ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಮುಸ್ತಪರ್ಪಟಕೋಶೀರಚನ್ದನೋದೀಚ್ಯನಾಗರೈಃ । ಷಡ಼ಹೇ ಚ ವ್ಯತಿಕ್ರಾನ್ತೇ ತಿಕ್ತಕಂ ಪಾಯಯೇದ್‌ಧ್ರುವಮ್ ।। ೨೭೯.

ಮುಸ್ತ, ಪರ್ಪಟ, ಕೋಶಿರ, ಚಂದನ, ಉಡಿಚ್ಯ, ಶುಂಠಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಜ್ವರ ತೀವ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ ಮೇಲೆ, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕಹಿಯಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಸ್ನೇಹಯೇತ್ತ್ಯಕ್ತದೋಷನ್ತು ತತಸ್ತಞ್ಚ ವಿರೇಚಯೇತ್ । ಜೀರ್ಣಾಃ ಷಷ್ಟಿಕನೀವಾರರಕ್ತಶಾಲಿಪ್ರಮೋದಕಾಃ ।। ೨೭೯.

ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ದೋಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ಬಳಿಕ, ವಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಷಷ್ಠಿಕ, ನಿವಾರ, ಕೆಂಪು ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮೋದಕ ಅನ್ನವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ತದ್ವಿಧಾಸ್ತೇ ಜ್ವರೇಷ್ವಿಷ್ಟಾ ಯವಾನಾಂ ವಿಕೃತಿಸ್ತಥಾ । ಮುದ್‌ಗಾ ಮಸೂರಾಶ್ಚಣಕಾಃ ಕುಲತ್ಥಾಸ್ಚ ಸಕುಷ್ಠಕಾಃ ।। ೨೭೯.

ಈ ರೀತಿಯ ಆಹಾರಗಳು ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ. ಜೊತೆಗೆ ಜೋಳದ ತಯಾರಿಗಳು, ಹಸಿರು ಗ್ರಾಂ, ಮಸೂರಕ, ಕಡಲೆ, ಹುರಳಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕುಷ್ಟವಿರುವ ಆಹಾರಗಳು ಕೂಡ ಸೂಕ್ತ.

ಆಟಕ್ಯೋ ನಾರಕಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಕರ್ಕ್ಕೋಟಕಕಟೋಲ್ವಕಮ್ । ಪಟೋಲಂ ಸಫಲಂ ನಿಮ್ಬಂ ಪರ್ಪಟಂ ದಾಡಿಮಂ ಜ್ವರೇ ।। ೨೭೯.

ಆಟಕ್ಯ, ನರಕ, ಕರ್ಕೋಟಕ, ಕಟೋಲ್ವಕ, ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಪಟ್ಟೋಲ, ಬೇವು, ಪರ್ಪಟ ಮತ್ತು ದಾಳಿಂಬೆ ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಲಾಭಕರ.

ಅಧೋಗೇ ವಮನಂ ಶಸ್ತಮೂದ್‌ರ್ಧ್ವಗೇ ಚ ವಿರೇಚನಮ್ । ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ತಥಾ ಪಾನಂ ಷಡಙ್ಗಂ ಶುಣ್ಠಿವರ್ಜ್ಜಿತಮ್ ।। ೨೭೯.

ಕೆಳಗಡೆ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ರಕ್ತಪಿತ್ತದಲ್ಲಿ, ಶುಂಠಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಆರು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಕಷಾಯವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ಶಕ್ರುಗೋಧೂಮಲಾಜಾಶ್ಚ ಯವಶಾಲಿಮಸೂರಕಾಃ । ಸಕುಷ್ಠಚಣಕಾ ಮುದ್‌ಗಾ ಭಕ್ಷ್ಯಾ ಗೋಧೂಮಕಾ ಹಿತಾಃ ।। ೨೭೯.

ಹುರಿದ ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಮಸೂರಕ, ಕುಷ್ಟವಿರುವ ಕಡಲೆ, ಹಸಿರು ಗ್ರಾಂ ಮತ್ತು ಗೋಧಿಯ ತಯಾರಿಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ.

ಸಾಧಿತಾ ಘೃತದುಗ್ಧಾಭ್ಯಾಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ವೃಷರಸೋ ಮಧು । ಅತೀಸಾರೇ ಪುರಾಣಾನಾಂ ಶಾಲೀನಾಂ ಭಕ್ಷಣಂ ಹಿತಂ ।। ೨೭೯.

ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಆಹಾರ, ಜೇನು, ಎಮ್ಮೆ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಜೇನು ಆರೋಗ್ಯಕರ. ಹಳೆಯ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಅತಿಸಾರದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವುದು ಲಾಭಕರ.

ಅನಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಯಚ್ಚಾನ್ನಂ ಲೋಧ್ರವಲ್ಕಲಸಂಯುತಮ್ । ಮಾರುತಂ ವರ್ಜ್ಜಯೇದ್ ಯತ್ನಃ ಕಾರ್ಯ್ಯೋ ಗುಲ್ಮೇಷು ಸರ್ವಥಾ ।। ೨೭೯.೧೧ ವಾಟ್ಯಂ ಕ್ಷೀರೇಣ ಚಾಶ್ನೀಯಾದ್ವಾಸ್ತೂಕಂ ಘೃತಸಾಧಿತಂ । ಗೋಧೂಮಶಾಲಯಸ್ತಿಕ್ತಾ ಹಿತಾ ಜಠರಿಣಾಮಥ ।। ೨೭೯.

ಅಡಚಣೆ ಉಂಟುಮಾಡದ ಅನ್ನ, ಲೋಧ್ರದ ತೊಗಲು ಸೇರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಸೂಕ್ತ. ಗ್ಯಾಸು ಅಥವಾ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಗೋಧೂಮಶಾಲಯೋ ಮುದ್‌ಗಾ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಕ್ಷಖದಿರೋಽಭಯಾ । ಪಞ್ಚಕೋಲಞ್ಜಾಙ್ಗಲಾಶ್ಚ ನಿಮ್ಬಧಾತ್ರ್ಯಾಃ ಪಟೋಲಕಾಃ ।। ೨೭೯.

ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಹಸಿರು ಗ್ರಾಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ, ಖದಿರ, ಹರಿತಕಿ, ಐದು ವಿಧದ ಮೆಣಸು, ಕಾಡು ಸೊಪ್ಪುಗಳು, ಬೇವು, ಆಮಲಕೀ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟೋಲವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಾತುಲಙ್ಗರಸಾಜಾತಿಶುಷ್ಕಮೂಲಕಸೈನ್ಧವಾಃ । ಕುಷ್ಠಿನಾಞ್ಚ ತತಾ ಶಸ್ತಂ ಪಾನಾರ್ಥೇ ಖದಿರೋದಕಂ ।। ೨೭೯.

ಮಾತುಲಿಂಗ ರಸ, ಜಾತಿ, ಒಣಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಕಲ್ಲು ಉಪ್ಪು; ಚರ್ಮದ ರೋಗ ಇರುವವರಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು ಖದಿರದ ನೀರು ಉತ್ತಮ.

ಮಸೂರಮುದ್‌ಗೌ ಪೇಯಾರ್ಥೇ ಭೋಜ್ಯಾ ಜೀರ್ಣಾಶ್ಚ ಶಾಲಯಃ । ನಿಮ್ಬಪರ್ಪಟಕೈಃ ಶಾಕೈರ್ಜ್ಜಾಙ್ಗಲಾನಾಂ ತಥಾ ರಸಃ ।। ೨೭೯.

ಮಸೂರಕ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಗ್ರಾಂ ಪಾಯಸಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ. ಬೇವು ಮತ್ತು ಪರ್ಪಟ ಸೊಪ್ಪು, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಸ ಕೂಡ ಲಾಭಕರ.

ವಿಡಙ್ಗಂ ಮರಿಚಂ ಮುಸ್ತಂ ಕುಷ್ಠಂ ಲೋಧ್ರಂ ಸುವರ್ಚ್ಚಿಕಾ । ಮನಃ ಶಿಲಾ ಚ ವಾಲೇಯಃ ಕುಷ್ಠಹಾ ಮೂತ್ರಪೇಷಿತಃ ।। ೨೭೯.

ವಿಡಂಗ, ಮೆಣಸು, ಮುಸ್ತ, ಕುಷ್ಟ, ಲೋಧ್ರ, ಸುವರ್ಚಿಕಾ, ಮನಶಿಲಾ ಮತ್ತು ವಾಲೆರಿಯನ್ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಒರೆಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಚರ್ಮದ ರೋಗಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಪೂಪಕುಷ್ಠಕುಲ್ಮಾಷಯವಾದ್ಯಾ ಮೇಹಿನಾಂ ಹಿತಾಃ । ಯವಾನ್ನವಿಕೃತಿರ್ಮುದ್‌ಗಾ ಕುಲತ್ಥಾ ಜೀರ್ಣಶಾಲಯಃ ।। ೨೭೯.

ಅಪ್ಪೆ, ಕುಷ್ಟ, ಕುಲ್ಮಾಶ, ಜೋಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಹಾರಗಳು ಮೂತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಲಾಭಕರ. ಜೋಳ, ಹಸಿರು ಗ್ರಾಂ, ಹುರಳಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಸೂಕ್ತ.

ತಿಕ್ತರುಕ್ಷಾಣಿ ಶಾಕಾನಿ ತಿಕ್ತಾನಿ ಹರಿತಾನಿ ಚ । ತೈಲಾನಿ ತಿಲಶಿಗ್ರುಕವಿಭೀತಕೇಙ್ಗುದಾನಿ ಚ ।। ೨೭೯.

ಕಹಿ ಮತ್ತು ಒಣ ಸೊಪ್ಪುಗಳು, ಕಹಿಯಾದ ಹಸಿರು ಸೊಪ್ಪುಗಳು, ಎಳ್ಳಿನೆಣ್ಣೆ, ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ, ವಿಭೀತಕ ಮತ್ತು ಎಂಗುಡದ ಎಣ್ಣೆ ಕೂಡ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಮುದ್‌ಗಾಃ ಸಯವಗೋಧೂಮಾ ಧಾನ್ಯಂ ವರ್ಷಸ್ಥಿತಞ್ಚ ಯತ್ । ಜಾಙ್ಗಲಸ್ಯ ರಸಃ ಶಸ್ತೋ ಭೋಜನೇ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಿಣಾಂ ।। ೨೭೯.

ಹಸಿರು ಗ್ರಾಂ, ಜೋಳ, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಸ — ಇವು ಕ್ಷಯ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಹಾರ.

ಕೌಲತ್ಥಮೌದ್‌ಗಕೋ ರಾಸ್ನಾಶುಷ್ಕಮೂಲಕಜಾಙ್ಗಲೈಃ । ಪೂಪೈರ್ವಾ ವಿಸ್ಕಿರೈಃ ಸಿದ್ಧೈರ್ದಧಿದಾಡ಼ಿಮಸಾಧಿತೈಃ ।। ೨೭೯.

ಹುರುಳಿಕಾಯಿ, ಉದ್ದಿನಕಾಳು, ರಸ್ನೆ, ಒಣಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಕಾಡುಮಾಂಸ, ಹೂವುಗಳು ಅಥವಾ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ದಾಳಿಂಬದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಮಾತುಲಙ್ಗರಸಕ್ಷೌದ್ರದ್ರಾಕ್ಷಾವ್ಯೋಷಾದಿಸಂಸ್ಕೃತೈಃ । ಯವಗೋಧೂಮಶಾಲ್ಯನ್ನೈರ್ಭೋಜ್ಯೇಚ್ಛ್‌ವಾಸಕಾಸಿನಂ ।। ೨೭೯.

ಮಾತುಳಂಗ ರಸ, ಜೇನು, ದ್ರಾಕ್ಷೆ, ಪಿಪ್ಪಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ಜೋಳ, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮು ಇರುವವರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ದಶಮೂಲವಲಾರಾಸ್ನಾಕುಲತ್ಥೈರುಪಸಾಧಿತಾಃ । ಪೇಯಾಃ ಪೂಪರಸಾಃ ಕ್ಕಾಥಾಃ ಶ್ವಾಸಹಿಕ್ಕಾನಿವಾರಣಾ ।। ೨೭೯.

ದಶಮೂಲ, ಬಲಾ, ರಸ್ನೆ ಮತ್ತು ಹುರುಳಿಕಾಯಿ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾಯಸ, ರಸ ಮತ್ತು ಕಷಾಯಗಳು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಹಿಕ್ಕು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಶುಷ್ಕಮೂಲಕಕೌಲತ್ಥಮೂಲಜಾಹ್ಗಲಜೈ ರಸೈಃ । ಯವಗೋಧೂಮಶಾಲ್ಯನ್ನಂ ಜೀರ್ಣಂ ಸೋಶೀರಮಾಚರೇತ್ ।। ೨೭೯.

ಒಣಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಹುರುಳಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಾಡುಮೂಲಿಕೆಗಳ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಜೀರ್ಣವಾದ ಜೋಳ, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಉಶೀರದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಶೋಥವಾನ್ ಸಗುಡ಼ಾಂ ಪಥ್ಯಾಂ ಖಾದೇದ್ವಾ ಗುಡ಼ನಾಗರಮ್ । ತಕ್ರಞ್ಚ ಚಿತ್ರಕಞ್ಚೋಭೌ ಗ್ರಹಣೀರೋಗನಾಶನೌ ।। ೨೭೯.

ಉಬ್ಬು ಇರುವವನು ಪಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಶುಂಠಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಬೇಕು; ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕವೂ ಜೀರ್ಣಕೋಶದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ.

ಪುರಾಣಯವಗೋಧೂಮಶಾಲಯೋ ಜಾಙ್ಗಲೋ ರಸಃ । ಮುದ್‌ಗಾಮಲಕಖರ್ಜೂರಮೃದ್ವೀಕಾವದರಾಣಿ ಚ ।। ೨೭೯.

ಹಳೆಯ ಜೋಳ, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ, ಕಾಡುಮಾಂಸದ ರಸ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಸಿರು ಗ್ರಾಂ, ಆಮಲಕ, ಖರ್ಜೂರ, ದ್ರಾಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಬದರಿ ಕೂಡ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಧು ಸರ್ಪಿಃ ಪಯಃ ಶಕ್ರ ನಿಮ್ಬಪರ್ಪಟಕೌ ವೃಷಮ್ । ತಕ್ರಾರಿಷ್ಟಾಶ್ಚ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ಸತತಂ ವಾತರೋಗಿಣಾಮ್ ।। ೨೭೯.

ಜೇನು, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು, ಸಕ್ಕರೆ, ನೀಂ, ಪರ್ಪಟ, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಅರಿಷ್ಟಾ ಯಾವಾಗಲೂ ವಾತದೋಷ ಇರುವವರಿಗೆ ಹಿತಕರ.

ಹೃದ್ರೋಗಿಣೋ ವಿರೇಚ್ಯಾಸ್ತು ಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ಹಿಕ್ಕಿನಾಂ ಹಿತಾಃ । ತಕ್ರಾವಲಾಲಸಿನ್ಧೂನಿ ಮುಕ್ತಾನಿ ಶಿಶಿರಾಮ್ಭಸಾ ।। ೨೭೯.

ಹೃದಯದ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರಿಗೆ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಪಿಪ್ಪಳಿ ಹಿಕ್ಕಿಗೆ ಹಿತ. ಮೊಸರು, ವಲಾಲ ಮತ್ತು ಸಿಂಧುಗಳನ್ನು ತಂಪಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ಮುಕ್ತಾಃ ಸೌವರ್ಚಲಾಜಾದಿ ಮದ್ಯಂ ಶಸ್ತಂ ಮದಾತ್ಯಯೇ । ಸಕ್ಷೋದ್ರಪಯಸಾ ಲಾಕ್ಷಆಂ ಪಿವೇಚ್ಚ ಕ್ಷಚವಾನ್ನರಃ ।। ೨೭೯.

ಮುತ್ತು, ಕಪ್ಪು ಉಪ್ಪು ಇತ್ಯಾದಿ ಮದ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಉತ್ತಮ; ಜೇನು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಲಾಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ವಾಂತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ಷಯಂ ಮಾಂಸರಸಾಹಾರೋ ವಹ್ನಿಸಂರಕ್ಷಣಾಜ್ಜಯೇತ್ । ಶಾಲಯೋ ಭೋಜನೇ ರಕ್ತಾ ನೀವಾರಕಲಮಾದಯಃ ।। ೨೭೯.

ಮಾಂಸದ ರಸದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಕ್ಷಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ; ಊಟದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಅಕ್ಕಿ, ನೀವಾರ ಮತ್ತು ಕಲಮವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಯವಾನ್ನವಿಕೃತಿರ್ಮ್ಮಾಂಸಂ ಶಾಕಂ ಸೌವರ್ಚಲಂ ಶಟೀ । ಪಥ್ಯಾ ತಥೈವಾರ್ಶಸಾಂ ಯನ್‌ಮಣ್ಡಂ ತಕ್ರಞ್ಚ ವಾರಿಣಾ ।। ೨೭೯.

ಜೋಳದ ತಯಾರಿತ ಆಹಾರ, ಮಾಂಸ, ತರಕಾರಿಗಳು, ಕಪ್ಪು ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಶಟಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ; ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಶಸ್ಸಿಗೆ ಮಣ್ಡ ಅಥವಾ ಮೊಸರನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಮುಸ್ತಾಭ್ಯಾಸಸ್ತಥಾ ಲೋಪಶ್ಚಿತ್ರಕೇಣ ಹರಿದ್ರಯಾ । ಯವಾನ್ನವಿಕೃತಿಃ ಶಾಲಿರ್ವ್ವಾಸ್ತೂಕಂ ಸಸುವರ್ಚ್ಚಲಮ್ ।। ೨೭೯.

ಮುಸ್ತಾ ಉಪಯೋಗ, ಚಿತ್ರಕ ಮತ್ತು ಹಳದಿಯೊಂದಿಗೆ ಲೋಪ, ಜೋಳದ ತಯಾರಿತ ಆಹಾರ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಕವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ತ್ರಪುಷೈರ್ವಾರುಗೋಧೂಮಾಃ ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುಘೃತಸಂಯುತಾಃ । ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರೇ ಚ ಶಸ್ತಾಃ ಸ್ಯುಃ ಪಾನೇ ಮಣ್ಡಸುರಾದಯಃ ।। ೨೭೯.

ಟಿನ್ನು ಹಾಕಿದ ಜೋಳ ಮತ್ತು ಗೋಧಿಯನ್ನು ಹಾಲು, ಎಳ್ಳುಹಣ್ಣು ರಸ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಮೂತ್ರಕಠಿಣ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ; ಕುಡಿಯಲು ಮಣ್ಡ ಮತ್ತು ಸುರಾ ಸೂಕ್ತ.

ಲಾಜಾಃ ಶಕ್ತುಸ್ತಥಾ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಶೂಲ್ಯಂ ಮಾಂಸಂ ಪರೂಷಕಮ್ । ವಾರ್ತ್ತಾಕುಲಾವಶಿಖಿನಶ್ಛರ್ದ್ದಿಘ್ನಾಃ ಪಾನಕಾನಿ ಚ ।। ೨೭೯.

ಲಾಜ, ಶಕ್ತು, ಜೇನು, ಹುರಿದ ಮಾಂಸ, ಪರೂಷಕ, ಬದನೆಕಾಯಿ, ಕುಲಾವ, ಶಿಖಿನ ಮತ್ತು ಪಾನಗಳು ವಾಂತಿಗೆ ಪರಿಹಾರ.