ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಅಙ್ಗಾದ್ದಧಿವಾಹನೋಽಭೂತ ತಸ್ಮಾದ್ದಿವಿರಥೋ ನೃಪಃ । ದಿವಿರಥಾದ್ಧರ್ಮ್ಮರಥಸ್ತಸ್ಯ ಚಿತ್ರರಥಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೭.

ಅಙ್ಗನಿಂದ ದಧಿವಾಹನ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನಿಂದ ರಾಜ ದಿವಿರಥ, ದಿವಿರಥನಿಂದ ಧರ್ಮರಥ, ಅವನ ಮಗ ಚಿತ್ರರಥ.

ಚಿತ್ರರಥಾತ್ಸತ್ಯರಥೋ ಲೋಮಪಾದಶ್ಚ ತತ್ಸುತಃ । ಲೋಮಪಾದಾಚ್ಚತುರಙ್ಗಃ ಪೃಥುಲಾಕ್ಷಶ್ಚ ತತ್ಸುತಃ ।। ೨೭೭.

ಚಿತ್ರರಥನಿಂದ ಸತ್ಯರಥ, ಅವನ ಮಗ ಲೋಮಪಾದ. ಲೋಮಪಾದನಿಂದ ಚತುರ್ವಂಗ, ಅವನ ಮಗ ಪೃಥುಲಾಕ್ಷ.

ಪೃಥುಲಾಕ್ಷಾಚ್ಚ ಚಮ್ಪೋಽಭೂಚ್ಚಮ್ಪಾದ್ಧರ್ಯ್ಯಙ್ಗಕೋಽಭವತ್ । ಹರ್ಯ್ಯಙ್ಗಾಚ್ಚ ಭದ್ರರಥೋ ಬೃಹತ್ಕರ್ಮ್ಮಾ ಚ ತತ್ಸುತಃ ।। ೨೭೭.

ಪೃಥುಲಾಕ್ಷನಿಂದ ಚಂಪು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಚಂಪಿನಿಂದ ಹರ್ಯಂಗಕ, ಹರ್ಯಂಗನಿಂದ ಭದ್ರರಥ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಬೃಹತ್ಕರ್ಮ.

ತಸ್ಮಾದಭೂದ್‌ವೄಹದ್ಭಾನುರ್ವೃಹದ್ಭಾನೋರ್ಬೃಹಾತ್ಮವಾನ್ । ತಸ್ಮಾಜ್ಜಯದ್ರಥೋ ಹ್ಯಾಸೀಜ್ಜಯದ್ರಥಾದ್‌ವೃಹದ್ರಥಃ ।। ೨೭೭.

ಅವನಿಂದ ಬೃಹದ್ಭಾನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಬೃಹದ್ಭಾನುವಿನಿಂದ ಬೃಹಾತ್ಮವಾನ್, ಅವನಿಂದ ಜಯದ್ರಥ, ಜಯದ್ರಥನಿಂದ ಬೃಹದ್ರಥ.

ವೃಹದ್ರಥಾದ್ವಿಶ್ವಜಿಚ್ಚ ಕರ್ಣೋ ವಿಶ್ವಜಿತೋಽಭವತ್ । ಕರ್ಣಸ್ಯ ವೃಷಸೇನಸ್ತು ಪೃಥುಸೇನಸ್ತದಾತ್ಮಜಃ । ಏತೇಽಙ್ಗವಂಶಜಾ ಭೂಪಾಃ ಪೂರೋರ್ವಂಶಂ ನಿಬೋಧ ಮೇ ।। ೨೭೭.

ಬೃಹದ್ರಥನಿಂದ ವಿಶ್ವಜಿತ್ ಹುಟ್ಟಿದನು, ವಿಶ್ವಜಿತನ ಮಗ ಕರ್ಣ, ಕರ್ಣನ ಮಗ ವೃಷಸೇನ, ಅವನ ಮಗ ಪೃಥುಸೇನ. ಇವರು ಅಙ್ಗ ವಂಶದ ರಾಜರು. ಈಗ ಪುರುವಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಪುರೋರ್ಜನಮೇಜಯೋಽಭೂತ್ಪ್ರಾಚೀನ್ನನ್ತಸ್ತು ತತ್ಸುತಃ । ಪ್ರಾಚೀನ್ನನ್ತಾನ್ಮನಸ್ಯುಸ್ತು ತಸ್ಮಾದ್ವೀತಮಯೋ ತೃಪಃ ।। ೨೭೮.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು: ಪುರುವಿನಿಂದ ಜನಮೇಜಯ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಾಚೀನ್ನಂತ, ಪ್ರಾಚೀನ್ನಂತನಿಂದ ಮನಸ್ಯು, ಅವನಿಂದ ವೀತಮಯ ಎಂಬ ಧೀರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಶುನ್ಧುರ್ವೀತಮಯಾಚ್ಚಾಽಭೂಚ್ಛುನ್ಧೋರ್ಬಹುವಿಧಃ ಸುತಃ । ಬಹುವಿಧಾಚ್ಚ ಸಂಯಾತಿರಹೋವಾದೀ ಚ ತತ್ಸುತಃ ।। ೨೭೮.

ವೀತಮಯನಿಂದ ಶುಂಧು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಶುಂಧುವಿನ ಮಗ ಬಹುವಿಧ, ಬಹುವಿಧನಿಂದ ಸಂಯಾತಿ, ಅವನ ಮಗ ರಹೋವಾದಿ.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಥ ಭದ್ರಾಶ್ವೋ ಭದ್ರಾಶ್ವಸ್ಯ ದಶಾತ್ಮಜಾಃ । ಋಚೇಯುಶ್ಚ ಕೃಷೇಯುಶ್ಚ ಸನ್ನತೇಯುಸ್ತಥಾತ್ಮಜಃ ।। ೨೭೮.

ಅವನ ಮಗ ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಭದ್ರಾಶ್ವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು: ಋಚೇಯು, ಕೃಷೇಯು, ಸನ್ನತೇಯು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ.

ಘೃತೇಯುಶ್ಚ ಚಿತೇಯುಶ್ಚ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲೇಯುಶ್ಚ ಸತ್ತಮಃ । ಧರ್ಮ್ಮೋಯುಃ ಸನ್ನತೇಯುಶ್ಚಃ ಕೃಚೇಯುರ್ಮ್ಮತಿನಾರಕಃ ।। ೨೭೮.

ಘೃತೇಯು, ಚಿತೇಯು, ಸ್ಥಂಡಿಲೇಯು ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಧರ್ಮೋಯು, ಸನ್ನತೇಯು, ಕೃಚೇಯು ಮತ್ತು ಮತಿನಾರಕ.

ತಂಸುರೋಘಃ ಪ್ರತಿರಥಃ ಪುರಸ್ತೋ ಮತಿನಾರಜಾಃ । ಆಸೀತ್ಪ್ರತಿರಥಾತ್ಕಣ್ವಃ ಕಣ್ವಾನ್ಮೇಧಾತಿಥಿಸ್ತ್ವಭೂತ್ ।। ೨೭೮.

ತಂಸುರೋಘ, ಪ್ರತಿರಥ, ಪುರಸ್ತ ಮತ್ತು ಮತಿನಾರಕ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಪ್ರತಿರಥನಿಂದ ಕಣ್ವ, ಕಣ್ವನಿಂದ ಮೇಧಾತಿಥಿ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ತಂಸುರೋಘಾಚ್ಚ ಚತ್ವಾರೋ ದುಷ್ಮನ್ತೋಽಥ ಪ್ರವೀರಕಃ । ಸುಮನ್ತಶ್ಚಾನಯೋ ವೀರೋ ದುಷ್ಮನ್ತಾದ್ಭರತೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೮.

ತಂಸುರೋಘನಿಂದ ನಾಲ್ವರು: ದುಷ್ಮಂತ, ನಂತರ ಪ್ರವೀರಕ, ಸುಮಂತ, ಅನಯ ಮತ್ತು ವೀರ. ದುಷ್ಮಂತನಿಂದ ಭಾರತ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಶಕುನ್ತಲಾಯಾನ್ತು ಬಲೀ ಯಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ತು ಭಾರತಾಃ । ಸುತೇಷು ಮಾತೃಕೋಪೇನ ನಷ್ಟೇಷು ಭರತಸ್ಯ ಚ ।। ೨೭೮.

ಶಕುಂತಳೆಯ ಮಗನಾದ ಭರತನು ಬಹುಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭಾರತರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಭರತನ ಮಗರು ತಾಯಿಯ ಕೋಪದಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದರು.

ತತೋ ಮರುದ್‌ಭಿರಾನೀಯ ಪುತ್ರಃ ಸ ತು ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ । ಸಂಕ್ರಾಮಿತೋ ಭರದ್ವಾಜಃ ಕ್ರತುಭಿರ್ವ್ವಿತಥೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೮.

ಆಮೇಲೆ ಮರುತ್ಗಳು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮಗನನ್ನು ತಂದರು. ಆ ಮಗನು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಭರದ್ವಾಜನಾಗಿ ವಿಥಥನೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಸ ಚಾಪಿ ವಿತಥಃ ಪುತ್ರಾನ್ ಜನಯಾಮಾಸ ಪಞ್ಚ ವೈ । ಸುಹೋತ್ರಂ ಚ ಸುಹೋತಾರಂ ಗಯಂ ಗರ್ಭಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೨೭೮.

ಆ ವಿಥಥನು ಐದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತನು—ಸುಹೋತ್ರ, ಸುಹೋತಾರ, ಗಯ, ಗರ್ಭ ಮತ್ತು ಕಪಿಲ.

ಕಪಿಲಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಸುಕೇತುಞ್ಚ ಸುತದ್ವಯಮ್ । ಕೌಶಿಕಞ್ಚ ಗೃತ್ಸಪತಿಂ ತಥಾ ಗೃತ್ಸಪತೇಃ ಸುತಾಃ ।। ೨೭೮.

ಕಪಿಲನು ಮಹಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಸುಕೇತು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಮಗನೂ ಇದ್ದನು. ಗೌಷಿಕ ಮತ್ತು ಗೃತ್ಸಪತಿ ಎಂಬ ಗೃತ್ಸಪತಿಯ ಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದರು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ವೈಶ್ಯಾಃ ಕಾಶೇ ದೀರ್ಘತಮಾಃ ಸುತಾಃ । ತತೋ ಧನ್ವನ್ತರಿಶ್ಚಾಸೀತ್ತತ್ಸುತೋಽಭೂಚ್ಚ ಕೇತುಮಾನ್ ।। ೨೭೮.

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಂತರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಿಂದ ಧನ್ವಂತರಿ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಮಗನು ಕೇತುಮಾನನು.

ಕೇತುಮತೋ ಹೇಮರಥೋ ದಿವೋದಾಸ ಇತಿಶ್ರುತಃ । ಪ್ರತರ್ದನೋ ದಿವೋದಾಸಾದ್ಭರ್ಗವತ್ಸೌ ಪ್ರತರ್ದನಾತ್ ।। ೨೭೮.

ಕೇತುಮಾನದ ಮಗನಾಗಿ ಹೇಮರಥ ಮತ್ತು ದಿವೋದಾಸ ಎಂಬವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದಿವೋದಾಸನಿಂದ ಪ್ರತರ್ಧನನು, ಪ್ರತರ್ಧನನಿಂದ ಭರ್ಗವತ್ಸನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ವತ್ಸಾದನರ್ಕ್ಕ ಆಸೀಚ್ಚ ಅನರ್ಕ್ಕಾತ್ ಕ್ಷೇಮಕೋಽಭವತ್ । ಕ್ಷೇಮಕಾದ್ವರ್ಷಕೇತುಶ್ಚ ವರ್ಷಕೇತೋರ್ವಿಭುಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭೮.

ವತ್ಸನಿಂದ ಅನರ್ಕನು, ಅನರ್ಕನಿಂದ ಕ್ಷೇಮಕನು, ಕ್ಷೇಮಕನಿಂದ ವರ್ಷಕೇತು, ವರ್ಷಕೇತುತನಯನಾಗಿ ವಿಭು ಎಂಬವನು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿಭೋರಾನರ್ತ್ತಃ ಪುತ್ರೋಽಭೂದ್ಧಿಭೋಶ್ಯ ಸುಕುಮಾರಕಃ । ಸುಕುಮಾರಾತ್ಸತ್ಯಕೇತುರ್ವತ್ಸಭೂಮಿಸ್ತು ವತ್ಸಕಾತ್ ।। ೨೭೮.

ವಿಭುವಿನ ಮಗನಾಗಿ ಅನರ್ತನು, ವಿಭುವಿನಿಂದ ಸುಕುಮಾರಕ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಸುಕುಮಾರನಿಂದ ಸತ್ಯಕೇತು, ವತ್ಸಕನಿಂದ ವತ್ಸಭೂಮಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಸುಹೋತ್ರಸ್ಯ ಬೃಹತ್ಪುತ್ರೋ ಬೃಹತಸ್ತನಯಾಸ್ತ್ರಯಃ । ಅಜಮೀಢೋ ದ್ವಿಮೀಢಶ್ಚ ಪುರುಮೀಢಶ್ಚ ವೀರ್ಯ್ಯವಾನ್ ।। ೨೭೮.

ಸುಹೋತ್ರನ ಮಗನು ಬೃಹತ್. ಬೃಹತ್‌ಗೆ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು—ಅಜಮೀಢ, ದ್ವಿಮೀಢ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಪುರಮೀಢ.

ಅಜಮೀಢಸ್ಯ ಕೇಶಿನ್ಯಾಂ ಜಜ್ಞೇ ಜಹ್ನುಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಜಹ್ನೋರಭೂದಜಕಾಶ್ವೌ ಬಲಾಕಾಶ್ವಸ್ತದಾತ್ಮಜಃ ।। ೨೭೮.

ಅಜಮೀಢನಿಗೆ ಕೇಶಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಹ್ನು ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಜಹ್ನುವಿನಿಂದ ಅಜಕಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಬಲಾಕಾಶ್ವ, ಬಲಾಕಾಶ್ವನ ಮಗನೂ ಜನಿಸಿದರು.

ಬಲಾಕಾಶ್ವಸ್ಯ ಕುಶಿಕಃ ಕುಶಿಕಾತ್ ಗಾಧಿರಿನ್ದ್ರಕಃ । ಗಾಧೇಃ ಸತ್ಯವತೀ ಕನ್ಯಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಃ ಸುತೋತ್ತಮಃ ।। ೨೭೮.

ಬಲಾಕಾಶ್ವನಿಂದ ಕುಶಿಕ, ಕುಶಿಕನಿಂದ ಗಾಧಿ (ಇಂದ್ರಕ), ಗಾಧಿಗೆ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಗನಿದ್ದರು.

ದೇವರಾತಃ ಕತಿಮುಖಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ತೇ ಸುತಾಃ । ಶುನಃ ಶೇಫಾಽಷ್ಟಕಶ್ಚಾನ್ಯೋ ಹ್ಯಜಮೀಢಾತ್ ಸುತೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೮.

ದೇವರಾತ ಮತ್ತು ಕಟಿಮುಖ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಕ್ಕಳು. ಶುನಃಶೇಫ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಕ ಎಂಬ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಇದ್ದರು. ಅಜಮೀಢನಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ನೀಲಿನ್ಯಾಂ ಶಾನ್ತಿರಪರಃ ಪುರುಜಾತಿಃ ಸುಶಾನ್ತಿತಃ । ಪುರುಜಾತೇಸ್ತು ವಾಹ್ಯಾಶ್ವೋ ವಾಹ್ಯಾಶವಾತ್ ಪಞ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ।। ೨೭೮.

ನೀಲಿನಿಯಿಂದ ಶಾಂತಿ ಎಂಬ ಮಗನು, ಸುಶಾಂತಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಪುರುಜಾತಿ. ಪುರುಜಾತಿಯಿಂದ ವಾಹ್ಯಾಶ್ವ, ವಾಹ್ಯಾಶ್ವನಿಂದ ಐದು ರಾಜರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಮುಕುಲಃ ಸೃಞ್ಜಯಶ್ಯೈವ ರಾಜಾ ವೃಹದಿಷುಸ್ತಥಾ । ಯವೀನರಶ್ಚ ಕೃಮಿಲಃ ಪಾಞ್ಚಾಲಾ ಇತಿ ವಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೨೭೮.

ಮುಕುಲ, ಸೃಂಜಯ, ರಾಜ ವೃಹದಿಷು, ಯವೀನರ ಮತ್ತು ಕೃಮಿಲ—ಇವರು ಪಾಂಚಾಲರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಕುಲಸ್ಯ ತು ಮೌಕುಲ್ಯಾಃ ಕ್ಷೇತ್ರೋಪೇತಾ ದ್ವಿಜಾತಯಃ । ಚಞ್ಚಾಶ್ವೋ ಮುಕುಲಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಚಞ್ಚಾಶ್ವಾನ್ಮಿಥುನಂ ಹ್ಯಭೂತ್ ।। ೨೭೮.

ಮುಕುಲನಿಂದ ಮುಕೂಲ್ಯರು ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರಜ ದ್ವಿಜರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಮುಕುಲನಿಂದ ಚಂಚಾಶ್ವ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಚಂಚಾಶ್ವನಿಂದ ಜೋಡಿ ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು.

ದಿವೋದಾಸೋ ಹ್ಯಹಲ್ಯಾ ಚ ಅಲ್ಯಾಯಾಂ ಶರದ್ವತಾತ್ । ಶತಾನನ್ದಃ ಶತಾನನ್ದಾತ್ ಸತ್ಯಧೃನ್ಮಿಥುನನ್ತತಃ ।। ೨೭೮.

ದಿವೋದಾಸ ಮತ್ತು ಅಹಲ್ಯಾ, ಅಹಲ್ಯೆಯಿಂದ ಶರದ್ವತ್ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಶತಾನಂದನಿಂದ ಸತ್ಯಧೃತಿ, ಮಿಥುನನಿಂದ ವಂಶ ಮುಂದುವರಿದಿತು.

ಕೃಪಃ ಕೃಪೀ ದಿವೋದಾಸಾನ್ಮೈತ್ರೇಯಃ ಸೋಮಪಸ್ತತಃ । ಸೃಞ್ಚಯಾತ್ ಪಞ್ಚಧನುಷಃ ಸೋಮದತ್ತಶ್ಯ ತತ್ಸುತಃ ।। ೨೭೮.

ದಿವೋದಾಸನಿಂದ ಕೃಪ ಮತ್ತು ಕೃಪಿ, ಮೈತ್ರೇಯನಿಂದ ಸೋಮಪ, ಸೃಂಜಯನಿಂದ ಪಂಚಧನು, ಸೋಮದತ್ತನಿಂದ ಅವನ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸಹದೇವಃ ಸೋಮದತ್ತಾತ್ ಸಹದೇವಾತ್ತು ಸೋಮಕಃ । ಆಸೀಚ್ಚ ಸೋಮಕಾಜ್ಜನ್ತುರ್ಜ್ಜನ್ತೋಶ್ಚ ಪೃಷತಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೮.

ಸೋಮದತ್ತನಿಂದ ಸಹದೇವ, ಸಹದೇವನಿಂದ ಸೋಮಕ, ಸೋಮಕನಿಂದ ಜಂತು, ಜಂತುವಿನಿಂದ ಪೃಷತನು ಹುಟ್ಟಿದನು.