ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ತುಲಾಗ್ನ್ಯಾಪೋ ವಿಷಂ ಕೋಷೋ ದಿವ್ಯಾನೀಹ ವಿಶುದ್ಧಯೇ । ಮಹಾಭಿಯೋಗೇಷ್ವೇತಾನಿ ಶೀರ್ಷಕಸ್ಥೇಽಭಿಯೋಕ್ತರಿ ।। ೨೫೫.

ತೂಗು, ಬೆಂಕಿ, ನೀರು, ವಿಷ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಎಂಬ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಆರೋಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆರೋಪಿಸುವವನು ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿರುವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ರುಚ್ಯಾ ವಾನ್ಯತರಃ ಕುರ್ಯ್ಯಾದಿತರೋ ವರ್ತ್ತಯೇಚ್ಛಿರಃ । ವಿನಾಪಿ ಶೀರ್ಷಕಾತ್ ಕುರ್ಯ್ಯಾನ್ನೃಪದ್ರೋಹೇಽಥ ಪಾತಕೇ ।। ೨೫೫.

ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಇಚ್ಛೆಯೋ ಅವನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು, ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ತಲೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪರೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ರಾಜದ್ರೋಹ ಅಥವಾ ಭಾರೀ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ನಾಸಹಸ್ರಾದ್ಧರೇತ್ ಫಾಲಂ ನ ತುಲಾನ್ನ ವಿಷನ್ತಥಾ । ನೃಪಾರ್ಥೇಷ್ವಭಿಯೋಗೇಷು ವಹೇಯುಃ ಶುಚಯಃ ಸದಾ ।। ೨೫೫.

ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೂಗು, ಹಾಲುಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ವಿಷ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಬಾರದು. ರಾಜಕಾರ್ಯದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಶುದ್ಧರಾದವರೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕು.

ಸಹಸ್ರಾರ್ಥೇ ಲುಲಾದೀನಿ ಕೋಷಮಲ್ಪೇಽಪಿ ದಾಪಯೇತ್ । ಶತಾರ್ದ್ಧಂ ದಾಪಯೇಚ್ಛುದ್ಧಮಶುದ್ಧೋ ದಣ್ಡಭಾಗ ಭವೇತ್ ।। ೨೫೫.

ಸಾವಿರದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತೂಗು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊತ್ತಕ್ಕೂ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಐವತ್ತಿನ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧನಾದವನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕು, ಅಶುದ್ಧನಾದವನು ದಂಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕು.

ಸಚೇಲಸ್ನಾತಮಾಹೂಯ ಸೂರ್ಯ್ಯೋದಯ ಉಪೋಷಿತಮ್ । ಕಾರಯೇತ್ಸರ್ವದಿವ್ಯಾನಿ ನೃಪಬ್ರಾಹ್ಮಣಸನ್ನಿಧೌ ।। ೨೫೫.

ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಸೂರ್ಯೋದಯದ ವೇಳೆ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಕರೆಯಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರಾಜ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕು.

ತುಲಾ ಸ್ತ್ರೀಬಾಲವೃದ್ಧಾನ್ಧಪಙ್ಗುಬ್ರಾಹ್ಮಣರೋಗಿಣಾಂ । ಅಗ್ನಿರ್ಜ್ಜಲಂ ವಾ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಯವಾಃ ಸಪ್ತ ವಿಷಸ್ಯ ವಾ ।। ೨೫೫.

ಮಹಿಳೆ, ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು, ಕುರುಡು, ಲಂಗಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತೂಗು ಪರೀಕ್ಷೆ; ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಅಥವಾ ನೀರು; ಅಥವಾ ಏಳು ಯವದಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿಷ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ತುಲಾಧಾರಣವಿದ್ವದ್ಭಿರಭಿಯುಕ್ತಸ್ತುಲಾಶ್ರಿತಃ । ಪ್ರತಿಮಾನಸಮೀಭೂತೋ ರೇಖಾಂ ಕೃತ್ವಾವತಾರಿತಃ ।। ೨೫೫.

ತೂಗು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ತೂಗಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಸಮತೂಕಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಗುರುತು ಹಾಕಿ, ತೂಗನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಬೇಕು.

ಆದಿತ್ಯಚನ್ದ್ರಾವನಿಲೋಽನಲಶ್ಚ ದ್ಯೌರ್ಭೂಮಿರಾಪೋ ಹೃದಯಂ ಯಮಶ್ಚ । ಅಹಶ್ಚ ರಾತ್ರಿಸ್ಚ ಉಭೇ ಚ ಸನ್ಧ್ಯೇ ಧರ್ಮ್ಮಶ್ಚ ಜಾನಾತಿ ನರಸ್ಯ ವೃತ್ತಮ್ ।। ೨೫೫.

ಸೂರ್ಯನು, ಚಂದ್ರನು, ಗಾಳಿ, ಬೆಂಕಿ, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಹೃದಯ, ಯಮನು, ಹಗಲು, ರಾತ್ರಿ, ಎರಡೂ ಸಂಧ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನುಷ್ಯನ ನಡೆನುಡಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ತ್ವಂ ತುಲೇ ಸತ್ಯಧಾಮಾಸಿ ಪುರಾ ದೇವೈವಿನಿರ್ಮಿತಾ । ಸತ್ಯಂ ವದಸ್ವ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಸಂಶಯಾನ್ಮಾಂ ವಿಮೋಚಯ ।। ೨೫೫.

ನೀನು ಸತ್ಯದ ನೆಲೆ, ದೇವತೆಗಳು ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತೂಗುತಕ್ಕಡಿ, ಸುಂದರಿಯೇ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ನನ್ನ ಅನುಮಾನವನ್ನು ನೀನು ದೂರಮಾಡು.

ಯದ್ಯಸ್ಮಿ ಪಾಪಕೃನ್ಮಾತಸ್ತತೋ ಮಾಂ ತ್ವಮಧೋ ನಯ । ಶುದ್ಧಶ್ಚೇದ್‌ಗಮಯೋದ್‌ರ್ಧ್ವಮ್ಮಾಂ ತುಲಾಮಿತ್ಯಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ್ ।। ೨೫೫.

ತಾಯಿ, ನಾನು ಪಾಪಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸು; ನಾನು ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು—ಇಂತಿ ತೂಗುತಕ್ಕಡಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.

ಕರೌ ವಿಮೃದಿತವ್ರೀಹೇರ್ಲಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ತತೋ ನ್ಯಸೇತ್ । ಸಪ್ತಾಶ್ವತ್ಥಸ್ಯ ಪತ್ರಾಣಿ ತಾವತ್ ಸೂತ್ರೇಣ ವೇಷ್ಟಯೇತ್ ।। ೨೫೫.

ಹತ್ತಿದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ, ನಂತರ ಆ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ಏಳು ಅಶ್ವತ್ಥದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು.

ತ್ವಮೇವ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಮನ್ತಶ್ಚರಸಿ ಪಾವಕ । ಸಾಕ್ಷಿವತ್ ಪುಣ್ಯಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಬ್ರೂಹಿ ಸತ್ಯಙ್ಕರೇ ಮಮ ।। ೨೫೫.

ಪಾವಕನೆ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೊಳಗೂ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ; ಪುಣ್ಯ, ಪಾಪಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ನನಗಾಗಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು.

ತಸ್ಯೇತ್ಯುಕ್ತವತೋ ಲೌಹಂ ಪಶ್ಚಾಶತ್‌ಪಲಿಕಂ ಸಮಮ್ । ಅಗ್ನಿವರ್ಣಂ ನ್ಯಸೇತ್ ಪಿಣ್ಡಂ ಹಸ್ತಯೋರುಭಯೋರಪಿ ।। ೨೫೫.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಐವತ್ತು ಪಲ ತೂಕದ ಕಬ್ಬಿಣದ ತುಂಡನ್ನು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಸಮವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.

ಸ ತಮಾದಾಯ ಸಪ್ತೈವ ಮಣ್ಡಲಾನಿ ಶನೈರ್ವ್ರಜೇತ್ । ಷೋಡ಼ಶಙ್ಗುಲಕಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಮಣ್ಡಲಂ ತಾವದನ್ತರಮ್ ।। ೨೫೫.

ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಏಳು ವೃತ್ತಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ದಾಟಬೇಕು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೃತ್ತವೂ ಹದಿನಾರು ಬೆರಳಷ್ಟು ದೂರ ಇರಬೇಕು.

ಮುಕ್ತ್ವಾಗ್ನಿಂ ಮೃದಿತವ್ರೀಹಿರದಗ್ಧಃ ಶುದ್ಧಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಅನ್ತರಾ ಪತಿತೇ ಪಿಣ್ಡೇ ಸನ್ದೇಹೇ ವಾ ಪುನರ್ಹರೇತ್ ।। ೨೫೫.

ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿದ ಅಕ್ಕಿ ಸುಡದೆ ಉಳಿದರೆ, ಅವನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಡು ಬಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಂಶಯವಾದರೆ, ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪವಿತ್ರಾಣಾಂ ಪವಿತ್ರ ತ್ವಂ ಶೋಧ್ಯಂ ಶೋಧಯ ಪಾವಕ। ಸತ್ಯೇನ ಮಾಭಿರಕ್ಷಸ್ವ ವರುಣೇತ್ಯಭಿಶಸ್ತಕಮ್ ।। ೨೫೫.

ಪಾವಕನೆ, ಪವಿತ್ರರಲ್ಲಿ ನೀನು ಪವಿತ್ರನು; ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು; ಸತ್ಯದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ವರుణನೆಂದು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.

ನಾಭಿದಘ್ನೋದಕಸ್ಥಸ್ಯ ಗೃಹೀತ್ವೋರೂ ಜಲಂ ವಿಶೇತ್ । ಸಮಕಾಲಮಿಷುಂ ಮುಕ್ತಮಾನೀಯಾದ್ಯೋ ಜವೀ ನರಃ ।। ೨೫೫.

ನಾಭಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ತೊಡೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು, ವೇಗಿಯಾದವನು ಅದನ್ನು ತಂದುಕೊಡಬೇಕು.

ಯದಿ ತಸ್ಮಿನ್ನಿಮಗ್ನಾಙ್ಗಂ ಪಶ್ಯೇಚ್ಚೇಚ್ಛುದ್ಧಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ತ್ವಂ ವಿಷ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರ ಸತ್ಯಧರ್ಮೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ।। ೨೫೫.

ಅವನ ದೇಹ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ನೀನು ವಿಷ, ಬ್ರಹ್ಮಣನ ಮಗ, ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

ತ್ರಾಯಸ್ವಾಸ್ಮಾದಭೀಶಾಪಾತ್ ಸತ್ಯೇನ ಭವ ಮೇಽಮೃತಮ್ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ವಿಷಂ ಶಾರ್ಙ್ಗ ಭಕ್ಷಯೇದ್ಧಿಮಶೈಲಜಂ ।। ೨೫೫.

ಈ ಶಾಪದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು; ಸತ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಅಮೃತನಾಗಲಿ; ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶಾರಂಗನೆ, ಹಿಮಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ವಿಷವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಯಸ್ಯ ವೇಗೈರ್ವಿನಾ ಜೀರ್ಣಂ ಶುದ್ಧಿಂ ತಸ್ಯ ವಿನಿರ್ದ್ದಿಶೇತ್ । ದೇವಾನುಗ್ರಾನ್ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಚ್ಯ ತತ್ಸ್ನಾನೋದಕಮಾಹರೇತ್ ।। ೨೫೫.

ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಕೆಡುಕು ಆಗದೆ ಅದು ಜೀರ್ಣವಾದರೆ, ಅವನನ್ನು ಶುದ್ಧನೆಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು; ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ತರುವನು.

ಸಂಶ್ರಾವ್ಯ ಪಾಯಯೇತ್ತಸ್ಮಾಜ್ಜಲಾತ್ತು ಪ್ರಸೃತಿತ್ರಯಮ್ । ಆಚತುರ್ದ್ದಶಮಾದಹ್ನೋ ಯಸ್ಯ ನೋ ರಾಜದೈವಿಕಮ್ ।। ೨೫೫.

ಅದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಆ ನೀರನ್ನು ಮೂರು ಸಲ ಕುಡಿಯಬೇಕು; ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದವರೆಗೆ ರಾಜ ಅಥವಾ ದೇವರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯವಾಗದಿದ್ದರೆ—

ವ್ಯಸನಂ ಜಾಯತೇ ಘೋರಂ ಸ ಶುದ್ಧಃ ಸ್ಯಾದಸಂಶಯಮ್ । ಸತ್ಯವಾಹನಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಗೋಬೀಜಕನಕಾನಿ ಚ ।। ೨೫೫.

ಯಾವುದೇ ಭಯಾನಕ ವಿಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಶುದ್ಧನು; ಸತ್ಯದ ಆಯುಧಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನ—

ದೇವತಾಗುರುಪಾದಾಶ್ಚ ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತ್ತಕೃತಾನಿ ಚ । ಇತ್ಯೇತೇ ಸುಕರಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಶಪಥಾಃ ಸ್ವಲ್ಪಸಂಶಯೇ ।। ೨೫೫.

ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳ ಪಾದಗಳು, ಹೋಮ ಮತ್ತು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು—ಇವು ಸಣ್ಣ ಸಂಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾದ ಪ್ರಮಾಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಸೀಗ್ನೋ ವಿವಾದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಸಾಮನ್ತಾಃ ಸ್ಥವಿರಾ ಗಣಾಃ ಗೋಪಾಃ ಸೀಮಾಕೃಷಾಣಾ ಯೇ ಸರ್ವೇ ಚ ವನಗೋಚರಾಃ ।। ೨೫೭.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಭೂಮಿ ಸಂಬಂಧದ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ, ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು, ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವವರು, ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಿದವರು ಮತ್ತು ಕಾಡು, ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ಎಲ್ಲರೂ—

ನಯೇಯುರೇತೇ ಸೀಮಾನಂ ಸ್ಥಲಾಙ್ಗಾರತುಷದ್ರುಮೈಃ । ಸೇತುವಲ್ಮೀಕನಿಮ್ನಾಸ್ಥಿಚೈತ್ಯಾದ್ಯೈರುಪಲಕ್ಷಿತಾಮ್ ।। ೨೫೭.

ಇವರು ಭೂಮಿಯ ಗಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು; ಅದು ಮಣ್ಣು, ಬೂದಿ, ಹುಲ್ಲು, ಮರಗಳು, ಕಟ್ಟೆಗಳು, ಪಿಟ್ಟೆಗಳು, ಗುಂಡಿಗಳು, ಶಿಲಾಸ್ಮಾರಕಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು.

ರಕ್ತಸ್ರಗ್ವಸನಾಃ ಸೀಮಾನ್ನಯೇಯುಃ ಕ್ಷಿತಿಧಾರಿಣಃ ।। ೨೫೮.

ಕೆಂಪು ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದವರು, ಭೂಮಿಯ ರಾಜರೆ, ಗಡಿಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಬೇಕು.

ಅನೃತೇ ತು ಪೃಥಗ್ದಣ್ಡ್ಯಾ ರಾಜ್ಞಾ ಮಧ್ಯಮಸಾಹಸಮ್ । ಅಭಾವೇ ಜ್ಞಾತೃಚಿಹ್ನಾನಾಂ ರಾಜಾ ಸೀಮ್ನಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತಕಃ ।। ೨೫೮.

ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರಾಜನಿಂದ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕು. ಗಡಿಯ ಗುರುತು ಹೇಳುವವರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ರಾಜನೇ ಗಡಿಯ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಆರಾಮಾಯತನಗ್ರಾಮನಿಪಾನೋದ್ಯಾನವೇಶ್ಮಸು । ಏಷ ಏವ ವಿಧಿರ್ಜ್ಞೇಯೋ ವರ್ಷಾಗ್ವುಪ್ರವಹೇಷು ಚ ।। ೨೫೮.

ತೋಟ, ದೇವಾಲಯ, ಹಳ್ಳಿ, ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿ, ಉದ್ಯಾನ, ಮನೆ ಮತ್ತು ಮಳೆ ನೀರಿನ ಹರಿವು—ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಇದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಮರ್ಯ್ಯಾದಾಯಾಃ ಪ್ರಭೇದೇಷು ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಹರಣೇ ತಥಾ । ಮರ್ಯ್ಯಾದಾಯಾಶ್ಚ ದಣ್ಡ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರಧಮೋತ್ತಮಮಧ್ಯಮಾಃ ।। ೨೫೮.

ಗಡಿಯ ಭೇದ ಅಥವಾ ಭೂಮಿ ಕಳವು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಗಡಿಯ ಮೆರಗು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ, ಮಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.