ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ತೋರಣತ್ರಿತಯಂ ತತ್ರ ಗೃಹೇ ದೇವಾನ್ ಯಜೇತ್ ಸದಾ । ಚಿತ್ರಾನ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಯದಾ ಸ್ವಾತಿಂ ಸವಿತಾ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ।। ೨೬೮.

ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ತೋರಣಗಳಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಚಿತ್ತ್ರಾ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವಾತಿಗೆ ಚಂದ್ರನು ಹೋದಾಗ ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಯಾವತ್ ಸ್ವಾತೌ ರವಿಃ ಸ್ಥಿತಃ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಶಮ್ಭುಶ್ಚ ಶಕ್ರಶ್ಚೈವಾನಲಾನಿಲೌ ।। ೨೬೮.

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಸ್ವಾತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಂಭು, ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ವಿನಾಯಕಃ ಕುಮಾರಶ್ಚ ವರುಣೋ ಧನದೋ ಯಮಃ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ವೈಶ್ರವಸೋ ಗಜಾಶ್ಚಾಷ್ಟೌ ಚ ತಾನ್ ಯಜೇತ್ ।। ೨೬೮.

ವಿನಾಯಕ, ಕುಮಾರ, ವರుణ, ಕುಬೇರ, ಯಮ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ವೈಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಗಜಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಕುಮುದೈರಾವಣೌ ಪದ್ಮಃ ಪುಷ್ಪದನ್ತಶ್ಚ ವಾಮನಃ । ಸುಪ್ರತೀಕೋಽಞ್ಚನೋ ನೀಲಃ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯ್ಯಾ ಗೃಹಾದಿಕೇ ।। ೨೬೮.

ಕುಮುದ, ಐರಾವತ, ಪದ್ಮ, ಪುಷ್ಪದಂತ, ವಾಮನ, ಸುಪ್ರತಿಕ, ಅಂಜನ ಮತ್ತು ನೀಲ—ಇವರನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆಡೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪುರೋಧಾ ಜುಹುಯಾದಾಜ್ಯಂ ಸಮಿತ್ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಂ ತಿಲಾಃ । ಕುಮ್ಬಾ ಅಷ್ಟೌ ಪೂಜಿತಾಶ್ಚ ತೈಃ ಸ್ನಾಪ್ಯಾಶ್ವಗಜೋತ್ತಮಾಃ ।। ೨೬೮.

ಪೂಜಾರಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು, ಸಮಿಧ, ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಎಂಟು ಕುಂಭಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಅಶ್ವಾಃ ಸ್ನಾಪ್ಯಾ ದದೇತ್ ಪಿಣ್ಡಾನ್ ತತೋ ಹಿ ಪ್ರಥಮಂ ಗಜಾನ್ । ನಿಷ್ಕ್ರಾಮಯೇತ್ತೋರಣೈಸ್ತು ಗೋಪುರಾದಿ ನ ಲಙ್ಘಯೇತ್ ।। ೨೬೮.

ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಮೊದಲಿಗೆ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವುಗಳನ್ನು ತೋರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು, ಗೋಪುರ ಅಥವಾ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರವನ್ನು ದಾಟಬಾರದು.

ವಿಕ್ರಮೇಯುಸ್ತತಃ ಸರ್ವೇ ರಾಜಲಿಙ್ಗಂ ಗೃಹೇ ಯಜೇತ್ । ವಾರುಣೇ ವರುಣಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯ ರಾತ್ರೌ ಭೂತಬಲಿಂ ದದೇತ್ ।। ೨೬೮.

ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಡಬೇಕು; ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ವಾರುಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವರుణನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ರಾತ್ರಿ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ವಿಶಾಖಾಯಾಂ ಗತೇ ಸೂರ್ಯ್ಯೇ ಆಶ್ರಮೇ ನಿವಸೇನ್ನೃಪಃ । ಅಲಙ್ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ದಿನೇ ನಸ್ಮಿನ್ ವಾಹನನ್ತು ವಿಶೇಷತಃ ।। ೨೬೮.

ಸೂರ್ಯನು ವಿಶಾಖಾ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ರಾಜನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಆ ದಿನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಪೂಜಿತಾ ರಾಜಲಿಙ್ಗಾಶ್ಚ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಾ ನರಹಸ್ತಗಾಃ । ಹಸ್ತಿನನ್ತುರಗಂ ಛತ್ರಂ ಖಡ್ಗಂ ಚಾಪಞ್ಚ ದುನ್ದುಭಿಮ್ ।। ೨೬೮.

ಪೂಜಿಸಲಾದ ರಾಜಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಮಾನವರು ಹೊತ್ತಿರಬೇಕು; ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಛತ್ರ, ಖಡ್ಗ, ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಐದು ಡೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಕೂಡ.

ಧ್ವಜಂ ಪತಾಕಾಂ ಧರ್ಮ್ಮಜ್ಞ ಕಾಲಜ್ಞಸ್ತ್ವಭಿಭನ್ತ್ರಯೇತ್ । ಅಮಿಮನ್ತ್ರಯ ತತಃ ಸರ್ವ್ವನ್ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ ಕುಞ್ಜರಘೂರ್ಗತಾನ್ ।। ೨೬೮.

ಧರ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಧ್ವಜ ಹಾಗೂ ಪತಾಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕು. ನಂತರ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಆನೆ ಮತ್ತು ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುವವರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕುಞ್ಜರೋಪರಿಗೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ಸಾಂವತ್ಸರಪುರೋಹಿತೌ । ಮನ್ತ್ರಿತಾಂಶ್ಚ ಸಮಾರುಹ್ಯ ತೋರಣೇನ ವಿನಿರ್ಗಮೇತ್ ।। ೨೬೮.

ವರ್ಷದ ಮುಖ್ಯ ಪುರೋಹಿತರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರೋಹಣ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ, ತೋರಣದ ಮೂಲಕ ಹೊರಡುವುದು ಯೋಗ್ಯ.

ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ನಾಗಮಾರುಹ್ಯ ತೋರಣೇನಾಥ ನಿರ್ಗಮೇತ್ । ಬಲಿಂ ವಿಭಜ್ಯ ವಿಧಿವದ್ರಾಜಾ ಕುಞ್ಜರಧೂರ್ಗತಃ ।। ೨೬೮.

ಹೊರಟು, ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿ, ತೋರಣದ ಮೂಲಕ ಹೊರಡಬೇಕು. ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ರಾಜನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಹಂಚಬೇಕು.

ಉನ್ಮೂಕಾನಾನ್ತು ನಿಚಯಮಾದೀಪಿತದಿಗನ್ತರಂ । ರಾಜಾ ಪ್ರದಕ್ಷಇಣಂ ಕುಯ್ಯಾತ್ತ್ರೀನ್ ವಾರಾನ್ ಸುಸಮಾಹಿತಃ ।। ೨೬೮.

ಮೌನವಾಗಿರುವವರನ್ನು, ಸಭೆಯವರನ್ನು ಮತ್ತು ಸೂಚಿಸಲಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಾಜನು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಚತುರಙ್ಗಬಲೋಪೇತಃ ಸರ್ವಸೈನ್ಯೇನ ನಾದಯನ್ । ಏವಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೃಹಂ ಗಚ್ಛೇದ್ವಿಸರ್ಜಿತಜಲಾಞ್ಜಲಿಃ ।। ೨೬೮.

ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಸೈನಿಕರ ಶಬ್ದದಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ, ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ರಾಜನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಛತ್ರಾದಿಮನ್ತ್ರಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯೈಸ್ತತ್ ಪೂಜ್ಯ ಜಯಾದಿಕಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ಸೋಮಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚ ।। ೨೬೯.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸುವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಜಯ ಮತ್ತು ಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೋಮ, ವರಣರ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಾಧಿಸಬಹುದು.

ಸೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯ ಚ ಪ್ರಭಾವೇನ ವರ್ದ್ಧಸ್ವ ತ್ವಂ ಮಹಾಮತೇ । ಪಾಣ್ಡರಾಭಪ್ರತೀಕಾಶ ಹಿಮಕುನ್ದೇನ್ದುಸುಪ್ರಭ ।। ೨೬೯.

ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ನೀನು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗು, ಮಹಾಮತಿ, ಹಿಮ, ಕುಂದಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸು.

ಯಥಾಮ್ಬುದಶ್ಛಾದಯತೇ ಶಿವಾಯೈನಾಂ ವಸುನ್ಧರಾಂ । ತಥಾಚ್ಛಾದಯ ರಾಜಾನಂ ವಿಜಯಾರೋಗ್ಯವೃದ್ಧಯೇ ।। ೨೬೯.

ಮೇಘವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವಂತೆ, ನೀನು ರಾಜನನ್ನು ಜಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸು.

ಗನ್ಧರ್ವಕುಲಜಾತಸ್ತ್ವಂ ಮಾಭೂಯಾಃ ಕುಲದೂಷಕಃ । ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ಸೋಮಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚ ।। ೨೬೯.

ಗಂಧರ್ವಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುವದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೋಮ, ವರಣರ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಇರಲಿ.

ಪ್ರಭಾವಾಚ್ಚ ಹುತಾಶಸ್ಯ ವರ್ದ್ಧಸ್ವ ತ್ವಂ ತುರಙ್ಗಮ । ತೇಜಸಾ ಚೈವ ಸೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯ ಮುನೀನಾಂ ತಪಸಾ ತಥಾ ।। ೨೬೯.

ಅಗ್ನಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀನು ಬೆಳೆಯು, ಕುದುರೆ, ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಾ.

ರುದ್ರಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ್ಯೇಣ ಪವನಸ್ಯ ಬಲೇನ ಚ । ಸ್ಮರ ತ್ವಂ ರಾಜಪುತ್ರೋಽಸಿ ಕೌಸ್ತುಭನ್ತು ಮಣಿಂ ಸ್ಮರ ।। ೨೬೯.

ರುದ್ರನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ, ಪವನನ ಬಲದಿಂದ, ನೀನು ರಾಜಕುಮಾರನೆಂದು ನೆನಪು ಮಾಡು; ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಕೂಡ ನೆನಪು ಮಾಡು.

ಯಾಂ ಗತಿಂ ಬ್ರಹಾಹಾ ಗಚ್ಛೇತ್ ಪಿತೃಹಾ ಮಾತೃಹಾ ಮಾತೃಹಾ ತಥಾ । ಭೂಮ್ಯರ್ಥೇಽನೃತವಾದೀ ಚ ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ಚ ಪರಾಙ್ಮುಖಃ ।। ೨೬೯.

ಯಾವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ, ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಹಂತಕರು, ಭೂಮಿಗಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವವರು, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಓಡುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಹೋಗುತ್ತಾನೋ—

ಬ್ರಜೇಸ್ತ್ವನ್ತಾಂ ಗತಿಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಮಾ ತತ್ ಪಾಪಂ ಭವೇತ್ತವ । ವಿಕೃತಿಂ ಮಾಪಗಚ್ಛೇಸ್ತ್ವಂ ಯುದ್ಧೇಽಧ್ವನಿ ತುರಙ್ಗಮ ।। ೨೬೯.

ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀನು ಬೇಗನೆ ತಲುಪಬಾರದು; ಆ ಪಾಪವು ನಿನಗೆ ಆಗಬಾರದು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲೋ ನಿನಗೆ ಅಪಾಯವಾಗಬಾರದು, ಕುದುರೆ.

ರಿಪೂನ್ ವಿನಿಘ್ನನ್ ಸಮರೇ ಸಹ ಭರ್ತ್ರಾ ಸುಖೀ ಭವ । ಶಕ್ರಕೇತೋ ಮಹಾವೀರ್ಯ್ಯಃ ಸುವರ್ಣಸ್ತ್ವಾಮುಪಾಶ್ರಿತಃ ।। ೨೬೯.

ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿರು; ಶಕ್ರನ ಧ್ವಜವಾದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಬಂಗಾರದಂತೆ ನೀನು ಆಶ್ರಯವಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಪತತ್ರಿರಾಡ್ವೈನತೇಯಸ್ತಥಾ ನಾರಾಯಣಧ್ವಜಃ । ಕಾಶ್ಯಪೇಯೋಽಮೃತಾಹರ್ತ್ತಾ ನಾಗಾದಿರ್ವಿಷ್ಣುವಾಹನಃ ।। ೨೬೯.

ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡ, ನಾರಾಯಣನ ಧ್ವಜ, ಕಾಶ್ಯಪನ ವಂಶಜ, ಅಮೃತವನ್ನು ತರುವವನು, ನಾಗಾಧಿಪತಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಹನ—

ಅಪ್ರಮೇಯೋ ದುರಾಧರ್ಷೋ ರಣೇ ದೇವಾರಿಸೂದನಃ । ಮಹಾಬಲೋ ಮಹಾವೇಗೇ ಮಹಾಕಾಯೋಽಮೃತಾಶನಃ ।। ೨೬೯.

ಅವನಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗದು, ಅವನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಮಹವೇಗ, ಮಹಾಕಾಯ, ಅಮೃತಭೋಜನ—

ಗರುತ್ಮಾಮ್ಮಾರುತಗತಿಸ್ತ್ವಯಿ ಸನ್ನಿಹಿತಃ ಸ್ಥಿತಃ । ವಿಷ್ಣುನಾ ದೇವದೇವೇನ ಶಕ್ರಾರ್ಥಂ ಸ್ಥಾಪಿತೋ ಹ್ಯಸಿ ।। ೨೬೯.

ಗರುಡನು ವಾಯುವಿನ ವೇಗದಿಂದ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಶಕ್ರನಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಜಯಾಯ ಭವ ಮೇ ನಿತ್ಯಂ ವೃದ್ಧಯೇಽಥ ಬಲಸ್ಯ ಚ । ಸಾಶ್ವವರ್ಮಾಯುಧಾನ್ಯೋಧಾನ್ ರಕ್ಷಾಸ್ಮಾಕಂ ರಿಪೂನ್ ದಹ ।। ೨೬೯.

ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಜಯವನ್ನು, ಬಲದ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡು; ಕುದುರೆ, ಕವಚ, ಆಯುಧ, ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಹಿಸು.

ಕುಮುದೈರಾವಣೌ ಪದ್ಮಃ ಪುಷ್ಪದನ್ತೋಽಥ ವಾಮನಃ ೨೬೯.

ಕುಮುದ, ಐರಾವತ, ಪದ್ಮ, ಪುಷ್ಪದಂತ ಮತ್ತು ವಾಮನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆನೆಗಳು.

ತೇಷಾಂ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಪೌತ್ರಾಶ್ಚ ಬಲಾನ್ಯಷ್ಟೌ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ । ಭದ್ರೋ ಮನ್ದೋ ಮೃಗಶ್ಚೈವ ಗಜಃ ಸಂಕೀರ್ಣ ಏವ ಚ ।। ೨೬೯.

ಅವರ ಮಕ್ಕಳೂ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೂ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಜನ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಭದ್ರ, ಮಂಡ, ಮೃಗ, ಗಜ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.