ಉದ್ಧೂತಮವಧೂತಞ್ಚ ಸವ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಮೇವ ಚ । ಅನಾಲಕ್ಷಿತವಿಸ್ಫೋಟೌ ಕರಾಲೇನ್ದ್ರಮಹಾಸಖೌ ।। ೨೫೨.
ಆಗಾಗ 흔ಿಸುವುದು, ಎಡಕ್ಕೆ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು, ಕಾಣದಂತೆ ಸಿಡಿಯುವುದು, ಗಜದ ಕೈಯಂತೆ ಭಾರೀ ಹೊಡೆತಗಳು—
ವಿಕರಾಲನಿಪಾತೌ ಚ ವಿಭೀಷಣಭಯಾನಕೌ । ಸಮಗ್ರಾರ್ದ್ಧತೀಯಾಂಶಪಾದಪಾದಾರ್ದ್ಧವಾರಿಜಾಃ ।। ೨೫೨.
ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಬೀಳುವುದು, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು, ಸಂಪೂರ್ಣ, ಅರ್ಧ, ಮೂರನೇ ಭಾಗ, ಹಾಗೂ ಕಮಲದ ಆಕಾರದ ಕಾಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳು—
ಪ್ರಾತ್ಯಾಲೀಢಮಥಾಲೀಢಂ ವರಾಹಂ ಲುಲಿತನ್ತಥಾ । ಇತಿ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತೋ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಖಡ್ಗಚರ್ಮವಿಧೌ ರಣೇ ।। ೨೫೨.
ಹಿಂದಕ್ಕೆ ನೆಟ್ಟಗಿರುವುದು, ಮುಂದೆ ನೆಟ್ಟಗಿರುವುದು, ವರಾಹದಂತೆ, ತಿರುಗುವುದು—ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಮுப்பತ್ತೆರಡು ವಿಧಗಳನ್ನು ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಕವಚದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಪರವೃತ್ತಮಪಾವೃತ್ತಂ ಗೃಹೀತಂ ಲಘುಸಞ್ಜ್ಞಿತಂ । ಊದ್ರ್ಧ್ವಾತ್ ಕ್ಷಇಪ್ತಮಧಃ ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಸನ್ಧಾರಿತವಿಧಾರಿತಂ ।। ೨೫೨.
ಹಿಂದೆ ತಿರುಗುವುದು, ಮುನ್ನಡೆದುವುದು, ಹಿಡಿಯುವುದು, ತ್ವರಿತ ಚಲನೆ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುವುದು, ಕೆಳಗೆ ಎಸೆಯುವುದು, ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು—
ಶ್ಯೇನಪಾತಂ ಗಜಪಾನಂ ಗ್ರಾಹಗ್ರಾಹ್ಯನ್ತಥೈವ ಚ । ಏವಮೇಕಾದಶವಿಧಾ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಪಾಶವಿಧಾ ರಣಾಃ ।। ೨೫೨.
ಗಿಡುಗದಂತೆ ಬೀಳುವುದು, ಆನೆಯ ಕುಡಿಯುವುದು, ಮೊಸಳೆಯ ಹಿಡಿತ—ಹೀಗೆ ಹನ್ನೊಂದು ವಿಧದ ಪಾಶದ ಯುದ್ಧಕಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಋಜ್ವಾಯತಂ ವಿಶಾಲಞ್ಚ ತಿರ್ಯ್ಯಗ್ಭ್ರಾಮಿತಮೇವ ಚ । ಪಞ್ಚಕರ್ಮ ವಿನಿರ್ದ್ದಿಷ್ಟಂ ವ್ಯಸ್ತೇ ಪಾಶೇ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ।। ೨೫೨.
ನೆಟ್ಟಗೆ, ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ತಿರಚಾಗಿ, ಸುತ್ತುವಂತೆ—ಹೀಗೆ ಐದು ವಿಧದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾಶವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ ಮಹಾತ್ಮರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಛೇದನಂ ಭೇದನಂ ಪಾತೋ ಭ್ರಮಣಂ ಶಯನಂ ತಥಾ । ವಿಕರ್ತ್ತನಂ ಕರ್ತ್ತನ಼ಞ್ಚ ಚಕ್ರಕರ್ಮೇದಮೇವ ಚ ।। ೨೫೨.
ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ವಿಭಜಿಸುವುದು, ಬೀಳಿಸುವುದು, ಸುತ್ತಿಸುವುದು, ಮಲಗುವುದು, ತುಂಡುಮಾಡುವುದು, ಚಕ್ರದಂತೆ ತಂತ್ರ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳು.
ಆಸ್ಫೋಟಃ ಕ್ಷ್ವೇಡನಂ ಭೇದಸ್ತ್ರಾಸಾನ್ದೋಲಿತಕೌ ತಥಾ । ಶೂಲಕರ್ಮಾಣಿ ಜಾನೀಹಿ ಷಷ್ಠಮಾಘಾತಸಞ್ಜ್ಞಿತಂ ।। ೨೫೨.
ಅಡಿಗೆ ಹಾಕುವುದು, ಸೀಳುವುದು, ವಿಭಜಿಸುವುದು, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು, ಆಮೂಲೆ ತೂಗುವುದು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಶೂಲದ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಆರನೆಯದು ಹೊಡೆಯುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೃಷ್ಟಿಘಾತಂ ಭುಜಾಘಾತಂ ಪಾರ್ಶ್ವಘಾತಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಋಜುಪಕ್ಷೇಷುಣಾ ಪಾತಂ ತೋಮರಸ್ಯ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ।। ೨೫೨.
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಕೈಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನೆಟ್ಟಗೆ ಬಾಣದಿಂದ ಬೀಳಿಸುವುದು, ತೋಮರದ ತಂತ್ರಗಳು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಹತಂ ವಿಪ್ರ ಗೋಮೂತ್ರಪ್ರಭೂತಙ್ಕಮಲಾಸನಂ । ತತೋರ್ದ್ಧಗಾತ್ರಂ ನಮಿತಂ ವಾಮದಕ್ಷಿಣಮೇವ ಚ ।। ೨೫೨.
ಹಿತ್ತಿರುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಗೋಮೂತ್ರ, ಬಹಳವಾದುದು, ಕಮಲಾಸನ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ ದೇಹ, ವಂಶದಂತೆ, ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ—
ಆವೃತ್ತಞ್ಚ ಚಪರಾವೃತ್ತಂ ಪಾದೋದ್ಧತಮವಪ್ಲುತಂ । ಹಂಸಮರ್ದ್ದಂ ವಿಮರ್ದಞ್ಚ೩ ಗದಾಕರ್ಮ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ।। ೨೫೨.
ತಿರುಗುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿತಿರುಗುವುದು, ಕಾಲು ಎತ್ತುವುದು, ಹಾರುವುದು, ಹಂಸನು ಒತ್ತುವುದು, ಒತ್ತುವುದು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಗದೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕರಾಲಮವಘಾತಞ್ಚ ದಂಶೋಪಪ್ಲುತಮೇವ ಚ । ಕ್ಷಿಪ್ತಹಸ್ತಂ ಸ್ಥಿತಂ ಶೂನ್ಯಂ ಪರಶೋಸ್ತು ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ ।। ೨೫೨.
ಭಯಾನಕ ಹೊಡೆತ, ಕಚ್ಚುವ ಹಾರಾಟ, ಕೈ ಎಸೆದು ಹೊಡೆಯುವುದು, ನಿಂತಿರುವುದು, ಖಾಲಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಪರಶುವಿನ ವಿಧಗಳು.
ತಾಡನಂ ಛೇದನಂ ವಿಪ್ರ ತಥಾ ಚೂರ್ಣನಮೇವ ಚ । ಮುದ್ಗರಸ್ಯ ತು ಕರ್ಮಾಣಿ ತಥಾ ಪ್ಲವನಘಾತನಂ ।। ೨೫೨.
ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದು, ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಪುಡಿಮಾಡುವುದು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಮುಡ್ಗರದ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಯುವಿಕೆಯೂ ಸಹ.
ಸಂ ಶ್ರಾನ್ತಮಥ ವಿಶ್ರಾನ್ತಂ ಗೋವಿಸರ್ಗಂ ಸುದುರ್ದ್ಧರಂ । ಭಿನ್ದಿಪಾಲಸ್ಯ ಕರ್ಮಾಣಿ ಲಗುಡಸ್ಯ ಚ ತಾನ್ಯಪಿ ।। ೨೫೨.
ದಣಿದಿರುವುದು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಗೋವನ್ನು ಬಿಡುವುದು, ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದುದು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಭಿಂಡಿಪಾಲ ಮತ್ತು ದಂಡದ ಕಾರ್ಯಗಳು.
ಅನ್ತ್ಯಂ ಮಧ್ಯಂ ಪರಾವೃತ್ತಂ ನಿದೇಶಾನ್ತಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ವಜ್ರಸ್ಯೈತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಲಗುಡಸ್ಯ ಚ ತಾನ್ಯಪಿ ।। ೨೫೨.
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕೊನೆದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವದು, ಹಿಂತಿರುಗಿದದು ಮತ್ತು ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವದು — ಇವುಗಳು ಗದೆಯೂ ಹಾಗೂ ಲಗುಡದ ಕಾರ್ಯಗಳು.
ಹರಣಂ ಛೇದನಂ ಘಾತೋ ಬಲೋದ್ಧಾರಣಮಾಯತಂ । ಕೃಪಾಣಕರ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ಪಾತನಂ ಸ್ಫೋಟನಂ ತಥಾ ।। ೨೫೨.
ಪಿಡಿದು, ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಕೊಲ್ಲುವುದು, ಬಲದಿಂದ ಎತ್ತುವುದು, ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು — ಇವುಗಳು ಖಡ್ಗದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಡೆಯುವುದು ಕೂಡ.
ತ್ರಾಸನಂ ರಕ್ಷಣಂ ಘಾತೋ ಬಲೋದ್ಧರಣಮಾಯತಮ್ । ಕ್ಷೇಪಣೀಕರ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ಯನ್ತ್ರಕರ್ಮೈತದೇವ ತು ।। ೨೫೨.
ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುವುದು, ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಕೊಲ್ಲುವುದು, ಬಲದಿಂದ ಎತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು — ಇವು ಕ್ಷೇಪಣಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಯಂತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ.
ಸನ್ತ್ಯಾಗಮವದಂಶಶ್ಚ ವರಾಹೋದ್ಧೂತಕಂ ತಥಾ । ಹಸ್ತಾವಹಸ್ತಮಾಲೀನಮೇಕಹಸ್ತಾವಹಸ್ತಕೇ ।। ೨೫೨.
ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು, ಕಚ್ಚುವುದು, ವರಾಹನಂತೆ ಎತ್ತಿ ಎಸೆಯುವುದು; ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದು, ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿಯುವುದು.
ದ್ವಿಹಸ್ತವಾಹುಪಾಶೇ ಚ ಕಟಿರೇಚಿತಕೋದ್ಗತೇ । ಉರೋಲಲಾಟಘಾತೇ ಚ ಭುಜಾವಿಧಮನನ್ತಥಾ ।। ೨೫೨.
ಎರಡು ಕೈ ಹಾಗೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆ ಹತ್ತಿರ ಎತ್ತುವುದು, ಎದೆ ಮತ್ತು ನೆತ್ತಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಭುಜಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದು.
ದ್ವಿಹಸ್ತವಾಹುಪಾಶೇ ಚ ಕಟಿರೇಚಿಕಕೋದ್ಗತೇ । ಗಾತ್ರಸಂಶ್ಲೇಷಣಂ ಶಾನ್ತಂ ತಥಾ ಗಾತ್ರವಿಪರ್ಯ್ಯಯಃ ।। ೨೫೨.
ಎರಡು ಕೈ ಹಾಗೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆ ಹತ್ತಿರ ಎತ್ತುವುದು, ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದು.
ಊದ್ರ್ಧ್ವಪ್ರ್ಹಾರಂ ಘಾತಞ್ಚ ಗೋಮೂತ್ರಂ ಸವ್ಯದಕ್ಷಿಣೇ । ಪಾರಕನ್ತಾರಕಂ ದಣ್ಡಂ೪ ಕರವೀರನ್ಧಮಾಕುಲಂ ।। ೨೫೨.
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಕೊಲ್ಲುವುದು, ಗೋಮೂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿ, ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ, ಅಡ್ಡ ದಾಟಲು ದಂಡ, ಕರವೀರ ದಂಡದಿಂದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವುದು.
ತಿರ್ಯ್ಯಗ್ಬನ್ಧಮಪಾಮಾರ್ಗಂ೫ ಭೀಮವೇಗಂ ಸುದರ್ಶನಂ । ಸಿಂಹಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಗಜಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಗರ್ದ್ದಭಾಕ್ರಾನ್ತಮೇವ ಚ ।। ೨೫೨.
ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುವುದು, ಅಪಾಮಾರ್ಗ ವಿಧಾನ, ಭಯಾನಕ ವೇಗ, ಸುದರ್ಶನ, ಸಿಂಹದ ಹಾರಿ, ಆನೆಯ ಹಾರಿ, ಮತ್ತು ಕತ್ತೆಯ ಹಾರಿ ಕೂಡ.
ಗದಾಕರ್ಮಾಣಿ ಜಾನೀಯಾನ್ನಿಯುದ್ಧಸ್ಯಾಥ ಕರ್ಮ ಚ । ಆಕರ್ಷಣಂ ವಿಕಷಞ್ಚ ಬಾಹೂನಾಂ ಮೂಲಮೇವ ಚ ।। ೨೫೨.
ಗದೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು: ಎಳೆಯುವುದು, ತಿರುಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಭುಜಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು.
ಗ್ರೀವಾವಿಪರಿವರ್ತ್ತಞ್ಚ ಪೃಷ್ಠಭಙ್ಗಂ ಸುದಾರುಣಂ । ಪರ್ಯ್ಯಾಸನವಿಪರ್ಯ್ಯಾಸೌ ಪಶುಮಾರಮಜಾವಿಕಂ ।। ೨೫೨.
ಕತ್ತೆ ತಿರುಗಿಸುವುದು, ಬೆನ್ನು ಮುರಿಯುವುದು — ಇದು ಬಹಳ ಭಯಾನಕ, ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದು, ಕುರಿ ಮತ್ತು ಆಡುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು.
ಪಾದಪ್ರಹಾರಮಾಸ್ಫೋಟಂ ಕಕಟಿರೇಚಿತಕನ್ತಥಾ । ಗಾತ್ರಶ್ಲೇಷಂ ಸ್ಕನ್ಧಗತಂ ಮಹೀವ್ಯಾಜನಮೇವ ಚ ।। ೨೫೨.
ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಒಡೆಯುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆ ಹತ್ತಿರ ಎತ್ತುವುದು, ದೇಹವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹಾರುವುದು ಮತ್ತು ನೆಲವನ್ನು ಒಡೆಯುವುದು.
ಉರೋಲಲಾಟಘಾತಞ್ಚ ವಿಸ್ಪಷ್ಟಕರಣನ್ತಥಾ । ಉದ್ಧೂತಮವಧೂತಞ್ಚ ತಿರ್ಯ್ಯಙ್ಮಾರ್ಗಗತಂ ತಥಾ ।। ೨೫೨.
ಎದೆ ಮತ್ತು ನೆತ್ತಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುವುದು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿಸಾಡುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಡ್ಡ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದು.
ಗಜಸ್ಕನ್ಧಮವಕ್ಷೇಪಮಪರಾಙ್ಮುಖಮೇವ ಚ । ದೇವಮಾರ್ಗಮಧೋಮಾರ್ಗಮಮಾರ್ಗಗಮನಾಕುಲಂ ।। ೨೫೨.
ಆನೆಯ ಭುಜದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಎಸೆಯುವುದು, ಹಿಂತಿರುಗುವುದು, ದೈವಿಕ ಮಾರ್ಗ, ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುವುದು.
ಯಷ್ಟಿಘಾತಮವಕ್ಷೇಪೋ ವಸುಧಾದಾರಣನ್ತಥಾ । ಜಾನುಬನ್ಧಂ ಭುಜಾಬನ್ಧಂ ಗಾತ್ರಬನ್ಧಂ ಸುದಾರುಣಂ ।। ೨೫೨.
ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಕೆಳಗೆ ಎಸೆಯುವುದು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಡೆಯುವುದು, ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು, ಭುಜಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು, ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುವುದು.
ವಿಪೃಷ್ಠಂ ಸೋದಕಂ ಶುಭ್ರಂ ಭುಜಾವೇಷ್ಟಿತಮೇವ ಚ । ಸನ್ನದ್ಧೈಃ ಸಂಯುಗೇ ಭಾವ್ಯಂ ಸಶಸ್ತ್ರೈಸ್ತೈರ್ಗಜಾದಿಭಿಃ ।। ೨೫೨.
ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದು, ನೀರಿನಿಂದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಭುಜಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಕವಚ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತಿತರರು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ವರಾಙ್ಕುಶಧರೌ ಚೋಭೌ ಏಕೋ ಗ್ರೀವಾಗತೋಽಪರಃ । ಸ್ಕನ್ಧಗೌ ದ್ವೌ ಚ ಧಾನುಷ್ಕೌ ದ್ವೌ ಚ ಖಡ್ಗಧರೌಗಜೇ ।। ೨೫೨.
ಉತ್ತಮ ಅಂಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಇಬ್ಬರು, ಒಬ್ಬನು ಕತ್ತೆ ಹತ್ತಿರ, ಇಬ್ಬರು ಭುಜದ ಮೇಲೆ, ಇಬ್ಬರು ಧನುರ್ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಇಬ್ಬರು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದವರು ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.