ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯ ಯಾದವಾನ್ ಪಾರ್ಥೋ ದತ್ತೋದಕಧನಾದಿಕಃ। ಸ್ತ್ರಿಯೋಷ್ಟಾವಕ್ರಶಾಪೇನ ಭಾರ್ಯ್ಯಾ ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚ ಯಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ

ಪಾರ್ಥನು ಯಾದವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಧನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ವಕ್ರಸ್ತ್ರೀಯ ಶಾಪದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪತ್ನಿಯರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದರು.

ಪುನಸ್ತಚ್ಛಾಪತೋ ನೀತಾ ಗೋಪಾಲೈರ್ಲಗುಡಾಯುಧೈಃ। ಅರ್ಜುನಂ ಹಿ ತಿರಸ್ಕೃತ್ಯ ಪಾರ್ಥಃ ಶೋಕಞ್ಚಕಾರ ಹ

ಆ ಶಾಪದಿಂದ ಮತ್ತೆ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಲಗುಡ ಹಿಡಿದ ಗೋಪಾಲರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರು; ಪಾರ್ಥನು ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗದೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.

ವ್ಯಾಸೇನಾಶ್ವಾಸಿತೋ ಮೇನೇ ಬಲಂ ಮೇ ಕೃಷ್ಣಾಸನ್ನಿಧೌ। ಹಸ್ತಿನಾಪುರಮಾಗತ್ಯ ಪಾರ್ಥಃ ಸರ್ವಂ ನ್ಯವೇದಯತ್

ವ್ಯಾಸನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅರ್ಜುನನು 'ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಕೃಷ್ಣನ ಸನ್ನಿಧಾನದಿಂದಲೇ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು; ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪಾರ್ಥನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾಯ ಸ ಭ್ರಾತ್ರೇ ಪಾಲಕಾಯ ನೃಣಾನ್ತದಾ। ತದ್ಧನುಸ್ತಾನಿ ಚಾಸ್ತ್ರಾಣಿಸ ರಥಸ್ತೇ ಚ ವಾಜಿನಃ

ಅವನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ, ಜನರ ರಕ್ಷಕರಾದವನಿಗೆ, ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸು, ಆಯುಧಗಳು, ರಥ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ವಿನಾ ಕೃಷ್ಣೇನ ತನ್ನಷ್ಟಂ ದಾನಞ್ಚಾಶ್ರೋತ್ರಿಯೇ ಯಥಾ। ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಧರ್ಮ್ಮರಾಜಸ್ತು ರಾಜ್ಯೇ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಿತಮ್

ಕೃಷ್ಣನಿಲ್ಲದೆ ಆ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಯಿತು, ದಾನಗಳು ಯೋಗ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಧರ್ಮರಾಜನು ಪಾರಿಕ್ಷಿತನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಪ್ರಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಸ್ಥಿತೋ ಧೀಮಾನ್ ದ್ರೌಪದ್ಯಾ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹ। ಸಂಸಾರನಿತ್ಯತಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಜಪನ್ನಷ್ಟಶತಂ ಹರೇಃ

ಧೀಮಂತನು ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರನ್ನೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಈ ಲೋಕದ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಹರಿಯ ನೂರಾರು ಮರೆಯಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಮಹಾಪಥೇ ತು ಪತಿತಾ ದ್ರೌಪದೀ ಸಹದೇವಕಃ। ನಕುಲಃ ಫಾಲ್ಗುನೋ ಭೀಮೋ ರಾಜಾ ಶೋಕಪರಾಯಣಃ

ಆ ಮಹಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿ, ಸಹದೇವ, ನಕುಲ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಭೀಮನು ಬಿದ್ದರು; ರಾಜನು ಮಾತ್ರ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದನು.

ಇನ್ದ್ರಾನೀತರಯಾರೂಢಃ ಸಾನುಜಃ ಸ್ವರ್ಗಮಾಪ್ತವಾನ್। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದುರ್ಯೋಧನಾದೀಂಶ್ಚ ವಾಸುದೇವಂ ಚ ಹರ್ಷಿತಃ

ಇಂದ್ರನ ರಥದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಹೋದ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು, ವಾಸುದೇವನನ್ನೂ ನೋಡಿ ಅವನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಬುದ್ಧಾವತಾರಞ್ಚ ಪಠತಃ ಶ್ರೃಣ್ವತೋರ್ಥದಮ್। ಪುರಾ ದೇವಾಸುರೇ ಯುದ್ಧೇ ದೇತ್ಯೈರ್ದ್ದೇವಾಃ ಪಪಾಜಿತಾಃ

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ನಾನು ಬುದ್ಧನ ಅವತಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇದನ್ನು ಓದುವರು ಮತ್ತು ಕೇಳುವವರಿಗೆ ಫಲಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ದೈತ್ಯರಿಂದ ಸೋತರು.

ರಕ್ಷ ರಕ್ಷೇತಿ ಶರಣಂ ವದನ್ತೋ ಜಗ್ಮುರೀಶ್ವರಮ್। ಮಾಯಾಮೋಹಸ್ವರೂಪೋಸೌ ಶುದ್ಧೋದನಸುತೋಽಭವತ್

'ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು' ಎಂದು ದೇವತೆಗಳು ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಈಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವನು ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಮೋಹದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೋದನನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.

ಮೋಹಯಾಮಾಸ ದೈತ್ಯಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತ್ಯಾಜಿತಾ ವೇದಧರ್ಮಕಮ್। ತೇ ಚ ಬೌದ್ಧಾ ಬಭೂವುರ್ಹಿ ತೇಭ್ಯೋನ್ಯೇ ವೇದವರ್ಜಿತಾಃ

ಅವನು ಆ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ, ವೇದಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಅವರು ಬೌದ್ಧರಾಗಿದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವೇದಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.

ಆರ್ಹತಃ ಸೋಽಭವತ್ ಪಶ್ಚಾದಾರ್ಹತಾನಕರೋತ್ ಪರಾನ್। ಏವಂ ಪಾಷಣ್ಡಿನೋ ಜಾತಾ ವೇದಧರ್ಮ್ಮಾದಿವರ್ಜಿತಾಃ

ನಂತರ ಅವನು ಅರ್ಹತನಾಗಿ, ಇತರರನ್ನೂ ಅರ್ಹತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಹೀಗೆ ವೇದಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಪಾಷಂಡಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ನಾರಕಾರ್ಹಂ ಕರ್ಮ ಚಕ್ರುರ್ಗ್ರಹೀಷ್ಯನ್ತ್ಯಧಮಾದಪಿ। ಸರ್ವೇ ಕಲಿಯುಗಾನ್ತೇ ತು ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಚ ಸಙ್ಕರಾಃ

ಅವರು ನರಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಕೆಟ್ಟವರನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲಿಯುಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮಿಶ್ರಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ದಸ್ಯವಃ ಶೀಲಹೀನಾಶ್ಚ ವೇದೋ ವಾಜಸನೇಯಕಃ। ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ ಶಾಖಾ ವೈ ಪ್ರಮಾಣೇನ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಗುಣವಿಲ್ಲದ ದೋಚುಗಾರರು ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಾಜಸನೇಯ ವೇದವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು ಶಾಖೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಧರ್ಮ್ಮಕಞ್ಚುಕಸಂವೀತಾ ಅಧರ್ಮರುಚಯಸ್ತಥಾ। ಮಾನುಪಾನ್ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮ್ಲೇಚ್ಛಾಃ ಪಾರ್ಥಿವರೂಪಿಣಃ

ಧರ್ಮದ ಹೊರವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದರೂ, ಅಧರ್ಮದಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವ ರಾಜರೂಪದ ಮ್ಲೇಛರು ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಲ್ಕೀ ವಿಷ್ಣುಯಶಃ ಪುತ್ರೋ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಪುರೋಹಿತಃ। ಉತ್ಸಾದಯಿಷ್ಯತಿ ಮ್ಲೇಚ್ಛಾನ್ ಗೃಹೀತಾಸ್ತ್ರಃ ಕೃತಾಯುಧಃ

ವಿಷ್ಣುಯಶಸ್ಸಿನ ಮಗನಾದ ಕಲ್ಕಿ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಪೂಜಾರಿಯಾಗಿರುವಾಗ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮ್ಲೇಛರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ಥಾಪಯಿಷ್ಯತಿ ಮರ್ಯಾದಾಂ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯೇ ಯಥೋಚಿತಾಮ್। ಆಶ್ರಮೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಪ್ರಜಾಃ ಸದ್ಧರ್ಮ್ಮವರ್ತ್ಮನಿ

ಅವನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನರನ್ನು ಸತ್ಯಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕಲ್ಕಿರೂಪಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಹರಿಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಗಮಿಷ್ಯತಿ। ತತಃ ಕೃತಯುಗನ್ನಾಮ ಪುರಾವತ್ ಸಮ್ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಕಲ್ಕಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹರಿಯು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕೃತಯುಗವು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಶ್ಚ ಧರ್ಮೇಷು ಸ್ವೇಷು ಸ್ಥಾಸ್ಯನ್ತಿ ಸತ್ತಮ। ಏವಂ ಸರ್ವೇಷು ಕಲ್ಪೇಷು ಸರ್ವಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಚ

ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮಹಾತ್ಮನೇ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಅವತಾರಾ ಅಸಙ್ಖ್ಯಾತಾ ಅತೀತಾನಾಗತಾದಯಃ। ವಿಷ್ಣೋರ್ದ್ದಶಾವತಾರಾಖ್ಯಾನ್‌ಯಃ ಪಠೇತ್ ಶ್ರೃಣುಯಾನ್ನರಃ

ಹಿಂದಿನವು, ಮುಂದಿನವು, ಈಗಿನವು ಎಂಬಂತೆ ಅವತಾರಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿವೆ. ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ,

ಸೋವಾಪ್ತಕಾಮೋ ವಿಮಲಃ ಸಕುಲಃ ಸ್ವರ್ಗಮಾಪ್ನುಯಾತ್। ಧರ್ಮ್ಮಾಧರ್ಮ್ಮವ್ಯವಸ್ಥಾನಮೇವಂ ವೈ ಕುರುತೇ ಹರೀಃ

ಅವರು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡು, ಪವಿತ್ರರಾಗಿಯೂ ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹರಿ ಹೀಗೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಜಗತ್ಸರ್ಗಾದಿಕಾಂ ಕ್ರೀಡಾಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಕ್ಷ್ಯೇಧುನಾ ಶ್ರೃಣು। ಸ್ವರ್ಗಾದಿಕೃತ್ ಸ ಸರ್ಗಾದಿಃ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿಃ ಸಗುಣೋಗುಣಃ

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ನಾನು ವಿಶ್ವನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆಟವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಾದಿಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು, ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಗೂ ಮೂಲ.

ಬ್ರಹ್ಮಾವ್ಯಕ್ತಂ ಸದಾಗ್ರೇಽಭೂತ್ ನ ಖಂ ರಾತ್ರಿದಿನಾದಿಕಮ್। ಪ್ರಕೃತಿಂ ಪುರುಷಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಕ್ಷೋಭಯತ್ತತಃ

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದವು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ, ರಾತ್ರಿ, ಹಗಲು ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿಷ್ಣುವು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಚಲನೆಗೊಳಿಸಿದನು.

ಸರ್ಗಕಾಲೇ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಮಹಙ್ಕಾರಸ್ತತೋಽಭವತ್। ವೈಕಾರಿಕಸ್ತೈಜಸಶ್ಚ ಭೂತಾದಿಶ್ಚೈವ ತಾಮಸಃ

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತತ್ವವು ಉದಯವಾಯಿತು. ಅದರಿಂದ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮೂರು ವಿಧಗಳು—ಶುದ್ಧ, ಚುರುಕು ಮತ್ತು ಮೌಢ್ಯಭಾವಗಳು—ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.

ಅಹಙ್ಕಾರಾಚ್ಛಬ್ದಮಾತ್ರಮಾಕಾಶಮಭವತ್ತತಃ । ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರೋಽನಿಲಸ್ತಸ್ಮಾದ್ರೂಪಮಾತ್ರೋಽನಲಸ್ತತಃ

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಶಬ್ದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪವು ಮೂಡಿತು. ಅದರಿಂದ ಆಕಾಶವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಸ್ಪರ್ಶದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ವಾಯು ಹುಟ್ಟಿತು. ರೂಪದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

ರಸಮಾತ್ರಾ ಆಪ ಇತೋ ಗನ್ಧಮಾತ್ರಾ ಮಹೀ ಸ್ಮೃತಾ । ಅಹಙ್ಕಾರಾತ್ತಾಮಸಾತ್ತು ತೈಜಸಾನೀ ನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ

ರಸದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ನೀರು ಹುಟ್ಟಿತು. ವಾಸನೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅಹಂಕಾರದ ಮೌಢ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ಚುರುಕುಭಾಗದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅಂಗಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ವೈಕಾರಿಕಾ ದಶದೇವಾ ಮನ ಏಕಾದಶೇನ್ದ್ರಿಯಮ್। ತತಃ ಸ್ವಯಮ್ಭೂರ್ಭಗವಾನ್ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ

ಶುದ್ಧಭಾಗದಿಂದ ಹತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಹುಟ್ಟಿದವು. ಹೀಗೆ ಹನ್ನೊಂದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಉಂಟಾದವು. ನಂತರ ಸ್ವಯಂಭುವಾದ ಭಗವಂತನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.

ಅಪ ಏವ ಸಸರ್ಜಾದೌ ತಾಸು ವೀರ್ಯಮವಾಸೃಜತ್ । ಆಪೋ ನಾರಾ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಆಪೋ ವೈ ನರಸೂನವಃ

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬಿದನು. ಆ ನೀರನ್ನು 'ನಾರಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ನೀರುಗಳು ನರನ ಮಗುವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಯನನ್ತಸ್ಯ ತಾಃ ಪೂರ್ವನ್ತೇನ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಮಭವತ್ ತದಣ್ಡಮುದಕೇಶಯಮ್

ಆ ನೀರುಗಳು ಅವನ ಮೊದಲ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಒಂದು ಮೊಟ್ಟೆ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.