ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಅನ್ಯಹಸ್ತೇ ಚ ವಿಕ್ರೀತಂ ದುಷ್ಟಂ ವಾ ದುಷ್ಟವದ್ಯದಿ । ವಿಕ್ರೀನೀತೇ ದಮಸ್ತತ್ರ ತನ್ಮೂಲ್ಯಾದದ್ವಿಗುಣೋ ಭವೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ ಸರಕನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ, ಅದು ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟದ್ದೆಂದು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಮಾರಾಟಗಾರನು ಆ ಸರಕಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದಂಡವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಕ್ಷಯಂ ವೃದ್ಧಿಞ್ಚ ಬಣಿಜಾಪಣ್ಯಾನಾಮವಿಜಾನತಾ । ಕ್ರೀತ್ವಾ ನಾನುಶಯಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಃ ಕುರ್ವನ್ ಷಡ್‌ಭಾಗದಣ್ಡಭಾಕ್ ।। ೨೫೮.

ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಸರಕನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಅದರ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಅಥವಾ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿದರೆ, ಆತನಿಗೆ ಆರು ಭಾಗದ ಒಂದು ಭಾಗ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮವಾಯೇನ ವಣಿಜಾಂ ಲಾಭಾರ್ಥಂ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವತಾಂ । ಲಾಭಾಲಾಭೌ ಯಥಾ ದ್ರವ್ಯಂ ಯಥಾ ವಾ ಸಂವಿದಾ ಕೃತೌ ।। ೨೫೮.

ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಾಗ, ಲಾಭ-ನಷ್ಟವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಪಿದ್ಧಮನಾದಿಷ್ಟಂ ಪ್ರಮಾದಾದ್ಯಚ್ಚ ನಾಶಿತಂ । ಸ ತದ್ದದ್ಯಾದ್ ವಿಪ್ಲವಾಚ್ಚ ರಕ್ಷಇತಾದ್ದಸಮಾಂಶಭಾಕ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಆದರೆ ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಹೋದರೆ, ಹತ್ತು ಭಾಗದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬೇಕು.

ಅರ್ಥಪ್ರಕ್ಷಏಪಣಾದ್ವಿಂಶಂ ಭಾಗಂ ಶುಲ್ಕಂ ನೃಪೋ ಹರೇತ್ । ವ್ಯಾಸಿದ್ಧಂ ರಾಜಯೋಗ್ಯಞ್ಚ ವಿಕ್ರೀತಂ ರಾಜಗಾಮಿ ತತ್ ।। ೨೫೮.

ಲಾಭವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಅದರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಭಾಗವನ್ನು ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ನಿಷೇಧಿತವಾದ ಸರಕು ಅಥವಾ ರಾಜನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸರಕು ಮಾರಾಟವಾದರೆ, ಅದು ರಾಜನಿಗೆ ಸೇರಬೇಕು.

ಮಿತ್ಥ್ಯಾ ವದನ್ ಪರೀಮಾಣಂ ಶುಲ್ಕಸ್ಥಾನಾದಪಕ್ರಮಮ್ । ದಾಪ್ಯಸ್ತ್ವಷ್ಟಗುಣಂ ಯಶ್ಚ ಸವ್ಯಾಜಕ್ರಯವಿಕ್ರಯೀ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ ತಪ್ಪು ಅಳತೆ ಹೇಳಿದರೆ, ತೆರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಮೋಸದಿಂದ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಆ ಸರಕಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಎಂಟು ಪಟ್ಟು ದಂಡವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ದೇಶಾನ್ತರಗತೇ ಪ್ರೇತೇ ದ್ರವ್ಯಂ ದಾಯಾದಬಾನ್ಧವಾಃ । ಜ್ಞಾತಯೋ ವಾ ಹರೇಯುಸ್ತದಾಗತಾಸ್ತೈರ್ವಿನಾ ನೃಪಃ ।। ೨೫೯.

ಯಾರಾದರೂ ಪರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೆ, ಅವನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅಥವಾ ವಾರಸುದಾರರು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದು ರಾಜನಿಗೆ ಸೇರಬೇಕು.

ಜಿಹ್ಮಂ ತ್ಯಜೇಯುರ್ನಿರ್ಲೋಭಮಶಕ್ತೋಽನ್ಯೇನ ಕಾರಯೇತ್ । ಅನೇನ ವಿಧಿರಾಖ್ಯಾತ ಋತ್ವಿಕ್ಕರ್ಷಕಕರ್ಮಿಣಾಂ ।। ೨೫೯.

ಮೋಸವನ್ನು ಲಾಲಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಿಡಬೇಕು. ಆಗಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಂದ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಯಜಮಾನರು, ರೈತರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಹಕೈರ್ಗೃಹ್ಯತೇ ಚೌರೋ ಲೋಪ್ತ್ರೇಣಾಥ ಪದೇನ ವಾ । ಪೂರ್ವಕರ್ಮಾಪರಾಧೀ ವಾ ತಥೈವಾಶುದ್ಧವಾಸಕಃ ।। ೨೫೮.

ಚೋರನನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಲೋಪಟ್ರ ಅಥವಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳಿಂದಲೂ ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಹಿಂದಿನ ಅಪರಾಧಿ ಅಥವಾ ಅಶುದ್ಧ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದವನನ್ನೂ ಹಿಡಿಯಬಹುದು.

ಅನ್ಯೇಪಿ ಶಙ್ಕಯಾ ಗ್ರಾಹ್ಯ ಜಾತಿನಾಮಾದಿನಿಹ್ನವೈಃ । ದ್ಯೂತಸ್ತ್ರೀಪಾನಶಕ್ತಾಶ್ಚ ಶುಷ್ಕಭಿನ್ನಮುಖಸ್ವರಾಃ ।। ೨೫೮.

ಇತರರನ್ನು ಕೂಡ ಶಂಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಹೆಸರನ್ನು ಮುಚ್ಚುವವರು, ಜುಗಾರಿ, ಮದ್ಯಪಾನಿಗಳು, ಒಣ ಅಥವಾ ಮುರಿದ ಧ್ವನಿಯವರು ಕೂಡ ಶಂಕಿತರು.

ಪರದ್ರವ್ಯಗೃಹಾಣಾಞ್ಚ ಪೃಚ್ಛಕಾ ಗೂಢ಼ಚಾರಿಣಃ । ನಿರಾಯಾ ವ್ಯಯವನ್ತಶ್ಚ ವಿನಷ್ಟದ್ರವ್ಯವಿಕ್ರಯಾಃ ।। ೨೫೮.

ಪರರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವವರು, ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವವರು, ಮನೆಮನೆಗೆ ತಿರುಗುವವರು, ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತುವವರು, ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವವರು, ಕಳೆದುಹೋದ ಸರಕನ್ನು ಮಾರುವವರನ್ನೂ ಶಂಕಿಸಬಹುದು.

ಗೃಹೀತಃ ಶಙ್ಕಯಾ ಚೌರ್ಯ್ಯೇನಾಮ್ನಾನಞ್ಚೇದ್ವಿಶೋಧಯೇತ್ । ದಾಪಯಿತ್ವಾ ಹೃತಂ ದ್ರವ್ಯಂ ಚೋರದಣ್ಡೇನ ದಣ್ಡಯೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ ಕಳ್ಳತನದ ಶಂಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅವನು ಪ್ರಮಾಣವಚನದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ನಿರ್ದೋಷಿ ಎಂದು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಕಳ್ಳತನ ಸಾಬೀತಾದರೆ, ಕದ್ದ ಸರಕನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ, ಕಳ್ಳನಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ದಂಡವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕು.

ಚೌರಂ ಪ್ರದಾಪ್ಯಾಪಹೃತಂ ಘಾತಯೇದ್ವಿವಿಧೈರ್ಬಧೈಃ । ಸಚಿಹ್ನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ವಿಪ್ರವಾಸಯೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಚೋರನು ಕದ್ದ ಸರಕನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದರೆ ಗುರುತು ಹಾಕಿ, ತನ್ನ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು.

ಘಾತಿತೇಽಪಹೃತೇ ದೋಷೋ ಗ್ರಾಮಭರ್ತ್ತುರಮಿರ್ಗತೇ । ಮ್ವಸೀಮ್ನಿ ದದ್ಯಾದ್ಗ್ರಾಮಸ್ತು ಪದಂ ವಾ ಯತ್ರ ಗಚ್ಛತಿ ।। ೨೫೮.

ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ಕಳ್ಳತನವಾಗಿದೆಯೋ ಅಂದರೆ, ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು ಇದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ತಪ್ಪು ಬರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ಹಳ್ಳಿಯೆಲ್ಲರೂ ಅಥವಾ ಆ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದವರು ದಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಗ್ರಾಮೀ ವಹಿಃ ಕ್ರೋಶಾದ್ದಶಗ್ರಾಮ್ಯಽಥ ವಾ ಪುನಃ । ವನ್ದಿಗ್ರಾಹಾಂಸ್ತಥಾ ವಾಜಿಕಞ್ಜರಾಣಾಞ್ಚ ಹಾರಿಣಃ ।। ೨೫೮.

ಹದಿನೈದು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದವನು, ಅಥವಾ ಹತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳವನು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವವರು, ಕುದುರೆ ಕಳ್ಳರು, ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುವವರು—

ಪ್ರಸಹ್ಯ ಘಾತಿಶ್ಚೈವ ಶೂಲಮಾರೋಪಯೇನ್ನರಾನ್ । ಉತ್ಕ್ಷೇಪಕಗ್ರನ್ಥಿಭೇದೌ ಕರಸನ್ದಂಶಹೀತಕೌ ।। ೨೫೮.

ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೊಲೆಮಾಡುವವರನ್ನು ಕಂಬಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಬೇಕು; ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಎತ್ತಿ ಎಸೆಯುವವರು, ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವವರು, ಕೈಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವವರು—

ಕಾರ್ಯ್ಯೌ ದ್ವಿತೀಯಾಪರಾಧೇ ಕರಪಾದೈಕಹೀನಕೌ । ಭಕ್ತಾವಕಾಶಾಗ್ನ್ಯುದಕಮನ್ತ್ರೋಪಕರಣವ್ಯಯಾನ್ ।। ೨೫೮.

ಮರುದೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ, ಒಂದು ಕೈ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು; ಊಟ, ವಾಸಸ್ಥಾನ, ಬೆಂಕಿ, ನೀರು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಖರ್ಚನ್ನೂ ಪೂರೈಸಬೇಕು.

ದತ್ತ್ವಾ ಚೌರಸ್ಯ ಹನ್ತುರ್ವಾ ಜಾನತೋ ದಮ ಉತ್ತಮಃ । ಶಸ್ತ್ರಾವಪಾತೇ ಗರ್ಭಸ್ಯ ಪಾತನೇ ಚೋತ್ತಮೋ ದಮಃ ।। ೨೫೮.

ಕಳ್ಳನಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೊಲೆಮಾಡಿದವನಿಗೆ, ಅದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ದಂಡ ನೀಡಬೇಕು; ಆಯುಧದಿಂದ ಗರ್ಭಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಪಾತ ಮಾಡಿಸಿದರೂ, ಅದೇ ರೀತಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದಂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ಉತ್ತಮೋ ವಾಽಧಮೋ ವಾಪಿ ಪುರುಷಸ್ತ್ರೀಪ್ರಮಾಪಣೇ । ಶಿಲಾಂ ಬದ್‌ಧ್ಬಾ ಕ್ಷಿಪೇದಪ್ಸು ನರಘ್ನೀಂ ವಿಷದಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡವರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣವರಾಗಲಿ, ಪುರುಷನನ್ನೋ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಕೊಂದರೆ, ಆ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿಸಿ ನೀರಿಗೆ ಎಸೆದು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ವಿಷಾಗ್ನಿದಾಂ ನಿಜಗುರುನಿಜಾಪತ್ಯಪ್ರಮಾಪಣೀಂ । ವಿಕರ್ಣಕರನಾಸೌಷ್ಠೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೋಭಿಃ ಪ್ರಮಾಪಯೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ವಿಷ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿ ಕೊಡುತ್ತಾಳೋ, ತನ್ನ ಗುರು ಅಥವಾ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೋ, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ತುಟಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳನ್ನು ಹಸುವಿನಿಂದ ತುಳಿಯಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು.

ಕ್ಷೇತ್ರವೇಶ್ಮವನಗ್ರಾಮವಿವೀತಖಲದಾಹಕಾಃ । ರಾಜಪತ್ನ್ಯಭಿಽಗಾಮೀ ಚ ದಗ್ಧವ್ಯಾಸ್ತು ಕಟಾಗ್ನಿನಾ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಹೊಲ, ಮನೆ, ಕಾಡು, ಹಳ್ಳಿ, ತೋಟ, ಅಕ್ಕಿ ಗೋದಾಮುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೋ, ರಾಜನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ಕಡ್ಡಿಗಳ ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಪುಮಾನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೇ ಗ್ರಾಹ್ಯಃ ಕೇಶಾಕೇಶಿಪರಸ್ತ್ರಿಯಾಃ । ಸ್ವಜಾತಾವುತ್ತಮೋ ದಣ್ಡ ಆನುಲೋಮ್ಯೇ ತು ಮಧ್ಯಮಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಜೊತೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅವನನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಆಕೆ ತನ್ನ ಜಾತಿಯವರಾದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಜಾತಿಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದರೆ, ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ಪ್ರಾತಿಲೋಮ್ಯೇ ಬಧಃ ಪುಂಸಾಂ ನಾರ್ಯ್ಯಾಃ ಕರ್ಣಾವಕರ್ತ್ತನಮ್ । ನೀವೀಸ್ತನಪ್ರಾವರಣನಾಭಿಕೇಶಾವಮರ್ದ್ದನಮ್ ।। ೨೫೮.

ಜಾತಿಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇದ್ದರೆ, ಪುರುಷನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು, ಹೆಂಗಸಿನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು; ಅವಳ ನಡುಪಟ್ಟಿ, ಸ್ತನ ಆವರಣ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಕುಟ್ಟಿ ಹಾನಿಮಾಡಬೇಕು.

ಅದೇಶಕಾಲಸಮ್ಭಾಷಂ ಸಹಾವಸ್ಥಾನಮೇವ ಚ । ಸ್ತ್ರೀ ನಿಷೇಧೇ ಶತಂ ದದ್ಯಾದ್ ದ್ವಿಶತನ್ತು ದಮಂ ಪುಮಾನ್ ।। ೨೫೮.

ತಪ್ಪು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ, ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದರೆ, ಹೆಂಗಸು ನೂರು ಹಣ ದಂಡವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಪುರುಷನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದಂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಷೇಧೇ ತಯೋರ್ದಣ್ಡೋ ಯಥಾ ಸಂಗ್ರಹಣೇ ತಥಾ । ಪಶೂನ್ ಗಚ್ಛಞ್ಛತಂ ದಾಪ್ಯೋ ಹೀನಾಂ ಸ್ತ್ರೀಂ ಗಾಶ್ಚ ಮಧ್ಯಮಮ್ ।। ೨೫೮.

ನಿಷೇಧಿಸಿದರೂ ಮುಂದುವರೆದರೆ, ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಹಸುವಿನ ಹಿಂದೆ ಹೋದರೆ ನೂರು ಹಣ ದಂಡ; ಕಡಿಮೆ ಜಾತಿಯ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ಮತ್ತು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಅವರುದ್ಧಾಸು ದಾಸೀಷು ಭುಜಿಷ್ಯಾಸು ತಥೈವ ಚ । ಗಮ್ಯಾಸ್ವಪಿ ಪೂಮಾನ್ದಾಪ್ಯಃ ಪಞ್ಚಾಶತ್ ಪಣಿಕನ್ದಮಮ್ ।। ೨೫೮.

ಬಂಧಿತ ದಾಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಹೆಂಗಸಿನೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಹೆಂಗಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದರೆ, ಪುರುಷನು ಐವತ್ತು ಹಣ ದಂಡವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಪ್ರಸಹ್ಯ ದಾಸ್ಯಬಿಗಮೇ ದಣ್ಡೋ ದಶಪಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಕುಬನ್ಧೇನಾಙ್ಕ್ಯ ಗಮಯೇದನ್ತ್ಯಾಪ್ರವ್ರಜಿತಾಗಮೇ ।। ೨೫೮.

ಬಲವಂತವಾಗಿ ದಾಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದರೆ, ಹತ್ತು ಹಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಗುರುತು ಹಾಕಿರುವ ಹೆಂಗಸು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸಂನ್ಯಾಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದರೆ, ಅವನನ್ನು ಊರಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಅಪಮಾನಿಸಬೇಕು.

ನ್ಯೂನಂ ವಾಪ್ಯಧಿಕಂ ವಾಪಿ ಲಿಖೇದ್ ಯೋ ರಾಜಶಾಸನಮ್ । ಕೂಟಸ್ವರ್ಣವ್ಯವಹಾರೀ ವಿಮಾಂಸಸ್ಯ ಚ ವಿಕ್ರಯೀ ।। ೨೫೮.

ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬರೆದು ಕೊಡುವವನು, ನಕಲಿ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವವನು, ಅಡಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುವವನು—

ಅಭಕ್ಷೈರ್ದೂಷಯನ್ ವಿಪ್ರಂ ದಣ್ಡ ಉತ್ತಮಸಾಹಸಮ್ । ಕೂಟಸ್ವರ್ಣವ್ಯವಹಾರೀ ವಿಮಾಂಸಸ್ಯ ಚ ವಿಕ್ರಯೀ ।। ೨೫೮.

ನಿಷಿದ್ಧ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ನಕಲಿ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವವನು, ಅಡಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುವವನು—