ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಕರನ್ಧಮಾನ್ಮರುತ್ತೋಭೂಽದ್‌ದುಷ್ಮನ್ತಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ । ದುಷ್ಮನ್ತಸ್ಯ ವರೂಥೋಽಭೂದ್‌ಗಾಣ್ಡೀರಸ್ತು ವರೂಥತಃ ।। ೨೭೭.

ಕರಂಧಮನ ಮಗ ಮರುತ್ತನು, ಅವನ ಮಗ ದುಷ್ಮಂತನು, ದುಷ್ಮಂತನ ಮಗ ವರೂಥನು, ವರೂಥನ ಮಗ ಗಾಂಡೀರನು.

ಗಾಣ್ಡೀರಾಚ್ಚೈವ ಗಾನ್ಧಾರಃ ಪಞ್ಚ ಜಾನಪದಾಸ್ತತಃ । ಗಾನ್ಧಾರಾಃ ಕೇರಲಾಶ್ಚೋಲಾಃ ಪಾಣ್ಡ್ಯಾಃ ಕೋಲಾ ಮಹಾಬಲಾಃ ।। ೨೭೭.

ಗಾಂಡೀರನಿಂದ ಗಾಂಧಾರನು, ಅವನಿಂದ ಐದು ಜನಾಂಗಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು: ಗಾಂಧಾರರು, ಕೇರಳರು, ಚೋಳರು, ಪಾಂಡ್ಯರು ಮತ್ತು ಕೊಳರು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು.

ದ್ರುಹ್ಯಸ್ತು ವಭ್ರುಸೇತುಶ್ಚ ವಭ್ರುಸೇತೋಃ ಪುರೋವಸುಃ । ತತೋ ಗಾನ್ಧಾರಾ ಗಾನ್ಧಾರೈರ್ಘರ್ಮ್ಮೋ ಘರ್ಮ್ಮಾದ್ ಘೃತೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೭.

ದ್ರುಹ್ಯು ಮತ್ತು ವಭ್ರುಸೇತು; ವಭ್ರುಸೇತುವನ ಮಗ ಪುರೋವಸು; ನಂತರ ಗಾಂಧಾರರು, ಗಾಂಧಾರರಿಂದ ಘರ್ಮ, ಘರ್ಮದಿಂದ ಘೃತ ಎಂಬವರು ಬಂದರು.

ಘೃತಾತ್ತು ವಿದುಷಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಚೇತಾಸ್ತಸ್ಯ ವೈ ಶತಮ್ । ಆನದ್ರಶ್ಚ ಸಭಾನರಶ್ಚಾಕ್ಷುಪಃ ಪರಮೇಷುಕಃ ।। ೨೭೭.

ಆ ಘೃತದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನಿಂದ ನೂರು ವಿವೇಕಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು: ಆನದ್ರ, ಸಭಾನರ, ಆಕ್ಷುಪ ಮತ್ತು ಪರಮೇಷುಕ.

ಸಭಾನರಾತ್ ಕಾಲಾನಲಃ ಕಾಲಾನಲಜಸೃಞ್ಜಯಃ । ಪುರಞ್ಜಯಃ ಸೃಞ್ಜಯಸ್ಯ ತತ್ಪುತ್ರೋ ಜನಮೇಜಯಃ ।। ೨೭೭.

ಸಭಾನರನಿಂದ ಕಾಲಾನಲ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನಿಂದ ಕಾಲಾನಲಜ ಎಂಬ ಸೃಂಜಯ, ಸೃಂಜಯನಿಂದ ಪುರಂಜಯ, ಅವನ ಮಗ ಜನಮೇಜಯ.

ತತ್ಪುತ್ರಸ್ತು ಮಹಾಶಾಲಸ್ತುತ್ಪುತ್ರೋಽಭೂನ್ಮಹಾಮನಾಃ । ತಸ್ಮಾದುಶೀನರೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನೃಗಾಯಾನ್ತು ತೃಗಸ್ತತಃ ।। ೨೭೭.

ಆ ಜನಮೇಜಯನ ಮಗ ಮಹಾಶಾಲ, ಅವನ ಮಗ ಮಹಾಮನ. ಅವನಿಂದ ಉಶೀನರ, ನಂತರ ಋಗಾಯಂತು, ಅವನ ನಂತರ ತೃಗ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ನರಾಯಾನ್ತು ನರಶ್ಚಾಸೀತ್ ಕೃಮಿಸ್ತು ಕೃಮಿತಃ ಸುತಃ । ದಶಾಯಾಂ ಸುಬ್ರತೋ ಜಜ್ಞೇ ದೃಶದ್ವತ್ಯಾಂ ಶಿವಿಸ್ತಥಾ ।। ೨೭೭.

ನರಾಯಂತುವಿನಿಂದ ನರ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಕೃಮಿಯಿಂದ ಕೃಮಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು, ದಶಾ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರತ ಜನಿಸಿದನು, ದೃಶದ್ವತಿ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಿ ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಶಿವೇಃ ಪುತ್ತ್ರಾಸ್ತು ಚತ್ವಾರಃ ಪೃಥುದರ್ಭಶ್ಚ ವೀರಕಃ । ಕೈಕೇಯೋ ಭದ್ರಕಸ್ತೇಷಾಂ ನಾಮ್ನಾ ಜನಪದಾಃ ಶುಭಾಃ ।। ೨೭೭.

ಶಿವಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು: ಪೃಥುದರ್ಭ, ವೀರಕ, ಕೈಕೇಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರಕ. ಇವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಶುಭವಾದ ಜನಪದಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು.

ತಿತಿಕ್ಷುರುಶೀನರಜಸ್ತಿತಿಕ್ಷೋಸ್ಚ ರುಷದ್ರಯಃ । ರುಷದ್ರಥಾದಭೂತ್ಪೈಲಃ ಪೈಲಾಚ್ಚ ಸುತಪಾಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೭.

ಉಶೀನರಾಜನಿಂದ ತಿತಿಕ್ಷು ಹುಟ್ಟಿದನು, ತಿತಿಕ್ಷುವಿನಿಂದ ರುಷದ್ರಯ, ರುಷದ್ರಥನಿಂದ ಪೈಲ, ಪೈಲನಿಂದ ಅವನ ಮಗ ಸುತಪಾ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಮಹಾಯೋಗೀ ಬಲಿಸ್ತಸ್ಮಾದಹ್ಗೋ ವಙ್ಗಶ್ಚ ಮುಖ್ಯಕಃ । ಪುಣ್ಡುಃ ಕಲಿಙ್ಗೋ ಬಾಲೋಯೋ ಬಲಿರ್ಯೋಗೀ ಬಲಾನ್ವಿತಃ ।। ೨೭೭.

ಆ ಸುತಪಾದಿಂದ ಮಹಾಯೋಗಿ ಬಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ನಂತರ ಅಙ್ಗ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾದ ವಙ್ಗ, ಪುಂಡು, ಕಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಬಾಲೋಯ. ಬಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಅಙ್ಗಾದ್ದಧಿವಾಹನೋಽಭೂತ ತಸ್ಮಾದ್ದಿವಿರಥೋ ನೃಪಃ । ದಿವಿರಥಾದ್ಧರ್ಮ್ಮರಥಸ್ತಸ್ಯ ಚಿತ್ರರಥಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೭.

ಅಙ್ಗನಿಂದ ದಧಿವಾಹನ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನಿಂದ ರಾಜ ದಿವಿರಥ, ದಿವಿರಥನಿಂದ ಧರ್ಮರಥ, ಅವನ ಮಗ ಚಿತ್ರರಥ.

ಚಿತ್ರರಥಾತ್ಸತ್ಯರಥೋ ಲೋಮಪಾದಶ್ಚ ತತ್ಸುತಃ । ಲೋಮಪಾದಾಚ್ಚತುರಙ್ಗಃ ಪೃಥುಲಾಕ್ಷಶ್ಚ ತತ್ಸುತಃ ।। ೨೭೭.

ಚಿತ್ರರಥನಿಂದ ಸತ್ಯರಥ, ಅವನ ಮಗ ಲೋಮಪಾದ. ಲೋಮಪಾದನಿಂದ ಚತುರ್ವಂಗ, ಅವನ ಮಗ ಪೃಥುಲಾಕ್ಷ.

ಪೃಥುಲಾಕ್ಷಾಚ್ಚ ಚಮ್ಪೋಽಭೂಚ್ಚಮ್ಪಾದ್ಧರ್ಯ್ಯಙ್ಗಕೋಽಭವತ್ । ಹರ್ಯ್ಯಙ್ಗಾಚ್ಚ ಭದ್ರರಥೋ ಬೃಹತ್ಕರ್ಮ್ಮಾ ಚ ತತ್ಸುತಃ ।। ೨೭೭.

ಪೃಥುಲಾಕ್ಷನಿಂದ ಚಂಪು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಚಂಪಿನಿಂದ ಹರ್ಯಂಗಕ, ಹರ್ಯಂಗನಿಂದ ಭದ್ರರಥ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಬೃಹತ್ಕರ್ಮ.

ತಸ್ಮಾದಭೂದ್‌ವೄಹದ್ಭಾನುರ್ವೃಹದ್ಭಾನೋರ್ಬೃಹಾತ್ಮವಾನ್ । ತಸ್ಮಾಜ್ಜಯದ್ರಥೋ ಹ್ಯಾಸೀಜ್ಜಯದ್ರಥಾದ್‌ವೃಹದ್ರಥಃ ।। ೨೭೭.

ಅವನಿಂದ ಬೃಹದ್ಭಾನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಬೃಹದ್ಭಾನುವಿನಿಂದ ಬೃಹಾತ್ಮವಾನ್, ಅವನಿಂದ ಜಯದ್ರಥ, ಜಯದ್ರಥನಿಂದ ಬೃಹದ್ರಥ.

ವೃಹದ್ರಥಾದ್ವಿಶ್ವಜಿಚ್ಚ ಕರ್ಣೋ ವಿಶ್ವಜಿತೋಽಭವತ್ । ಕರ್ಣಸ್ಯ ವೃಷಸೇನಸ್ತು ಪೃಥುಸೇನಸ್ತದಾತ್ಮಜಃ । ಏತೇಽಙ್ಗವಂಶಜಾ ಭೂಪಾಃ ಪೂರೋರ್ವಂಶಂ ನಿಬೋಧ ಮೇ ।। ೨೭೭.

ಬೃಹದ್ರಥನಿಂದ ವಿಶ್ವಜಿತ್ ಹುಟ್ಟಿದನು, ವಿಶ್ವಜಿತನ ಮಗ ಕರ್ಣ, ಕರ್ಣನ ಮಗ ವೃಷಸೇನ, ಅವನ ಮಗ ಪೃಥುಸೇನ. ಇವರು ಅಙ್ಗ ವಂಶದ ರಾಜರು. ಈಗ ಪುರುವಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಪುರೋರ್ಜನಮೇಜಯೋಽಭೂತ್ಪ್ರಾಚೀನ್ನನ್ತಸ್ತು ತತ್ಸುತಃ । ಪ್ರಾಚೀನ್ನನ್ತಾನ್ಮನಸ್ಯುಸ್ತು ತಸ್ಮಾದ್ವೀತಮಯೋ ತೃಪಃ ।। ೨೭೮.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು: ಪುರುವಿನಿಂದ ಜನಮೇಜಯ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಾಚೀನ್ನಂತ, ಪ್ರಾಚೀನ್ನಂತನಿಂದ ಮನಸ್ಯು, ಅವನಿಂದ ವೀತಮಯ ಎಂಬ ಧೀರನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಶುನ್ಧುರ್ವೀತಮಯಾಚ್ಚಾಽಭೂಚ್ಛುನ್ಧೋರ್ಬಹುವಿಧಃ ಸುತಃ । ಬಹುವಿಧಾಚ್ಚ ಸಂಯಾತಿರಹೋವಾದೀ ಚ ತತ್ಸುತಃ ।। ೨೭೮.

ವೀತಮಯನಿಂದ ಶುಂಧು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಶುಂಧುವಿನ ಮಗ ಬಹುವಿಧ, ಬಹುವಿಧನಿಂದ ಸಂಯಾತಿ, ಅವನ ಮಗ ರಹೋವಾದಿ.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಥ ಭದ್ರಾಶ್ವೋ ಭದ್ರಾಶ್ವಸ್ಯ ದಶಾತ್ಮಜಾಃ । ಋಚೇಯುಶ್ಚ ಕೃಷೇಯುಶ್ಚ ಸನ್ನತೇಯುಸ್ತಥಾತ್ಮಜಃ ।। ೨೭೮.

ಅವನ ಮಗ ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಭದ್ರಾಶ್ವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು: ಋಚೇಯು, ಕೃಷೇಯು, ಸನ್ನತೇಯು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ.

ಘೃತೇಯುಶ್ಚ ಚಿತೇಯುಶ್ಚ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲೇಯುಶ್ಚ ಸತ್ತಮಃ । ಧರ್ಮ್ಮೋಯುಃ ಸನ್ನತೇಯುಶ್ಚಃ ಕೃಚೇಯುರ್ಮ್ಮತಿನಾರಕಃ ।। ೨೭೮.

ಘೃತೇಯು, ಚಿತೇಯು, ಸ್ಥಂಡಿಲೇಯು ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಧರ್ಮೋಯು, ಸನ್ನತೇಯು, ಕೃಚೇಯು ಮತ್ತು ಮತಿನಾರಕ.

ತಂಸುರೋಘಃ ಪ್ರತಿರಥಃ ಪುರಸ್ತೋ ಮತಿನಾರಜಾಃ । ಆಸೀತ್ಪ್ರತಿರಥಾತ್ಕಣ್ವಃ ಕಣ್ವಾನ್ಮೇಧಾತಿಥಿಸ್ತ್ವಭೂತ್ ।। ೨೭೮.

ತಂಸುರೋಘ, ಪ್ರತಿರಥ, ಪುರಸ್ತ ಮತ್ತು ಮತಿನಾರಕ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಪ್ರತಿರಥನಿಂದ ಕಣ್ವ, ಕಣ್ವನಿಂದ ಮೇಧಾತಿಥಿ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ತಂಸುರೋಘಾಚ್ಚ ಚತ್ವಾರೋ ದುಷ್ಮನ್ತೋಽಥ ಪ್ರವೀರಕಃ । ಸುಮನ್ತಶ್ಚಾನಯೋ ವೀರೋ ದುಷ್ಮನ್ತಾದ್ಭರತೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೮.

ತಂಸುರೋಘನಿಂದ ನಾಲ್ವರು: ದುಷ್ಮಂತ, ನಂತರ ಪ್ರವೀರಕ, ಸುಮಂತ, ಅನಯ ಮತ್ತು ವೀರ. ದುಷ್ಮಂತನಿಂದ ಭಾರತ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಶಕುನ್ತಲಾಯಾನ್ತು ಬಲೀ ಯಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ತು ಭಾರತಾಃ । ಸುತೇಷು ಮಾತೃಕೋಪೇನ ನಷ್ಟೇಷು ಭರತಸ್ಯ ಚ ।। ೨೭೮.

ಶಕುಂತಳೆಯ ಮಗನಾದ ಭರತನು ಬಹುಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭಾರತರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಭರತನ ಮಗರು ತಾಯಿಯ ಕೋಪದಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದರು.

ತತೋ ಮರುದ್‌ಭಿರಾನೀಯ ಪುತ್ರಃ ಸ ತು ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ । ಸಂಕ್ರಾಮಿತೋ ಭರದ್ವಾಜಃ ಕ್ರತುಭಿರ್ವ್ವಿತಥೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೮.

ಆಮೇಲೆ ಮರುತ್ಗಳು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮಗನನ್ನು ತಂದರು. ಆ ಮಗನು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಭರದ್ವಾಜನಾಗಿ ವಿಥಥನೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಸ ಚಾಪಿ ವಿತಥಃ ಪುತ್ರಾನ್ ಜನಯಾಮಾಸ ಪಞ್ಚ ವೈ । ಸುಹೋತ್ರಂ ಚ ಸುಹೋತಾರಂ ಗಯಂ ಗರ್ಭಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೨೭೮.

ಆ ವಿಥಥನು ಐದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತನು—ಸುಹೋತ್ರ, ಸುಹೋತಾರ, ಗಯ, ಗರ್ಭ ಮತ್ತು ಕಪಿಲ.

ಕಪಿಲಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಸುಕೇತುಞ್ಚ ಸುತದ್ವಯಮ್ । ಕೌಶಿಕಞ್ಚ ಗೃತ್ಸಪತಿಂ ತಥಾ ಗೃತ್ಸಪತೇಃ ಸುತಾಃ ।। ೨೭೮.

ಕಪಿಲನು ಮಹಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಸುಕೇತು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಮಗನೂ ಇದ್ದನು. ಗೌಷಿಕ ಮತ್ತು ಗೃತ್ಸಪತಿ ಎಂಬ ಗೃತ್ಸಪತಿಯ ಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದರು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ವೈಶ್ಯಾಃ ಕಾಶೇ ದೀರ್ಘತಮಾಃ ಸುತಾಃ । ತತೋ ಧನ್ವನ್ತರಿಶ್ಚಾಸೀತ್ತತ್ಸುತೋಽಭೂಚ್ಚ ಕೇತುಮಾನ್ ।। ೨೭೮.

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಂತರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಿಂದ ಧನ್ವಂತರಿ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಮಗನು ಕೇತುಮಾನನು.

ಕೇತುಮತೋ ಹೇಮರಥೋ ದಿವೋದಾಸ ಇತಿಶ್ರುತಃ । ಪ್ರತರ್ದನೋ ದಿವೋದಾಸಾದ್ಭರ್ಗವತ್ಸೌ ಪ್ರತರ್ದನಾತ್ ।। ೨೭೮.

ಕೇತುಮಾನದ ಮಗನಾಗಿ ಹೇಮರಥ ಮತ್ತು ದಿವೋದಾಸ ಎಂಬವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದಿವೋದಾಸನಿಂದ ಪ್ರತರ್ಧನನು, ಪ್ರತರ್ಧನನಿಂದ ಭರ್ಗವತ್ಸನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ವತ್ಸಾದನರ್ಕ್ಕ ಆಸೀಚ್ಚ ಅನರ್ಕ್ಕಾತ್ ಕ್ಷೇಮಕೋಽಭವತ್ । ಕ್ಷೇಮಕಾದ್ವರ್ಷಕೇತುಶ್ಚ ವರ್ಷಕೇತೋರ್ವಿಭುಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭೮.

ವತ್ಸನಿಂದ ಅನರ್ಕನು, ಅನರ್ಕನಿಂದ ಕ್ಷೇಮಕನು, ಕ್ಷೇಮಕನಿಂದ ವರ್ಷಕೇತು, ವರ್ಷಕೇತುತನಯನಾಗಿ ವಿಭು ಎಂಬವನು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿಭೋರಾನರ್ತ್ತಃ ಪುತ್ರೋಽಭೂದ್ಧಿಭೋಶ್ಯ ಸುಕುಮಾರಕಃ । ಸುಕುಮಾರಾತ್ಸತ್ಯಕೇತುರ್ವತ್ಸಭೂಮಿಸ್ತು ವತ್ಸಕಾತ್ ।। ೨೭೮.

ವಿಭುವಿನ ಮಗನಾಗಿ ಅನರ್ತನು, ವಿಭುವಿನಿಂದ ಸುಕುಮಾರಕ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಸುಕುಮಾರನಿಂದ ಸತ್ಯಕೇತು, ವತ್ಸಕನಿಂದ ವತ್ಸಭೂಮಿ ಜನಿಸಿದರು.