ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಯತಿಃ ಕುಮಾರಭಾವೇಽಪಿ ವಿಷ್ಣುಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಹರಿಂ ಗತಃ । ದೇವಯಾನೀ ಸುಕ್ರಕನ್ಯಾ ಯಯಾತೇಃ ಪತ್ನ್ಯಽಭೂತ್ತದಾ ॥ ೨೭೪.

ಯತಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಶುಕ್ರನ ಮಗಳು ದೇವಯಾನಿ ಆಗ ಯಯಾತಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದಳು.

ವೃಷಪರ್ವ್ವಜಾ ಸರ್ಮ್ಮಿಷ್ಠಾ ಯಯಾತೇಃ ಪಞ್ಚ ತತ್ಸುತಾಃ । ಯದುಞ್ಚ ತುರ್ವ್ವಸುಞ್ಚೈವ ದೇವಯಾನೀ ವ್ಯಜಾಯತ ॥ ೨೭೪.

ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯು ಯಯಾತಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ದೇವಯಾನಿಯು ಯದು ಮತ್ತು ತುರ್ವಸು ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದಳು.

ದ್ರುಹ್ಯಞ್ಚಾನೂಞ್ಚ ಪೂರುಞ್ಚ ಶರ್ಮ್ಮಿಷ್ಠಾ ವಾರ್ಷಪರ್ವ್ವಣೀ । ಯದುಃ ಪೂರುಶ್ಚಾಭವತಾನ್ತೇಷಾಂ ವಂಶವಿವರ್ದ್ಧನೌ ॥ ೨೭೪.

ದ್ರುಹ್ಯು, ಅನು ಮತ್ತು ಪೂರು ಎಂಬವರು ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳು ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಯದು ಮತ್ತು ಪೂರು ತಮ್ಮ ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಯದೋರಾಸನ್‌ಪಞ್ಚ ಪುತ್ರಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ತೇಷು ಸಹಸ್ರಜಿತ್ । ನೀಲಾಞ್ಜಿಕೋ ರಧುಃ ಕ್ರೋಷ್ಟುಃ ಶತಜಿಚ್ಚ ಸಹಸ್ರಜಿತ್ ।। ೨೭೫.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಯದುನಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು ಸಹಸ್ರಜಿತ್. ಸಹಸ್ರಜಿತನಿಗೆ ನೀಲಾಂಜಿಕ, ರಧು, ಕ್ರೋಷ್ಟು ಮತ್ತು ಶತಜಿತ್ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳು.

ಶತಜಿದ್ಧೈಹಯೋ ರೇಣುಹಯೋ ಹಯ ಇತಿ ತ್ರಯಃ । ಧರ್ಮ್ಮನೇತ್ರೋ ಹೈಹಯಸ್ಯ ಧರ್ಮ್ಮನೇತ್ರಸ್ಯ ಸಂಹನಃ ।। ೨೭೫.

ಶತಜಿತನಿಗೆ ಹೈಹಯ, ರೇಣುಹಯ ಮತ್ತು ಹಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು. ಹೈಹಯನ ಮಗನು ಧರ್ಮನೇತ್ರ, ಧರ್ಮನೇತ್ರನ ಮಗನು ಸಂಹನ.

ಮಹಿಮಾ ಸಂಹನಸ್ಯಾಸೀನ್ಮಹಿಮ್ನೋ ಭದ್ರಸೇನಕಃ । ಭದ್ರಸೇನಾದ್ ದುರ್ಗಮೋಽಭೂದ್‌ದುರ್ಗಭಾತ್ಕನಕೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೫.

ಸಂಹನನ ಮಗನು ಮಹಿಮ. ಮಹಿಮನ ಮಗನು ಭದ್ರಸೇನಕ. ಭದ್ರಸೇನನಿಂದ ದುರ್ಗಮ, ದುರ್ಗಮನಿಂದ ಕನಕ ಜನಿಸಿದನು.

ಕನಕಾತ್ ಕೃತವೀರ್ಯ್ಯಸ್ತು ಕೃತಾಗ್ನಿಃ ಕರವೀರಕಃ । ಕೃತೌಜಾಶ್ಚ ಚಚತುರ್ಥೋಽಭೂತ್ ಕೃತವೀರ್ಯ್ಯಾತ್ತು ಸೋಽರ್ಜುನಃ ।। ೨೭೫.

ಕನಕನಿಂದ ಕೃತವೀರ್ಯ, ನಂತರ ಕೃತಾಗ್ನಿ, ಕರವೀರಕ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾಗಿ ಕೃತೌಜಾ ಜನಿಸಿದರು. ಕೃತವೀರ್ಯನಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಜನಿಸಿದನು.

ದತ್ತೋಽರ್ಜ್ಜುನಾಯ ತಪತೇ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಮಹೀಶತಾಮ್ । ದದೌ ಬಾಹುಸಹಸ್ರಞ್ಚ ಅಜೇಯತ್ವಂ ರಣೇಽರಿಣಾ ।। ೨೭೫.

ದತ್ತನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳ ಭೂಮಂಡಲದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು, ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಅಧರ್ಮ್ಮೈ ವರ್ತ್ತ ಮಾನಸ್ಯ ವಿಷ್ಣುಹಸ್ತಾನ್ಮೃತಿರ್ಧ್ರು ಬಾ । ದಶ ಯಜ್ಞಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸೋಽರ್ಜ್ಜುನಃ ಕೃತವಾನ್ತೃಪಃ ।। ೨೭೫.

ಅನುಚಿತವಾದ ವರ್ತನೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೈಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮೃತ್ಯು ಖಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಅನಷ್ಟದ್ರವ್ಯತಾ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ತಸ್ಯ ಸಂಸ್ಮರಣಾದಭೂತ್ । ನ ನೂನಂ ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯ್ಯಸ್ಯ ಗತಿಂ ಯಾಸ್ಯನ್ತಿ ವೈ ನೃಪಾಃ ।। ೨೭೫.

ಅವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಧನ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ರಾಜರು ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಲಾರರು.

ಯಜ್ಞೈರ್ದ್ದಾನೈಸ್ತಪೋಭಿಶ್ಚ ವಿಕ್ರಮೇಣ ಶ್ರುತೇನ ಚ । ಕಾರ್ತ್ತವೀರ್ಯಸ್ಯ ಚ ಶತಂ ಪುತ್ತ್ರಾಣಾಂ ಪಞ್ಚ ವೈ ಪರಾಃ ।। ೨೭೫.

ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನಿಗೆ ನೂರು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಐದು ಮಂದಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮರು.

ಸೂರಸೇನಶ್ಚ ಸೂರಶ್ಚ ಧೃಷ್ಟೋಕ್ತಃ ಕೃಷ್ಣ ಏವ ಚ । ಜಯಧ್ವಜಶ್ಚ ನಾಮಾಸೀದಾವನ್ತ್ಯೋ ನೃಪತಿರ್ಮಹಾನ್ ।। ೨೭೫.

ಸೂರಸೇನ, ಸೂರ, ಧೃಷ್ಟೋಕ್ತ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಜಯಧ್ವಜ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಆ ಅಂತಿಮ ಮಹಾರಾಜರುಗಳಿಗೆ ಇದ್ದವು.

ಜಯಧ್ವಜಾತ್ತಾಲಜಙ್ಘಸ್ತಾಲಜಙ್ಘಾತ್ತತಃ ಸುತಾಃ । ಹೈಹಯಾನಾಂ ಕುಲಾಃ ಪಞ್ಚ ಭೋಜಾಶ್ಚಾವನ್ತಯಸ್ತಥಾ ।। ೨೭೫.

ಜಯಧ್ವಜನಿಂದ ತಾಳಜಂಘ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನಿಂದ ಅವನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಐದು ಹೈಹಯ ವಂಶಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಭೋಜರು ಮತ್ತು ಅವಂತಿಯರು ಉದಯಿಸಿದರು.

ವೀತಿಹೋತ್ರಾಃ ಸ್ವಯಂ ಜಾತಾಃ ಶೌಣ್ಡಿಕೇಯಾಸ್ತಥೈವ ಚ । ವೀತಿಹೋತ್ರಾದನನ್ತೋಽಭೂದನನ್ತಾದ್‌ದುರ್ಜ್ಜಯೋ ನೃಪಃ ।। ೨೭೫.

ವೀತಿಹೋತ್ರರು ಮತ್ತು ಶೌಂಡಿಕೇಯರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು; ವೀತಿಹೋತ್ರನಿಂದ ಅನಂತನು, ಅನಂತನಿಂದ ದುರ್ಜಯ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು.

ಕ್ರೋಷ್ಟೋರ್ವ್ವಂಶಂ ಪ್ರವಕ್ಷಅಯಾಮಿ ಯತ್ರ ಜಾತೋ ಹರಿಃಸ್ವಯಮ್ । ಕ್ರೋಷ್ಟೋಸ್ತು ವೃಜಿನೀವಾಂಶ್ಚ ಸ್ವಾಹಾಽಭೂದ್‌ವೃಜಿನೀವತಃ ।। ೨೭೫.

ಈಗ ನಾನು ಕ್ರೋಷ್ಟುವಿನ ವಂಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಹರಿಯು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಕ್ರೋಷ್ಟುವಿನಿಂದ ವೃಜಿನೀವಾನ್, ಅವನಿಂದ ಸ್ವಾಹಾ ಜನಿಸಿದರು.

ಸ್ವಾಹಾಪುತ್ರೋ ರುಷದ್‌ಗುಶ್ಚ ತಸ್ಯ ಚಿತ್ರಸ್ಥಃ ಸುತಃ । ಶಶವಿನ್ದುಶ್ಚಿತ್ರರಥಾಚ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ತೀ ಹರೌ ರತಃ ।। ೨೭೫.

ಸ್ವಾಹಾದ ಮಗನು ರುಷದ್ಗು, ಅವನ ಮಗನು ಚಿತ್ರಸ್ಥ; ನಂತರ ಶಶವಿಂದು, ಚಿತ್ರರಥ ಮತ್ತು ಹರಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹೋದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಶಶವಿನ್ದೋಶ್ಚ ಪುತ್ತ್ರಾಣಾಂ ಶತಾನಾಮಭವಚ್ಛತಮ್ । ಧೀಮತಾಂ ಚಾರುರೂಪಾಣಾಂ ಭೂರಿದ್ರವಿಣತೇಜಸಾಮ್ ।। ೨೭೫.

ಶಶವಿಂದುನಿಗೆ ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಸುಂದರರು, ಅಪಾರ ಧನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು.

ಪೃಥುಶ್ರವಾಃ ಪ್ರಧಾನೋಽಭೂತ್ತಸ್ಯ ಪುತ್ತ್ರಃ ಸುಯಜ್ಞಕಃ । ಸುಯಜ್ಞಸ್ಯೋಶನಾಃ ಪುತ್ರಸ್ತಿತಿಕ್ಷುರುಶನಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೫.

ಅವರಲ್ಲಿ ಪೃಥುಶ್ರವಾ ಮುಖ್ಯನು; ಅವನ ಮಗನು ಸುಯಜ್ಞಕ, ಸುಯಜ್ಞಕನಿಗೆ ಉಶನಾ, ಉಶನಾನಿಗೆ ತಿತಿಕ್ಷು ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು.

ತಿತಿಕ್ಷೋಸ್ತು ಮರುತ್ತೋಽಭೂತ್ತಸ್ಮಾತ್ಕಮ್ಬಲವರ್ಹಿಷಃ । ಪಞ್ಚಾಶದ್ರುಕ್ಮಕವಚಾದ್ರುಕ್ಮೇಷುಃ ಪೃಥುರುಕ್ಮಕಃ ।। ೨೭೫.

ತಿತಿಕ್ಷುವಿನಿಂದ ಮರುತ್ತನು, ಅವನಿಂದ ಕಂಬಲವರ್ಹಿಷನು; ಐವತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕವಚ ಧಾರಿಗಳಾದ ಪುತ್ರರು, ರುಕ್ಮೇಷು ಮತ್ತು ಪೃಥುರುಕ್ಮಕ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಹವಿರ್ಜ್ಯಾಮಘಃ ಪಾಪಘ್ನೋ ಜ್ಯಾಮಘಃ ಸ್ತ್ರೀಜಿತೋಽಭವತ್ । ಸೇವ್ಯಾಯಾಂ ಜ್ಯಾಮಘಾದಾಸೀದ್ವಿದರ್ಬಸ್ತಸ್ಯ ಕೌಶಿಕಃ ।। ೨೭೫.

ಹವಿರ್ಜ್ಯಾಮಘನು ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದವನು; ಅವನ ಮಗನು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದ ಜ್ಯಾಮಘ; ಜ್ಯಾಮಘ ಮತ್ತು ಸೇವ್ಯೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯರ್ಭ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ಮಗನು ಕೌಶಿಕ.

ಲೋಮಪಾದಃ ಕ್ರಥಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾತ್ ಕೃತಿಃ ಸ್ಯಾಲ್ಲೋಮಪಾದತಃ । ಕೌಶಿಕಸ್ಯ ಚಿದಿಃ ಪುತ್ರಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಚೈದ್ಯಾ ನೃಪಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೨೭೫.

ಲೋಮಪಾದನಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕ್ರಥನು, ಕ್ರಥನಿಂದ ಕೃತಿಯು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಲೋಮಪಾದನಿಂದ ಕೌಶಿಕನ ಮಗನಾದ ಚಿದಿ, ಅವನಿಂದ ಚೈದ್ಯ ರಾಜರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

ಕ್ರಥಾದ್ವಿದರ್ಭಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಕುನ್ತಿಃ ಕುನ್ತೇಸ್ತು ಧೃಷ್ಟಕಃ । ಧೃಷ್ಟಸ್ಯ ನಿಧೃತಿಸ್ತಸ್ಯ ಉದರ್ಕಾಖ್ಯೋ ವಿದೂರಥಃ ।। ೨೭೫.

ಕ್ರಥನಿಂದ ವಿದ್ಯರ್ಭನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಕುಂತಿ, ಕುಂತಿಯಿಂದ ಧೃಷ್ಠಕ, ಧೃಷ್ಠಕನಿಂದ ನಿಧೃತಿಯು, ಅವನಿಂದ ಉದರ್ಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿದೂರಥನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ದಶಾರ್ಹಪುತ್ರೋ ವ್ಯೋಮಸ್ತು ವ್ಯೋಮಾಜ್ಜೀಮೂತ ಉಚ್ಯತೇ । ಜೀಮೂತಪುತ್ರೋ ವಿಕಲಸ್ತಸ್ಯ ಭೀಮರಥಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೫.

ದಶಾರ್ಹನ ಮಗನಾದ ವ್ಯೋಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನಿಂದ ಜೀಮೂತ, ಜೀಮೂತನ ಮಗನು ವಿಕಲ, ಅವನ ಮಗನು ಭೀಮರಥ.

ಭೀಮರಥಾನ್ನವರಥಸ್ತತೋ ದೃಢ಼ರಥೋಽಭವತ್ । ಶಕುನ್ತಿಶ್ಚ ದೃಢ಼ರಥಾತ್ ಶಕುನ್ತೇಶ್ಚ ಕರಮ್ಭಕಃ ।। ೨೭೫.

ಭೀಮರಥನಿಂದ ನವರಥ, ನಂತರ ದೃಢರಥ ಹುಟ್ಟಿದರು; ದೃಢರಥನಿಂದ ಶಕುಂತಿ, ಶಕುಂತಿಯಿಂದ ಕರಂಭಕ ಜನಿಸಿದರು.

ಕರಮ್ಭಾದ್ದೇವಲಾತೋಽಭುತ್ ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಶ್ಚ ತತ್ಸುತಃ । ದೇವಕ್ಷೇತ್ರಾನ್ಮಧುರ್ನಾಮ ಮಧೋರ್ದ್ರವರಸೋಽಭವತ್ ।। ೨೭೫.

ಕರಂಭಕನಿಂದ ದೇವಲಾತ, ಅವನ ಮಗನು ದೇವಕ್ಷೇತ್ರ; ದೇವಕ್ಷೇತ್ರನಿಂದ ಮಧುರ, ಮಧುರನಿಂದ ದ್ರವರಸ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ದ್ರವರಸಾತ್ ಪುರುಹುತೋಽಭೂಜ್ಜನ್ತುರಾಸೀತ್ತು ತತ್ಸುತಃ । ಗುಣೀ ತು ಯಾದವೋ ರಾಜಾ ಜನ್ತುಪುತ್ರಸ್ತು ಸಾತ್ತ್ವತಃ ।। ೨೭೫.

ದ್ರವರಸನಿಂದ ಪುರುಹುತ, ಅವನ ಮಗನು ಜಂತು; ಜಂತುವಿನ ಮಗನು ಯಾದವ ರಾಜನಾದ ಗುಣಿ, ಅವನ ಮಗನು ಸಾತ್ತ್ವತ.

ಭಜಮಾನಸ್ಯ ವಾಹ್ಯೋಽಭೂದ್‌ವೃಷ್ಟಿಃ ಕೃಮಿರ್ನಿಮಿಸ್ತಥಾ । ದೇವಾವೃಧಾದ್ವಭ್ರುರಾಸೀತ್ತಸ್ಯ ಶ್ಲೋಕೋಽತ್ರ ಗೀಯತೇ ।। ೨೭೫.

ಭಜಮಾನನಿಂದ ವಾಹ್ಯ, ವೃಷ್ಟಿ, ಕೃಮಿ ಮತ್ತು ನಿಮಿ ಹುಟ್ಟಿದರು; ದೇವಾವೃದ್ಧನಿಂದ ವಭ್ರು ಜನಿಸಿದನು, ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಯಥೈವ ಶ್ರೃಣುಮೋ ದೂರಾತ್ ಗುಣಾಂಸ್ತದ್ವತ್ಸಮನ್ತಿಕಾತ್ । ವಭ್ರುಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮನುಷ್ಯಾಣಆಂ ದೇವೈರ್ದೇವಾವೃಧಃ ಸಮಃ ।। ೨೭೫.

ಹಾಗೆ ದೂರದಿಂದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಹತ್ತಿರದಿಂದಲೂ ಕೇಳಬಹುದು; ವಭ್ರು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ದೇವರಿಗೆ ಸಮಾನನು, ದೇವಾವೃದ್ಧನು ದೇವರಂತಿದ್ದನು.

ಚತ್ವಾರಶ್ಚ ಸುತಾ ವಭ್ರೋರ್ವಾಸುದೇವಪರಾ ನೃಪಾಃ । ಕುಹುರೋ ಭಜಮಾನಸ್ತು ಶಿನಿಃ ಕಮ್ಬಲವರ್ಹಿಷಃ ।। ೨೭೫.

ವಭ್ರುವಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಭಕ್ತರಾದ ರಾಜರು: ಕುಹುರ, ಭಜಮಾನ, ಶಿನಿ ಮತ್ತು ಕಂಬಲವರ್ಹಿಷ.