ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಪೂರ್ವ್ವಾದೌ ಚೌಷಧೀಭಿಶ್ಚ ದೇವಾನಾಂ ಭಾಜನಂ ಪೃಥಕ್ । ಪೃಥಕ್ಶತಾಹುತೀಶ್ಚಾಜ್ಯೈರ್ಗಜಾನರ್ಚ್ಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ।। ೨೯೧.

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶತಶಃ ತುಪ್ಪದ ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಆನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ನಾಗಂ ವಹ್ನಿಂ ದೇವತಾದೀನ್ ಬಾಹ್ಯೈರ್ಜಗ್ಮುಃ ಸ್ವಕಂ ಗೃಹಮ್ । ದ್ವಿಜೇಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದದ್ಯಾತ್ ಹಸ್ತಿವೈದ್ಯಾದಿಕಾಂಸ್ತಥಾ ।। ೨೯೧.

ನಾಗ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗೃಹಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತವೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಹಸ್ತವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಕರಿಣೀನ್ತು ಸಮಾರುಹ್ಯ ವದೇತ್ ಕರ್ಣನ್ತು ಕಾಲವಿತ್ । ನಾಗಾರಾಜೇಽಮೃತೇ ಶಾನ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾಽಮುಷ್ಮಿನ್ ಜಪನ್ಮನುಮ್ ।। ೨೯೧.೧೫ ಶ್ರೀಗಜಸ್ತ್ವಂ ಕೃತೋ ರಾಜ್ಞಾ ಭವಾನಸ್ಯ ಗಜಾಗ್ರಣೀಃ । ಪ್ರಭುರ್ಮಾಲ್ಯಾಗ್ರಭಕ್ತೈಸ್ತ್ವಾಂ ಪೂಜಯಿಷ್ಯತಿ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೨೯೧.

ಮಹಿಳಾ ಆನೆಗೆ ಏರಿ, ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಆಕೆಯ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು: 'ನಾಗರಾಜನಿಗೆ ಅಮೃತಶಾಂತಿ ಮಾಡಿ, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ: ಶ್ರೀಮಂತ ಆನೆ, ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಖ್ಯನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೋಜನಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸುವನು.'

ಲೋಕಸ್ತದಾಜ್ಞಯಾ ಪೂಜಾಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ತದಾ ತವ । ಪಾಲನೀಯಸ್ತ್ವಯಾ ರಾಜಾ ಯುದ್ಧೇಽಧ್ವನಿ ತಥಾ ಗೃಹೇ ।। ೨೯೧.

ಆ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಜನರು ನಿನ್ನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ರಾಜನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೆದಲ್ಲಿಯೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ತಿರ್ಯ್ಯಗ್ಭಾವಂ ಸಮುತ್‌ಸೃಜ್ಯ ದಿವ್ಯಂ ಭಾವಮನುಸ್ಮರ । ದೇವಾಸುರೇ ಪುರಾ ಯುದ್ಧೇ ಶ್ರೀಗಜಸ್ತ್ರಿದಶೈಃ ಕೃತಃ ।। ೨೯೧.

ಮೃಗಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಿನ್ನ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೋ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಹಳೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶುಭಕರವಾದ ಗಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.

ಐರಾವಣಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾನರಿಷ್ಟೋ ನಾಮ ವಾರಣಃ । ಶ್ರೀಗಜಾನಾನ್ತು ತತ್ ತೇಜಃ ಸರ್ವ್ವಮೇವೋಪತಿಷ್ಠತೇ ।। ೨೯೧.

ಐರಾವತನ ಮಗನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಅರಿಷ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆನೆ; ಎಲ್ಲ ಶುಭಕರ ಗಜಗಳ ಶಕ್ತಿ ಈಗ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ತತ್ತೇಜಸ್ತವ ನಾಗೇನ್ದ್ರ ದಿವ್ಯಭಾವಸಮನ್ವಿತಂ । ಉಪತಿಷ್ಠತು ಭದ್ರನ್ತೇ ರಕ್ಷ ರಾಜಾನಮಾಹವೇ ।। ೨೯೧.

ಅಯ್ಯಾ ನಾಗರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ದೈವಿಕ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಶಕ್ತಿ ಸದಾ ನಿನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಾಗಿ ಇರಲಿ; ನೀನು ರಾಜನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸು.

ಇತ್ಯೇವಮಭಿಷಿಕ್ತೈನಮಾರೋಹೇತ ಶುಭೇ ನೃಪಃ । ತಸ್ಯಾನುಗಮನಂ ಕುರ್ಯುಃ ಸಶಸ್ತ್ರನವಸದ್‌ಗಜಾಃ ।। ೨೯೧.

ಈ ರೀತಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಶುಭಕರವಾದ ಆನೆಯನ್ನು ಏರಬೇಕು; ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾದ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆನೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

ಶಾಲಾಸ್ವಸೌ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲೇಽಬ್ಜೇ ದಿಕಪಾಲಾದೀನ್ ಯಜೇದ್ವಹಿಃ । ಕೇಶರೇಷು ಬಲಂ ನಾಗಂ ಭುವಞ್ಚೈವ ಸರಸ್ವತೀಂ ।। ೨೯೧.

ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ, ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಮೇಲೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಹೊರಗಡೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಕೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ, ಆನೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಕೂಡ.

ಮಧ್ಯೇಷು ಡಿಣ್ಡಿಮಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯ ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನೈಃ । ಹುತ್ವಾ ದೇಯಸ್ತು ಕಲಶೋ ರಸಪೂರ್ಣೋ ದ್ವಿಜಾಯ ಚ ।। ೨೯೧.

ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಡಿಂಡಿಮವನ್ನು ಸುಗಂಧ, ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಲಶವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ಗಜಾಧ್ಯಕ್ಷಂ ಹಸ್ತಿಪಂ ಚ ಗಣಿತಜ್ಞಞ್ಚ ಪೂಜಯೇತ್ । ಗಜಾಧ್ಯಕ್ಷಾಯ ತನ್ದದ್ಯಾತ್ ಡಿಣ್ಡಿಮಂ ಸೋಪಿ ವಾದಯೇತ್ ।। ೨೯೧.

ಗಜಾಧಿಕಾರಿ, ಹಸ್ತಿಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಗಣಿತಜ್ಞರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಡಿಂಡಿಮವನ್ನು ಗಜಾಧಿಕಾರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು, ಅವನು ಅದನ್ನು ವಾದಿಸಬೇಕು.

ಶುಭಗಮ್ಭೀರಶಬ್ದೈಃ ಸ್ಯಾಜ್ಜಘನಸ್ಥೋಽಭಿವಾದಯೇತ್ ।। ೨೯೧.

ಶುಭ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಹಿಂದೆ ನಿಂತು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಧನ್ವನ್ತರಿರುವಾಚ ಗೋವಿಪ್ರಪಾಲನಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ರಾಜ್ಞಾ ಗೋಶಾನ್ತಿಮಾವದೇ । ಗಾವಃ ಪವಿತ್ರಾ ಮಾಙ್ಗಲ್ಯಾ ಗೋಷು ಲೋಕಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ ।। ೨೯೨.

ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳಿದರು: ರಾಜನು ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಗೋಶಾಲೆಗೆ ಶಾಂತಿ ತರಬೇಕು; ಹಸುಗಳು ಪವಿತ್ರವೂ ಶುಭಕರವೂ ಆಗಿವೆ, ಲೋಕಗಳು ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿವೆ.

ಶಕೃನ್‌ಮೂತ್ರಂ ಪರಂ ತಾಸಾಮಲಕ್ಷಮೀನಾಶನಂ ಪರಂ । ಗವಾಂ ಕಣ್ಡೂಯನಂ ವಾರಿ ಶ್ರೃಹ್ಗಸ್ಯಾಘೌಘಮರ್ದ್ದನಮ್ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳ ಮಲ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಹಸುಗಳು ತಾವು ತಲೆ ಕೆದಕಿದಾಗ ಹೊರಡುವ ನೀರು ಪಾಪಗಳ ಗುಡ್ಡನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ.

ರೋಚನಾ ವಿಷರಕ್ಷೋಘ್ನೀ ಗ್ರಾಸದಃ ಸ್ವರ್ಗಗೋ ಗವಾಂ । ಯದ್‌ಗೃಹೇ ದುಃಖಿತಾ ಗಾವಃ ಸ ಯಾತಿ ನರಕನ್ನರಃ ।। ೨೯೨.

ರೋಚನ poison ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಹಸುಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ದುಃಖಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಮನವನವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಪರಗೋಗ್ರಾಸದಃ ಸ್ವರ್ಗೀ ಗೋಹಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಭಾಕ್ । ಗೋದಾನಾತ್‌ಕೀರ್ತ್ತನಾದ್ರಕ್ಷಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಚೋದ್ಧರತೇ ಕುಲಮ್ ।। ೨೯೨.

ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಸುಗಳ ಹಿತಚಿಂತಕನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಹಸುಗಳ ಮಹಿಮೆ ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ಕುಲವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬಹುದು.

ಗವಾಂ ಶ್ವಾಸಾತ್ ಪವಿತ್ರಾ ಭೂಸ್ಪರ್ಶನಾತ್ಕಿಲ್ವಿಷಕ್ಷಯಃ । ಗೋಮೃತ್ರಂ ಗೋಮಯಂ ಕ್ಷೀರಂ ದಧಿ ಸರ್ಪಿಃ ಕುಶೋದಕಮ್ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರತೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಸುಗಳ ಮೂತ್ರ, ಗೊಬ್ಬರ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕುಶದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ನೀರು—

ಏಕರಾತ್ರೋಪವಾಸಶ್ಚ ಶ್ವಪಾಕಮಪಿ ಶೋಧಯೇತ್ । ಸರ್ವ್ವಾಶುಭವಿನಾಶಾಯ ಪುರಾಚರಿತಮೀಶ್ವರೈಃ ।। ೨೯೨.

ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಶ್ವಪಾಕನನ್ನೂ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ಅಶುಭವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ದೇವತೆಗಳು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಆಚರಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರತ್ಯೇಕಞ್ಚ ತ್ರ್ಯಹಾಭ್ಯಸ್ತಂ ಮಹಾಸಾನ್ತಪನಂ ಸ್ಮೃತಂ । ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಞ್ಚೈತತ್ ಸರ್ವ್ವಾಶುಭವೀಮರ್ದ್ದನಮ್ ।। ೨೯೨.

ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಮಹಾಸಾಂತಪನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಅಶುಭವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕೃಚ್ಛ್ರಾತಿಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಪಯಸಾ ದಿವಸಾನೇಕವಿಂಶತಿಂ । ನಿರ್ಮ್ಮಲಾಃ ಸರ್ವ್ವಕಾಮಾಪ್ತ್ಯಾ ಸ್ಯುರ್ಗಗಾಃ ಸ್ಯುರ್ನ್ನರೋತ್ತಮಾಃ ।। ೨೯೨.

ಹತ್ತಿರದ ಕಠಿಣ ವ್ರತವನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಾಡಿದರೆ, ಪವಿತ್ರತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಆಗುತ್ತಾರೆ.

ತ್ರ್ಯಹಮುಷ್ಣಂ ಪಿವೇನ್ಮೂತ್ರಂ ತ್ರ್ಯಹಮುಷ್ಣಂ ಘೃತಂ ಪಿವೇತ್ । ತ್ರ್ಯಹಮುಷ್ಣಂ ಪಯಃ ಪೀತ್ವಾಃ ವಾಯುಭಕ್ಷಃ ಪರಂ ತ್ರ್ಯಹಮ್ ।। ೨೯೨.

ಮೂರು ದಿನಗಳು ಬಿಸಿ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು; ಮೂರು ದಿನಗಳು ಬಿಸಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು; ಮೂರು ದಿನಗಳು ಬಿಸಿ ಹಾಲು ಕುಡಿದು, ನಂತರ ಮೂರು ದಿನಗಳು ಕೇವಲ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರವ್ರತಂ ಸರ್ವ್ವಪಾಪಘ್ನಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಂ । ಶೀತೈಸ್ತು ಶೀತಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಸ್ಯಾದ್‌ಬ್ರಹ್ಮೋಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಂ ।। ೨೯೨.

ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಕೃಚ್ಚ್ರ ವ್ರತವು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ತಣ್ಣನೆಯ ಶೀತ ಕೃಚ್ಚ್ರವೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಗೋಮೂತ್ರೇಣಾಚರೇತ್ಸ್ನಾನಂ ವೃತ್ತಿಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾಚ್ಚ ಗೋರಸೈಃ । ಗೋಭಿರ್ವ್ರಜೇಚ್ಚ ಭುಕ್ತಾಸು ಭುಞ್ಜೀತಾಥ ಚ ಗೋವ್ರತೀ ।। ೨೯೨.

ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಹಸುವಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕು; ಹಸುಗಳ ಜೊತೆ ಸಾಗಬೇಕು, ಅವು ತಿಂದ ನಂತರ ತಿನ್ನಬೇಕು, ಹೀಗೆ ಹಸುವಿನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಮಾಸೇನೈಕೇನ ನಿಷ್ಪಾಪೋ ಗೋಲೋಕೀ ಸ್ವರ್ಗಗೋ ಭವೇತ್ । ವಿದ್ಯಾಞ್ಚ ಗೋಮತೀಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಗೋಲೋಕಂ ಪರಮಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೨೯೨.

ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಗೋಲೋಕವನ್ನೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಗೋಮತಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ಪರಮ ಗೋಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.

ಗೌತೈರ್ನ್ನೃತ್ಯೇರಪ್ಸರೋಭಿವಿಂಮಾನೇ ತತ್ರ ಮೋದತೇ । ಗಾವಃ ಸುರಭಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಗಾವೋ ಗುಗ್ಗುಲಗನ್ಧಿಕಾಃ ।। ೨೯೨.

ಅಲ್ಲಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಜೊತೆ ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಸುಗಳು ಸದಾ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ, ಗುಗ್ಗುಳದ ವಾಸನೆ ಹರಡುತ್ತವೆ.

ಗಾವಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಭೂತಾನಾಂ ಗಾವಃ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಪರಂ । ಅನ್ನಮೇವ ಪರಂ ಗಾವೋ ದೇವಾನಾಂ ಹವಿರುತ್ತಮಮ್ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಆಧಾರ, ಹಸುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶುಭದಾಯಕ; ಹಸುಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆಹಾರ, ಹವನಕ್ಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ.

ಪಾವನಂ ಸರ್ವ್ವಭೂತಾನಾಂ ಕ್ಷರನ್ತಿ ಚ ವದನ್ತಿ ಚ । ಹವಿಷಾ ಮನ್ತ್ರಪೂತೇನ ತರ್ಪಯನ್ತ್ವಮರಾನ್ದಿವಿ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಅವು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ಮಂತ್ರಶುದ್ಧಿಯಾದ ಹವನದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಮರರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲಿ.

ಋಷೀಣಾಮಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಷು ಗಾವೋ ಹೋಮೇಷು ಯೋಜಿತಾಃ । ಸರ್ವ್ವೇಷಾಮೇವ ಭೂತಾನಾಂ ಗಾವಃ ಶರಣಮುತ್ತಮಂ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳನ್ನು ಋಷಿಗಳ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಸುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಶ್ರಯ.

ಗಾವಃ ಪಚಿತ್ರಂ ಪರಮಂ ಗಾವೋ ಮಾಙ್ಗಲ್ಯಮುತ್ತಮಂ । ಗಾವಃ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಸೋಪಾನಂ ಗಾವೋ ಧನ್ಯಾಃ ಸನಾತನಾಃ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳು ಬಹುಬಗೆಯ ವೈಭವದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಹಸುಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಂಗಲ್ಯ; ಹಸುಗಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವ ಮೆಟ್ಟಿಲು, ಹಸುಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಧನ್ಯ.