ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಶೇಷಂ ಶೈಲಾನ್ ಕುಞ್ಜರಾಂಶ್ಚ ಯೇ ತೇಽಷ್ಟೌ ದೇವಯೋನಯಃ । ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ಮಹಾಪದ್ಮಂ ಭದ್ರಂ ಸುಮನಸನ್ತಥಾ ।। ೨೯೧.

ಶೇಷ, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳು—ಇವು ಎಂಟು ದೈವಿಕ ವಂಶಗಳು: ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಮಹಾಪದ್ಮ, ಭದ್ರ, ಸುಮನಸ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಕುಮುದೈರಾವಣಃ ಪದ್ಮಃ ಪುಷ್ಪದನ್ತೋಽಥ ವಾಮನಃ । ಸುಪ್ರತೀಕೋಞ್ಜನೋ ನಾಗಾ ಅಷ್ಟೌ ಹೋಮೋಽಥ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ ।। ೨೯೧.

ಕುಮುದ, ಏರಾವತ, ಪದ್ಮ, ಪುಷ್ಪದಂತ, ವಾಮನ, ಸುಪ್ರತೀಕ, ಅಂಜನ—ಈ ಎಂಟು ನಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಗಜಾಃ ಶಾನ್ತ್ಯುದಕಾಸಿಕ್ತಾ ವೃದ್ಧೌ ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ಶ್ರೃಣು । ಗಜಾನಾಂ ಮಕರಾದೌ ಚ ಐಶಾನ್ಯಾಂ ನಗರಾದ್ಬಹಿಃ ।। ೨೯೧.

ಆನೆಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಜಲವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೆ ಅವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈಗ ಮಕರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿರುವ ಐಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳಿಗೆ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು.

ಸ್ಥಣ್ಡಿಲೇ ಕಮಲೇ ಮಧ್ಯೇ ವಿಷ್ಣುಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಞ್ಚ ಕೇಶರೇ । ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಭಾಸ್ಕರಂ ಪೃಥ್ವೀಂ ಯಜೇತ್ ಸ್ಕನ್ದಂ ಹ್ಯನನ್ತಕಂ ।। ೨೯೧.

ಸ್ಥಂಡಿಲದ ಮೇಲೆ, ಕಮಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕೇಶರದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೂರ್ಯ, ಭೂಮಿ, ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ಅನಂತನನ್ನೂ ಕೂಡ.

ಖಂ ಶಿವಂ ಸೋಮಮಿನ್ದ್ರಾದೀಂಸ್ತದಸ್ತ್ರಾಣಿ ದಲೇ ಕ್ರಮಾತ್ । ವಜ್ರಂ ಶಕ್ತಿಞ್ಚ ದಣ್ಡಞ್ಚ ತೋಮರಂ ಪಾಶಕಂ ಗದಾಂ ।। ೨೯೧.

ಆಕಾಶ, ಶಿವ, ಸೋಮ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು: ವಜ್ರ, ಶಕ್ತಿ, ದಂಡ, ತೋಮರ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಗದೆಯೂ ಸಹ.

ಶೂಲಂ ಪದ್ಮಂ ಬಹಿರ್ವೃನ್ತೇ ಚಕ್ರೇ ಸೂರ್ಯ್ಯನ್ತಥಾಶ್ವಿನೌ । ವಸೂನಷ್ಟೌ ತಥಾ ಸಾಧ್ಯಾನ್ ಯಾಮ್ಯೇಽಥ ನೈರ್ಋತೇ ದಲೇ ।। ೨೯೧.

ಶೂಲ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ದಂಡದಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿಗಳನ್ನು, ಎಂಟು ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ನೈಋತಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ದೇವಾನಾಙ್ಗಿರಸಶ್ಚಾಶ್ವಿಭೃಗವೋ ಮರುತೋಽನಿಲೇ । ವಿಶ್ವೇದೇವಾಂಸ್ತಥಾ ದಕ್ಷೇ ರುದ್ರಾ ರೌದ್ರೇಽಥ ಮಣ್ಡಲೇ ।। ೨೯೧.

ದೇವತೆಗಳು, ಆಂಗಿರಸರು, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಭೃಗುಗಳು, ಮರುತ್ತುಗಳು, ವಾಯು, ವಿಶ್ವದೇವತೆಗಳು, ದಕ್ಷ, ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ರೌದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತತೋ ವೃತ್ತಯಾ ರೇಖಯಾ ತು ದೇವಾನ್ ವೈ ಬಾಹ್ಯತೋ ಯಜೇತ್ । ಸೂತ್ರಕಾರಾನೃಷೀನ್ ವಾಣೀಂ ಪೂರ್ವ್ವಾದೌ ಸರಿತೋ ಗಿರೀನ್ ।। ೨೯೧.

ನಂತರ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರೇಖೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಸೂತ್ರಕಾರರು, ಋಷಿಗಳು, ವಾಣಿ, ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ.

ಮಹಾಭೂತಾನಿ ಕೋಣೇಷು ಐಶಾನ್ಯಾದಿಷು ಸಂಯಜೇತ್ । ಪದ್ಮಂ ಚಕ್ರಂ ಗದಾಂ ಶಂಖಂ ಚತುರಸ್ರನ್ತು ಮಣ್ಡಲಂ ।। ೨೯೧.

ಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು ಐಶಾನ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪದ್ಮ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಕೋಣ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಾಕಾರವನ್ನು ಕೂಡ.

ಚತುರ್ದ್ವಾರಂ ತತಃ ಕುಮ್ಭಾಃ ಅಗ್ನ್ಯಾದೌ ಚ ಪತಾಕಿಕಾಃ। ಚತ್ವಾರಸ್ತೋರಣಾ ದ್ವಾರಿ ನಾಗಾನೈರಾವತಾದಿಕಾನ್ ।। ೨೯೧.

ನಾಲ್ಕು ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಶಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಅಗ್ನಿ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು, ನಾಲ್ಕು ತೋರಣಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಏರಾವತ ಮುಂತಾದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ.

ಪೂರ್ವ್ವಾದೌ ಚೌಷಧೀಭಿಶ್ಚ ದೇವಾನಾಂ ಭಾಜನಂ ಪೃಥಕ್ । ಪೃಥಕ್ಶತಾಹುತೀಶ್ಚಾಜ್ಯೈರ್ಗಜಾನರ್ಚ್ಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ।। ೨೯೧.

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶತಶಃ ತುಪ್ಪದ ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಆನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ನಾಗಂ ವಹ್ನಿಂ ದೇವತಾದೀನ್ ಬಾಹ್ಯೈರ್ಜಗ್ಮುಃ ಸ್ವಕಂ ಗೃಹಮ್ । ದ್ವಿಜೇಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದದ್ಯಾತ್ ಹಸ್ತಿವೈದ್ಯಾದಿಕಾಂಸ್ತಥಾ ।। ೨೯೧.

ನಾಗ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗೃಹಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತವೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಹಸ್ತವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಕರಿಣೀನ್ತು ಸಮಾರುಹ್ಯ ವದೇತ್ ಕರ್ಣನ್ತು ಕಾಲವಿತ್ । ನಾಗಾರಾಜೇಽಮೃತೇ ಶಾನ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾಽಮುಷ್ಮಿನ್ ಜಪನ್ಮನುಮ್ ।। ೨೯೧.೧೫ ಶ್ರೀಗಜಸ್ತ್ವಂ ಕೃತೋ ರಾಜ್ಞಾ ಭವಾನಸ್ಯ ಗಜಾಗ್ರಣೀಃ । ಪ್ರಭುರ್ಮಾಲ್ಯಾಗ್ರಭಕ್ತೈಸ್ತ್ವಾಂ ಪೂಜಯಿಷ್ಯತಿ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೨೯೧.

ಮಹಿಳಾ ಆನೆಗೆ ಏರಿ, ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಆಕೆಯ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು: 'ನಾಗರಾಜನಿಗೆ ಅಮೃತಶಾಂತಿ ಮಾಡಿ, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ: ಶ್ರೀಮಂತ ಆನೆ, ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಖ್ಯನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೋಜನಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸುವನು.'

ಲೋಕಸ್ತದಾಜ್ಞಯಾ ಪೂಜಾಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ತದಾ ತವ । ಪಾಲನೀಯಸ್ತ್ವಯಾ ರಾಜಾ ಯುದ್ಧೇಽಧ್ವನಿ ತಥಾ ಗೃಹೇ ।। ೨೯೧.

ಆ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಜನರು ನಿನ್ನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ರಾಜನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೆದಲ್ಲಿಯೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ತಿರ್ಯ್ಯಗ್ಭಾವಂ ಸಮುತ್‌ಸೃಜ್ಯ ದಿವ್ಯಂ ಭಾವಮನುಸ್ಮರ । ದೇವಾಸುರೇ ಪುರಾ ಯುದ್ಧೇ ಶ್ರೀಗಜಸ್ತ್ರಿದಶೈಃ ಕೃತಃ ।। ೨೯೧.

ಮೃಗಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಿನ್ನ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೋ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಹಳೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶುಭಕರವಾದ ಗಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.

ಐರಾವಣಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾನರಿಷ್ಟೋ ನಾಮ ವಾರಣಃ । ಶ್ರೀಗಜಾನಾನ್ತು ತತ್ ತೇಜಃ ಸರ್ವ್ವಮೇವೋಪತಿಷ್ಠತೇ ।। ೨೯೧.

ಐರಾವತನ ಮಗನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಅರಿಷ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆನೆ; ಎಲ್ಲ ಶುಭಕರ ಗಜಗಳ ಶಕ್ತಿ ಈಗ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ತತ್ತೇಜಸ್ತವ ನಾಗೇನ್ದ್ರ ದಿವ್ಯಭಾವಸಮನ್ವಿತಂ । ಉಪತಿಷ್ಠತು ಭದ್ರನ್ತೇ ರಕ್ಷ ರಾಜಾನಮಾಹವೇ ।। ೨೯೧.

ಅಯ್ಯಾ ನಾಗರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ದೈವಿಕ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಶಕ್ತಿ ಸದಾ ನಿನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಾಗಿ ಇರಲಿ; ನೀನು ರಾಜನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸು.

ಇತ್ಯೇವಮಭಿಷಿಕ್ತೈನಮಾರೋಹೇತ ಶುಭೇ ನೃಪಃ । ತಸ್ಯಾನುಗಮನಂ ಕುರ್ಯುಃ ಸಶಸ್ತ್ರನವಸದ್‌ಗಜಾಃ ।। ೨೯೧.

ಈ ರೀತಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಶುಭಕರವಾದ ಆನೆಯನ್ನು ಏರಬೇಕು; ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾದ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆನೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

ಶಾಲಾಸ್ವಸೌ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲೇಽಬ್ಜೇ ದಿಕಪಾಲಾದೀನ್ ಯಜೇದ್ವಹಿಃ । ಕೇಶರೇಷು ಬಲಂ ನಾಗಂ ಭುವಞ್ಚೈವ ಸರಸ್ವತೀಂ ।। ೨೯೧.

ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ, ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಮೇಲೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಹೊರಗಡೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಕೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ, ಆನೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಕೂಡ.

ಮಧ್ಯೇಷು ಡಿಣ್ಡಿಮಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯ ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನೈಃ । ಹುತ್ವಾ ದೇಯಸ್ತು ಕಲಶೋ ರಸಪೂರ್ಣೋ ದ್ವಿಜಾಯ ಚ ।। ೨೯೧.

ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಡಿಂಡಿಮವನ್ನು ಸುಗಂಧ, ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಲಶವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ಗಜಾಧ್ಯಕ್ಷಂ ಹಸ್ತಿಪಂ ಚ ಗಣಿತಜ್ಞಞ್ಚ ಪೂಜಯೇತ್ । ಗಜಾಧ್ಯಕ್ಷಾಯ ತನ್ದದ್ಯಾತ್ ಡಿಣ್ಡಿಮಂ ಸೋಪಿ ವಾದಯೇತ್ ।। ೨೯೧.

ಗಜಾಧಿಕಾರಿ, ಹಸ್ತಿಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಗಣಿತಜ್ಞರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಡಿಂಡಿಮವನ್ನು ಗಜಾಧಿಕಾರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು, ಅವನು ಅದನ್ನು ವಾದಿಸಬೇಕು.

ಶುಭಗಮ್ಭೀರಶಬ್ದೈಃ ಸ್ಯಾಜ್ಜಘನಸ್ಥೋಽಭಿವಾದಯೇತ್ ।। ೨೯೧.

ಶುಭ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಹಿಂದೆ ನಿಂತು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಧನ್ವನ್ತರಿರುವಾಚ ಗೋವಿಪ್ರಪಾಲನಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ರಾಜ್ಞಾ ಗೋಶಾನ್ತಿಮಾವದೇ । ಗಾವಃ ಪವಿತ್ರಾ ಮಾಙ್ಗಲ್ಯಾ ಗೋಷು ಲೋಕಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ ।। ೨೯೨.

ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳಿದರು: ರಾಜನು ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಗೋಶಾಲೆಗೆ ಶಾಂತಿ ತರಬೇಕು; ಹಸುಗಳು ಪವಿತ್ರವೂ ಶುಭಕರವೂ ಆಗಿವೆ, ಲೋಕಗಳು ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿವೆ.

ಶಕೃನ್‌ಮೂತ್ರಂ ಪರಂ ತಾಸಾಮಲಕ್ಷಮೀನಾಶನಂ ಪರಂ । ಗವಾಂ ಕಣ್ಡೂಯನಂ ವಾರಿ ಶ್ರೃಹ್ಗಸ್ಯಾಘೌಘಮರ್ದ್ದನಮ್ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳ ಮಲ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಹಸುಗಳು ತಾವು ತಲೆ ಕೆದಕಿದಾಗ ಹೊರಡುವ ನೀರು ಪಾಪಗಳ ಗುಡ್ಡನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ.

ರೋಚನಾ ವಿಷರಕ್ಷೋಘ್ನೀ ಗ್ರಾಸದಃ ಸ್ವರ್ಗಗೋ ಗವಾಂ । ಯದ್‌ಗೃಹೇ ದುಃಖಿತಾ ಗಾವಃ ಸ ಯಾತಿ ನರಕನ್ನರಃ ।। ೨೯೨.

ರೋಚನ poison ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಹಸುಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ದುಃಖಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಮನವನವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಪರಗೋಗ್ರಾಸದಃ ಸ್ವರ್ಗೀ ಗೋಹಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಭಾಕ್ । ಗೋದಾನಾತ್‌ಕೀರ್ತ್ತನಾದ್ರಕ್ಷಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಚೋದ್ಧರತೇ ಕುಲಮ್ ।। ೨೯೨.

ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಸುಗಳ ಹಿತಚಿಂತಕನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಹಸುಗಳ ಮಹಿಮೆ ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ಕುಲವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬಹುದು.

ಗವಾಂ ಶ್ವಾಸಾತ್ ಪವಿತ್ರಾ ಭೂಸ್ಪರ್ಶನಾತ್ಕಿಲ್ವಿಷಕ್ಷಯಃ । ಗೋಮೃತ್ರಂ ಗೋಮಯಂ ಕ್ಷೀರಂ ದಧಿ ಸರ್ಪಿಃ ಕುಶೋದಕಮ್ ।। ೨೯೨.

ಹಸುಗಳ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರತೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಸುಗಳ ಮೂತ್ರ, ಗೊಬ್ಬರ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕುಶದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ನೀರು—

ಏಕರಾತ್ರೋಪವಾಸಶ್ಚ ಶ್ವಪಾಕಮಪಿ ಶೋಧಯೇತ್ । ಸರ್ವ್ವಾಶುಭವಿನಾಶಾಯ ಪುರಾಚರಿತಮೀಶ್ವರೈಃ ।। ೨೯೨.

ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಶ್ವಪಾಕನನ್ನೂ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ಅಶುಭವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ದೇವತೆಗಳು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಆಚರಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರತ್ಯೇಕಞ್ಚ ತ್ರ್ಯಹಾಭ್ಯಸ್ತಂ ಮಹಾಸಾನ್ತಪನಂ ಸ್ಮೃತಂ । ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಞ್ಚೈತತ್ ಸರ್ವ್ವಾಶುಭವೀಮರ್ದ್ದನಮ್ ।। ೨೯೨.

ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಮಹಾಸಾಂತಪನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಅಶುಭವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.