ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ದಶೈಕಪಞ್ಚಸಪ್ತಾಹಮಾಸತ್ರ್ಯಹಾರ್ದ್ಧಮಾಸಿಕಂ । ವೀಜಾಯೋವಾಹ್ಯರತ್ನಸ್ತ್ರೀದೋಹ್ಯಪುಂಸಾಂ ಪ್ರತೀಕ್ಷಣಮ್ ।। ೨೫೮.

ಹಿತ್ತಾಳೆ, ಕುದುರೆ, ರತ್ನ, ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹತ್ತು, ಒಂದು, ಐದು, ಏಳು ದಿನ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು, ಮೂರು ದಿನ, ಅರ್ಧ ತಿಂಗಳು ಕಾಯುವ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನೌ ಸುವರ್ಣಮಕ್ಷೀಣಂ ದ್ವಿಪಲಂ ರಜತೇ ಶತೇ । ಅಷ್ಟೌ ತ್ರಪುಣಿ ಸೀಸೇ ಚ ತಾಮ್ರೇ ಪಞ್ಚದಶಾಯಸಿ ।। ೨೫೮.

ಹಣೆಗೆ, ನೂರು ಪಾಲಿಗೆ ಎರಡು ಪಾಲ ನಷ್ಟ; ಬೆಳ್ಳಿಗೆ ನೂರು ಪಾಲಿಗೆ ಒಂದು; ಟಿನು ಮತ್ತು ಸೀಸಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಪಾಲ; ತಾಮ್ರಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ಪಾಲ; ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕೂ ಹದಿನೈದು ಪಾಲ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶತೇ ದಶಪಲಾವೃದ್ಧಿರೌರ್ಣೇ ಕಾರ್ಪಾಸಿಕೇ ತಥಾ । ಮಧ್ಯೇ ಪಞ್ಚಪಲಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇ ತು ತ್ರಿಪಲಾ ಮತಾ ।। ೨೫೮.

ಕಂಬಳಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಗೆ ನೂರು ಪಾಲಿಗೆ ಹತ್ತು ಪಾಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ; ಮಧ್ಯಮ ಗುಣಕ್ಕೆ ಐದು ಪಾಲ; ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಪಾಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಮ್ಮಿಕೇ ರೋಮಬದ್ಧೇ ಚ ತ್ರಿಂಶದ್ಭಾಗಃ ಕ್ಷಯೋ ಮತಃ । ನ ಕ್ಷಯೋ ನ ಚ ವೃದ್ಧಿಸ್ತು ಕೌಶೇಯೇ ವಲ್ಕಲೇಷು ಚ ।। ೨೫೮.

ಚರ್ಮ ಅಥವಾ ಕೂದಲು ಜೋಡಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಮೂವತ್ತೊಂದನೇ ಭಾಗ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ತೊಗಲು ಬಟ್ಟೆಗೆ ನಷ್ಟವೂ ಇಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚಳವೂ ಇಲ್ಲ.

ದೇಶಂ ಕಾಲಞ್ಚ ಭೋಗಞ್ಚ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ನಷ್ಟೇ ಬಲಾಬಲಮ್ । ದ್ರವ್ಯಾಣಆಂ ಕುಶಲಾ ಬ್ರುಯುರ್ಯದ್ದಾಪ್ಯಮಸಂಶಯಮ್ ।। ೨೫೮.

ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ತಜ್ಞರು ಯಾವಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು.

ಬಲಾದ್ದಾಸೀಕೃತಶ್ಚೌರೈರ್ವಿಕ್ರೀತಶ್ಚಾಪಿ ಮುಚ್ಯತೇ । ಸ್ವಾಮಿಪ್ರಾಣಪದೋ ಭಕ್ತತ್ಯಾಗಾತ್ತನ್ನಿಷ್ಕ್ರಯಾದಪಿ ।। ೨೫೮.

ಕಳ್ಳರಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ದಾಸನಾಗಿದ್ದವನು ಅಥವಾ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟವನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು; ಮಾಲೀಕನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ಅಥವಾ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಅವನನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಪ್ರವ್ರಜ್ಯಾವಸಿತೋ ರಾಜ್ಞಾ ದಾಸ ಆಮರಣಾನ್ತಿಕಃ । ವರ್ಣಾನಾಮಾನುಲೋಭ್ಯಂನ ದಾಸ್ಯಂ ನ ಪ್ರತಿಲೋಮತಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ದಾಸನಾಗಿದ್ದಾನೋ, ಅವನು ರಾಜನ ಆದೇಶದಿಂದ ಜೀವಮಾನ ದಾಸನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಜಾತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅಥವಾ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಬಾರದು.

ಕೃತಶಿಲ್ಪೋಪಿ ನಿವಸೇತ್ ಕೃತಕಾಲಂ ಗುರೋರ್ಗೃಹೇ । ಅನ್ತೇವಾಸೀ ಗುರುಪ್ರಾಪ್ತಭೋಜನಸ್ತತ್‌ಫಲಪ್ರದಃ ।। ೨೫೮.

ಕಲಿಕೆ ಮುಗಿಸಿದರೂ, ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಗುರುನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಕಾಲವರೆಗೆ ಉಳಿಯಬೇಕು; ಅವನು ಗುರುನಿಂದ ಊಟವನ್ನು ಪಡೆದು, ಫಲವಾಗಿ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

ರಾಜಾ ಕೃತ್ವಾ ಪುರೇ ಸ್ಥಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ್ನ್ಯಸ್ಯ ತತ್ರ ತು । ತ್ರೈವಿದ್ಯಂ ವೃತ್ತಿಮದ್‌ಬ್ರೂಯಾತ್ ಸ್ವಧರ್ಮ್ಮಃ ಪಾಲ್ಯತಾಮಿತಿ ।। ೨೫೮.

ರಾಜನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ, ಜೀವನೋಪಾಯವಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೇಮಿಸಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

ನಿಜಧರ್ಮ್ಮಾವಿರೋಧೇನ ಯಸ್ತು ಸಾಮಯಿಕೋ ಭವೇತ್ । ಸೋಪಿ ಯತ್ನೇನ ಸಂರಕ್ಷ್ಯೋ ಧರ್ಮೋ ರಾಜಕೃತಶ್ಚ ಯಃ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸದೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೋ, ರಾಜನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಗಣದ್ರವ್ಯಂ ಹರೇದ್ಯಸ್ತು ಸಂವಿದಂ ಲಙ್ಘಯೇಚ್ಚ ಯಃ । ಸರ್ವಸ್ವಹರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ತಂ ರಾಷ್ಟ್ರದ್ವಿಪ್ರವಾಸಯೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಸಮುದಾಯದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ದುರೂಪಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಾಜನು ವಶಪಡಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು.

ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ವಚನಂ ಸರ್ವೈಃ ಸಮೂಹಹಿತವಾದಿಭಿಃ । ಯಸ್ತತ್ರ ವಿಪರೀತಃ ಸ್ಯಾತ್ಸ ದಾಪ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಂ ದಮ್ಮ ।। ೨೫೮.

ಸಭೆಯ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲರೂ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಮೊದಲಿಗೆ ದಂಡವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮೂಹಕಾರ್ಯ್ಯಪ್ರಹಿತೋ ಯಲ್ಲಭೇತ್ತತ್ತದರ್ಪಯೇತ್ । ಏಕಾದಶಗುಣಂ ದಾಪ್ಯೋ ಯದ್ಯಸೌ ನಾರ್ಪಯೇತ್ ಸ್ವಯಮ್ ।। ೨೫೮.

ಸಭೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡವನು ಏನು ಪಡೆದರೂ ಅದನ್ನು ಸಭೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ತಾನೇ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಹನ್ನೊಂದರಷ್ಟು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ವೇದಜ್ಞಾಃ ಶುಚಯೋಽಲುಬ್ಧಾ ಭವೇಯುಃ ಕಾರ್ಯಚಿನ್ತಕಾಃ । ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ವಚನಂ ತೇಷಾ ಸಮೂಹಹಿತವಾದಿನಾಂ ।। ೨೫೮.

ವೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು, ಲೋಭವಿಲ್ಲದವರು ಸಭೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಸಭೆಯ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರೇಣಿನೈಗಮಪಾಖಣ್ಡಿಗಣಾನಾಮಪ್ಯಯಂ ವಿಧಿಃ । ಭೇದಞ್ಚೈಷಾಂ ನೃಪೋ ರಕ್ಷಏತ್ ಪೂರ್ವವೃತ್ತಿಞ್ಚ ಪಾಲಯೇತ್ ।। ೨೫೮.

ಈ ನಿಯಮವು ವೃತ್ತಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಬೇರೆ ಮತದವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಂಪುಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜನು ಅವರ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು.

ಗೃಹೀತವೇತನಃ ಕರ್ಮ್ಮ ತ್ಯಜನ್ ದ್ವಿಗುಣಮಾವಹೇತ್ । ಅಗೃಹೀತೇ ಸಮಂ ದಾಪ್ಯೋ ಭೃತ್ಯೈ ರಕ್ಷ್ಯ ಉಪಸ್ಕರಃ ।। ೨೫೮.

ವೇತನ ಪಡೆದವನು ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರೆ ಅವನು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ವೇತನ ಪಡೆಯದೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಸಮಾನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕನು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ದಾಪ್ಯಸ್ತು ದಶಮಂ ಭಾಗಂ ಬಾಣಿಜ್ಯಪಶುಸಸ್ಯತಃ । ಅನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಭೃತಿಂ ಯಸ್ತು ಕಾರಯೇತ್ಸ ಮಹೀಕ್ಷಇತಾ ।। ೨೫೮.

ವ್ಯಾಪಾರ, ಜಾನುವಾರು ಅಥವಾ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಲಾಭವಾದಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ವೇತನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ರಾಜನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು.

ದೇಶಂ ಕಾಲಞ್ಚ ಯೋಽತೀಯಾತ್ ಕರ್ಮ್ಮ ಕುರ್ಯ್ಯಾಚ್ಚ ಯೋಽನ್ಯಥಾ । ತತ್ರ ತು ಸ್ವಾಮಿನಶ್ಛನ್ದೋಽಧಿಕಂ ದೇಯಂ ಕೃತೇಽಧಿಕೇ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಕಾಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡಬೇಕು.

ಯೋ ಯಾವತ್ ಕುರುತೇ ಕರ್ಮ್ಮ ತಾವತ್ತಸ್ಯ ತು ವೇತನಮ್ । ಉಭಯೋರಪ್ಯಸಾಧ್ಯಞ್ಚೇತ್ ಸಾಧ್ಯೇ ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ಯಥಾಶ್ರುತಮ್ ।। ೨೫೮.

ಯಾವಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಆಷ್ಟರಷ್ಟು ವೇತನಕ್ಕೆ ಅವನು ಅರ್ಹನು. ಎರಡೂ ಪಕ್ಕದವರು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ವಿಚಾರಣೆ ಕೇಳಿದಂತೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು.

ಅರಾಜದೈವಿಕನ್ನಷ್ಟಂ ಭಾಣ್ಡಂ ದಾಪ್ಯಸ್ತು ವಾಹಕಃ । ಪ್ರಸ್ಥಾನವಿಘ್ನಕೃಚ್ಚೈವ ಚಪ್ರದಾಪ್ಯೋ ದ್ವಿಗುಣಾಂ ಭೃತಿಮ್ ।। ೨೫೮.

ರಾಜನ ಅಥವಾ ದೈವಿಕ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಸರಕು ನಷ್ಟವಾದರೆ ಸಾಗಣೆದಾರನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಯಾಣ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ಎರಡುಪಟ್ಟು ವೇತನ ಕೊಡಬೇಕು.

ಪ್ರಕಾನ್ತೇ ಸಪ್ತಮಂ ಭಾಗಂ ಚತುರ್ಥಂ ಪಥಿ ಸಂತ್ಯಜನ್ । ಭೃತಿಮರ್ದ್ಧಪಥೇ ಸರ್ವ್ವಾಂ ಪ್ರದಾಪ್ಯಸ್ತ್ಯಾಜಕೋಪಿ ಚ ।। ೨೫೮.

ಪ್ರಯಾಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅರ್ಧ ವೇತನ, ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು, ಬಿಟ್ಟವನೂ ಕೂಡ.

ಗ್ಲಹೇ ಶತಿಕವೃದ್ಧೇಸ್ತು ಸಭಿಕಃ ಪಞ್ಚಕಂ ಶತಂ । ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್‌ಧೂರ್ತ್ತಕಿತವಾದಿತರಾದ್ದಶಕಂ ಶತಂ ।। ೨೫೮.

ಜುಗಾರಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವನಿಂದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷನು ನೂರರಲ್ಲಿ ಐದು ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೋಸಗಾರ ಅಥವಾ ಜುಗಾರಿ ಅಥವಾ ಇತರರಿಂದ ನೂರರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಸ ಸಮ್ಯಕ್‌ಪಾಲಿತೋ ದದ್ಯಾದ್ರಜ್ಞೇ ಭಾಗಂ ಯಥಾಕೃತಂ । ಜಿತಮುದ್‌ಗ್ರಾಹಯೇಜ್ಜೇತ್ರೇ ದದ್ಯಾತ್ಸತ್ಯಂ ವಚಃ ಕ್ಷಮೀ ।। ೨೫೮.

ಸರಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆತವನು ರಾಜನಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಗೆದ್ದವನು ಲಾಭವನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಂತನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಪ್ತೇ ನೃಪತಿನಾ ಭಾಗೋ ಪ್ರಸಿದ್ಧೇ ಧೂರ್ತ್ತಮಣ್ಡಲೇ । ಜಿತಂ ಸಶಭಿಕೇ ಸ್ಥಾನೇ ದಾಪಯೇದನ್ಯಥಾ ನ ತು ।। ೨೫೮.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜುಗಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಗೆದ್ದವನು ಅದನ್ನು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷನಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ದ್ರಷ್ಟಾರೋ ವ್ಯವಹಾರಾಣಾಂ ಸಾಕ್ಷಿಣಶ್ಚ ತ ಏವ ಹಿ । ರಾಜ್ಞಾ ಸಚಿಹ್ನಾ ನಿರ್ವಾಸ್ಯಾಃ ಕೂಟಾಕ್ಷೋಪಧಿದೇವಿನಃ ।। ೨೫೮.

ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದವರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು. ಕಪಟ ಜುಗಾರಿ, ಮೋಸಗಾರರು ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುವವರನ್ನು ರಾಜನು ಗುರುತುಹಾಕಿ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು.

ದ್ಯೂತಮೇಕಮುಖಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ತಸ್ಕರಜ್ಞಾನಕಾರಣಾತ್ । ಏಷ ಏವ ವಿಧಿರ್ಜ್ಞೇಯಃ ಪ್ರಾಣಿದ್ಯೂತೇ ಸಮಾಹ್ವಯೇ ।। ೨೫೮.

ಚೋರರು ಮತ್ತು ಮೋಸಗಾರರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಜುಗಾರಿ ಆಟವನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆಯೇ ನಡೆಸಬೇಕು. ಇದೇ ನಿಯಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜುಗಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯಾನ್ಯಥಾ ಸ್ತೋತ್ರೈರ್ನ್ಯೂನಾಙ್ಗೇನ್ದ್ರಿಯರೋಗಿಣಾಂ । ಕ್ಷೇಪಂ ಕರೋತಿ ಚೇದ್ದಣ್ಡ್ಯಃ ಪಣಾನರ್ದ್ಧತ್ರಯೋದಶ ।। ೨೫೮.

ಯಾರು ಅಂಗವಿಕಲರು ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ದುರ್ಬಲರು ಎಂಬವರನ್ನು ನಿಜವಾಗಲಿ ಸುಳ್ಳಾಗಲಿ ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ಅರ್ಧ ಪಣಗಳಷ್ಟು ದಂಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕು.

ಅಭಿಗನ್ತಾಸ್ಮಿ ಭಗಿನೀಮ್ಮಾತರಂ ವಾ ತವೇತಿ ಚ । ಶಪನ್ತಂ ದಾಪಯೇದ್ರಾಜಾ ಪಞ್ಚವಿಶತಿಕಂ ದಮಂ ।। ೨೫೮.

"ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಶಪಥ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ, ರಾಜನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ನಾಣ್ಯಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಅರ್ದ್ಧೋಽಧಮೇಷು ದ್ವಿಗುಣಃ ಪರಸ್ತ್ರೀಷೂತ್ತಮೇಷು ಚ । ದಣ್ಡಪ್ರಣಯನಂ ಕ್ಕಾಯ್ಯ ವರ್ಣಜಾತ್ಯುತ್ತರಾಧರೈಃ ।। ೨೫೮.

ಕೆಳ ವರ್ಣದವರಿಗೆ ಅರ್ಧ ದಂಡ, ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಎರಡುಪಟ್ಟು, ಅತ್ಯುನ್ನತ ವರ್ಣದವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಎರಡುಪಟ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ದಂಡವನ್ನು ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು.