ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಅಜಮೀಢಸ್ಯ ಕೇಶಿನ್ಯಾಂ ಜಜ್ಞೇ ಜಹ್ನುಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಜಹ್ನೋರಭೂದಜಕಾಶ್ವೌ ಬಲಾಕಾಶ್ವಸ್ತದಾತ್ಮಜಃ ।। ೨೭೮.

ಅಜಮೀಢನಿಗೆ ಕೇಶಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಹ್ನು ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಜಹ್ನುವಿನಿಂದ ಅಜಕಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಬಲಾಕಾಶ್ವ, ಬಲಾಕಾಶ್ವನ ಮಗನೂ ಜನಿಸಿದರು.

ಬಲಾಕಾಶ್ವಸ್ಯ ಕುಶಿಕಃ ಕುಶಿಕಾತ್ ಗಾಧಿರಿನ್ದ್ರಕಃ । ಗಾಧೇಃ ಸತ್ಯವತೀ ಕನ್ಯಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಃ ಸುತೋತ್ತಮಃ ।। ೨೭೮.

ಬಲಾಕಾಶ್ವನಿಂದ ಕುಶಿಕ, ಕುಶಿಕನಿಂದ ಗಾಧಿ (ಇಂದ್ರಕ), ಗಾಧಿಗೆ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಗನಿದ್ದರು.

ದೇವರಾತಃ ಕತಿಮುಖಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ತೇ ಸುತಾಃ । ಶುನಃ ಶೇಫಾಽಷ್ಟಕಶ್ಚಾನ್ಯೋ ಹ್ಯಜಮೀಢಾತ್ ಸುತೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೮.

ದೇವರಾತ ಮತ್ತು ಕಟಿಮುಖ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಕ್ಕಳು. ಶುನಃಶೇಫ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಕ ಎಂಬ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಇದ್ದರು. ಅಜಮೀಢನಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ನೀಲಿನ್ಯಾಂ ಶಾನ್ತಿರಪರಃ ಪುರುಜಾತಿಃ ಸುಶಾನ್ತಿತಃ । ಪುರುಜಾತೇಸ್ತು ವಾಹ್ಯಾಶ್ವೋ ವಾಹ್ಯಾಶವಾತ್ ಪಞ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ।। ೨೭೮.

ನೀಲಿನಿಯಿಂದ ಶಾಂತಿ ಎಂಬ ಮಗನು, ಸುಶಾಂತಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಪುರುಜಾತಿ. ಪುರುಜಾತಿಯಿಂದ ವಾಹ್ಯಾಶ್ವ, ವಾಹ್ಯಾಶ್ವನಿಂದ ಐದು ರಾಜರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಮುಕುಲಃ ಸೃಞ್ಜಯಶ್ಯೈವ ರಾಜಾ ವೃಹದಿಷುಸ್ತಥಾ । ಯವೀನರಶ್ಚ ಕೃಮಿಲಃ ಪಾಞ್ಚಾಲಾ ಇತಿ ವಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೨೭೮.

ಮುಕುಲ, ಸೃಂಜಯ, ರಾಜ ವೃಹದಿಷು, ಯವೀನರ ಮತ್ತು ಕೃಮಿಲ—ಇವರು ಪಾಂಚಾಲರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಕುಲಸ್ಯ ತು ಮೌಕುಲ್ಯಾಃ ಕ್ಷೇತ್ರೋಪೇತಾ ದ್ವಿಜಾತಯಃ । ಚಞ್ಚಾಶ್ವೋ ಮುಕುಲಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಚಞ್ಚಾಶ್ವಾನ್ಮಿಥುನಂ ಹ್ಯಭೂತ್ ।। ೨೭೮.

ಮುಕುಲನಿಂದ ಮುಕೂಲ್ಯರು ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರಜ ದ್ವಿಜರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಮುಕುಲನಿಂದ ಚಂಚಾಶ್ವ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಚಂಚಾಶ್ವನಿಂದ ಜೋಡಿ ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು.

ದಿವೋದಾಸೋ ಹ್ಯಹಲ್ಯಾ ಚ ಅಲ್ಯಾಯಾಂ ಶರದ್ವತಾತ್ । ಶತಾನನ್ದಃ ಶತಾನನ್ದಾತ್ ಸತ್ಯಧೃನ್ಮಿಥುನನ್ತತಃ ।। ೨೭೮.

ದಿವೋದಾಸ ಮತ್ತು ಅಹಲ್ಯಾ, ಅಹಲ್ಯೆಯಿಂದ ಶರದ್ವತ್ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಶತಾನಂದನಿಂದ ಸತ್ಯಧೃತಿ, ಮಿಥುನನಿಂದ ವಂಶ ಮುಂದುವರಿದಿತು.

ಕೃಪಃ ಕೃಪೀ ದಿವೋದಾಸಾನ್ಮೈತ್ರೇಯಃ ಸೋಮಪಸ್ತತಃ । ಸೃಞ್ಚಯಾತ್ ಪಞ್ಚಧನುಷಃ ಸೋಮದತ್ತಶ್ಯ ತತ್ಸುತಃ ।। ೨೭೮.

ದಿವೋದಾಸನಿಂದ ಕೃಪ ಮತ್ತು ಕೃಪಿ, ಮೈತ್ರೇಯನಿಂದ ಸೋಮಪ, ಸೃಂಜಯನಿಂದ ಪಂಚಧನು, ಸೋಮದತ್ತನಿಂದ ಅವನ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸಹದೇವಃ ಸೋಮದತ್ತಾತ್ ಸಹದೇವಾತ್ತು ಸೋಮಕಃ । ಆಸೀಚ್ಚ ಸೋಮಕಾಜ್ಜನ್ತುರ್ಜ್ಜನ್ತೋಶ್ಚ ಪೃಷತಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೮.

ಸೋಮದತ್ತನಿಂದ ಸಹದೇವ, ಸಹದೇವನಿಂದ ಸೋಮಕ, ಸೋಮಕನಿಂದ ಜಂತು, ಜಂತುವಿನಿಂದ ಪೃಷತನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಪೃಷತಾದ್‌ದ್ರುಪದಸ್ತಸ್ಮಾದ್‌ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನೋಽಥ ತತ್ಸುತಃ । ಧೃಷ್ಟಕೇತುಶ್ಚ ಧೂಮಿನ್ಯಾಮೃಕ್ಷೋಽಭೂದಜಮೀಢತಃ ।। ೨೭೮.

ಪೃಷತನಿಂದ ದ್ರುಪದನು, ಅವನಿಂದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯೂಮ್ನನು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವನ ಮಗ ಧೃಷ್ಟಕೇತು. ಧೂಮಿನಿಯಿಂದ ಜಮೀಢನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಋಕ್ಷನು ಜನಿಸಿದರು.

ಋಕ್ಷಾತ್ಸಮ್ಬಲಣೋ ಜಜ್ಞೇ ಕುರುಃ ಸಮ್ವರಣಾತ್ತತಃ । ಯಃ ಪ್ರಯಾಗಾದಪಾಕ್ರಮ್ಯ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಞ್ಚಕಾರ ಹ ।। ೨೭೮.

ಋಕ್ಷನಿಂದ ಸಂಬಲಣನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಸಂವರಣನಿಂದ ಕುರು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಪ್ರಯಾಗದಿಂದ ಹೊರಟು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಕುರೋಃ ಸುಧನ್ವಾ ಸುಧನುಃ ಪರಿಕ್ಷಇಚ್ಚಾರಿಮೇಜಯಃ । ಸುಧನ್ವನಃ ಸುಹೋತ್ರೋಽಭೂತ್ ಸುಹೋತ್ರಾಚ್ಚ್ಯವನೋ ಹ್ಯಭೂತ್ ।। ೨೭೮.

ಕುರುನಿಂದ ಸುಧನ್ವನು, ಸುಧನ್ವನಿಂದ ಸುಧನು, ನಂತರ ಪರಿಕ್ಷಿತ್ ಮತ್ತು ಅರಿಮೇಜಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಸುಧನ್ವನಿಂದ ಸುಹೋತ್ರನು, ಸುಹೋತ್ರನಿಂದ ಚ್ಯವನನು ಜನಿಸಿದರು.

ವಶಿಷ್ಠಪರಿಚಾರಾಭ್ಯಾಂ ಸಪ್ತಾಸನ್ ಗಿರಿಕಾಸುತಾಃ । ವೃಹದ್ರಥಃ ಕುಶೋ ವೀರೋ ಯದುಃ ಪ್ರತ್ಯಗ್ರಹೋ ಬಲಃ ।। ೨೭೮.

ವಶಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಪರಿಚಾರರಿಂದ ಗಿರಿಕೆಗೆ ಏಳು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು: ವೃಹದ್ರಥ, ಕುಶ, ವೀರ, ಯದು, ಪ್ರತ್ಯಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಬಲ.

ಮತ್ಸ್ಯಕಾಲೀ ಕುಶಾಗ್ರೋಽತೋ ಹ್ಯಾಸೀದ್ರಾಜ್ಞೋ ವೃಹದ್ರಥಾತ್ । ಕುಶಾಗ್ರಾದ್‌ವೃಷಭೋ ಜಜ್ಞೇ ತಸ್ಯ ಸತ್ಯಹಿತಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೮.

ವೃಹದ್ರಥನಿಂದ ಮತ್ಸ್ಯಕಾಲಿ ಮತ್ತು ಕುಶಾಗ್ರ ಜನಿಸಿದರು. ಕುಶಾಗ್ರನಿಂದ ವೃಷಭನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ಮಗ ಸತ್ಯಹಿತನು.

ಸುಧನ್ವಾ ತತ್ಸುತಶ್ಚೋರ್ಜ್ಜ ಊರ್ಜ್ಜಾದಾಸೀಚ್ಚ ಸಮ್ಭವಃ । ಸಮ್ಭವಾಚ್ಚ ಜರಾಸನ್ಧಃ ಸಹದೇವಶ್ಚ ತತ್‌ಸುತಃ ।। ೨೭೮.

ಸುಧನ್ವನ ಮಗ ಊರ್ಜ್ಜನು, ಊರ್ಜ್ಜನಿಂದ ಸಂಭವನೂ, ಸಂಭವನಿಂದ ಜರಾಸಂಧನು, ಅವನ ಮಗ ಸಹದೇವನು.

ಸಹದೇವಾದುದಾಪಿಶ್ಚ ಉದಾಪೇಃ ಶ್ರುತಕರ್ಮಕಃ । ಪರಿಕ್ಷಇತಸ್ಯ ದಾಯಾದೋ ಧಾರ್ಮಿಕೋ ಜನಮೇಜಯಃ ।। ೨೭೮.

ಸಹದೇವನಿಂದ ಉದಾಪಿ, ಉದಾಪಿಯಿಂದ ಶ್ರುತಕರ್ಮಕನು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಪರಿಕ್ಷಿತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಜನಮೇಜಯನು.

ಜನಮೇಜಯಾತ್ತ್ರಸದಸ್ಯುರ್ಜಹ್ರೋಸ್ತು ಸುರಥಃ ಸುತಃ । ಶ್ರುತಸೇನೋಗ್ರಸೇನೌ ಚ ಭೀಮಸೇನಶ್ಚ ನಾಮತಃ ।। ೨೭೮.

ಜನಮೇಜಯನಿಂದ ತ್ರಸದಸ್ಯು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಜಹ್ರೋನಿಂದ ಸುರಥನು ಜನಿಸಿದರು. ಶ್ರುತಸೇನ, ಉಗ್ರಸೇನ ಮತ್ತು ಭೀಮಸೇನ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದರು.

ಜನಮೇಜಯಸ್ಯ ಪುತ್ರೌ ತು ಸುರಥೋ ಮಹಿಮಾಂಸ್ತಥಾ । ಸುರಥಾದ್‌ವಿದೂರಥೋಽಭೂದೃಕ್ಷ ಆಸೀದ್ವಿದೂರಥಾತ್ ।। ೨೭೮.

ಜನಮೇಜಯನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಸುರಥ ಮತ್ತು ಮಹಿಮಾನ್. ಸುರಥನಿಂದ ವಿದೂರಥನು, ವಿದೂರಥನಿಂದ ಋಕ್ಷನು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಋಕ್ಷಸ್ಯ ತು ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ಭೀಮಸೇನೋಽಭವತ್‌ಸುತಃ । ಪ್ರತೀಪೋ ಭೀಮಸೇನಾತ್ತು ಪ್ರತೀಪಸ್ಯ ತು ಶಾನ್ತನುಃ ।। ೨೭೮.

ಎರಡನೇ ಋಕ್ಷನ ಮಗ ಭೀಮಸೇನನು. ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ಪ್ರತೀಪನು, ಪ್ರತೀಪನಿಂದ ಶಾಂತನುವು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ದೇವಾಪಿರ್ವ್ವಾಹ್ಲಿಕಶ್ಚೈವ ಸೋಮದತ್ತಸ್ತು ಶಾನ್ತನೋಃ । ವಾಹ್ಲಿಕಾತ್ಸೋಮದತ್ತೋಽಭೂದ್‌ಭೂರಿರ್ಭೂರಿಸ್ರವಾಃ ಶಲಃ ।। ೨೭೮.

ಶಾಂತನುವಿನಿಂದ ದೇವಾಪಿ, ವಾಹ್ಲಿಕ ಮತ್ತು ಸೋಮದತ್ತರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ವಾಹ್ಲಿಕನಿಂದ ಸೋಮದತ್ತನು, ಅವನಿಂದ ಭೂರಿ, ಭೂರಿಶ್ರವ ಮತ್ತು ಶಲನು ಜನಿಸಿದರು.

ಗಙ್ಗಾಯಾಂ ಶಾನ್ತನೋರ್ಭೀಷ್ಮಃ ಕಾಲ್ಯಾಯಾಂ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯ್ಯಕಃ । ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಶ್ಚೈವ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ವೈಚಿತ್ರವೀರ್ಯ್ಯಕೇ ।। ೨೭೮.

ಗಂಗೆಯಿಂದ ಶಾಂತನುವಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನು, ಕಾಲ್ಯೆಯಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನು ಹುಟ್ಟಿದರು. ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನು ಜನಿಸಿದರು.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಞ್ಚ ಪಾಣ್ಡುಞ್ಚ ವಿದುರಞ್ಚಾಪ್ಯಜೀಜನತ್ । ಪಾಣ್ಡೋರ್ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ ಕುನ್ತ್ಯಾಂ ಭೀಮಶ್ಚೈವಾರ್ಜುನಸ್ತ್ರಯಃ ।। ೨೭೮.

ಅವನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ವಿದುರರನ್ನು ಜನಿಸಿದನು. ಪಾಂಡುವಿಗೆ ಕುಂತಿಯಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ನಕುಲಃ ಸಹದೇವಶ್ಚ ಪಾಣ್ಡೋರ್ಮ್ಮಾದ್ಯ್ರಾಞ್ಚ ದೈವತಃ । ಅರ್ಜುನಸ್ಯ ಚ ಸೌಭದ್ರಃ ಪರಿಕ್ಷಿದಭಿಮನ್ಯುತಃ ।। ೨೭೮.

ಪಾಂಡುವಿಗೆ ಮಾದ್ರಿಯಿಂದ ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರು ದೇವತಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಅಭಿಮನ್ಯುವ ಮಗ ಪಾರಿಕ್ಷಿತನು ಜನಿಸಿದರು.

ದ್ರೌಪದೀ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಞ್ಚ ಪ್ರಿಯಾ ತಸ್ಯಾಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾತ್ । ಪ್ರತಿವಿನ್ಧ್ಯೋ ಭೀಮಸೇನಾಚ್ಛ್ರುತಕೀರ್ತ್ತಿರ್ದ್ಧನಞ್ಜಯಾತ್ ।। ೨೭೮.

ದ್ರೌಪದಿಯು ಪಾಂಡವರ ಪ್ರಿಯೆ. ಅವಳಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಪ್ರತಿವಿಂಧ್ಯನು, ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ, ಧನಂಜಯನಿಗೆ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಸಹದೇವಾಚ್ಛ್ರುತಕರ್ಮ್ಮಾ ಶತಾನೀಕಸ್ತು ನಾಕುಲಿಃ । ಭೀಮಸೇನಾದ್ಧಿಡ಼ಿಮ್ಬಾಯಾಮನ್ಯ ಆಸೀದ್ ಘಟೋತ್‌ಕಚಃ ।। ೨೭೮.

ಸಹದೇವನಿಂದ ಶ್ರುತಕರ್ಮನು, ನಕುಲನ ಮಗ ಶತಾನಿಕನು. ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಬೆಯಿಂದ ಘಟೋತ್ಕಚನು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಏತೇ ಭೂತಾ ಭವಿಷ್ಯಾಶ್ಚ ನೃಪಾಃ ಸಂಖ್ಯಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಗತಾಃ ಕಾಲೇನ ಕಾಲೋ ಹಿ ಹರಿಸ್ತಂ ಪೂಜಯೇದ್‌ದ್ವಿಜ ।। ೨೭೮.

ಈ ರಾಜರು, ಹಳೆಯವರೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಅನೇಕರು. ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೋದರು. ಕಾಲವೇ ಹರಿಯಾಗಿದೆ; ಅವನನ್ನು ದ್ವಿಜರು ಪೂಜಿಸಲಿ.

ಹೋಮಮಗ್ನೌಸಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಕುರು ಸರ್ವ್ವಪ್ರದಂ ಯತಃ ।। ೨೭೮.

ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೋಮಮಾಡು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಆಯುರ್ವೇದಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸುಶ್ರುತಾಯ ಯಮಬ್ರವೀತ್ । ದೇವೋ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ಸಾರಂ ಮೃತಸಞ್ಜೀವನೀಕರಂ ।। ೨೭೯.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಆಯುರ್ವೇದದ ಸಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವರಾದ ಧನ್ವಂತರಿ ಅವರು ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವು, ಸತ್ತವರಿಗೂ ಜೀವ ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ.

ಸುಶ್ರುತ ಉವಾಚ ಆಯುರ್ವೇದಂ ಮಮ ಬ್ರೂಹಿ ನರಾಶ್ವೇಭರುಗರ್ದನಮ್ । ಸಿದ್ಧಯೋಗಾನ್‌ ಸಿದ್ಧಮನ್ತ್ರಾನ್‌ ಮೃತಸಞ್ಜೀವನೀಕರಾನ್ ।। ೨೭೯.

ಸುಶ್ರುತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಾನವರಿಗೂ, ಕುದುರೆಗಳಿಗೂ, ಹಸುವಿನ ರೋಗಗಳಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು. ಜೊತೆಗೆ, ಫಲಪ್ರದವಾದ ಯೋಗಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ತವರಿಗೂ ಜೀವ ನೀಡುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸು.