ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ವಾಹುಗ್ರೀವಾನೇತ್ರಸಕ್ಥಿವಿನಾಶೇ ವಾಚಿಕೇ ದಮಃ । ಶತ್ಯಸ್ತತೋಽರ್ದ್ಧಿಕಃ ಪಾದನಾಸಾಕರ್ಣಕರಾದಿಷು ।। ೨೫೮.

ಬಾಹು, ಕಂಠ, ಕಣ್ಣು ಅಥವಾ ತೊಡೆಯನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಬಾಯಿಂದ ನಿಂದಿಸಿದಂತೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈ, ಕಾಲು, ಮೂಗು, ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ, ಆ ದಂಡದ ಅರ್ಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪತನೀಯಕೃತೇ ಕ್ಷಏಪೇ ದಣ್ಡೋ ಮಧ್ಯಮಸಾಹಸಃ । ಉಪಪಾತಕಯುಕ್ತೇ ತು ದಾಪ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಸಾಹಸಂ ।। ೨೫೮.

ಪತನೀಯವಾದ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದರೆ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದರೆ ಮೊದಲನೆಯ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ತ್ರೈವಿದ್ಯನೃಪದೇವಾನಾಂ ಕ್ಷೇಪ ಉತ್ತಮಸಾಹಸಃ । ಮಧ್ಯಮೋ ಜ್ಞಾತಿಪೂಗಾನಾಂ ಪ್ರಥಮೋ ಗ್ರಾಮದೇಶಯೋಃ ।। ೨೫೮.

ತ್ರೈವಿದ್ಯ, ರಾಜ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ, ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಊರಿನವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಅಸಾಕ್ಷಿಕಹತೇ ಚಿಹ್ನೈರ್ಯುಕ್ತಿಭಿಶ್ಚಾಗಮೇನ ಚ । ದ್ರಷ್ಟವ್ಯೋ ವ್ಯವಹಾರಸ್ತು ಕೂಟಚಿಹ್ನಕೃತಾದ್ಭಯಾತ್ ।। ೨೫೮.

ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತುಗಳು, ಯುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಸುಳ್ಳು ಗುರುತುಗಳಿದ್ದರೆ, ಬಹಳ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕು.

ಭಸ್ಮಪಙ್ಕರಜಃಸ್ಪರ್ಶೇ ದಣ್ಡೋ ದಶಪಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಅಮೇಧ್ಯಪಾರ್ಷ್ಣಿನಿಷ್ಠ್ಯೂತಸ್ಪರ್ಶನೇ ದ್ವಿಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೫೮.

ಬೂದಿ, ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಧೂಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಹತ್ತು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಶುದ್ಧ ವಸ್ತು, ಕಾಲಿನ ಮುಳುಗು ಅಥವಾ ಉಗುಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಆ ದಂಡವನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಸಮೇಷ್ವೇವಂ ಪರಸ್ತ್ರೀಷು ದ್ವಿಗುಣಸ್ತೂತ್ತಮೇಷು ಚ । ಹೀನೇಷ್ವರ್ದ್ಧಂ ದಮೋ ಮೋಹಮದಾದಿಭಿರದಣ್ಡನಮ್ ।। ೨೫೮.

ಇತರರ ಹೆಂಡತಿಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ವರ್ಣದ ಮಹಿಳೆಗೆ ದಂಡವನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಕಡಿಮೆ ವರ್ಣದವರಿಗೆ ಅರ್ಧ ದಂಡ. ಆದರೆ ಮೋಹ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ದಂಡವಿಲ್ಲ.

ವಿಪ್ರಪೀಡಾಕರಂ ಚ್ಛೇದ್ಯಮಙ್ಗಮಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ತು । ಉದ್‌ಗೂರ್ಣೇ ಪ್ರಥಮೋ ದಣ್ಡಃ ಸಂಸ್ಪರ್ಶೇ ತು ತದರ್ದ್ಧಿಕಃ ।। ೨೫೮.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಅಂಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾನಿಪಡಿಸಿದರೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಕೇವಲ ಗಾಯ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ದಂಡದ ಅರ್ಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಉದ್‌ಗೂರ್ಣೇ ಹಸ್ತಪಾದೇ ತು ದಶವಿಂಶತಿಕೌ ದಮೌ। ಪರಸ್ಪರನ್ತು ಸರ್ವ್ವೇಷಾಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಮಧ್ಯಮಸಾಹಸಃ ।। ೨೫೮.

ಕೈ ಅಥವಾ ಕಾಲಿಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿದರೆ ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಪರಸ್ಪರ ಹಾನಿಯಾದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಪಾದಕೇಶಾಂಶುಕಕರೋಲ್ಲುಞ್ಚನೇಷು ಪಣಾನ್ ದಶ । ಪೀಡಾಕರ್ಷಾಶುಕಾವೇಷ್ಟಪಾದಾಧ್ಯಾಸೇ ಶತನ್ದಮಃ ।। ೨೫೮.

ಪಾದ, ಕೂದಲು, ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಕೈ ಎಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಹಿಂಡುವುದು, ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವುದು ಅಥವಾ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ನೋವುಂಟಾದರೆ ನೂರು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಶೋಣಿತೇನ ವಿನಾ ದುಃಖಙ್ಕುರ್ವನ್ ಕಾಷ್ಠಾದಿಭಿರ್ನರಃ । ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತಂ ಪಣಾನ್೨ ದಾಪ್ಯೋ ದ್ವಿಗುಣಂ ದರ್ಶನೇಽಸೃಜಃ ।। ೨೫೮.

ಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಯದೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡಿದರೆ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ರಕ್ತ ಹರಿದರೆ ಆ ದಂಡವನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಕರಪಾದದತೋ ಭಙ್ಗೇ ಚ್ಛೇದನೇ ಕರ್ಣನಾಸಯೋಃ । ಮಧ್ಯೋ ದಣ್ಡೋ ವ್ರಣೋದ್ಭೇದೇ ಮೃತಕಲ್ಪಹತೇ ತಥಾ ।। ೨೫೮.

ಕೈ, ಕಾಲು, ಕಿವಿ ಅಥವಾ ಮೂಗನ್ನು ಮುರಿದು ಅಥವಾ ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ, ದೊಡ್ಡ ಗಾಯ ಅಥವಾ ಸಾವು ಸಮಾನವಾದ ಹಾನಿಗು ಕೂಡ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಚೇಷ್ಟಾಭೋಜನವಾಗ್ನೋಧೇ ನೇತ್ರಾದಿಪ್ರತಿಭೇದನೇ । ಕನ್ಧರಾಬಾಹುಸಕ್ಥ್ಯಾಞ್ಚ ಭಹ್ಗೇ ಮಘ್ಯಮಸಾಹಸಃ ।। ೨೫೮.

ಚಲನೆ, ಊಟ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು, ಕಂಠ, ಬಾಹು ಅಥವಾ ತೊಡೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವುದು ಇವುಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಏಕಂ ಘ್ನತಾಂ ಬಹೂನಾಞ್ಚ ಯಥೋಕ್ತಾದ್ ದ್ವಿಗುಣಾ ದಮಾಃ । ಕಲಹಾಪಹೃತಂ ದೇಯಂ ದಣ್ಡಸ್ತು ದ್ವಿಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೫೮.

ಒಬ್ಬನು ಅನೇಕರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಹೇಳಿದ ದಂಡವನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಜಗಳದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ಕೂಡ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ದುಃಖಮುತ್ಪಾದಯೇದ್ಯಸ್ತು ಸ ಸಮುತ್ಥಾನಜಂ ವ್ಯಯಮ್ । ದಾಪ್ಯೋ ದಣ್ಡಞ್ಚ ಯೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ಕಲಹೇ ಸಮುದಾಹೃತಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೋ ಅವರು ಆಗಿರುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕು. ಜಗಳದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವನು ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

. ತರಿಕಃ ಸ್ಥಲಜಂ ಶುಲ್ಕಂ ಗೃಹ್ಣನ್ ದಣ್ಡ್ಯಃ ಪಣಾನ್ದಶ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಾತಿವೇಶ್ಯಾನಾಮೇತದೇವಾನಿಮನ್ತ್ರಣೇ ।। ೨೫೮.

ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಹತ್ತು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗೂ ಇದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಭಿಘಾತೇ ತಥಾ ಭೇದೇ ಚ್ಛೇದೇ ಕುಡ್ಯಾವಪಾತನೇ । ಪಣಾನ್ದಾಪ್ಯಃ ವಞ್ಚದಶವಿಂಶತಿಂ ತತ್ತ್ರಯನ್ತಥಾ ।। ೨೫೮.

ಹಲ್ಲು, ಮುರಿದು ಹಾಕುವುದು, ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕೆಡವಿದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಪುನಃ ಪುನಃ ಮಾಡಿದರೆ ಕೂಡ ಇದೇ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ದುಃಸ್ವೋತ್ಪಾದಿಗೃಹೇ ದ್ರವ್ಯಂ ಕ್ಷಿಪನ್ ಪ್ರಾಣಹರಂ ತಥಾ । ಷೋಡ಼ಶಾದ್ಯಃ ಪಣಾನ್ ದಾಪ್ಯೋ ದ್ವಿಪಣಪ್ರಭೃತಿಃ ಕ್ರಮಾತ್ ।। ೨೫೮.

ಹಾನಿಕರ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಹಾನಿಕರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಸೆದರೆ, ಹದಿನಾರು ಪಣಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಎರಡು ಪಣಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ದುಃಖೇ ಚ ಶೋಣಿತೋತ್ಪಾದೇ ಶಾಖಾಙ್ಗಚ್ಛೇದನೇ ತಥಾ। ದಣ್ಡಃ ಕ್ಷುದ್ರಪಶೂನಾಂ ಸ್ಯಾದ್ವಿಪಣಪ್ರಭೃತಿಃ ಕ್ರಮಾತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರಾದರೂ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೆ, ರಕ್ತ ಹರಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಂಗ ಅಥವಾ ಕೊಂಬು ಕಡಿದರೆ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಪ್ರಕಾರ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಲಿಙ್ಗಸ್ಯ ಚ್ಛೇದನೇ ಮೃತ್ತೌ ಮಧ್ಯಮೋ ಮೂಲ್ಯಮೇವ ಚ । ಮಹಾಪಶೂನಾಮೇತೇಷು ಸ್ಥಾನೇಷು ದ್ವಿಗುಣಾ ದಮಾಃ ।। ೨೫೮.

ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ಅಥವಾ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಬೆಲೆ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ದಂಡವನ್ನು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಯಃ ಸಾಹಸಙ್ಕಾರಯತಿ ಸಂ ದಾಪ್ಯೋ ದ್ವಿಗುಣನ್ದಮಮ್ । ಯಸ್ತ್ವೇವಮುಕ್ತ್ವಾಹಂ ದಾತಾ ಕಾರಯೇತ್ ಚ ಚತುರ್ಗುಣಮ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಬಲಾತ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅವರು ಎರಡುಪಟ್ಟು ದಂಡ ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಆದರೆ, 'ನಾನು ದಂಡವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿದರೆ, ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ದಂಡ ಕಟ್ಟಬೇಕು.

ಆರ್ಯ್ಯಾಕ್ರೋಶಾತಿಕ್ರಮಕೃದ್‌ಭ್ರಾತೃಜಾಯಾಪ್ರಹಾರದಃ ಸನ್ದಿಷ್ಟಸ್ಯಾಪ್ರದಾತಾ ಚ ಸಮುದ್ರಗೃಹಭೇದಕಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ಪತ್ನಿಗೆ ಹೊಡೆದು ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕೊಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೀಡದೆ ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿಯ ಮನೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—

ಸಾಮನ್ತಕುಲಿಕಾದೀನಾಮಪಕಾರಸ್ಯ ಕಾರಕಃ । ಪಞ್ಚಾಶತ್ಪಣಿಕೋ ದಣ್ಡ ಏಷಾಮಿತಿ ವಿನಿಶ್ಚಯಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಕಾರಿಗರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗಾಗಿ ನಿಗದಿಯಾದ ದಂಡ ಐವತ್ತು ಪಣಗಳು. ಇದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಚ್ಛನ್ದವಿಧವಾಗಾಮೀ ವಿಕ್ರುಷ್ಟೇ ನಾಭಿಧಾವಕಃ । ಪಞ್ಚಾಶತ್ಪಣಿಕೋ ದಣ್ಡ ಏಷಾಮಿತಿ ವಿನಿಶ್ಚಯಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ವಿಧವೆಯು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಜೋರಾಗಿ ಕರೆಯುವಾಗ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಇವರಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ದಂಡ ಐವತ್ತು ಪಣಗಳು. ಇದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ.

ಶೂದ್ರಃ ಪ್ರವ್ರಜೀತಾನಾಞ್ಚ ದೈವೇ ಪೈತ್ರ್ಯೇ ಚ ಭೋಜಕಃ । ಅಯುಕ್ತಂ ಶಪಥಂ ಕುರ್ವ್ವನ್ನಯೋಗ್ಯೋ ಯೋಗ್ಯಕರ್ಮಕೃತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾವ ಶೂದ್ರನು ತ್ಯಾಗಿಗಳ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೋ, ದೇವತೆಗಳ ಅಥವಾ ಪಿತೃಗಳ ಹವನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾನೋ, ತಪ್ಪು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಅವನಿಗೆ ಅಸಮಂಜಸವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ—

ವೃಷಕ್ಷುದ್ರಪಶೂನಾಞ್ಚ ಪುಂಸ್ತ್ವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಘಾತಕೃತ್ । ಸಾಧಾರಣಸ್ಯಾಪಲಾಪೋ ದಾಸೀಗರ್ಭವಿನಾಶಕೃತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಎತ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಂಧ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ದಾಸಿಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ—

ಪಿತಾಪುತ್ರಸ್ವಸೃಭ್ರಾತೃದಮ್ಪತ್ಯಾಚಾರ್ಯ್ಯಶಿಷ್ಯಕಾಃ । ಏಷಾಮಪತಿತಾನ್ಯೋನ್ಯತ್ಯಾಗೀ ಚ ಶತದಣ್ಡಭಾಕ್ ।। ೨೫೮.

ತಂದೆ, ಮಗ, ಸಹೋದರಿ, ಸಹೋದರ, ಪತಿ-ಪತ್ನಿ, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯರು—ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಪರಸ್ಪರ ತೊರೆದರೆ, ಅವರಿಗೆ ನೂರು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ವಸಾನಸ್ತ್ರೀನ್ ಪಣಾನ್ ದಣ್ಡ್ಯೋ ನೇಜಕಸ್ತು ಪರಾಂಶುಕಮ್ । ವಿಕ್ರಯಾವಕ್ರಯಾಧಾನಯಾಚಿತೇಷು ಪಣಾನ್ ದಶ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಪಣಗಳ ದಂಡ. ಆದರೆ, ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ, ಖರೀದಿ, ಜಮಾ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪಣಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ತುಲಾಶಾಸನಮಾನಾನಂ ಕೂಟಕೃನ್ನಾಣಕಸ್ಯ ಚ । ಏಭಿಶ್ಚ ವ್ಯವಹರ್ತ್ತಾ ಯಃ ಸ ದಾಪ್ಯೋ ದಣ್ಡಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ತೂಕ, ಅಳತೆ ಅಥವಾ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಅಂತಹ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಅಕೂಟಂ ಕೂಟಕಂ ಬ್ರತೇ ಕೂಟಂ ಯಶ್ಚಾಪ್ಯಕೂಟಕಮ್ । ಸ ನಾಣಕಪರೀಕ್ಷೀ ತು ದಾಪ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಸಾಹಸಮ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ನಿಜವಾದ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ನಕಲಿ ಎಂದು, ಅಥವಾ ನಕಲನ್ನು ನಿಜವಾದ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲನೇ ಮಟ್ಟದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.