.

ಕಫಕ್ಕೆ ತ್ರಿಕಟು ಮತ್ತು ಜೇನು, ಪುಷ್ಟಿಕರ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಮೂಡು ಮುರಿತಕ್ಕೆ, ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹರಿತಾಳ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಮಾಷಾಸ್ತಿಲಾಃ ಸಗೋಧೂಮಾಃ ಪಶುಕ್ಷೀರಂ ಘೃತಂ ತಥಾ । ಏಷಾಂ ಪಿಣ್ಡೀ ಸಲವಣಾ ವತ್ಸಾನಾಂ ಪುಷ್ಟಿದಾ ತ್ವಿಯಂ ।। ೨೯೨.

ಹುರಳಿಕಾಯಿ, ಎಳ್ಳು, ಗೋಧಿ, ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ—ಇವುಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಉಂಡೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಹಸುವಿನ ಕರುಗಳಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಲಪ್ರದಾ ವಿಷಾಣಾಂ ಸ್ಯಾದ್ ಗ್ರಹನಾಶಾಯ ಧೂಪಕಃ । ದೇವದಾರು ವಚಾ ಮಾಂಸೀ ಗುಗ್ಗುಲುಹಿಙ್ಗುಸರ್ಷಪಾಃ ।। ೨೯೨.

ಬಲವಂತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಧೂಪ ಮಾಡಿದರೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ರೋಗಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ; ದೇವದಾರು, ವಚಾ, ಮಾಂಸಿ, ಗುಗ್ಗುಲು, ಹಿಂಗು ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಗ್ರಹಾದಿಗದನಾಶಾಯ ಏಷ ಧುಪೋ ಗವಾಂ ಹಿತಃ । ಘಷ್ಟಾ ಚೈವ ಗವಾಂ ಕಾರ್ಯಾ ಧೂಪೇನಾನೇನ ಧೂಪಿತಾ ।। ೨೯೨.

ಈ ಧೂಪ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಗ್ರಹಾದಿ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ; ಹಸುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಸಿ, ಈ ಧೂಪದಿಂದ ಧೂಪಿಸಬೇಕು.

ಅಶ್ವಗನ್ಧಾತಿಲೈಃ ಶುಕ್ಲಂ ತೇನ ಗೌಃ ಕ್ಷೀರಿಣೀ ಭವೇತ್ । ರಸಾಯನಞ್ಚ ಪಿನ್ಯಾಕಂ ಮತ್ತೋ ಯೋ ಧಾರ್ಯ್ಯತೇ ಗೃಹೇ ।। ೨೯೨.

ಅಶ್ವಗಂಧಾ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹಸು ಹಾಲು ಕೊಡುವದು; ಎಣ್ಣೆ ಎತ್ತಿದ ಮೆತ್ತಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೆ ಅದು ಆಯುರ್ವೇದದಂತೆ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗವಾಂ ಪುರೀಷೇ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಂ ನಿತ್ಯಂ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಶ್ರಿಯಂ ಯಜೇತ್ । ವಾಸುದೇವಞ್ಚ ಗನ್ಧಾದ್ಯೈರಪರಾ ಶಾನ್ತಿರುಚ್ಯತೇ ।। ೨೯೨.

ಐದನೇ ದಿನ ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಶಾಂತಿಯ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಂತಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಶ್ವಯುಕ್‌ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಸ್ಯ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ಯಜೇದ್ಧರಿಂ । ಹರಿರುದ್ರಮಜಂ ಸೂರ್ಯ್ಯಂ ಶ್ರಿಯಮಗ್ನಿಂ ಘೃತೇನ ಚ ।। ೨೯೨.

ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಹದಿನೈದನೇ ದಿನ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹರಿ, ರುದ್ರ, ಅಜ, ಸೂರ್ಯ, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ದಧಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಶ್ಯ ಗಾಃ ಪೂಜ್ಯ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ವಹ್ನಿಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ । ವೃಷಾಣಾಂ ಯೋಜಯೇದ್ ಯುದ್ಧಂ ಗೀತವಾದ್ಯರವೈರ್ವಹಿಃ ।। ೨೯೨.

ಮೊದಲು ಮೊಸರು ಅರ್ಪಿಸಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೊರಾಟ ಮಾಡಿಸಿ, ಹೊರಗೆ ಹಾಡು-वाद್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸವ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಗವಾನ್ತು ಲವಣನ್ದೇಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಞ್ಚ ದಕ್ಷಿಣಾ । ನೈಮಿತ್ತಿಕೇ ಮಾಕರಾದೌ ಯಜೇದ್ವಿಷ್ಣುಂ ಸಹ ಶ್ರಿಯಾ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳಿಗೆ ಉಪ್ಪು ಕೊಡಬೇಕು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷ ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಕರಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸಮೇತ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಸ್ಥಣಅಡಿಲೇವ್ಜೇ ಮಧ್ಯಗತೇ ಕದಿಕ್ಷು ಕೇಶರಗಾನ್ ಸುರಾನ್ । ಸುಭದ್ರಾಜೋ ರವಿಃ ಪೂಜ್ಯೋ ಬಹುರೂಪೋ ಬಲಿರ್ವಹಿಃ ।। ೨೯೨.

ಗೋಶಾಲೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಶುಭದ ರಾಜನಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಬಹು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ಖಂ ವಿಶ್ವರೂಪಾ ಸಿದ್ಧಿಸ್ಚ ಋದ್ಧಿಃ ಶಾನ್ತಿಶ್ಚ ರೋಹಿಣೀ । ದಿಗ್ಧೇನವೋ ಹಿ ಪೂರ್ವಾದ್ಯಾಃ ಕೃಶರೈಶ್ಚನ್ದ್ರ ಈಶ್ವರಃ ।। ೨೯೨.

ಆಕಾಶ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ಸಿದ್ಧಿ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ ದೇವತೆಗಳು; ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕು ಮುಂತಾದವು ಹಸುಗಳಂತೆ, ಚಂದ್ರನು ಸ್ವಾಮಿ, ಕ್ಷೀಣವಾಗಿರುವನು.

ದಿಕ್‌ಪಾಲಾಃ ಪದ್ಮಪತ್ರೇಷು ಕುಮ್ಭೇಷ್ವಗ್ನೌ ಚ ಹೋಮಯೇತ್ । ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಸಮಿಧಃ ಸರ್ಷಪಾಕ್ಷತತಣ್ಡುಲಾನ್ ।। ೨೯೨.

ದಿಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಾವರೆಯ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಮರದ ಇಂಧನ, ಸಾಸಿವೆ, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಶತಂ ಶತಂ ಸುವರ್ಣಞ್ಚ ಕಾಂಸ್ಯಾದಿಕಂ ದ್ವಿಜೇ ದದೇತ್ । ಗಾವಃ ಪೂಜ್ಯಾ ವಿಮೋಕ್ತವ್ಯಾಃ ಶಾನ್ತ್ಯೈ ಕ್ಷೀರಾದಿಸಂಯುತಾಃ ।। ೨೯೨.

ನೂರು ನೂರು ಚಿನ್ನ, ಕಂಚು ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು; ಹಸುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹಾಲು ಮುಂತಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಶಾಲಿಹೋತ್ರಃ ಸುಶ್ರುತಾಯ ಹಯಾಯುರ್ವೇದಮುಕ್ತವಾನ್ । ಪಾಲಕಾಪ್ಯೋಽಙ್ಗರಾಜಾಯ ಗಜಾಯುರ್ವೇದಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೨೯೨.

ಶಾಲಿಹೋತ್ರನು ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಕುದುರೆಗಳ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಪಾಲಕಾಪ್ಯನು ಅಂಗದ ರಾಜನಿಗೆ ಆನೆಗಳ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ನಾಗಾದಯೋಽಥ ಭಾವಾದಿದಶಸ್ಥಾನಾನಿ ಕರ್ಮ್ಮ ಚ । ಸೂತಕಂ ದಷ್ಟಚೇಷ್ಟೇತಿ ಸಪ್ತಲಕ್ಷಣಮುಚ್ಯತೇ ।। ೨೯೪.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ನಾಗರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳು, ವಿಧಿಗಳು, ಅಶೌಚ, ಕಡಿಯಲು ಉಂಟಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು—ಇವು ಏಳು ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶೇಷವಾಸುಕಿತಕ್ಷಾಖ್ಯಾಃ ಕರ್ಕಟೋಽಬ್ಜೋ ಮಹಾಮ್ಬುಜಃ । ಶಙ್ಖಪಾಲಶ್ಚ ಕುಲಿಕ ಇತ್ಯಾಷ್ಟೌ ನಾಗವರ್ಯ್ಯಕಾಃ ।। ೨೯೪.

ಶೇಷ, ವಾಸುಕಿಯು, ತಕ್ಷಕ, ಕರ್ಕಟ, ಅಬ್ಜ, ಮಹಾಮುಜ, ಶಂಖಪಾಲ ಮತ್ತು ಕುಲಿಕ—ಇವರು ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರು.

ದಶಾಷ್ಟಪಞ್ಚತ್ರಿಗುಣಶತಮೂರ್ದ್ಧಾನ್ವಿತೌ ಕ್ರಮಾತ್ । ವಿಪ್ರೌ ನೃಪೋ ವಿಶೌ ಶೂದ್ರೌ ದ್ವೌ ದ್ವೌ ನಾಗೇಷು ಕೀರ್ತ್ತಿತೌ ।। ೨೯೪.

ಹತ್ತು, ಎಂಟು, ಐದು, ಮೂರು ಮತ್ತು ನೂರು – ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಲೆಗಳಿರುವವರು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಾಜ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನ, ಶೂದ್ರ – ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಇಬ್ಬರು ಇಬ್ಬರು ನಾಗರು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತದನ್ವಯಾಃ ಪಞ್ಚಶತಂ ತೇಭ್ಯೋ ಜಾತಾ ಅಸಂಖ್ಯಕಾಃ । ಫಣಿಮಣ್ಡಲಿರಾಜೀಲವಾತಪಿತ್ತಕಫಾತ್ಮಕಾಃ ।। ೨೯೪.

ಅವರ ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ಐನೂರು ಜನ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಣಿಸಲಾಗದು; ಇವರು ಸರ್ಪವಲಯದ ಸ್ವರೂಪದವರು, ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುವವರು, ಹಾಗೂ ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವರು.

ವ್ಯನ್ತರಾ ದೋಷಮಿಶ್ರಾಸ್ತೇ ಸರ್ಪಾ ದರ್ವ್ವೀಕರಾಃ ಸಮೃತಾಃ । ರಥಾಙ್ಗಲಾಙ್ಗಲಚ್ಛತ್ರಸ್ವಸ್ತಿಕಾಙ್ಕುಶಧಾರಿಣಃ ।। ೨೯೪.

ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವಭಾವದ, ದೋಷಗಳ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಸರ್ಪರನ್ನು ದರ್ವೀಕರರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರಥಚಕ್ರ, ಬಾಹು, ಛತ್ರ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ, ಅಂಕುಶದ ಗುರುತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ಗೋನಸಾ ಮನ್ದಗಾ ದೀರ್ಘಾ ಮಣ್ಡಲೈರ್ವಿವಿಧೈಸ್ಚಿತಾಃ । ರಾಜಿಲಾಶ್ಚಿತ್ರಿತಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಸ್ತಿರ್ಯ್ಯಗೂದ್‌ರ್ಧ್ವಞ್ಚ ವಾಜಿಭಿಃ ।। ೨೯೪.

ಹಸುವಿನಂತೆ ಮೂಗು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೋದವರು, ದೇಹವು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುವವರು, ಮೆತ್ತಗಿನವರು, ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ಅಡ್ಡ ಹಾಗೂ ನೇರವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು.

ವ್ಯನ್ತರಾ ಮಿಶ್ರಚಿಹ್ನಾಶ್ಚ ಭೂವರ್ಷಾಗ್ನೇಯವಾಯವಃ । ಚತುರ್ವಿಧಾಸ್ತೇ ಷಡ್‌ವಿಂಶಭೇದಾಃ ಷೋಡ಼ಶ ಗೋನಸಾಃ ।। ೨೯೪.

ಮಧ್ಯಮ ಸರ್ಪರು ಮಿಶ್ರ ಗುರುತುಗಳಿರುವವರು, ಭೂಮಿ, ಮಳೆ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದವರು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ, ಹದಿನಾರು ಹಸುವಿನಂತೆ ಮೂಗಿನವರು.

ತ್ರಯೋದಶ ಚ ರಾಜೀಲಾ ವ್ಯನ್ತರಾ ಏಕವಿಶತಿಃ । ಯೇಽನುಕ್ತಕಾಲೇ ಜಾಯನ್ತೇ ಸರ್ಪಾಸ್ತೇ ವ್ಯನ್ತರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೨೯೪.

ಹದಿಮೂರು ಪಟ್ಟೆಯಿರುವವರು, ಮಧ್ಯಮ ಸರ್ಪರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಹೇಳದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸರ್ಪರನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಸರ್ಪರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಷಾಢಾದಿತ್ರಿಮಾಸೈಃ ಸ್ಯಾದ್ ಗರ್ಭೋ ಮಾಷಟತುಷ್ಟಯೇ । ಅಣ್ಡಕಾನಾಂ ಶತೇ ದ್ವೇ ಚ ತತ್ವಾರಿಂಶತ್ ಪ್ರಸೂಯತೇ ।। ೨೯೪.

ಆಷಾಢ ಮಾಸದಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವು ಆರು ಮಾಷದಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಎರಡು ನೂರಷ್ಟು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ನಲವತ್ತು ಸರ್ಪಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಸರ್ಪಾ ಗ್ರಸನ್ತಿ ಸೂತೌಘಾನ್ ವಿನಾ ಸ್ತ್ರೀಪುನ್ನಪುಂಸಕಾನ್ । ಉನ್ಮೀಲತೇಽಕ್ಷಿ ಸಪ್ತಾಹಾತ್ ಕೃಷ್ಣೋ ಮಾಸಾದ್ಭವೇದ್ವಹಿಃ ।। ೨೯೪.

ಸರ್ಪಗಳು ಹೆಣ್ಣು, ಗಂಡು ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ; ಏಳು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು, ಒಂದು ತಿಂಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ದ್ವಾದಶಾಹಾತ್ ಸುಬೋಧಃ ಸ್ಯಾತ್ ದನ್ತಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸೂರ್ಯ್ಯದರ್ಶನಾತ್ । ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ದಿನವಿಂಶತ್ಯಾ ಚತುಸ್ರಸ್ತೇಷು ದಂಷ್ಟ್ರಿಕಾಃ ।। ೨೯೪.

ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಪವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾಗೃತವಾಗುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಮೂವತ್ತೆರಡು ಅಥವಾ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ದಂತಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಕರಾಲೀ ಮಕರೀ ಕಾಲರಾತ್ರೀ ಚ ಯಮದೂತಿಕಾ । ಏತಾಸ್ತೀಃ ಸವಿಷಾ ದಂಷ್ಟ್ರಾ ವಾಮದಕ್ಷಿಣಪಾರ್ಶ್ವಗಾಃ ।। ೨೯೪.

ಕರಾಳಿ, ಮಕರಿ, ಕಾಲರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಯಮದೂತಿಕ – ಇವರೆಲ್ಲಾ ವಿಷದ ದಂತಗಳಿರುವ ಭಯಾನಕರರು, ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಷಣ್ಮಾಸಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಕೃತ್ತಿಂ ಜೀವೇತ್ಷಷ್ಟಿಸಮಾದ್ವಯಂ । ನಾಗಾಃ ಸೂರ್ಯ್ಯಾದಿವಾರೇಶಾಃ ಸಪ್ತ ಉಕ್ತಾ ದಿವಾ ನಿಶಿ ।। ೨೯೪.

ಆರು ತಿಂಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, ಅರವತ್ತೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ; ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾರದ ಸರ್ಪಗಳು ಏಳು ಎಂದು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ವೇಷಾಂ ಷಟ್ ಪ್ರತಿವಾರೇಷು ಕುಲಿಕಃ ಸರ್ವ್ವಸನ್ಧಿಷು । ಶಙ್ಖೇನ ವಾ ಮಹಾವ್ಜೇನ ಸಹ ತಸ್ಯೋದಯೋಽಥವಾ ।। ೨೯೪.

ಪ್ರತಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅವರವರ ಆರು ಸರ್ಪಗಳು, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲೂ ಕುಳಿಕ ಸರ್ಪನು ಇರುತ್ತಾನೆ; ಶಂಖ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ನಾಗನ ಜೊತೆ ಅವನ ಉದಯವಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯೂ ಆಗಬಹುದು.