ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಶತಾವರೀಗುಡುಚ್ಯಗ್ನಿಪಲಾನಾಂ ಶತವಿಂಶತಿಃ । ಮಧ್ವಾಜ್ಯತಿಲಜೈರ್ಲಿಹ್ಯದ್ ಬಲೀಪಲಿತವರ್ಜ್ಜಿತಃ ।। ೨೮೩.

ಶತಾವರಿ, ಗುಡುಚಿ, ಅಗ್ನಿ, ಪಲಾ ಇವನ್ನೆಲ್ಲವೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ಪಾಲಾ ತೆಗೆದು, ತುಪ್ಪ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಎಳ್ಳಿನೊಂದಿಗೆ ಲೇಹನವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ದೇಹ ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕೂದಲು ಹಳದಿ ಆಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಿತಾಮಧುಘೃತೈರ್ಯುಕ್ತಾ ಸಕೃಷ್ಣಾ ತ್ರಿಫಲಾ ತಥಾ । ತ್ರಿಫಲಾ ಸರ್ವರೋಗಘ್ನೀಸ ಮಧುಃ ಸರ್ಕ್ಕರಾನ್ವಿತಾ ।। ೨೮೩.

ಸಕ್ಕರೆ, ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಹರೀತಕಿ ಜೊತೆಗೆ ತ್ರಿಫಲಾ ಸೇರಿಸಿ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಿತಾಮಧುಘೃತೈರ್ಯುಕ್ತಾ ಸಕೃಷ್ಣಾ ತ್ರಿಫಲಾ ತಥಾ । ಪಥ್ಯಾಚಿತ್ರಕಶುಣ್ಠ್ಯಶ್ಚ ಗುಡುಚೀಮುಷ್ಲೀರಜಃ ।। ೨೮೩.

ಸಕ್ಕರೆ, ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಹರೀತಕಿ ಜೊತೆಗೆ ತ್ರಿಫಲಾ, ಪಥ್ಯಾ, ಚಿತ್ರಕ, ಶುಂಠಿ, ಗುಡುಚಿ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಲಿಯ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ಸಗುಡಂ ಭಕ್ಷಿತಂ ರೋಗಹರಂ ತ್ರಿಶತವರ್ಷಕೃತೇ । ಕಿಞಅಚಿಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಜವಾಪುಷ್ಪಂ ಪಿಣ್ಡಿತಂ ವಿಮೃಜೇಜ್ಜಲೇ ।। ೨೮೩.

ಗುಡದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಮೂವತ್ತು ಶತಮಾನಗಳ ಆಯುಷ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಕಿಂಚಕ ಮತ್ತು ಜವಾ ಹೂವಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಡಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಲೇಪನವಾಗಿ ಬಳಿಯಬೇಕು.

ತೈಲಂ ಭವೇದ್ ಘೃತಾಕಾರಂ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಚೂರ್ಣ್ಣಂ ಜಲಾನ್ವಿತಂ । ಧೂಪಾರ್ಥಂ ದೃಶ್ಯತೇ ಚಿತ್ರಂ ವೃಷದಂಶಜರಾಯುನಾ ।। ೨೮೩.

ತುಪ್ಪದಂತೆ ಕಾಣುವ ಎಣ್ಣೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಧೂಪಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು; ಇದನ್ನು ವೃಷದಂಶ ಎಂಬ ಹುಳದ ಪಿತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಪುನರ್ಮ್ಮಾಕ್ಷಿಕಧೂಪೇನ ದೃಶ್ಯತೇ ತದ್ಯಾಥಾ ಪುರಾ । ಕರ್ಪೂರಜಲಕಾಭೇಕತೈಲಂ ಪಾಟಲಿಮೂಲಯುಕ್ ।। ೨೮೩.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜೇನು ಧೂಪ ಮಾಡಿದಾಗ ಹಳೆಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಕರ್ಪೂರ ನೀರು ಮತ್ತು ಪಾಟಳಿ ಬೇರು ಸೇರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯೂ ಇದೆ.

ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಲಿಪ್ಯ ಪದೇ ದ್ವೇ ಚ ಚರೇದಙ್ಗಾರಕೇ ನರಃ । ತೃಣೌತ್ಥಾನಾದಿಕಂ ವ್ಯೂಹ್ಯ ದರ್ಶಯನ್ವೈ ಕುತೂಹಲಂ ।। ೨೮೩.

ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಬ್ಬಿಸಿ ದೇಹದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಲೇಪಿಸಿ, ಬೆಂಕಿಯ ಕೆಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಬೇಕು; ಹುಲ್ಲು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅಣುಕು ಮಾಡಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು.

ವಿಷಗ್ರಹರುಜಧ್ವಂಸಕ್ಷುದ್ರನರ್ಮ್ಮ ಚ ಕಾಮಿಕಂ । ತತ್ತೇ ಷಟ್‌ಕರ್ಮ್ಮಕಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸಿದ್ಧಿದ್ವಯಸಮಾಶ್ರಯಂ ।। ೨೮೩.

ಇದು ವಿಷ, ಗ್ರಹದೋಷ, ನೋವು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಷಟ್ಕರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಎರಡು ವಿಧದ ಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನ್ತ್ರಧ್ಯಾನೌಷಧಿಕಥಾಮುದ್ರೇಜ್ಯಾ ಯತ್ರ ಮುಷ್ಟಯಃ । ಚತುರ್ವ್ವರ್ಗಫಲಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯಃ ಪಠೇತ್ಸ ದಿವಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೨೮೩.

ಇಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರ, ಧ್ಯಾನ, ಔಷಧ, ಮುದ್ರೆ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಹೋಮಗಳಿವೆ; ಇದನ್ನು ಓದಿದವರಿಗೆ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಧನ್ವನ್ತರಿರುವಾಚ ಆಯುರಾರೋಗ್ಯಕರ್ತಾರ ಓಂಕಾರದ್ಯಾಶ್ಚ ನಾಕದಾಃ । ಓಂಕಾರಃ ಪರಮೋ ಮನ್ತ್ರಸ್ತಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಚಾಮರೋ ಭವೇತ್ ।। ೨೮೪.

ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳಿದರು: ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವರು, ಓಂಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವವರು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುವವರು; ಓಂಕಾರವೇ ಪರಮ ಮಂತ್ರ, ಅದನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ಅಮರತ್ವ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಗಾಯತ್ರೀ ಪರಮೋ ಮನ್ತ್ರಸ್ತಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಭಾಕ್ । ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ ಮನ್ತ್ರಃ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕಃ ।। ೨೮೪.

ಗಾಯತ್ರಿಯೇ ಪರಮ ಮಂತ್ರ, ಅದನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; 'ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.

ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ ಸರ್ವದಃ । ಓಂ ಹ್ರೂಁ ನಮೋ ವಿಷ್ಣವೇ ಮನ್ತ್ರೋಯಞ್ಚೌಷಧಂ ಪರಂ ।। ೨೮೪.

'ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ' ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ; 'ಓಂ ಹ್ರೂಂ ನಮೋ ವಿಷ್ಣವೇ' ಎಂಬುದು ಮಂತ್ರವೂ ಹೌದು, ಮಹಾಔಷಧಿಯೂ ಹೌದು.

ಅನೇನ ದೇವಾ ಹ್ಯಸುರಾಃ ಸಶ್ರಿಯೋ ನಿರುಜೋಽಭವನ್ । ಭೂತಾನಾಮುಪಕಾರಶ್ಚ ತಥಾ ಧರ್ಮೋ ಮಹೌಷಧಮ್ ।। ೨೮೪.

ಈ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸುರರು, ಅವರ ಧನಸಂಪತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ರೋಗರಹಿತರಾದರು; ಇದೇ ರೀತಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಉಪಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಮಹಾಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಧರ್ಮ್ಮಃ ಸದ್ಧರ್ಮ್ಮಕೃದ್ಧರ್ಮೀ ಏತೈರ್ಧರ್ಮ್ಮೈಶ್ಚ ನಿರ್ಮ್ಮಲಃ । ಶ್ರೀದಃ ಶ್ರೀಶಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸಃ ಶ್ರೀಧರಃ ಶ್ರೀನಿಕೇತನಃ ।। ೨೮೪.

ಧರ್ಮವು ಸತ್ಯಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನು; ಈ ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಬಹುದು. ಶ್ರೀ ನೀಡುವವನು, ಶ್ರೀಪತಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ಶ್ರೀಧರ, ಶ್ರೀನಿಕೇತನ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಅವನಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ಶ್ರಿಯಃ ಪತಿಃ ಶ್ರೀಪರಮ್ ಏತೈಃ ಶ್ರಿಯಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಕಾಮೀ ಕಾಮಪ್ರದಃ ಕಾಮಃ ಕಾಮಪಾಲಸ್ತಥಾ ಹರಿಃ ।। ೨೮೪.

ಅವನು ಶ್ರೀಯ ಪತಿ, ಪರಮ ಶ್ರೀ; ಇವುಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ಅವನು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಇಚ್ಛೆಯೇ ಆಗಿರುವವನು, ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಕಾಯುವವನು ಮತ್ತು ಹರಿಯೂ ಹೌದು.

ಆನನ್ದೋ ಮಾಧವಶ್ಚೈವ ನಾಮ ಕಾಮಾಯ ವೈ ಹರೇಃ । ರಾಮಃ ಪರಶುರಾಮಶ್ಚ ನೃಸಿಂಹೋ ವಿಷ್ಣುರೇವ ಚ ।। ೨೮೪.

ಆನಂದ ಮತ್ತು ಮಾಧವ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಹರಿಯನ್ನು ಇಚ್ಛಾಪೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ರಾಮ, ಪರಶುರಾಮ, ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಕೂಡಾ.

ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಶ್ಚ ನಾಮಾನಿ ಜಪ್ತವ್ಯಾನಿ ಜಿಗೀಷುಭಿಃ । ವಿದ್ಯಾಮಭ್ಯಸ್ಯತಾಂ ನಿತ್ಯಂ ಜಪ್ತವ್ಯಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ।। ೨೮೪.

ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರು ಸದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮನನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ದಾಮೋದರೋ ಬನ್ಧಹರಃ ಪುಷ್ಕರಾಕ್ಷೋಽಕ್ಷಿರೋಗನುತ್ । ಹೃಷೀಕೇಶೋ ಭಯಹರೋ ಜಪೇದೌಷಧಕರ್ಮ್ಮಣಿ ।। ೨೮೪.

ದಾಮೋದರನು ಬಂಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವವನು, ಪುಷ್ಕರಾಕ್ಷನು ಕಣ್ಣು ರೋಗವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವವನು, ಹೃಷೀಕೇಶನು ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು—ಔಷಧ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ಅಚ್ಯುತಞ್ಚಾಮೃತಂ ಮನ್ತ್ರಂ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಚಾಪರಾಜಿತಃ । ಜಲತಾರೇ ನಾರಸಿಂಹಂ ಪೂರ್ವ್ವಾದೌ ಕ್ಷೇಮಕಾಮವಾನ್ ।। ೨೮೪.

ಅಚ್ಯುತ ಎಂಬ ಅಮೃತಮಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಜಿತನನ್ನು, ನೀರನ್ನು ದಾಟುವಾಗ ನರಸಿಂಹನನ್ನು, ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಚಕ್ರಿಣಙ್ಗದಿನಞ್ಚೈವ ಶಾರ್ಙ್ಗಿಣಂ ಖಡ್ಗಿನಂ ಸ್ಮರೇತ್ । ನಾರಾಯಣಂ ಸರ್ವಕಾಲೇ ನೃಸಿಂಹೋಽಖಿಲಭೀತಿನುತ್ ।। ೨೮೪.

ಚಕ್ರಧಾರಿ, ಗದಾಧಾರಿ, ಶಾರಂಗಧಾರಿ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಧಾರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ನರಸಿಂಹನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಗರುಡಧ್ವಜಶ್ಚ ವಿಷಹೃತ್ ವಾಸುದೇವಂ ಸದಾ ಜಪೇತ್ । ಧಾನ್ಯಾದಿಸ್ಥಾಪನೇ ಸ್ವಪ್ನೇ ಅನನ್ತಾಚ್ಯುತಮೀರಯೇತ್ ।। ೨೮೪.

ಗರುಡಧ್ವಜನು ವಿಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು, ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಸದಾ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಅನಂತ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ನಾರಾಯಣಞ್ಚ ದುಃಸ್ವಪ್ನೇ ದಾಹಾದೌ ಜಲಶಾಯಿನಂ । ಹಯಗ್ರೀವಞ್ಚ ವಿದ್ಯಾರ್ಥೀ ಜಗತ್ಸೃತಿಂ ಸುತಾಪ್ತಯೇ ।। ೨೮೪.

ಕೆಟ್ಟ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಬೆಂಕಿ ಅಥವಾ ದಹನದಲ್ಲಿ ಜಲಶಾಯಿನಿಯನ್ನು, ವಿದ್ಯೆಗಾಗಿ ಹಯಗ್ರೀವನನ್ನು, ಪುತ್ರ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಜಗತ್ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಬಲಭದ್ರಂ ಶೌರ್ಯಕಾರ್ಯ್ಯೇ ಏಕಂ ನಾಮಾರ್ಥಸಾಧಕಮ್ ।। ೨೮೪.

ಶೌರ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಭದ್ರನನ್ನು, ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಿತ ಫಲವನ್ನು ತರುವ ಒಂದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಧನ್ವನ್ತರಿರುವಾಚ ಸಿದ್ಧಯೋಗಾನ್ ಪುನರ್ವಕ್ಷ್ಯೇ ಮೃತಸಞ್ಜೀವನೀಕರಾನ್ । ಆತ್ರೇಯಭಾಷಿತಾನ್ ದಿವ್ಯಾನ್ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿವಿಮರ್ದನಾನ್ ।। ೨೮೫.

ಧನ್ವಂತರಿ ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಮತ್ತೆ ಜೀವವನ್ನು ಮರಳಿಸುವ, ಆತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದ ದಿವ್ಯವಾದ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಸಾಧಿತ ಯೋಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಆತ್ರೇಯ ಉವಾಚ ವಿಲ್ವಾದಿಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ಕ್ಕಾಥಃ ಸ್ಯಾದ್ವಾತಿಕೇ ಜ್ವರೇ । ಪಾವನಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಂ ಗುಡೂಚೀ ವಿಷ್ವಜೋಽಥ ವಾ ।। ೨೮೫.

ಆತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರೆ ಐದು ಬೇರುಗಳ ಕಷಾಯವು ವಾತಜ ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ. ಪಿಪ್ಪಳಿಯ ಬೇರು ಶುದ್ಧಿಕರವಾಗಿದ್ದು, ಗುಡುಚಿ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಜ ಕೂಡಾ ಹಾಗೆಯೇ.

ಆಮಲಕ್ಯಭ್ಯಾ ಕೃಷ್ಣಾ ವಹ್ನಿಃ ಸರ್ವಜ್ವರಾನ್ತಕಃ । ವಿಲ್ವಾಗ್ನಿಮನ್ಥಶ್ಯೋನಾಕಕಾಶ್ಮರ್ಯ್ಯಃ ಪಾರಲಾ ಸ್ಥಿರಾ ।। ೨೮೫.

ಆಮಲಕ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ, ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಜ್ವರಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯ. ಬಿಲ್ವ, ಅಗ್ನಿಮಂಥ, ಶ್ಯೋನಾಕ, ಕಾಶ್ಮರ, ಪಾರಲಾ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಾ.

ತ್ರಿಕಣ್ಟಕಂ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀ ವೃಹತೀ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾಃ । ಜ್ವರಾವಿಪಾಕಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತ್ತಿಕಾಶನುತ್ ಕುಶಮೃಲಕಮ್ ।। ೨೮೫.

ತ್ರಿಕಂಟಕ, ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣಿ, ವೃಹತಿ ಮತ್ತು ಕಂಟಕಾರಿಕೆಗಳು ಜ್ವರ, ಅಜೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವವ್ಯಥೆಯನ್ನು ಕುಶಮೃಳಕದೊಂದಿಗೆ ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ.

ಗುಡೂಚೀ ಪರ್ಪಟೀ ಮುಸ್ತಂ ಕಿರಾತಂ ವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್ । ವಾತಪಿತ್ತಜ್ವರೇ ದೇಯಂ ಪಞ್ಚಭದ್ರಮಿದಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೨೮೫.

ಗುಡುಚಿ, ಪರ್ಪಟಿ, ಮುಸ್ತ, ಕಿರಾತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಭೇಷಜ—ಇವುಗಳನ್ನು ವಾತಪಿತ್ತಜ ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪಂಚಭದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತ್ರಿವೃದ್ವಿಶಾಲಕಟುಕಾತ್ರಿಫಲಾರಗ್ಬಧೈಃ ಕೃತಃ । ಸಂಸ್ಕಾರೋ ಭೇದನಕ್ಕಾಥಃ ಪೇಥಃ ಸರ್ವಜ್ವರಾಪಹಃ ।। ೨೮೫.

ತ್ರಿವೃತ್, ವಿಶಾಲ, ಕಟ್ಟುಕ, ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಅರಗ್ವಧದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಶೋಧಕ ಕಷಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಜ್ವರಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.