ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಪರಿಷೇಕಕ್ರಿಯಾ ತೇಷಾಂ ತೈಲೇನಾಶು ರುಜಾಪಹಾ । ದೋಷಕೋಪಾಭಿಘಾತಾಭ್ಯಾಂ ಪಕ್ಕಭಿನ್ನೇ ಬ್ರಣಕ್ರಮಃ ।। ೨೮೯.

ಅವರಿಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಸುರಿದರೆ ಬೇಗನೇ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೋಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಂಟಾದಾಗ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಉಬ್ಬು ಬಂದು ಗಾಯವು ಪಾಕವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಹೀಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಅಶ್ವತ್ಥೋಡುಮ್ಬರಪ್ಲಕ್ಷಮಧೂಕವಟಕಲ್ಕನೈಃ ।। ೨೮೯.

ಅಶ್ವತ್ಥ, ಉದುಂಬರ, ಪ್ಲಕ್ಷ, ಮಧೂಕ ಮತ್ತು ವಟ ಮರಗಳ ಪೇಸ್ಟ್ ಬಳಸಬೇಕು.

ಪ್ರಭೂತಸಲಿಲಃ ಕ್ಕಾಥಃ ಸುಖೋಷ್ಣೋ ವ್ರಣಶೋಧನಃ । ಶತಾಹ್ವಾ ನಾಗರಂ ರಾಸ್ನಾ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವೈಃ ।। ೨೮೯.

ಹೆಚ್ಚು ನೀರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಸಿ ಇರುವ ಕಷಾಯದಿಂದ ಗಾಯವನ್ನು ತೊಳೆಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಶತಾಹ್ವಾ, ಶುಂಠಿ, ರಾಸ್ನಾ, ಮಂಜಿಷ್ಠಾ, ಕುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ದೇವದಾರುವಚಾಯುಗ್ಮರಜನೀರಕ್ತವನ್ದನೈಃ । ತೈಲಸಿದ್ಧಂ ಕಷಾಯೇಣ ಗುಡೂಚ್ಯಾಃ ಪಯಸಾ ಸಹ ।। ೨೮೯.

ದೇವದಾರು, ವಚಾ, ಯುಗ್ಮ, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತಚಂದನವನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಆ ಕಷಾಯವನ್ನು ಗುಡುಚಿಯ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಮ್ರಕ್ಷಣೇ ವಸ್ತಿನಶ್ಯೇ ಚ ಯೋಜ್ಯಂ ಸರ್ವತ್ರ ಲಿಙ್ಗಿನೇ । ರಕ್ತಸ್ರಾವೋ ಜಲೌಕಾಭಿರ್ನ್ನೇತ್ರಾನ್ತೇ ನೇತ್ರರೋಗಿಣಃ ।। ೨೮೯.

ಮಸಾಜ್, ಬಸ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಲಿಂಗವಂತ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವ ಕಣ್ಣು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಲೌಕಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು.

ಖಾದಿರೋಡುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಕಷಾಯೇಣ ಚ ಸಾಧನಮ್ । ಥಾತ್ರೀದುರಾಲಭಾತಿಕ್ತಾಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕುಙ್ಕುಮೈಃ ।। ೨೮೯.

ಖದಿರ, ಉದುಂಬರ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತ್ಥದ ಕಷಾಯವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಜೊತೆಗೆ ತಾತರಿ, ದುರ್ಳಭ, ತಿಕ್ತಾ, ಪ್ರಿಯಾಂಗು ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು.

ಗುಡೂಚ್ಯಾ ಚ ಕೃತಃ ಕಲ್ಕೋ ಹಿತೋ ಯುಕ್ತಾವಲಮ್ಬಿನೇ । ಉತ್ಪಾತೇ ಚ ಶಿಲೇ ಶ್ರಾವ್ಯೇ ಶುಷ್ಕಶೇಫೇ ತಥೈವ ಚ ।। ೨೮೯.

ಗುಡುಚಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪೇಸ್ಟ್ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಶಿಥಿಲವಾದವರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ. ಉಬ್ಬು, ಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಒಣ ಶೆಫದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ಕ್ಷಿಪ್ರಕಾರಿಣಿ ದೋಷೇ ಚ ಸದ್ಯೋ ವಿದಲಮಿಷ್ಯತೇ । ಗೋಶಕೃನ್ಮಞ್ಜಿಕಾಕುಷ್ಠರಜನೀತಿಲಸರ್ಷಪೈಃ ।। ೨೮೯.

ರೋಗವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳುವಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಈ ವೇಳೆ ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರ, ಮಂಜಿಕಾ, ಕುಷ್ಟ, ಹಳದಿ, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಬಳಸಬೇಕು.

ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೇಣ ಪಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ಮರ್ದ್ದನಂ ಕಣ್ಡುನಾಶನಮ್ । ಶೀತೋ ಮಧುಯುತಃ ಕ್ಕಾಥೋ ನಾಶಿಕಾಯಾಂ ಸಶರ್ಕರಃ ।। ೨೮೯.

ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕೆರಕಾಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಂಪಾದ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಕಿದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಮೂಗಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕು.

ರಕ್ತಪಿತ್ತಹರಃ ಪಾನಾದಶ್ವಕರ್ಣೈಸ್ತಥೈವ ಚ । ಸಪ್ತಮೇ ಸಪ್ತಮೇ ದೇಯಮಶ್ವಾನಾಂ ಲವಣಂ ದಿನೇ ।। ೨೮೯.

ಅಶ್ವಕರ್ಣವನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ರಕ್ತಪಿತ್ತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಏಳನೇ ದಿನ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಉಪ್ಪು ಕೊಡಬೇಕು.

ತಥಾ ಭುಕ್ತವತಾನ್ದೇಯಾ ಅತಿಪಾನೇ ತು ವಾರುಣೀ । ದೀವನೀಯೈಃ ಸಮಧುರೈರ್ಮೃದ್ವೀಕಾಶರ್ಕರಾಯುತೈಃ ।। ೨೮೯.

ಊಟ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಕುಡಿಯುವಾಗ ವಾರುಣಿಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಿ, ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ಸಪಿಪ್ಪಲೀಕೈಃ ಶರದಿ ಪ್ರತಿಪಾನಂ ಸಪದ್ಮಕೈಃ । ವಿಡ಼ಙ್ಗಾಪಿಪ್ಪಲೀಧಾನ್ಯಶತಾಹ್ವಾಲೋಧ್ರಸೈನಧವೈಃ ।। ೨೮೯.

ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಪಿಪ್ಪಳಿಯನ್ನು ಪದ್ಮಬೀಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ವಿದಂಗ, ಪಿಪ್ಪಳಿ, ಧಾನ್ಯ, ಶತಾಹ್ವಾ, ಲೋಧ್ರ ಮತ್ತು ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಚಿತ್ರಕೈಸ್ತುರಙ್ಗಾಣಂ ಪ್ರತಿಪಾನಂ ಹಿಮಾಗಮೇ । ಲೋಧ್ರಪಿರಿಯಙ್ಗುಕಾಮುಸ್ತಾಪಿಪ್ಪಲೀವಿಶ್ವಭೇಷಜೈ ।। ೨೮೯.

ಚಿತ್ರಕದೊಂದಿಗೆ ಹಿಮಕಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಲೋಧ್ರ, ಪ್ರಿಯಾಂಗು, ಕಾಮುಸ್ತಾ, ಪಿಪ್ಪಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಪಾನಂ ಸ್ಯಾದ್ವಸನ್ತೇ ಕಫನಾಶನಮ್ । ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪಿಪ್ಪಲೀಲೋಧ್ರಯಷ್ಟ್ಯಾಕ್ಷೈಃ ಸಮಹೌಷಧೈಃ ।। ೨೮೯.

ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಕಫ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಿಯಾಂಗು, ಪಿಪ್ಪಳಿ, ಲೋಧ್ರ, ಯಷ್ಟಿಮಧು ಮತ್ತು ಇತರ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ನಿದಾಘೇ ಸಗುಡ಼ಾ ದೇಯಾ ಮದಿರಾ ಪ್ರತಿಪಾನಕೇ । ಲೋಧ್ರಕಾಷ್ಠಂ ಸಲವಣಂ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್ ।। ೨೮೯.

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಮದ್ಯವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಲೋಧ್ರಕಾಷ್ಠ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಪಿಪ್ಪಳಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಔಷಧಿಗಳು.

ಪ್ರಾವೃಡ್‌ಭಿನ್ನಪುರೀಷಾಶ್ಚ ಪಿವೇಯುರ್ವಾಜಿನೋ ಘೃತಮ್ । ಪಿವೇಯುರ್ವಾಜಿನಸ್ತೈಲಂ ಕಫವಾಯ್ವಧಿಕಾಸ್ತು ಯೇ ।। ೨೮೯.

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಮಲ ಸಡಿಲವಾಗಿರುವ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಕುಡಿಯಿಸಬೇಕು. ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಕುಡಿಯಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಾವೃಡ್‌ಭಿನ್ನಪುರೀಷಾಶ್ಚ ಪಿವೇಯುರ್ವಾಜಿನೋ ಘೃತಮ್ । ಪಿವೇಯುರ್ವಾಜಿನಸ್ತೈಲಂ ಕಫವಾಯ್ವಧಿಕಾಸ್ತು ಯೇ ।। ೨೮೯.

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಮಲ ಸಡಿಲವಾಗಿರುವ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಕುಡಿಯಿಸಬೇಕು. ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಕುಡಿಯಿಸಬೇಕು.

ಸ್ರೇಹವ್ಯಾಪದ್ಭ್ವೋ ಯೇಷಾಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ತೇಷಾಂ ವಿರೂಕ್ಷಣಮ್ । ತ್ರ್ಯಹಂ ಯವಾಗೂ ರೂಕ್ಷಾ ಸ್ಯಾದ್ ಭೋಜನಂ ತಕ್ರಸಂಯುತಮ್ ।। ೨೮೯.

ಯಾರಿಗೆ ಸ्नेಹದ್ರವ್ಯಗಳ ಉಪಚಾರ ಬೇಕೋ, ಅವರ ಆಹಾರವನ್ನು ಒಣದಾಗಿಡಬೇಕು; ಮೂರು ದಿನಗಳು ಅವನು ತಿಂದುದು ಮೊಟ್ಟೆ ಹಿತ್ತಲ ಯವದ ಗಂಜಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊಸರು ಸೇರಿರಬೇಕು.

ಶರನ್ನಿದಾಘ್ಯೋಃ ಸರ್ಪಿಸ್ತೈಲಂ ಶೀತವಸನ್ತಯೋಃ । ವರ್ಷಾಸು ಶಿಶಿರೇ ಚೈವ ವಸ್ತೌ ಯಮಕಮಿಷ್ಯತೇ ।। ೨೮೯.

ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಕೊಡಬೇಕು; ಚಳಿಗಾಲ, ವಸಂತ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಗುಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಗುರ್ವಭಿಷ್ಯನ್ದಿಭಕ್ತಾನಿ ವ್ಯಾಯಾಮಂ ಸ್ನಾನಮಾತಪಮ್ । ವಾಯುವರ್ಜಞ್ಚ ವಾಹಸ್ಯ ಸ್ನೇಹಪೀತಸ್ಯ ವರ್ಜಿತಮ್ ।। ೨೮೯.

ಸ್ನೇಹಪಾನ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಭಾರವಾದ, ಕೊಬ್ಬಿದ ಆಹಾರ, ವ್ಯಾಯಾಮ, ಸ್ನಾನ, ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಇವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನಾನಂ ಪಾನಂ ಶಕೃತ್ಕ್ರೂಷ್ಠಮಶ್ವಾನಾಂ ಸಲಿಲಾಗಮೇ । ಅತ್ಯರ್ಥಂ ದುರ್ದ್ದಿನೇ ಕಾಲೇ ಪಾನಮೇಕಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ।। ೨೮೯.

ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ, ಕುಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಶೌಚಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀರು ಲಭ್ಯವಿರುವಾಗಲೇ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಬಹಳ ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಯುಕ್ತಶೀತಾತಪೇ ಕಾಲೇ ದ್ವಿಃಪಾನಂ ಸ್ನಪನಂ ಸಕೃತ್ । ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ತ್ರಿಸ್ನಾನಪಾನಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚಿರಂ ತಸ್ಯಾವಗಾಹನಮ್ ।। ೨೮೯.

ಹಿತವಾದ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು ಇರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕುಡಿಯುವುದು, ಒಂದು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ; ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಉತ್ತಮ.

ನಿಸ್ತುಷಾಣಾಂ ಪ್ರದಾತವ್ಯಾ ಯವಾನಾಂ ಚತುರಾಢಕೀ । ಚಣಕವ್ರೀಹಿಮೌದ್‌ಗಾನಿ ಕಲಾಯಂ ವಾಪಿ ದಾಪಯೇತ್ ।। ೨೮೯.

ಹೊಲಿಗೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಆಢಕ ಯವವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಕಡಲೆ, ಅಕ್ಕಿ, ಹುರಳಿಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಉದ್ದಿನಕಾಳು ಕೂಡ ಕೊಡಬಹುದು.

ಅಹೋರಾತ್ರೇಣ ಚಾರ್ದ್ಧಸ್ಯ ಯವಸಸ್ಯ ತುಲಾ ದಶ । ಅಷ್ಟೌ ಶುಷ್ಕಸ್ಯ ದಾತವ್ಯಾಶ್ಚತಸ್ರೋಽಥ ವುಷಸ್ಯ ವಾ ।। ೨೮೯.

ಒಂದು ಹಗಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಸೇರಿ ಅರ್ಧ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ತುಲಾ ಯವ ಕೊಡಬೇಕು; ಒಣ ಯವ ಎಂಟು ತುಲಾ ಅಥವಾ ಹೊಲಿದ ಯವ ನಾಲ್ಕು ತುಲಾ ಕೊಡಬೇಕು.

ದೂರ್ವಾ ಪಿತ್ತಂ ಯವಃ ಕಾಸಂ ವುಷಶ್ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸಞ್ಚಯಮ್ । ನಾಶಯತ್ಯರ್ಜುನಃ ಶ್ವಾಸಂ ತಥಾ ಮಾನೋ ಬಲಕ್ಷಯಮ್ ।। ೨೮೯.

ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು ಪಿತ್ತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಯವ ಕೆಮ್ಮನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಹೊಲಿದ ಯವ ಶ್ಲೇಷ್ಮವನ್ನು ತೊಡೆಯುತ್ತದೆ; ಅರ್ಜುನ ಗಾಳಿತೊಡೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾನ ಶಕ್ತಿಕೊರತೆ ತೊಡೆಯುತ್ತದೆ.

ವಾತಿಕಾಃ ಪೈತ್ತಿಕಾಶ್ಚೈವ ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಾಃ ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಾಃ । ನ ರೋಗಾಃ ಪೀಡಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ದೂರ್ವಾಹಾರನ್ತುರಙ್ಗಮಮ್ ।। ೨೮೯.

ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ರೋಗಗಳು ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನುವ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ದ್ವೌ ರಜ್ಜುಬನ್ಧೌ ದುಷ್ಟಾನಾಂ ಪಕ್ಷಯೋರುಭಯೋರಪಿ । ಪಶ್ಚಾದ್ಧನುಸ್ಚ ಕರ್ತ್ತರ್ವ್ಯೋ ದೂರಕೀಲವ್ಯಪಾಶ್ರಯಃ ।। ೨೮೯.

ರೋಗಬಾಧಿತ ಕುದುರೆಗಳ ಎರಡೂ ಬದಿಯ ಪಕ್ಕಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಕಯಿಗಳು ಕಟ್ಟಬೇಕು; ನಂತರ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಅದು ದೂರದ ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರಬೇಕು.

ವಾಸೇಯುಸ್ತ್ವಾಸ್ತೃತೇ ಸ್ಥಾನೇ ಕೃತಧೂಪನಭೂಮಯಃ । ಯತ್ನೋಪನ್ಯಸ್ತಯವಸಾಃ ಸಪ್ರದೀಪಾಃ ಸುರಕ್ಷಿತಾ ।। ೨೮೯.

ಅವರನ್ನು ಗಾಡಿಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು, ಧೂಪವನ್ನೂ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನೂ ಹಾಕಬೇಕು; ಯವವನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಹಾಸಿ, ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಕೃಕವಾಕ್ಕಜಕಪಯೋ ಧಾರ್ಯ್ಯಾಶ್ಚಾಶ್ವಗೃಹೇ ಮೃಗಾಃ ।। ೨೮೯.

ಕೋಳಿಗಳು, ಕಪಿಗಳು, ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕುದುರೆಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.