ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ವಿಡ಼ಙ್ಗಸೈನ್ಧವಕ್ಷಾರಮೃತ್ರೇನಾಪಿ ಹರೀತಕೀ । ಶಲ್ಲಕೀವದರೀಜಮ್ಬುಪಿಯಾಲಾಮ್ರಾರ್ಜುನತ್ವಚಃ ।। ೨೮೫.

ವಿರಂಗ, ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹರೀತಕಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು; ಶಲ್ಲಕಿ, ವದರಿ, ಜಂಬು, ಪಿಯಾಲ, ಮಾವು, ಅರ್ಜುನದ ತೊಗರು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬಹುದು.

ಪೀತಾಃ ಕ್ಷೀರೇಣ ಮಧ್ವಕ್ತಾಃ ಪೃಥಕ್ಶೋಣಿತವಾರಣಾಃ । ವಿಲ್ವಾಮ್ರಧಾತಕೀಪಾಠಾಶುಣ್ಠೀಮೋಚರಸಾಃ ಸಮಾಃ ।। ೨೮೫.

ಹಾಲು ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ; ಬಿಲ್ವ, ಮಾವು, ಧಾತಕಿ, ಪಾಠಾ, ಶುಂಠಿ, ಮೊಚದ ತೊಗರು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಪೀತಾ ರುನ್ಧನ್ತ್ಯತೀಸಾರಂ ಗುಡ಼ತಕ್ರೇಣ ದುರ್ಜಯಮ್ । ಚಾಙ್ಗೇರೀಕೋಲದಧ್ಯಮ್ಬುನಾಗರಕ್ಷಾರಸಂಯುತಮ್ ।। ೨೮೫.

ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಡಿದರೆ, ಗುಡದ ಮೊಸರು, ಚಾಂಗೆರಿ, ಕೋಲ, ಮೊಸರಿನ ನೀರು, ಶುಂಠಿ, ಕ್ಷಾರ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅತಿಸಾರವನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಘೃತತಯುಕ್ಕ್ಕಾಥಿತಂ ಪೇಯಂ ಗುದಭ್ರಂಸೇ ರುಜಾಪಹಮ್ । ವಿಡ಼ಙ್ಗಾತಿವಿಷಾಮುಸ್ತಂ ದಾರುಪಾಠಾಕಲಿಙ್ಗಕಮ್ ।। ೨೮೫.

ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ಗುಡದ ಬಿದ್ದಿರುವುದು ಮತ್ತು ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ವಿರಂಗ, ಅತಿವಿಷ, ಮುಸ್ತ, ದಾರು, ಪಾಠಾ, ಕಳಿಂಗ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಮರೀಚೇನ ಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಶೋಥಾತೀಸಾರನಾಶನಮ್ । ಶರ್ಕರಾಸಿನ್ಧುಶುಣ್ಠೀಭಿಃ ಕೃಷ್ಣಾಮಧುಗುಡ಼ೇನ ವಾ ।। ೨೮೫.

ಮೆಣಸು ಹಾಕಿದರೆ ಶೋಥ ಮತ್ತು ಅತಿಸಾರ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಅಥವಾ ಸಕ್ಕರೆ, ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ಶುಂಠಿ, ಕಪ್ಪು ಜೇನು ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಖಾದೇದ್ಧರೀತಕ್ಯೌ ಜೀವೇದ್ವರ್ಷಶತಂ ಸುಖೀ । ತ್ರಿಫಲಾ ಪಿಪ್ಪಲೀಯುಕ್ತಾ ಸಮಧ್ವಾಜ್ಯಾ ತಥೈವ ಸಾ ।। ೨೮೫.

ಹರೀತಕಿಯನ್ನು ಎರಡು ಎರಡು ಹಣ್ಣು ದಿನವೂ ತಿಂದರೆ ಶತಾಯುಷಿಯಾಗಿ ಸುಖವಾಗಿ ಬದುಕಬಹುದು; ತ್ರಿಫಲ ಮತ್ತು ಪಿಪ್ಪಳಿಯನ್ನು ಸಮಪ್ರಮಾಣದ ಜೇನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೂ ಅದೇ ಫಲ.

ಚೂರ್ಣಮಾಮಲಕಂ ತೇನ ಸುರಸೇನ ತು ಭಾವಿತಮ್ । ಮಧ್ವಾಜ್ಯಶರ್ಕರಾಯುಕ್ತಂ ಲಿಢ್‌ವಾ ಸ್ತ್ರೀಶಃ ಪಯಃ ಪಿವೇತ್ ।। ೨೮೫.

ಆಮಲಕ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸುರಸೇನದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿ, ಜೇನು, ತುಪ್ಪ, ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಿ ಲೇಹನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಲು ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ಮಾಸಪಿಪ್ಪಲಿಶಾಲೀನಾಂ ಯವಗೋಧೂಮಯೋಸ್ತಥಾ । ಚೂರ್ಣಭಾಗೈಃ ಸಮಾಂಶೈಶ್ಚ ಪಚೇತ್ ಪಿಪ್ಪಲಿಕಾಂ ಶುಭಾಂ ।। ೨೮೫.

ಮಾಸ, ಪಿಪ್ಪಳಿ, ಶಾಲಿ, ಯವ, ಗೋಧೂಮ — ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳ ಪುಡಿಯನ್ನೂ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು, ಅದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಪಿಪ್ಪಳಿಯನ್ನು ರುಚಿಯಾಗಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು.

ತಾಂ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ಚ ಪಿವೇತ್ ಶರ್ಕರಾಮಧುರಂ ಪಯಃ । ನವಶ್ಚಟಕವಜ್ಜಮ್ಭೇದ್‌ ದಶವಾರಾನ್ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಧ್ರುವಮ್ ।। ೨೮೫.

ಅದು ತಿಂದ ನಂತರ ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಕಿದ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸು ಗರ್ಭವತಿ ಆಗುವುದು ಖಚಿತ, ಹಕ್ಕಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವಂತೆ.

ಸಮಙ್ಗಾಧಾತಕೀಪುಷ್ಪಲೋಧ್ರನೀಲೋತ್ಪಲಾನಿ ಚ । ಏತತ್ ಕ್ಷೀರೇಣ ದಾತವ್ಯಂ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪ್ರದರನಾಶನಂ ।। ೨೮೫.

ಸಮಂಗಾ, ಧಾತಕಿ ಹೂವು, ಲೋಧ್ರ, ನೀಲೋತ್ಪಲ — ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಗರ್ಭದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ವೀಜಙ್ಕೌರಣ್ಟಕಞ್ಚಾಪಿ ಮಧುಕಂ ಶ್ವೇತಚನ್ದನಂ । ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಸ್ಯ ಮೂಲಾನಿ ಮಧುಕಂ ಶರ್ಕರಾತಿಲಾನ್ ।। ೨೮೫.

ವಿಜಾ, ಕೌರಣ್ಟಕ ಬೀಜ, ಮಧುಕ, ಬಿಳಿ ಚಂದನ, ತಾವರೆ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲದ ಬೇರು, ಮಧುಕ, ಸಕ್ಕರೆ, ಎಳ್ಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಬೇಕು.

ದ್ರವಮಾಣೇಷು ಗರ್ಭೇಷು ಗರ್ಭಸ್ಥಾಪನಮುತ್ತಮಂ । ದೇವದಾರು ನಭಃ ಕುಷ್ಠಂ ನಲದಂ ವಿಶ್ವಭೇಷಜಂ ।। ೨೮೫.

ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯಿರುವಾಗ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ: ದೇವದಾರು, ನಭಃ, ಕುಷ್ಟ, ನಲದ, ವಿಶ್ವಭೇಷಜ — ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಲೇಪಃ ಕಾಞ್ಜಿಕಸಮ್ಪಿಷ್ಟಸ್ತೈಲಯುಕ್ತಃ ಶಿರೋರ್ತ್ತಿನುತ್ । ವಸ್ತ್ರಪೂತಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ಕೋಷ್ಣಂ ಸಿನ್ಧೂತ್ಥಂ ಕರ್ಣಶೂಲನುತ್ ।। ೨೮೫.

ಕಾಂಜಿಕದಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರಿಸಿ ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ ತಲೆನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಡಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿ ಹಾಕಿದರೆ ವಾತದಿಂದ ಆಗುವ ಕಿವಿನೋವು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಲಶುನಾರ್ದ್ರಕಶಿಗ್ರೂಣಾಂ ಕದಲ್ಯಾ ವಾ ರಸಃ ಪೃಥಕ್ । ಬಲಾಶತಾವರೀರಾಸ್ನಾಮೃತಾಃ ಮೈರೀಯಕೈಃ ಪಿವೇತ್ ।। ೨೮೫.

ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಹಸಿರು ಶುಂಠಿ, ಶಿಗ್ರು ಅಥವಾ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೆಗೆದು, ಬಾಲಾ, ಶತಾವರಿ, ರಾಸ್ನಾ, ಅಮೃತ, ಮೈರೀಯಕ ಪುಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ತ್ರಿಫಲಾಸಹಿತಂ ಸರ್ಪಿಸ್ತಿಮಿರಘ್ನಮನುತ್ತಮಂ । ತ್ರಿಫಲಾವ್ಯೋಷಸಿನ್ಧೂತ್ಥೈರ್ಘೃತಂ ಸಿದ್ಧಂ ಪಿವೇನ್ನರಃ ।। ೨೮೫.

ತ್ರಿಫಲೆಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ತುಪ್ಪ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಮಸ್ಸನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಔಷಧಿ; ತ್ರಿಫಲಾ, ವ್ಯೋಷ, ಸಿಂಧೂ ಲವಣದೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ಚಾಕ್ಷುಷ್ಯಮ್ಭೇದನಂ ಹೃದ್ಯಂ ದೀಪನಂ ಕಫರೋಗನುತ್ । ನೀಲೋತ್ಪಲಸ್ಯ ಕಿಞ್ಜಲ್ಕಂ ಗೋಶಕೃದ್ರಸಸಂಯುತಂ ।। ೨೮೫.

ನೀಲೋತ್ಪಲದ ಹೂವಿನ ಪುಷ್ಪರೇಣು, ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರ ರಸದ ಜೊತೆಗೆ ಕುಡಿದರೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಿತ, ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷ, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಕಫದ ಕಾಯಿಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುಟಿಕಾಞ್ಜನಮೇತತ್ ಸ್ಯಾತ್ ದಿನರಾತ್ರ್ಯನ್ಧಯೋರ್ಹಿತಂ । ಯಷ್ಟಿಮಧುವಚಾಕೃಷ್ಣಾವೀಜಾನಂ ಗುಟಜಸ್ಯ ಚ ।। ೨೮೫.

ಇದು ಗುಳಿಕೆಯ ಅಂಜನವಾಗಿ, ಹಗಲು ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ಕುರುಡರಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಯಷ್ಟಿಮಧು, ವಚಾ, ಕೃಷ್ಣಾ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಗುಟಜದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ಕಲ್ಕೇನಾಲೋಡ್ಯ ನಿಮ್ಬಸ್ಯ ಕಷಾಯೋ ವಮನಾಯಸಃ । ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಯವನ್ತೋಯಂ ಪ್ರದಾತವ್ಯಂ ವಿರೇಚನಮ್ ।। ೨೮೫.

ನಿಂಬದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಕಲ್ಕದಂತೆ ತಯಾರಿಸಿ ವಾಂತಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕು; ಸ्नेಹಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ವಿರೇಚನಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಅನ್ಯ್ಥಾ ಯೋಜಿತಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ ಮನ್ದಾಗ್ನಿಂ ಗೌರವಾರುಚಿಂ। ಪಥ್ಯಾಸೈನ್ಧವಕೃಷ್ಣಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಮುಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ಪಿವೇತ್ ।। ೨೮೫.

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ, ಭಾರ, ರುಚಿ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಪಥ್ಯಾ, ಸೈಂಧವ, ಕೃಷ್ಣ ಲವಣದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ವಿರೇಕಃ ಸರ್ವ್ವರೋಗಘನಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ನಾರಾಚಸಂಜ್ಞಕಃ । ಸಿದ್ಧಯೋಗಾ ಮುನಿಭ್ಯೋ ಯೇ ಆತ್ರೇಯೇಣ ಪ್ರದರ್ಶಿತಾಃ ।। ೨೮೫.

ನಾರಾಚ ಎಂಬ ವಿರೇಚನವು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮದು; ಈ ಸಿದ್ಧವಾದ ಯೋಗಗಳನ್ನು ಆತ್ರೇಯರು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ವರೋಗಹರಾಃ ಸರ್ವಯೋಗಾಗ್ರ್ಯಾಃ ಸುಶ್ರುತೇನ ಹಿ ।। ೨೮೫.

ಈ ಎಲ್ಲ ಯೋಗಗಳು ಸುಶ್ರುತರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮವುಗಳು.

ಧನ್ವನ್ತರಿರುವಾಚ ಕಲ್ಪಾನ್ಮೃತ್ಯುಞ್ಚಯಾನ್ವಕ್ಷ್ಯೇ ಹ್ಯಾಯುರ್ದ್ದಾನ್ರೋಗಮರ್ದ್ದನಾನ್ । ತ್ರಿಶತೀ ರೋಗಹಾ ಸೇವ್ಯಾ ಮಧ್ವಾಜ್ಯತ್ರಿಫಲಾಮೃತಾ ।। ೨೮೬.

ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳಿದರು: ಈಗ ನಾನು ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸುವ, ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ತ್ರಿಶತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಜೇನು, ತುಪ್ಪ, ತ್ರಿಫಲಾ, ಅಮೃತದೊಂದಿಗೆ ರೋಗಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಪಲಂ ಪಲಾರ್ದ್ಧಂ ಕರ್ಷಂ ವಾ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಸಕಲಾಂ ತಥಾ । ವಿಲ್ವತೈಲಸ್ಯ ನಸ್ಯಞ್ಚ ಮಾಸಂ ಪಞ್ಚಶತೀ ಕವಿ ।। ೨೮೬.

ಒಂದು ಪಲಾ, ಅರ್ಧ ಪಲಾ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕರ್ಷ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ವ ಎಣ್ಣೆಯ ನಸ್ಯವನ್ನು ಐದು ತಿಂಗಳು ಬಳಸಬೇಕು, ಮಹರ್ಷೇ.

ರೀಗಾಪಮೃತ್ಯುಬಲಿಜತ್ ತಿಲಂ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ತಥಾ । ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಂ ವಾಕುಚೀಚೂರ್ಣಂ ಷಣ್ಮಾಸಂ ಶಕದಿರೋದಕೈಃ ।। ೨೮೬.

ಅಕಾಲಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಎಳ್ಳು, ಭಲ್ಲಾತಕ ಮತ್ತು ವಾಕುಚಿಯ ಐದು ಭಾಗಗಳ ಪುಡಿಯನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳು ಶರಕರಸದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಕಾಥೈಃ ಕುಷ್ಠಞ್ಜಯೇತ್ ಸೇವ್ಯಂ ಚೂರ್ಣಂ ಲೀಲಕುರುಣ್ಟಜಮ್ । ಕ್ಷೀರೇಣ ಮಧುನಾ ವಾಪಿ ಶತಾಯುಃ ಖಣ್ಡದುಗ್ಧಭುಕ್ ।। ೨೮೬.

ಕಷಾಯಗಳಿಂದ ಕುಷ್ಟವನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕು; ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಕುರುಂಟಜದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಹಾಲು ಅಥವಾ ಜೇನುಹೊಂದಿಸಿ, ಅಥವಾ ಮೊಸರನ್ನು ಸೇವಿಸುವವರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.

ಮಧ್ವಾಜ್ಯಶುಣ್ಠೀಂ ಸಂಸೇವ್ಯ ಪಲಂ ಪ್ರಾತಃ ಸ ಮೃತ್ಯುಜಿತ್ । ಬಲೀಪಲಿತಜಿಜ್ಜೀವೇನ್ಮಾಣ್ಡೂಕೀ ಚೂರ್ಣದುಗ್ಧಪಾಃ ।। ೨೮೬.

ಮಧು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶುಂಠಿಯನ್ನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಒಂದು ಪಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದವನು ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾಣ್ಡೂಕಿಯ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕುಡಿಯುವವನು ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನಿಂದ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.

ಉಚ್ಚಟಾಮಧುನಾ ಕರ್ಷ ಪಯಃಪಾ ಮೃತ್ಯುಜಿನ್ನರಃ । ಮಧ್ವಾಜ್ಯೈಃ ಪಯಸಾ ವಾಪಿ ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀ ರೋಗಮೃತ್ಯುಜಿತ್ ।। ೨೮೬.

ಉಚ್ಚಟಾ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಕರ್ಷ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಧು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯುವವನು ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ನಿರ್ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಮಧು, ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪಲಾಶತೈಲಂ ಕರ್ಷೈಕಂ ಷಣ್ಮಾಸಂ ಮಧುನಾ ಪಿವೇತ್ । ದುಗ್ಧಭೋಜೀ ಪಞ್ಚಶತೀ ಸಹಸ್ರಾಯುರ್ಭ್ವೇನ್ನರಃ ।। ೨೮೬.

ಪಲಾಶದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ಕರ್ಷ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಧುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ, ಹಾಲನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಐದು ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಪತ್ರರಸಂ ಪಯಸಾ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಪಿವೇತ್ । ಮಧುನಾಜ್ಯನ್ತತಸ್ತದ್ವತ್ ಶತಾವರ್ಯ್ಯಾ ರಜಃ ಪಲಂ ।। ೨೮೬.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿಯ ಎಲೆಗಳ ರಸವನ್ನು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯಬೇಕು, ಜೊತೆಗೆ ತ್ರಿಫಲಾ ಕೂಡ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಧು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶತಾವರಿಯ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಒಂದು ಪಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು.