ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಪರದ್ರವ್ಯಗೃಹಾಣಾಞ್ಚ ಪೃಚ್ಛಕಾ ಗೂಢ಼ಚಾರಿಣಃ । ನಿರಾಯಾ ವ್ಯಯವನ್ತಶ್ಚ ವಿನಷ್ಟದ್ರವ್ಯವಿಕ್ರಯಾಃ ।। ೨೫೮.

ಪರರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವವರು, ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವವರು, ಮನೆಮನೆಗೆ ತಿರುಗುವವರು, ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತುವವರು, ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವವರು, ಕಳೆದುಹೋದ ಸರಕನ್ನು ಮಾರುವವರನ್ನೂ ಶಂಕಿಸಬಹುದು.

ಗೃಹೀತಃ ಶಙ್ಕಯಾ ಚೌರ್ಯ್ಯೇನಾಮ್ನಾನಞ್ಚೇದ್ವಿಶೋಧಯೇತ್ । ದಾಪಯಿತ್ವಾ ಹೃತಂ ದ್ರವ್ಯಂ ಚೋರದಣ್ಡೇನ ದಣ್ಡಯೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ ಕಳ್ಳತನದ ಶಂಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅವನು ಪ್ರಮಾಣವಚನದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ನಿರ್ದೋಷಿ ಎಂದು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಕಳ್ಳತನ ಸಾಬೀತಾದರೆ, ಕದ್ದ ಸರಕನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ, ಕಳ್ಳನಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ದಂಡವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕು.

ಚೌರಂ ಪ್ರದಾಪ್ಯಾಪಹೃತಂ ಘಾತಯೇದ್ವಿವಿಧೈರ್ಬಧೈಃ । ಸಚಿಹ್ನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ವಿಪ್ರವಾಸಯೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಚೋರನು ಕದ್ದ ಸರಕನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದರೆ ಗುರುತು ಹಾಕಿ, ತನ್ನ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು.

ಘಾತಿತೇಽಪಹೃತೇ ದೋಷೋ ಗ್ರಾಮಭರ್ತ್ತುರಮಿರ್ಗತೇ । ಮ್ವಸೀಮ್ನಿ ದದ್ಯಾದ್ಗ್ರಾಮಸ್ತು ಪದಂ ವಾ ಯತ್ರ ಗಚ್ಛತಿ ।। ೨೫೮.

ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ಕಳ್ಳತನವಾಗಿದೆಯೋ ಅಂದರೆ, ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು ಇದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ತಪ್ಪು ಬರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ಹಳ್ಳಿಯೆಲ್ಲರೂ ಅಥವಾ ಆ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದವರು ದಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಗ್ರಾಮೀ ವಹಿಃ ಕ್ರೋಶಾದ್ದಶಗ್ರಾಮ್ಯಽಥ ವಾ ಪುನಃ । ವನ್ದಿಗ್ರಾಹಾಂಸ್ತಥಾ ವಾಜಿಕಞ್ಜರಾಣಾಞ್ಚ ಹಾರಿಣಃ ।। ೨೫೮.

ಹದಿನೈದು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದವನು, ಅಥವಾ ಹತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳವನು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವವರು, ಕುದುರೆ ಕಳ್ಳರು, ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುವವರು—

ಪ್ರಸಹ್ಯ ಘಾತಿಶ್ಚೈವ ಶೂಲಮಾರೋಪಯೇನ್ನರಾನ್ । ಉತ್ಕ್ಷೇಪಕಗ್ರನ್ಥಿಭೇದೌ ಕರಸನ್ದಂಶಹೀತಕೌ ।। ೨೫೮.

ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೊಲೆಮಾಡುವವರನ್ನು ಕಂಬಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಬೇಕು; ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಎತ್ತಿ ಎಸೆಯುವವರು, ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವವರು, ಕೈಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವವರು—

ಕಾರ್ಯ್ಯೌ ದ್ವಿತೀಯಾಪರಾಧೇ ಕರಪಾದೈಕಹೀನಕೌ । ಭಕ್ತಾವಕಾಶಾಗ್ನ್ಯುದಕಮನ್ತ್ರೋಪಕರಣವ್ಯಯಾನ್ ।। ೨೫೮.

ಮರುದೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ, ಒಂದು ಕೈ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು; ಊಟ, ವಾಸಸ್ಥಾನ, ಬೆಂಕಿ, ನೀರು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಖರ್ಚನ್ನೂ ಪೂರೈಸಬೇಕು.

ದತ್ತ್ವಾ ಚೌರಸ್ಯ ಹನ್ತುರ್ವಾ ಜಾನತೋ ದಮ ಉತ್ತಮಃ । ಶಸ್ತ್ರಾವಪಾತೇ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಪಾತನೇ ಚೋತ್ತಮೋ ದಮಃ ।। ೨೫೮.

ಕಳ್ಳನಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೊಲೆಮಾಡಿದವನಿಗೆ, ಅದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ದಂಡ ನೀಡಬೇಕು; ಆಯುಧದಿಂದ ಗರ್ಭಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಪಾತ ಮಾಡಿಸಿದರೂ, ಅದೇ ರೀತಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದಂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ಉತ್ತಮೋ ವಾಽಧಮೋ ವಾಪಿ ಪುರುಷಸ್ತ್ರೀಪ್ರಮಾಪಣೇ । ಶಿಲಾಂ ಬದ್‌ಧ್ಬಾ ಕ್ಷಿಪೇದಪ್ಸು ನರಘ್ನೀಂ ವಿಷದಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡವರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣವರಾಗಲಿ, ಪುರುಷನನ್ನೋ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಕೊಂದರೆ, ಆ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿಸಿ ನೀರಿಗೆ ಎಸೆದು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ವಿಷಾಗ್ನಿದಾಂ ನಿಜಗುರುನಿಜಾಪತ್ಯಪ್ರಮಾಪಣೀಂ । ವಿಕರ್ಣಕರನಾಸೌಷ್ಠೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೋಭಿಃ ಪ್ರಮಾಪಯೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ವಿಷ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿ ಕೊಡುತ್ತಾಳೋ, ತನ್ನ ಗುರು ಅಥವಾ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೋ, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ತುಟಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳನ್ನು ಹಸುವಿನಿಂದ ತುಳಿಯಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು.

ಕ್ಷೇತ್ರವೇಶ್ಮವನಗ್ರಾಮವಿವೀತಖಲದಾಹಕಾಃ । ರಾಜಪತ್ನ್ಯಭಿಽಗಾಮೀ ಚ ದಗ್ಧವ್ಯಾಸ್ತು ಕಟಾಗ್ನಿನಾ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಹೊಲ, ಮನೆ, ಕಾಡು, ಹಳ್ಳಿ, ತೋಟ, ಅಕ್ಕಿ ಗೋದಾಮುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೋ, ರಾಜನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ಕಡ್ಡಿಗಳ ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಪುಮಾನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೇ ಗ್ರಾಹ್ಯಃ ಕೇಶಾಕೇಶಿಪರಸ್ತ್ರಿಯಾಃ । ಸ್ವಜಾತಾವುತ್ತಮೋ ದಣ್ಡ ಆನುಲೋಮ್ಯೇ ತು ಮಧ್ಯಮಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಜೊತೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅವನನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಆಕೆ ತನ್ನ ಜಾತಿಯವರಾದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಜಾತಿಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದರೆ, ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ಪ್ರಾತಿಲೋಮ್ಯೇ ಬಧಃ ಪುಂಸಾಂ ನಾರ್ಯ್ಯಾಃ ಕರ್ಣಾವಕರ್ತ್ತನಮ್ । ನೀವೀಸ್ತನಪ್ರಾವರಣನಾಭಿಕೇಶಾವಮರ್ದ್ದನಮ್ ।। ೨೫೮.

ಜಾತಿಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇದ್ದರೆ, ಪುರುಷನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು, ಹೆಂಗಸಿನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು; ಅವಳ ನಡುಪಟ್ಟಿ, ಸ್ತನ ಆವರಣ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಕುಟ್ಟಿ ಹಾನಿಮಾಡಬೇಕು.

ಅದೇಶಕಾಲಸಮ್ಭಾಷಂ ಸಹಾವಸ್ಥಾನಮೇವ ಚ । ಸ್ತ್ರೀ ನಿಷೇಧೇ ಶತಂ ದದ್ಯಾದ್ ದ್ವಿಶತನ್ತು ದಮಂ ಪುಮಾನ್ ।। ೨೫೮.

ತಪ್ಪು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ, ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದರೆ, ಹೆಂಗಸು ನೂರು ಹಣ ದಂಡವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಪುರುಷನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದಂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಷೇಧೇ ತಯೋರ್ದಣ್ಡೋ ಯಥಾ ಸಂಗ್ರಹಣೇ ತಥಾ । ಪಶೂನ್ ಗಚ್ಛಞ್ಛತಂ ದಾಪ್ಯೋ ಹೀನಾಂ ಸ್ತ್ರೀಂ ಗಾಶ್ಚ ಮಧ್ಯಮಮ್ ।। ೨೫೮.

ನಿಷೇಧಿಸಿದರೂ ಮುಂದುವರೆದರೆ, ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಹಸುವಿನ ಹಿಂದೆ ಹೋದರೆ ನೂರು ಹಣ ದಂಡ; ಕಡಿಮೆ ಜಾತಿಯ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ಮತ್ತು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಅವರುದ್ಧಾಸು ದಾಸೀಷು ಭುಜಿಷ್ಯಾಸು ತಥೈವ ಚ । ಗಮ್ಯಾಸ್ವಪಿ ಪೂಮಾನ್ದಾಪ್ಯಃ ಪಞ್ಚಾಶತ್ ಪಣಿಕನ್ದಮಮ್ ।। ೨೫೮.

ಬಂಧಿತ ದಾಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಹೆಂಗಸಿನೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಹೆಂಗಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದರೆ, ಪುರುಷನು ಐವತ್ತು ಹಣ ದಂಡವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಪ್ರಸಹ್ಯ ದಾಸ್ಯಬಿಗಮೇ ದಣ್ಡೋ ದಶಪಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಕುಬನ್ಧೇನಾಙ್ಕ್ಯ ಗಮಯೇದನ್ತ್ಯಾಪ್ರವ್ರಜಿತಾಗಮೇ ।। ೨೫೮.

ಬಲವಂತವಾಗಿ ದಾಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದರೆ, ಹತ್ತು ಹಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಗುರುತು ಹಾಕಿರುವ ಹೆಂಗಸು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸಂನ್ಯಾಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದರೆ, ಅವನನ್ನು ಊರಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಅಪಮಾನಿಸಬೇಕು.

ನ್ಯೂನಂ ವಾಪ್ಯಧಿಕಂ ವಾಪಿ ಲಿಖೇದ್ ಯೋ ರಾಜಶಾಸನಮ್ । ಕೂಟಸ್ವರ್ಣವ್ಯವಹಾರೀ ವಿಮಾಂಸಸ್ಯ ಚ ವಿಕ್ರಯೀ ।। ೨೫೮.

ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬರೆದು ಕೊಡುವವನು, ನಕಲಿ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವವನು, ಅಡಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುವವನು—

ಅಭಕ್ಷೈರ್ದೂಷಯನ್ ವಿಪ್ರಂ ದಣ್ಡ ಉತ್ತಮಸಾಹಸಮ್ । ಕೂಟಸ್ವರ್ಣವ್ಯವಹಾರೀ ವಿಮಾಂಸಸ್ಯ ಚ ವಿಕ್ರಯೀ ।। ೨೫೮.

ನಿಷಿದ್ಧ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ನಕಲಿ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವವನು, ಅಡಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುವವನು—

ಅಙ್ಗಹೀನಶ್ಚ ಕರ್ತ್ತವ್ಯೋ ದಾಪ್ಯಶ್ಚೋತ್ತಮಸಾಹಸಂ । ಶಕ್ತೋ ಹ್ಯಮೋಕ್ಷಯನ್ ಸ್ವಾಮೀ ದಂಷ್ಟ್ರಿಣಃ ಶ್ರೃಙ್ಗಿಣಸ್ತಥಾ ।। ೨೫೮.

ಅವನನ್ನು ಅಂಗವಿಕಲನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಮಾಲೀಕನು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೂ ಕಚ್ಚುವ ಅಥವಾ ಕೊಂಬು ಇರುವ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ತಡೆಯದೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೆ—

ಪ್ರಥಮಂ ಸಾಹಸಂ ದದ್ಯಾದ್ವಿಕ್ರೂಷ್ಟೇ ದ್ವಿಗುಣಂ ತಥಾ । ಅಚೌರಞ್ಚೌರೇಽಭಿವದನ್ ದಾಪ್ಯಃ ಪಞ್ಚಶತಂ ದಮಂ ।। ೨೫೮.

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಮರುಮಾಡಿದರೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದಂಡ; ನಿರಪರಾಧಿಯನ್ನು ಕಳ್ಳನೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರೆ ಐನೂರು ಹಣ ದಂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ರಾಜ್ಞೋಽನಿಷ್ಟಪ್ರವಕ್ತಾರಂ ತಸ್ಯೈವಾಕ್ರೋಶಕಂ ತಥಾ । ಮೃತಾಙ್ಗಲಗ್ನವಿಕ್ರೇತುರ್ಗುರೋಸ್ತಾಡ಼ಯಿತುಸ್ತಥಾ ।। ೨೫೮.

ರಾಜನ ದುಃಖವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವನು, ಅವನನ್ನು ಶಪಿಸುವವನು, ಸತ್ತವರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುವವನು, ಗುರುವನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ಕೊಡುವವನು—ಇವರಿಗೂ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ತನ್ಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಚ ಭೇತ್ತಾರಂ ಛಿತ್ತ್ವಾ ಜಿಹ್ವಾಂ ಪ್ರವಾಸಯೇತ್ । ರಾಜಯಾನಾಸನಾರೋಢುರ್ದಣ್ಡೋ ಮಧ್ಯಮಸಾಹಸಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಿದರೆ ಅವನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಳ್ಳಿ ಹೊರಗೆ ಓಡಿಸಬೇಕು. ರಾಜನ ಆಸನವನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಏರುವವನಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

. ದ್ವಿನೇತ್ರಭೇದಿನೋ ರಾಜದ್ವಿಷ್ಟಾದೇಶಕೃತಸ್ತಥಾ । ವಿಪ್ರತ್ವೇನ ಚ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಜೀವತೋಽಷ್ಟಶತೋ ದಮಃ ।। ೨೫೮.

ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವವನು, ರಾಜನ ದ್ವೇಷದ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು, ಅಥವಾ ಶೂದ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವವನು—ಇವರಿಗೆ ಎಂಟು ನೂರು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಯೋ ಮನ್ಯೇತಾಜಿತೋಽಸ್ಮೀತಿ ನ್ಯಾಯೇ ನಾಭಿಪರಾಜಿತಃ । ತಮಾಯಾನ್ತಂ ಪುನರ್ಜ್ಜಿತ್ವಾ ದಣ್ಡಯೇದ್ ದ್ವಿಗುಣಂ ದಮಂ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ 'ನಾನು ಸೋಲಿಲ್ಲ' ಎಂದು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸೋಲದಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಸೋಲಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ದ್ವಿಗುಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ರಾಜ್ಞಾಽನ್ಯಾಯೇನ ಯೋ ದಣ್ಡಾ ಗೃಹೀತೋ ವರುಣಾಯತಂ । ನಿವೇದ್ಯ ದದ್ಯಾದ್ವಿಪ್ರೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಯಂ ತ್ರಿಶದ್‌ಗುಣೀಕೃತಂ ।। ೨೫೮.

ರಾಜನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹೇಳಿ, ತಾನೇ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.

ಧರ್ಮ್ಮಶ್ಚಾರ್ಥಶ್ಚ ಕೀತ್ತಿಶ್ಚ ಲೋಕಪಙ್‌ಕ್ತಿರುಪಗ್ರಹಃ । ಪ್ರಜಾಭ್ಯೋ ಬಹುಮಾನಞ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಾನಞ್ಚ ಶಾಶ್ವತ್ಮ್ ।। ೨೫೮.

ಧರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ಕೀರ್ತಿ, ಲೋಕದ ಬೆಂಬಲ, ಪ್ರಜೆಯ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಾನ—allವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮಾಥರ್ವವಿಧಾನಂ ಪುಷ್ಕರೋದಿತಮ್ । ಭುಕ್ತಿಭುಕ್ತಿಕರಂ ಜಪ್ಯಾದ್ಧೋಮಾದ್ರಾಮಾಯ ತದ್ವದೇ ।। ೨೫೯.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು: ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಅಥರ್ವಣ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಕರನು ಬೋಧಿಸಿದಂತೆ ಜಪಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ರಾಮನಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ । ಪ್ರತಿವೇದನ್ತು ಕರ್ಮ್ಮಾಣಿ ಕಾರ್ಯ್ಯಾಣಿ ಪ್ರವದಾಮಿ ತೇ । ಪ್ರಥಮಂ ಋಗ್ವಿಧಾನಂ ವೈ ಶ್ರೃಣು ತ್ವಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಮ್ ।। ೨೫೯.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೇದದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಮೊದಲು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವ ಋಗ್ವೇದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು.