ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಕುಞ್ಜರೋಪರಿಗೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ಸಾಂವತ್ಸರಪುರೋಹಿತೌ । ಮನ್ತ್ರಿತಾಂಶ್ಚ ಸಮಾರುಹ್ಯ ತೋರಣೇನ ವಿನಿರ್ಗಮೇತ್ ।। ೨೬೮.

ವರ್ಷದ ಮುಖ್ಯ ಪುರೋಹಿತರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರೋಹಣ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ, ತೋರಣದ ಮೂಲಕ ಹೊರಡುವುದು ಯೋಗ್ಯ.

ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ನಾಗಮಾರುಹ್ಯ ತೋರಣೇನಾಥ ನಿರ್ಗಮೇತ್ । ಬಲಿಂ ವಿಭಜ್ಯ ವಿಧಿವದ್ರಾಜಾ ಕುಞ್ಜರಧೂರ್ಗತಃ ।। ೨೬೮.

ಹೊರಟು, ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿ, ತೋರಣದ ಮೂಲಕ ಹೊರಡಬೇಕು. ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ರಾಜನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಹಂಚಬೇಕು.

ಉನ್ಮೂಕಾನಾನ್ತು ನಿಚಯಮಾದೀಪಿತದಿಗನ್ತರಂ । ರಾಜಾ ಪ್ರದಕ್ಷಇಣಂ ಕುಯ್ಯಾತ್ತ್ರೀನ್ ವಾರಾನ್ ಸುಸಮಾಹಿತಃ ।। ೨೬೮.

ಮೌನವಾಗಿರುವವರನ್ನು, ಸಭೆಯವರನ್ನು ಮತ್ತು ಸೂಚಿಸಲಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಾಜನು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಚತುರಙ್ಗಬಲೋಪೇತಃ ಸರ್ವಸೈನ್ಯೇನ ನಾದಯನ್ । ಏವಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೃಹಂ ಗಚ್ಛೇದ್ವಿಸರ್ಜಿತಜಲಾಞ್ಜಲಿಃ ।। ೨೬೮.

ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಸೈನಿಕರ ಶಬ್ದದಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ, ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ರಾಜನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಛತ್ರಾದಿಮನ್ತ್ರಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯೈಸ್ತತ್ ಪೂಜ್ಯ ಜಯಾದಿಕಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ಸೋಮಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚ ।। ೨೬೯.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸುವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಜಯ ಮತ್ತು ಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೋಮ, ವರಣರ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಾಧಿಸಬಹುದು.

ಸೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯ ಚ ಪ್ರಭಾವೇನ ವರ್ದ್ಧಸ್ವ ತ್ವಂ ಮಹಾಮತೇ । ಪಾಣ್ಡರಾಭಪ್ರತೀಕಾಶ ಹಿಮಕುನ್ದೇನ್ದುಸುಪ್ರಭ ।। ೨೬೯.

ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ನೀನು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗು, ಮಹಾಮತಿ, ಹಿಮ, ಕುಂದಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸು.

ಯಥಾಮ್ಬುದಶ್ಛಾದಯತೇ ಶಿವಾಯೈನಾಂ ವಸುನ್ಧರಾಂ । ತಥಾಚ್ಛಾದಯ ರಾಜಾನಂ ವಿಜಯಾರೋಗ್ಯವೃದ್ಧಯೇ ।। ೨೬೯.

ಮೇಘವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವಂತೆ, ನೀನು ರಾಜನನ್ನು ಜಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸು.

ಗನ್ಧರ್ವಕುಲಜಾತಸ್ತ್ವಂ ಮಾಭೂಯಾಃ ಕುಲದೂಷಕಃ । ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ಸೋಮಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚ ।। ೨೬೯.

ಗಂಧರ್ವಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುವದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೋಮ, ವರಣರ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಇರಲಿ.

ಪ್ರಭಾವಾಚ್ಚ ಹುತಾಶಸ್ಯ ವರ್ದ್ಧಸ್ವ ತ್ವಂ ತುರಙ್ಗಮ । ತೇಜಸಾ ಚೈವ ಸೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯ ಮುನೀನಾಂ ತಪಸಾ ತಥಾ ।। ೨೬೯.

ಅಗ್ನಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀನು ಬೆಳೆಯು, ಕುದುರೆ, ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಾ.

ರುದ್ರಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ್ಯೇಣ ಪವನಸ್ಯ ಬಲೇನ ಚ । ಸ್ಮರ ತ್ವಂ ರಾಜಪುತ್ರೋಽಸಿ ಕೌಸ್ತುಭನ್ತು ಮಣಿಂ ಸ್ಮರ ।। ೨೬೯.

ರುದ್ರನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ, ಪವನನ ಬಲದಿಂದ, ನೀನು ರಾಜಕುಮಾರನೆಂದು ನೆನಪು ಮಾಡು; ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಕೂಡ ನೆನಪು ಮಾಡು.

ಯಾಂ ಗತಿಂ ಬ್ರಹಾಹಾ ಗಚ್ಛೇತ್ ಪಿತೃಹಾ ಮಾತೃಹಾ ಮಾತೃಹಾ ತಥಾ । ಭೂಮ್ಯರ್ಥೇಽನೃತವಾದೀ ಚ ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ಚ ಪರಾಙ್ಮುಖಃ ।। ೨೬೯.

ಯಾವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ, ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಹಂತಕರು, ಭೂಮಿಗಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವವರು, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಓಡುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಹೋಗುತ್ತಾನೋ—

ಬ್ರಜೇಸ್ತ್ವನ್ತಾಂ ಗತಿಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಮಾ ತತ್ ಪಾಪಂ ಭವೇತ್ತವ । ವಿಕೃತಿಂ ಮಾಪಗಚ್ಛೇಸ್ತ್ವಂ ಯುದ್ಧೇಽಧ್ವನಿ ತುರಙ್ಗಮ ।। ೨೬೯.

ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀನು ಬೇಗನೆ ತಲುಪಬಾರದು; ಆ ಪಾಪವು ನಿನಗೆ ಆಗಬಾರದು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲೋ ನಿನಗೆ ಅಪಾಯವಾಗಬಾರದು, ಕುದುರೆ.

ರಿಪೂನ್ ವಿನಿಘ್ನನ್ ಸಮರೇ ಸಹ ಭರ್ತ್ರಾ ಸುಖೀ ಭವ । ಶಕ್ರಕೇತೋ ಮಹಾವೀರ್ಯ್ಯಃ ಸುವರ್ಣಸ್ತ್ವಾಮುಪಾಶ್ರಿತಃ ।। ೨೬೯.

ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿರು; ಶಕ್ರನ ಧ್ವಜವಾದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಬಂಗಾರದಂತೆ ನೀನು ಆಶ್ರಯವಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಪತತ್ರಿರಾಡ್ವೈನತೇಯಸ್ತಥಾ ನಾರಾಯಣಧ್ವಜಃ । ಕಾಶ್ಯಪೇಯೋಽಮೃತಾಹರ್ತ್ತಾ ನಾಗಾದಿರ್ವಿಷ್ಣುವಾಹನಃ ।। ೨೬೯.

ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡ, ನಾರಾಯಣನ ಧ್ವಜ, ಕಾಶ್ಯಪನ ವಂಶಜ, ಅಮೃತವನ್ನು ತರುವವನು, ನಾಗಾಧಿಪತಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಹನ—

ಅಪ್ರಮೇಯೋ ದುರಾಧರ್ಷೋ ರಣೇ ದೇವಾರಿಸೂದನಃ । ಮಹಾಬಲೋ ಮಹಾವೇಗೇ ಮಹಾಕಾಯೋಽಮೃತಾಶನಃ ।। ೨೬೯.

ಅವನಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗದು, ಅವನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಮಹವೇಗ, ಮಹಾಕಾಯ, ಅಮೃತಭೋಜನ—

ಗರುತ್ಮಾಮ್ಮಾರುತಗತಿಸ್ತ್ವಯಿ ಸನ್ನಿಹಿತಃ ಸ್ಥಿತಃ । ವಿಷ್ಣುನಾ ದೇವದೇವೇನ ಶಕ್ರಾರ್ಥಂ ಸ್ಥಾಪಿತೋ ಹ್ಯಸಿ ।। ೨೬೯.

ಗರುಡನು ವಾಯುವಿನ ವೇಗದಿಂದ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಶಕ್ರನಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಜಯಾಯ ಭವ ಮೇ ನಿತ್ಯಂ ವೃದ್ಧಯೇಽಥ ಬಲಸ್ಯ ಚ । ಸಾಶ್ವವರ್ಮಾಯುಧಾನ್ಯೋಧಾನ್ ರಕ್ಷಾಸ್ಮಾಕಂ ರಿಪೂನ್ ದಹ ।। ೨೬೯.

ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಜಯವನ್ನು, ಬಲದ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡು; ಕುದುರೆ, ಕವಚ, ಆಯುಧ, ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಹಿಸು.

ಕುಮುದೈರಾವಣೌ ಪದ್ಮಃ ಪುಷ್ಪದನ್ತೋಽಥ ವಾಮನಃ ೨೬೯.

ಕುಮುದ, ಐರಾವತ, ಪದ್ಮ, ಪುಷ್ಪದಂತ ಮತ್ತು ವಾಮನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆನೆಗಳು.

ತೇಷಾಂ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಪೌತ್ರಾಶ್ಚ ಬಲಾನ್ಯಷ್ಟೌ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ । ಭದ್ರೋ ಮನ್ದೋ ಮೃಗಶ್ಚೈವ ಗಜಃ ಸಂಕೀರ್ಣ ಏವ ಚ ।। ೨೬೯.

ಅವರ ಮಕ್ಕಳೂ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೂ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಜನ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಭದ್ರ, ಮಂಡ, ಮೃಗ, ಗಜ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ವನೇ ವನೇ ಪ್ರಸೂತಾಸ್ತೇ ಸ್ಮರ ಯೋನಿಂ ಮಹಾಗಜಾಃ । ಪಾನ್ತು ತ್ವಾಂ ವಸವೋ ರುದ್ರಾ ಆದಿತ್ಯಾಃ ಸಮರುದ್ಗಣಾಃ ।। ೨೬೯.

ಪ್ರತಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಮಹಾ ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಣಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ಭರ್ತ್ತಾರಂ ರಕ್ಷ ನಾಗೇನ್ದ್ರ ಸಮಯಃ ಪರಿಪಾಲ್ಯತಾಂ । ಐರಾವತಾಧಿರೂಢ಼ಸ್ತು ವಜ್ರಹಸ್ತಃ ಶತಕ್ರತುಃ ।। ೨೬೯.

ನಾಗಾಧಿಪತಿ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಒಡೆಯನನ್ನು ಕಾಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ಐರಾವತ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ವಜ್ರ ಹಿಡಿದ ಇಂದ್ರನು ಅಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.

ಪೃಷ್ಠತೋಽನುಗತಸ್ತ್ವೇಷ ರಕ್ಷತು ತ್ವಾಂ ಸ ದೇವರಾಟ್ । ಅವಾಪ್ನುಹಿ ಜಯಂ ಯುದ್ಧೇ ಸುಸ್ಥಶ್ಚೈವ ಸದಾ ವ್ರಜ ।। ೨೬೯.

ಈ ದೇವರಾಜನು ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ನಡೆದು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸದಾ ಆರೋಗ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗು.

ಅವಾಪ್ನುಹಿ ಬಲಞ್ಚೈವ ಐರಾವತಸಮಂ ಯುಧಿ । ಶ್ರೀಸ್ತೇ ಸೋಮಾದ್‌ಬಲಂ ವಿಷ್ಣೋಸ್ತೇಜಃ ಸೂರ್ಯ್ಯಾಜ್ಜವೋಽನಿಲಾತ್ ।। ೨೬೯.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಐರಾವತನಷ್ಟು ಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯು; ನಿನಗೆ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಐಶ್ವರ್ಯ, ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಬಲ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶ, ವಾಯುವಿನಿಂದ ವೇಗ ಸಿಗಲಿ.

ಸ್ಥೈರ್ಯ್ಯಂ ಗಿರೇರ್ಜಯಂ ರುದ್ರಾದ್ ಯಶೋ ದೇವಾತ್ ಪುರನ್ದರಾತ್ । ಯುದ್ಧೇ ರಕ್ಷನ್ತು ನಾಗಾಸ್ತ್ವಾಂ ದಿಶಶ್ಚ ಸಹ ದೈವತೈಃ ।। ೨೬೯.

ಪರ್ವತದಿಂದ ಸ್ಥೈರ್ಯ, ರುದ್ರನಿಂದ ಜಯ, ಪುರಂದರ ದೇವರಿಂದ ಕೀರ್ತಿ ನಿನಗೆ ಸಿಗಲಿ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳ ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ಅಶ್ವಿನೌ ಸಹ ಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಪಾನ್ತು ತ್ವಾಂ ಸರ್ವತೋ ದಿಶಃ । ಮನವೋ ವಸವೋ ರುದ್ರಾ ವಾಯುಃ ಸೋಮೋ ಮಹರ್ಷಯಃ ।। ೨೬೯.

ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಯಲಿ; ಮನುಗಳು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ವಾಯು, ಸೋಮ ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೂಡ.

ನಾಗಕಿನ್ನರಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಭೂತಗಣಾ ಗ್ರಹಾಃ । ಪ್ರಮಥಾಸ್ತು ಸಹಾದಿತ್ಯೈರ್ಭೂತೇಶೋ ಮಾತೃಭಿಃ ಸಹ ।। ೨೬೯.

ನಾಗ, ಕಿನ್ನರ, ಗಂಧರ್ವ, ಯಕ್ಷ, ಭೂತಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು; ಪ್ರಮಥರು ಆದಿತ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಭೂತೇಶನು ಮಾತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಶಕ್ರಃ ಸೇನಾಪತಿಃ ಸ್ಕನ್ದೋ ವರುಣಶ್ಚಾಶ್ರಿತಸ್ತ್ವಯಿ । ಪ್ರದಹನ್ತು ರಿಪೂನ್ ಸರ್ವಾನ್ ರಾಜಾ ವಿಜಯಮೃಚ್ಛತು ।। ೨೬೯.

ಶಕ್ರ, ಸೇನಾಪತಿ ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ವರుణ ನಿನ್ನ ರಕ್ಷಕರು; ಅವರು ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಹಿಸಲಿ, ರಾಜನು ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

ಯಾನಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಾನ್ಯರಿಭಿರ್ಭೂಷಣಾನಿ ಸಮನ್ತತಃ । ಪತನ್ತು ತವ ಶತ್ರಣಾಂ ಹತಾನಿ ತವ ತೇಜಸಾ ।। ೨೬೯.

ಶತ್ರುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಧರಿಸಿರುವ ಆಭರಣಗಳು, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಅವರ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿ.

ಕಾಲನೇಮಿಬಧೇ ಯದ್ವತ್ ಯುದ್ಧೇ ತ್ರಿಪುರಘಾತನೇ । ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪೋರ್ಯುದ್ಧೇ ಬಧೇ ಸರ್ವಾಸುರೇಷು ಚ ।। ೨೬೯.

ಕಾಲನೇಮಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಂತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಂತೆ, ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಂತೆ.