ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಸ್ವಲ್ಪಕೋಟಿಸ್ತ್ವಚಾ ಶ್ರೃಙ್ಗಂ ಶರ್ಙ್ಗಲೋಹಮಯೇ ದ್ವಿಜ। ಕಾಮಿನೀಭ್ರೂಲತಾಕಾರಾ ಕೋಟಿಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಾ ಸುಸಂಯತಾ ।। ೨೪೫.

ಕೊಂಬಿನ ತುದಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರಬೇಕು. ಕೊಂಬು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಧನುಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ತುದಿಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯ ಭ್ರೂವಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು.

ಪೃಥಗ್ವಾ ವಿಪ್ರ ಮಿಶ್ರಂ ವಾ ಲೌಹಂ ಶಾರ್ಙ್ಗನ್ತು ಕಾರಯೇತ್ । ಶರ್ಙ್ಗಂ ಸಮುಚಿತಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ರುಕ್ಮವಿನ್ದುವಿಭೂಷಿತಂ ।। ೨೪೫.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಧನುಸ್ಸು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಕುಟಿಲಂ ಸ್ಪುಟಿತಞ್ಚಾಪಂ ಸಚ್ಛಿದ್ರಞ್ಚ ನ ಶಸ್ಯತೇ । ಸುವರ್ಣಂ ರಜತಂ ತಾಮ್ರಂ ಕೃಷ್ಣಾಯೋ ಧನುಷಿ ಸ್ಮೃತಂ ।। ೨೪೫.

ವಕ್ರವಾದ, ಬಿರುಕುಬಿದ್ದ ಅಥವಾ ರಂಧ್ರವಿರುವ ಧನುಸ್ಸು ಶ್ಲಾಘನೀಯವಲ್ಲ. ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮಾಹಿಷಂ ಶಾರಭಂ ಶಾರ್ಙ್ಗ ರೌಹಿಷಂ ವಾ ಧನುಃ ಶುಭಂ । ಚನ್ದನಂ ವೇತಸಂ ಸಾಲಂ ಧಾವಲಙ್ಗಕುಭನ್ತರುಃ ।। ೨೪೫.

ಉತ್ತಮ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಮ್ಮೆ ಕೊಂಬು, ಶಾರಭ ಕೊಂಬು ಅಥವಾ ಕುದುರೆ ಕೊಂಬಿನಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು; ಅಥವಾ ಚಂದನ, ಬಿದಿರು, ಸಾಲ ಮರ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಅಂಗಕು ಮರದಿಂದ ಕೂಡ ಮಾಡಬಹುದು.

ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಧನುರ್ವಂಶೈರ್ಗೃಹೋತೈಃ ಶರದಿ ಶ್ರಿತೈಃ । ಪೂಜಯೇತ್ತು ಧನುಃ ಖಡ್ಗಮನ್ತ್ರೈಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೋಹನೈಃ ।। ೨೪೫.

ಎಲ್ಲಾ ಧನುಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು ಮನೆಗೆ ಬೆಳೆದ ಬಿದಿರಿನಿಂದ, ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಖಡ್ಗ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಅಯಸಶ್ಚಾಥ ವಂಶಸ್ಯ ಶರಸ್ಯಾಪ್ಯಶರಸ್ಯ ಚ । ಋಜವೋ ಹೇಮವಾರ್ಣಭಾಃ ಸ್ನಾಯುಶ್ಲಿಷ್ಟಾಃ ಸುಪತ್ರಕಾಃ ।। ೨೪೫.

ಕಬ್ಬಿಣ, ಬಿದಿರು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಾಣಗಳು ನೇರವಾಗಿರಬೇಕು, ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು, ನರದಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರಬೇಕು.

ರುಕ್ಮಪುಙ್ಖಾಃ ಸುಪುಙ್ಕಾಸ್ತೇ ತೈಲಧೌತಾಃ ಸುವರ್ಣಕಾಃ । ಯಾತ್ರಾಯಾಮಭಿಷೇಕಾದೌ ಯಜೇದ್ವಾಯಣಧನುರ್ಮುಖಾನ್ ।। ೨೪೫.

ಬಂಗಾರದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಬಾಣಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಅವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಪ್ರಯಾಣ ಅಥವಾ ಅಭಿಷೇಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬಾಣದ ತುದಿಗಳಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಪತಾಕಾಶ್ತ್ರಸಙ್ಗ್ರಾಹಸಂವತ್‌ಸರಕರಾನ್ನೃಪಃ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ವೈ ಮೇರುಶಿಖರೇ ಸ್ವರ್ಗಗಙ್ಗಾತಟೇಽಯಜತ್ ।। ೨೪೫.

ಧ್ವಜಗಳು, ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಅರ್ಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜನು ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಸ್ವಯಂ ಮೆರು ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೂ, ಸ್ವರ್ಗದ ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನು.

ಲೋಹದೈತ್ಯಂ ಸ ದದೃಶೇ ವಿಘ್ನಂಯಜ್ಞೇ ತು ಚಿನ್ತಯನ್ । ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯತೋ ವಹ್ನೇಃ ಪುರುಷೋಽಭೂದ್ಬಲೀ ಮಹಾನ್ ।। ೨೪೫.

ಅವನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ದೈತ್ಯನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅದನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಬಲಿಷ್ಠ ಪುರುಷನು ಹುಟ್ಟಿಬಂದನು.

ವವನ್ದೇಽಜಞ್ಚ ತನ್ದೇವಾ ಅಭ್ಯನನ್ದನ್ತ ಹರ್ಷಿತಾಃ । ತಸ್ಮಾತ್ಸ ನನ್ದಕಃ ಖಡ್‌ಗೋ ದೇವೋಕ್ತೋ ಹರಿರಗ್ರಹೀತ್ ।। ೨೪೫.

ಅಜಜನನ ದೇವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆತನು ಬಂದಾಗ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಆ ದೇವರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ನಂದಕ ಎಂಬ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹರಿಯು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ತಂ ಜಗ್ರಾಹ ಶನೈರ್ದೇವೋ ವಿಕೋಷಃ ಸೋಽಭ್ಯಪದ್ಯತ। ಖಡ್‌ಗೋ ನೀಲೋ ರತ್ನಮುಷ್ಟಿಸ್ತತೋಽಭೂಚ್ಛತಬಾಹುಕಃ ।। ೨೪೫.

ಆ ದೇವರು ಆ ಖಡ್ಗವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಹೊರತೆಗೆದಾಗ, ಆ ಖಡ್ಗವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶತಬಾಹು ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ಉದಯವಾಯಿತು.

ದೈತ್ಯಃ ಸ ಗದಯಾ ದೇವಾನ್ ದ್ರಾವಯಾಮಾಸ ವೈ ರಣೇ । ವಿಷ್ಣುನಾ ಖಡ್ಗಚ್ಛಿನ್ನಾನಿ ದೈತ್ಯಗಾತ್ರಾಣಿ ಭೂತಲೇ ।। ೨೪೫.

ಆ ದೈತ್ಯನು ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿದನು. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವು ಆ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯನ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು.

ಪತಿತಾನಿ ತು ಸಂಸ್ಪರ್ಶಾನ್ನನ್ದಕಸ್ಯ ಚ ತಾನಿ ಹಿ । ಲೋಹಭೂತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಹತ್ವಾ ತಸ್ಮೈ ಹರಿರ್ವರಂ ।। ೨೪೫.

ನಂದಕ ಖಡ್ಗದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಬಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಕಬ್ಬಿಣವಾಗಿಬಿಟ್ಟವು. ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರ ಹರಿಯು ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ದದೌ ಪವಿತ್ರಮಙ್ಗನ್ತೇ ಆಯುಧಾಯ ಭವೇದ್ಭುವಿ । ಹರಿಪ್ರಸಾದಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಪಿ ವಿನಾ ವಿಘ್ನಂ ಹರಿಂ ಪ್ರಭುಂ ।। ೨೪೫.

ಹರಿಯು ಅವನಿಗೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಶುಭ ದೇಹವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆ ದೇಹವು ಆಯುಧವಾಗಲೆಂದು. ಹರಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಯಜ್ಞೇನ ವಕ್ಷ್ಯೇಽಥೋ ಶಡ್‌ಗಲಕ್ಷಣಂ । ಖಟೀಖಟ್ಟರಜಾತಾ ಯೇ ದರ್ಶನೀಯಾಸ್ತು ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೨೪೫.

ಅವನು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಈಗ ನಾನು ಆರು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹತ್ತಿಯು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಗೆಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸುಂದರವಾದವುಗಳು ಶುಭಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಯಚ್ಛಿದಸ್ತ್ವಾರ್ಷಿಕಾಃ ಸ್ಯುರ್ದೃಢಾಃ ಸೂರ್ಪಾರಕೋದ್ಬವಾಃ । ತೀಕ್ಷ್ಣಾಶ್ಛೇದಸಹಾ ವಙ್ಗಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾಃಸ್ಯುಶ್ಚಾಙ್ಗದೇಶಜಃ ।। ೨೪೫.

ದೇಹವನ್ನು ಕಡಿಯುವವುಗಳನ್ನು ಆರ್ಷಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಬಲವಾಗಿದ್ದು ಸೂರ್ಪಾರಕ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿವೆ. ವಂಗದವುಗಳು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಕಡಿತವನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲವು; ಅಂಗದ ಭಾಗದಿಂದ ಬಂದವುಗಳು ಕೂಡ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿವೆ.

ಶಾತಾರ್ದ್ಧಮಙ್ಗುಲಾನಾಞ್ಚ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಖಡ್ಗಂ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಂ । ತದರ್ದ್ಧಂ ಮಧ್ಯಮಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತತೋ ಹೀನಂ ನ ಧಾರಯೇತ್ ।। ೨೪೫.

ಒಂದು ಖಡ್ಗವು ಒಂದು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಬೆರಳ ಅಗಲವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಅರ್ಧ ಅಗಲವು ಮಧ್ಯಮವಾದದ್ದು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದನ್ನು ಧರಿಸಬಾರದು.

ದೀರ್ಘಂ ಸುಮಧುರಂ ಶಬ್ದಂ ಯಸ್ಯ ಖಡ್‌ಗಸ್ಯ ಸತ್ತಮ । ಕಿಙ್ಕಿಣೀಸದೃಶನ್ತಸ್ಯ ಧಾರಣಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮುಚ್ಯತೇ ।। ೨೪೫.

ಯಾವ ಖಡ್ಗವು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ತುಂಬಾ ಮಧುರವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳದು, ಗಂಟೆಗಳ ಜಿಂಜಿನೆಯಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತದೋ, ಅದನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಖ಼़ಡ಼ಗಃ ಪದ್ಮಪಲಾಶಾಗ್ರೋ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರಶ್ಚ ಶಸ್ಯತೇ । ಕರವೀರದಲಾಗ್ರಾಭೋ ಘೃತಗನ್ಧೋ ವಿಯತ್‌ಪ್ರಭಃ ।। ೨೪೫.

ಪದ್ಮದಾಳ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತುದಿಯುಳ್ಳ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರವೀರದಾಳದಂತೆ ಕಾಣುವದು, ತುಪ್ಪದ ಸುಗಂಧವಿರುವದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವದು ಕೂಡ ಶ್ಲಾಘನೀಯ.

ಸಮಾಙ್ಗುಲಸ್ಥಾಃ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ವ್ರಣಾಃ ಖಡ್‌ಗೇಷು ಲಿಙ್ಗವತ್ । ಕಾಕೋಲೂಕಸವರ್ಣಾಭಾ ವಿಷಮಾಸ್ತೇ ನ ಶೋಭನಾಃ ।। ೨೪೫.

ಖಡ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಾಗೂ ಬೆರಳಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಗುರುತುಗಳು ಶುಭಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಯಿಲಿ ಅಥವಾ ಗೂಬೆ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಅಸಮವಾದ ಗುರುತುಗಳು ಶುಭಕರವಲ್ಲ.

ಖಡ್ಗೇ ನ ಪಶ್ಯೇದ್ವದನಮುಚ್ಛಿಷ್ಟೋ ನ ಸ್ಪೃಶೇದಸಿಂ । ಮೂಲ್ಯಂ ಜಾತಿಂ ನ ಕಥಯೇನ್ನಿಶಿ ಕುರ್ಯಾನ್ನ ಶೀರ್ಷಕೇ ।। ೨೪೫.

ಖಡ್ಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಬಾರದು, ಉಚ್ಚಿಷ್ಟನಾಗಿರುವಾಗ ಅದರ ಅಸಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು. ಅದರ ಬೆಲೆ ಅಥವಾ ಜಾತಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಹೇಳಬಾರದು, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಬಾರದು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ರತ್ನಾನಾಂ ಲಕ್ಷಣಾಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ರತ್ನಂ ಧಾರ್ಯ್ಯಮಿದಂ ನಪೈಃ । ವಜ್ರಂ ಮರಕತಂ ರತ್ನಂ ಪದ್ಮರಾಗಞ್ಚ ಮೌಕ್ತಿಕಂ ।। ೨೪೬.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ರತ್ನಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪುರುಷರು ಧರಿಸಬೇಕಾದ ರತ್ನಗಳು ಇವು: ವಜ್ರ, ಪಚ್ಚೆ, ಪಾದರಸ, ನೀಲ, ಮುತ್ತು.

ಇನ್ದ್ರನೀಲಂ ಮಹಾನೀಲಂ ವೈದೂರ್ಯ್ಯಂ ಗನ್ಧಶಸ್ಯಕಂ । ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತಂ ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತಂ ಸ್ಫಟಿಕಂ ಪುಲಕಂ ತಥಾ ।। ೨೪೬.

ಇಂದ್ರನೀಲ, ಮಹಾನೀಲ, ವೈದುರ್ಯ, ಗಂಧಶಸ್ಯಕ, ಚಂದ್ರಕಾಂತ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತ, ಸ್ಫಟಿಕ ಮತ್ತು ಪುಲಕ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ಕರ್ಕೇತನಂ ಪೂಷ್ಪರಾಗಂ ತಥಾ ಜ್ಯೋತೀರಸಂ ದ್ವಿಜ । ಸ್ಫಟಿಕಂ ರಾಜಪಟ್ಟಞ್ಚ ತಥಾ ರಾಜಮಯಂ ಶುಭಂ ।। ೨೪೬.

ಕರ್ಕೇತನ, ಪುಷ್ಪರಾಗ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿರಸ ಕೂಡ, ದ್ವಿಜನೇ, ಸ್ಫಟಿಕ, ರಾಜಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ರಾಜಮಯ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ಸೌಗನ್ಧಿಕಂ ತಥಾ ಗಞ್ಜಂ ಶಙ್ಖಬ್ರ್ಹ್ಮಮಯಂ ತಥಾ । ಗೋಮೇದಂ ರುಧಿರಾಕ್ಷಞ್ಚ ತಥಾ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ದ್ವಿಜ ।। ೨೪೬.

ಸೌಗಂಧಿಕ, ಗಂಜ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಮಯ ಕೂಡ, ಗೋಮೇದ, ರುದಿರಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಭಲ್ಲಾತಕ ಕೂಡ, ದ್ವಿಜನೇ.

ಧೂಲೀಂ ಮರಕತಞ್ಚೈವ ತುಥಕಂ ಸೀಸಮೇವ ಚ । ಪೀಲುಂ ಪ್ರವಾಲಕಞ್ಚೈವ ಗಿರಿವಜ್ರಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ।। ೨೪೬.

ಧೂಳಿ, ಪಚ್ಚೆ, ತುಥ, ಎಳ್ಳು, ಪೀಲು, ಪ್ರವಾಳ ಮತ್ತು ಪರ್ವತವಜ್ರ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ.

ಭೂಜಙ್ಗಮಮಣಿಞ್ಚೈವ ತಥಾ ವಜ್ರಮಣಿಂ ಶುಭಂ । ಟಿಟ್ಟಿಭಞ್ಚ ತಥಾ ಪಿಣ್ಡಂ ಭ್ರಾಮರಞ್ಚ ತಥೋತ್ಪಲಂ ।। ೨೪೬.

ಭುಜಂಗಮಮಣಿ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ವಜ್ರಮಣಿ, ಟಿಟ್ಟಿಭ, ಪಿಂಡ, ಭ್ರಮರ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಲ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ಸುವರ್ಣಪ್ರತಿಬದ್ಧಾನಿ ರತ್ನಾನಿ ಶ್ರೀಜಯಾದಿಕೇ । ಅನ್ತಃಪ್ರಭಾವಂ ವೈಮಲ್ಯಂ ಸುಸಂಸ್ಥಾನತ್ವಮೇವ ಚ ।। ೨೪೬.

ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರ ಹೊಂದಿದ ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಜಯ ಎಂಬ ರತ್ನಗಳು ಒಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶ, ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಸುಧಾರ್ಯಾ ನೈವ ಧಾರ್ಯ್ಯಾಸ್ತು ನಿಷ್ಪ್ರಭಾ ಮಲಿನಾಸ್ತಥಾ । ಖಣ್ಡಾಃ ಸಶರ್ಕರಾ ಯೇ ಚ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ವಜ್ರಧಾರಣಮ್ ।। ೨೪೬.

ಮಸುಕು, ಪ್ರಕಾಶವಿಲ್ಲದ, ಮುರಿದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬಾರದು; ವಜ್ರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದವುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ.