ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಸಾರಸ್ವತಸ್ಯ ಕಲ್ಪಸ್ಯ ಪ್ರೋಷ್ಠಪದ್ಯನ್ತು ತದ್ದದೇತ್ । ಅಷ್ಟಾದಶಸಹಸ್ರಾಣಿ ಹೇಮಸಿಂಹಸಮನ್ವಿತಂ ।। ೨೭೨.

ಸಾರಸ್ವತಕಲ್ಪದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಷ್ಟಪದದಂದು ಅದನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಅದು ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿದ್ದು, ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹದೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ಯತ್ರಾಹ ನಾರದೋ ಧರ್ಮ್ಮಾನ್ ವೃಹತ್ಕಲ್ಪಾಶ್ರಿತಾನಿಹ । ಪಞ್ಚವಿಂಶಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಾರದೀಯಂ ತದುಚ್ಯತೇ ।। ೨೭೨.

ಇಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಮಹಾಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾದ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೇಳಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೇ ನಾರದೀಯಪುರಾಣವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಧೇನುಞ್ಚಾಶ್ವಿನೇ ದದ್ಯಾತ್ಸಿದ್ಧಿಮಾತ್ಯನ್ತಿಕೀಂ ಲಭೇತ್ । ಯತ್ರಾಧಿಕೃತ್ಯ ಶತ್ರೂನಾನ್ದರ್ಮಾಧರ್ಮವಿಚಾರಣಾ ।। ೨೭೨.

ಆ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹಸು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಕುರಿತು ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ತ್ತಿಕ್ಯಾಂ ನವಸಾಹಸ್ರಂ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಮಥಾರ್ಪಯೇತ್ । ಅಗ್ನಿನಾ ಯದ್ವಶಿಷ್ಠಾಯ ಪ್ರೋಕ್ತಞ್ಚಾಗ್ನೇಯಮೇವ ತತ್ ।। ೨೭೨.

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಗ್ನಿಯು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಹೇಳಿದುದೇ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣವಾಗಿದೆ.

ಚತುರ್ದಶಸಹಸ್ರಾಣಿ ಭವಿಷ್ಯಂ ಸೂರ್ಯ್ಯಸಮ್ಭವಂ । ಭವಸ್ತು ಮನವೇ ಪ್ರಾಹ ದದ್ಯಾತ್ ಪೌಷ್ಯಾಂ ಗುಡ಼ಾದಿಮತ್ ।। ೨೭೨.

ಭವನು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮನುವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ಗುರುಸಹಿತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಸಾವರ್ಣಿನಾ ನಾರದಾಯ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ್ತಮೀರಿತಂ । ರಥಾನ್ತರಸ್ಯ ವೃತ್ತಾನ್ತಮಷ್ಟಾದಶಸಹಸ್ರಕಂ ।। ೨೭೨.

ಸಾವರ್ಣಿಯು ನಾರದನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತಪುರಾಣವನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ರಥಾಂತರಣ ಕಥೆಯು ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿದೆ.

ಮಾಘ್ಯಾನ್ದದ್ಯಾದ್ವರಾಹಸ್ಯ ಚರಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ್ತಮೀರಿತಂ । ರಥಾನ್ತರಸ್ಯ ವೃತ್ತಾನ್ತಮಷ್ಟಾದಶಸಹಸ್ರಕಂ ।। ೨೭೨.

ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ವರಾಹನ ಕಥೆಯನ್ನೂ, ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ರಥಾಂತರಣ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಆಗ್ಯೇಯಕಲ್ಪೇ ಲಲ್ಲಿಙ್ಗಮೇಕಾದಶಸಹಸ್ರಕಮ್ । ತದ್ದತ್ವಾ ಶಿವಮಾಪ್ನೋತಿ ಫಾಲ್ಗುನ್ಯಾಂ ತಿಲಧೇನುಮತ್ ।। ೨೭೨.

ಅಗ್ನೇಯಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಪುರಾಣವು ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ತಿಲ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನೊಂದಿಗೆ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಚತುರ್ದ್ದಶಶಹಸ್ರಾಣಿ ವಾರಾಹಂ ವಿಷ್ಣುಣೇರಿತಮ್ । ಭೂಯೌ ವರಾಹಚರಿತಂ ಮಾನವಸ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿತಃ ।। ೨೭೨.

ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ವರಾಹಪುರಾಣವಿದೆ; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮನುವಿನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವರಾಹನ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ.

ಸಹೇಮಗರುಡ಼ಞ್ಚೈತ್ರ್ಯಾಂ ಪದಮಾಪ್ನೋತಿ ವೈಷ್ಣವಮ್ । ಚತುರಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಂ ಸ್ಕಾನ್ದಂ ಸ್ಕನ್ದೇರಿತಂ ಮಹತ್ ।। ೨೭೨.

ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಗರುಡದೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ವೈಷ್ಣವ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮಹಾ ಸ್ಕಾಂದಪುರಾಣವು ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ್ಯ ಸಧರ್ಮ್ಮಾಂಶ್ಚ ಕಲ್ಪೇ ತತ್ಪುರುಷೇಽರ್ಪಯೇತ್। ವಾಮನಂ ದಶಸಾಹಸ್ರಂ ಧೌಮಕಲ್ಪೇ ಹರೇಃ ಕಥಾ ।। ೨೭೨.

ಧರ್ಮಾತ್ಮರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ತತ್ಪುರುಷವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ವಾಮನಪುರಾಣವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿದೆ, ಧೌಮಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ.

ದದ್ಯಾತ್ ಶರದಿ ವಿಷುವೇ ಧರ್ಮಾರ್ಥಾದಿನಿವೋಧನಮ್ । ಕೂರ್ಮಞಅಚಾಷ್ಟಸಹಸ್ರಞ್ಚ ಕೂರ್ಮೋಕ್ತಞ್ಚ ರಸಾತಲೇ ।। ೨೭೨.

ಶರದ್ ಸಮವಿಷುವಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಉಪದೇಶವನ್ನು, ಹಾಗೂ ಕರ್ಮನು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಕೂರ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಇನ್ದ್ರದ್ಯುಮ್ನಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ದದ್ಯಾತ್ತದ್ಧೇಮಕೂರ್ಮವತ್ । ತ್ರಯೋದಶಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ಕಲ್ಪಾದಿತೋಽಬ್ರವೀತ್ ।। ೨೭೨.

ಇಂದ್ರದ್ಯೂಮ್ನನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಕೂರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣವು ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿದೆ.

ಮತ್ಸ್ಯೋ ಹಿ ಮನವೇ ದದ್ಯಾದ್ವಿಷುವೇ ಹೇಮಮತ್ಸ್ಯವತ್ । ಗಾರುಡ಼ಞ್ಚಾಷ್ಟಸಾಹಸ್ರಂ ವಿಷ್ಣೂಕ್ತನ್ತಾರ್ಕ್ಷಕಲ್ಪಕೇ ।। ೨೭೨.

ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣವನ್ನು ಸಮವಿಷುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುವಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಮೀನುಸಹಿತ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ವಿಷ್ಣುವು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಗರುಡಪುರಾಣವು ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವಾಣ್ಡಾದ್‌ಗರುಡ಼ೋತ್ಪತ್ತಿಂ ತದ್ದದ್ಯಾದ್ಧೇಮಹಂಸವತ್ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮಧಿಕೃತ್ಯಾಬ್ರವೀತ್ತು ।। ೨೭೨.

ವಿಶ್ವಾಂಡದಿಂದ ಗರುಡನ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಬಂಗಾರದ ಹಂಸದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ವಾಚಕಂ ಪೂಜಯೇದಾದೌ ಭೋಜಯೇತ್ ಪಾಯಸೈರ್ದ್ವಿಜಾನ್ । ಗೋಭೂಗ್ರಾಮಸುವರ್ಣಾದಿ ದದ್ಯಾತ್ಪರ್ವಣಿ ಪರ್ವಣಿ ।। ೨೭೨.

ಮೊದಲು ಪಾಠಕನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಪಾಯಸ ನೀಡಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿಯೂ ಹಸು, ಭೂಮಿ, ಗ್ರಾಮ, ಬಂಗಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಮಾಪ್ತೇ ಬಾರತೇ ವಿಪ್ರಂ ಸಂಹಿತಾಪುಸ್ತಕಾನ್ಯಜೇತ್ । ಶುಭೇ ದೇಶೇ ನಿವೇಶ್ಯಾಥ ಕ್ಷೌಮವಸ್ತ್ರಾದಿನಾವೃತಾನ್ ।। ೨೭೨.

ಪಾರಾಯಣ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಸಂಹಿತಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಶುಭಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೌಮವಸ್ತ್ರ ಮುಚ್ಚಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನರನಾರಾಯಣಔ ಪೂಜ್ಯೌ ಪುಸ್ತಕಾಃ ಕುಸುಮಾದಿಭಿಃ । ಗೋಽನ್ನಭೂಹೇಮ ದತ್ವಾಥ ಭೋಜಯಿತ್ವಾ ಕ್ಷಮಾಪಯೇತ್ ।। ೨೭೨.

ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೂವಿನೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು; ಹಸು, ಅನ್ನ, ಭೂಮಿ, ಬಂಗಾರ ದಾನ ಮಾಡಿ, ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಬೇಕು.

ಮಹಾದಾನಾನಿ ದೇಯಾನಿ ರತ್ನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ । ಮಾಸಕೌ ದ್ವೌ ತ್ರಯಶ್ಚೈವ ಮಾಸೇ ಮಾಸೇ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ ।। ೨೭೨.

ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಬೇಕು.

ಅಯನಾದೌ ಶ್ರವಕಸ್ಯ ದಾನಮಾದೌ ವಿಧೀಯತೇ । ಶ್ರೀತೃಭಿಃ ಸಕಲೈಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ಶ್ರಾವಕೇ ಪೂಜನಂ ದ್ವಿಜ ।। ೨೭೨.

ಯಾತ್ರೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಕನಿಗೆ ದಾನಮಾಡುವುದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಶ್ರೋತರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಶ್ರಾವಕನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದೇ ಯೋಗ್ಯ, ದ್ವಿಜ.

ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾನಾಂ ಪುಸ್ತಕಾನಿ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಪೂಜಯಿತ್ವಾಯುರಾರೋಗ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೭೨.

ಯಾರು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಸೂರ್ಯ್ಯವಂಶಂ ಸೋಮವಂಶಂ ರಾಜ್ಞಾಂ ವಂಶಂ ವದಾಮಿ ತೇ । ಹರೇರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪದ್ಮಗೋಽಭೂನ್ಮರೀಚಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಣಾಃ ಸುತಃ ।। ೨೭೩.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು: ನಾನು ಸೂರ್ಯವಂಶ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರವಂಶ, ರಾಜರ ವಂಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹರಿಯು ಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ, ಮರೀಚಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಮರೀಚೇಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ತಸ್ಮಾದ್ವಿವಸ್ವಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಪತ್ನ್ಯಪಿ । ಸಂಜ್ಞಾ ರಾಜ್ಞೀ ಪ್ರಭಾ ತಿಸ್ರೋ ರಾಜ್ಞೀ ರೈವತಪುತ್ರಿಕಾ ।। ೨೭೩.

ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಕಶ್ಯಪನು, ಅವನಿಂದ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವನ ಪತ್ನಿಯರು ಸಂಜ್ಞೆ, ರಾಜ್ಞೀ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾ—ಈ ಮೂವರು ರಾಜ್ಞಿಯರು ರೇವತನ ಪುತ್ರಿಯರು.

ರೇವನ್ತಂ ಸುಷುವೇ ಪುತ್ರಂ ಪ್ರಭಾತಞ್ಚ ಚಪ್ರಭಾ ರವೇಃ । ತ್ವಾಷ್ಟ್ರೀ ಸಂಜ್ಞಾ ಮನುಂ ಪುತ್ರಂ ಯಮಲೌ ಯಮುನಾಂ ಯಮಮ್ ।। ೨೭೩.

ಪ್ರಭಾ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ರೇವಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾತ ಎಂಬ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ತ್ವಷ್ಟ್ರಿಯಾದ ಸಂಜ್ಞೆ ಮನುವನ್ನು ಪುತ್ರನಾಗಿ, ಯಮ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯನ್ನು ಜೋಡಿ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಹೆತ್ತಳು.

ಛಾಯಾ ಸಂಜ್ಞಾ ಚ ಸಾವರ್ಣಿಂ ಮನುಂ ವೈವಸ್ವತಂ ಸುತಮ್ । ಶನಿಞ್ಚಿ ತಪತೀಂ ವಿಷ್ಟಿಂ ಸಂಜ್ಞಾಯಾಞ್ಚಾಶ್ವಿನೌ ಪುನಃ ।। ೨೭೩.

ಛಾಯಾ ಮತ್ತು ಸಂಜ್ಞೆ ಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವನ್ನು ಮತ್ತು ವೈವಸ್ವತ ಮನುವನ್ನು ಪುತ್ರರಾಗಿ ಹೆತ್ತರು; ಶನಿಯನ್ನು, ತಪತಿಯನ್ನು, ವಿಷ್ಠಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಜ್ಞೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಅಶ್ವಿನರನ್ನು ಹೆತ್ತರು.

ಮನೋರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯಾಸನ್ ಪುತ್ರಾ ವೇ ನ ಚ ತತ್ಸಮಾಃ । ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಶ್ಚೈವ ನಾಭಾಗೋ ಧೃಷ್ಟಃ ಶರ್ಯ್ಯಾತಿರೇವ ಚ ।। ೨೭೩.

ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿಗೆ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅವನ ಸಮಾನರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಇಕ್ಷ್ವಾಕು, ನಾಭಾಗ, ಧೃಷ್ಠ ಮತ್ತು ಶರ್ಯಾತಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.

ನರಿಷ್ಯನ್ತಸ್ತಥಾ ಪ್ರಾಂಶುರ್ನಾಭಾಗಾದಿಷ್ಟಸತ್ತಮಾಃ । ಕರುಷಶ್ಚ ಪೂಷಧ್ರಶ್ಚ ಅಯೋಧ್ಯಾಯಾಂ ಮಹಾಬಲಾಃ ।। ೨೭೩.

ನರಿಷ್ಯಂತ, ಪ್ರಾಂಶು, ನಾಭಾಗ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟ—ಇವರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಕರುಷ ಮತ್ತು ಪೂಷಧ್ರರು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಕನ್ಯೇಲಾ ಚ ಮನೋರಾಸೀದ್‌ಬುಧಾತ್ತಸ್ಯಾಂ ಪುರೂರವಾಃ । ಪುರೂರವಸಮುತ್ಪಾದ್ಯ ಸೇಲಾ ಸುದ್ಯುಮ್ನತಾಙ್ಗತಾ ।। ೨೭೩.

ಮನುವಿಗೆ ಇಲಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಇದ್ದಳು; ಅವಳು ಬುಧನಿಂದ ಪುರೂರವನು ಎಂಬ ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಪುರೂರವನನ್ನು ಹೆತ್ತ ನಂತರ ಇಲಾ ಸುದ್ಯುಮ್ನನಾದಳು.

ಸುದ್ಯುಮ್ನಾದುತ್ಕಲಗಯೌ ವಿನತಾಶ್ವಸ್ತ್ರಯೋ ನೃಪಾಃ । ಉತ್ಕಲಸ್ಯೋತ್ಕಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿನತಾಶ್ವಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮಾ ।। ೨೭೩.

ಸುದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಉತ್ಕಲ, ಗಯ ಮತ್ತು ವಿನತಾಶ್ವ ಎಂಬ ಮೂರು ರಾಜರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಉತ್ಕಲನ ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ಕಲವಾಗಿತ್ತು; ವಿನತಾಶ್ವನದು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.