ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಉದ್ವೇಜಯತಿ ಭೂತಾನಿ ದಣ್ಡಪಾರುಷ್ಯವಾನ್ ನೃಪಃ । ಭೂತಾನ್ಯುದ್ವೇಜ್ಯಮಾನಾನಿ ದ್ವಿಷತಾಂ ಯಾನ್ತಿ ಸಂಶ್ರಯಂ ।। ೨೪೧.

ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣತೆ ತೋರಿಸುವ ರಾಜನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜೀವಿಗಳು ಅಶಾಂತಿಯಾದಾಗ ಅವನು ಶತ್ರುಗಳ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ.

ವಿವೃದ್ಧಾಃ ಶತ್ರವಶ್ಚೈವ ವಿನಾಶಾಯ ಭವನ್ತಿ ತೇ । ದೂಷ್ಯಸ್ಯ ದೂಷಣಾರ್ಥಞ್ಚ ಪರಿತ್ಯಾಗೋ ಮಹೀಯಸಃ ।। ೨೪೧.

ಶತ್ರುಗಳು ಬಲವರ್ಧಿತರಾದಾಗ ನಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಕೆಟ್ಟವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯವರನ್ನು ಆರಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

ಅರ್ಥಸ್ಯ ನೀತಿತತ್ತ್ವಜ್ಞೈರರ್ಥದೂಷಣಮುಚ್ಯತೇ । ಪಾನಾತ್ ಕಾರ್ಯ್ಯಾದಿನೋ ಜ್ಞಾನಂ ಮೃಗಯಾತೋಽರಿತಃ ।। ೨೪೧.

ನೀತಿ ತತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಣ ಹಾಳಾಗುವುದನ್ನು ದುರ್ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ವಿವೇಕ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ, ಬೇಟೆಯಿಂದ ಕರ್ತವ್ಯ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.

ಜಿತಶ್ರಮಾರ್ಥಂ ಮೃಗಯಾಂ ವಿಚರೇದ್ರಕ್ಷಿತೇ ವನೇ । ಧರ್ಮ್ಮಾರ್ಥಪ್ರಾಣನಾಶಾದಿ ದ್ಯೂತೇ ಸ್ಯಾತ್ ಕಲಹಾದಿಕಂ ।। ೨೪೧.

ದಣಿವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ರಾಜನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಜೂಜಿನಿಂದ ಧರ್ಮ, ಧನ, ಪ್ರಾಣ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಗಳ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಲಾತಿಪಾತೋ ಧರ್ಮ್ಮಾರ್ಥಪೀಡಾ ಸ್ತ್ರೀವ್ಯಸನಾದ್ಭ್ವೇತ್ । ಪಾನದೋಷಾತ್ ಪ್ರಾಣನಾಶಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಾಕಾರ್ಯವಿನಿಶ್ಚಯಃ ।। ೨೪೧.

ಮಹಿಳೆಯ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಲಹರಣ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಧನಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಯೋಗ್ಯ, ಯಾವುದು ಅಯೋಗ್ಯ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಕನ್ಧಾವಾರನಿವೇಶಜ್ಞೋ ನಿಮಿತ್ತಜ್ಞೋ ರಿಪುಂ ಜಯೇತ್ । ಸ್ಕನ್ಧಾವಾರಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ತು ಸಕೋಷಂ ನೃಪತೇರ್ಗೃಹಂ ।। ೨೪೧.

ಶಿಬಿರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೂಡಲು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಬಲ್ಲವನು ಶತ್ರುವನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕು; ರಾಜನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಧನಸಂಪತ್ತು ಶಿಬಿರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರಬೇಕು.

ಮೌಲೀಭೂತಂ ಶ್ರೇಣಿಸುಹೃದ್‌ದ್ವಿಷದಾಟವಿಕಂ ಬಲಂ । ರಾಜಹರ್ಮ್ಯಂ ಸಮಾವೃತ್ಯ ಕ್ರಮೇಣ ವಿನಿವೇಶಯೇತ್ ।। ೨೪೧.

ಪ್ರಮುಖ ಪಡೆ—ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಶತ್ರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನವರು—ಇವರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಜಮಹಲವನ್ನು ಸುತ್ತುವಂತೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು.

ಸೈನ್ಯೈಕದೇಶಃ ಸನ್ನದ್ಧಃ ಸೇನಾಪತಿಪುರಃಸರಃ । ಪರಿಭ್ರಮೇಚ್ಚತ್ವರಾಂಶ್ಚ ಮಣ್ಡಲೇನ ವಹಿರ್ನ್ನಿಶಿ ।। ೨೪೧.

ಸೈನ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಯುಧಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸೇನಾಧಿಪತಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಚೌಕಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ವಲಯವಾಗಿ ಸುತ್ತಾಡಬೇಕು.

ವಾರ್ತ್ತಾಃ ಸ್ವಕಾ ವಿಜಾನೀಯಾದ್ದರಸೀಮಾನ್ತಚಾರಿಣಃ । ನಿರ್ಗಚ್ಛೇತ್ ಪ್ರವಿಶೇಚ್ಚೈವ ಸರ್ವ್ವ ಏವೋಪಲಕ್ಷಿತಃ ।। ೨೪೧.

ತನ್ನವರಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರಿಂದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವವರನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಬರುವವರನ್ನೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಸಾಮದಾನಂ ಚ ಭೇದಶ್ಚ ದಣ್ಡೋಪೇಕ್ಷೇನ್ದ್ರಜಾಲಕಂ । ಮಾಯೋಪಾಯಾಃ ಸಪ್ತ ಪರೇ ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್ಸಾಧನಾಯ ತಾನ್ ।। ೨೪೧.

ಸಮಾಧಾನ, ಉಡುಗೊರೆ, ವಿಭಜನೆ, ಶಿಕ್ಷೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಮೋಸ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ—ಈ ಏಳು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಚತುರ್ವಿಧಂ ಸ್ಮೃತಂ ಸಾಮ ಉಪಕಾರಾನುಕೀರ್ತ್ತನಾತ್ । ಮಿಥಃಸಮ್ಬನ್ಧಕಥನಂ ಮೃದುಪೂರ್ವ್ವಂ ಚ ಭಾಷಣಂ ।। ೨೪೧.

ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಹಳೆಯ ಉಪಕಾರಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಮೃದು ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು.

ಆಯಾತೇ ದರ್ಶನಂ ವಾಚಾ ತವಾಹಮಿತಿ ಚಾರ್ಪಣಂ । ಯಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಧನೋತ್ಸರ್ಗ ಉತ್ತಮಾಧಮಮಧ್ಯಮಃ ।। ೨೪೧.

ಯಾರಾದರೂ ಬಂದಾಗ, 'ನಾನು ನಿನ್ನವನು' ಎಂದು ಮಾತಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಂದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನೀಡಬೇಕು. ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಮೂರು ವಿಧ: ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ.

ಪ್ರತಿದಾನಂ ತದಾ ತಸ್ಯ ಗೃಹೀತಸ್ಯಾನುಮೋದನಂ । ದ್ರವ್ಯದಾನಮಪೂರ್ವ್ವಂ ಚ ಸ್ವಯಙ್ಗ್ರಾಹಪ್ರವರ್ತ್ತನಂ ।। ೨೪೧.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, ಪಡೆದುದನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹೊಸ ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಮಾಡಬೇಕು.

ದೇಯಶ್ಚ ಚಪ್ರತಿಮೋಕ್ಷಶ್ಚ ದಾನಂ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ಸ್ಮೃತಂ । ಸ್ನೇಹರಾಗಾಪನಯನಸಂಹರ್ಷೋತ್ಪಾದನಂ ತಥಾ ।। ೨೪೧.

ಕೊಡುಗೆ, ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ದಾನ—ಇವು ಐದು ವಿಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವುದು, ಸಂತೋಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದು ಕೂಡ.

ಮಿಥೋ ಭೇದಶ್ಚ ಭೇದಜ್ಞೈರ್ಭೇದಶ್ಚ ತ್ರಿವಿಧಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಬಧೋಽರ್ಥಹರಣಂ ಚೈವ ಪರಿಕ್ಲೇಶಸ್ತ್ರಿಧಾ ದಮಃ ।। ೨೪೧.

ವಿಭಜನೆಗೆ ಪರಿಣಿತರ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಭಜನೆ ಮೂರು ವಿಧ: ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಧನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದು—ಇವು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮೂರು ರೂಪಗಳು.

ಪ್ರಕಾಶಶ್ಚಾಪ್ರ್ಕಾಶಶ್ಚ ಲೋಕದ್ವಿಷ್ಟಾನ್ ಪ್ರಕಾಶತಃ । ಉದ್ವಿಜೇತ ಹತೈರ್ಲ್ಲೋಕಸ್ತೇಷು ಪಿಣ್ಡಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ।। ೨೪೧.

ತೆರೆದ ಹಾಗೂ ಗುಪ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳು—ಜನರು ದ್ವೇಷಿಸುವವರನ್ನು ತೆರೆದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಹತ್ಯೆಗಳಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷೇಣೋಪನಿಷದ್ಯೋಗೈರ್ಹನ್ಯಾಚ್ಛಸ್ತ್ರಾದಿನಾ ದ್ವಿಷಃ । ಜಾತಿಮಾತ್ರಂ ದ್ವಿಜಂ ನೈವ ಹನ್ಯಾತ್ ಸಾಮೋತ್ತರಂ ವಶೇ ।। ೨೪೧.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅಥವಾ ಆಯುಧದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು; ಆದರೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು ಕೇವಲ ಜನ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಬಾರದು—ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಲಿಮ್ಪನ್ನಿವ ಚೇತಾಂಸಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾಸಾಧು ಪಿಬನ್ನಿವ । ಗ್ರಸನ್ನಿವಾಮೃತಂ ಸಾಮ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಪ್ರಿಯಂ ವಚಃ ।। ೨೪೧.

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಚ್ಚುವಂತೆ, ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ, ಅಥವಾ ನುಂಗುವಂತೆ ತೋರುವ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸದಾ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಮಿಥ್ಯಾಭಿಶಸ್ತಃ ಶ್ರೀಕಾಮ ಆಹೂಯಾಪ್ರತಿಮಾನಿತಃ । ರಾಜದ್ವೇಷೀ ಚಾತಿಕರ ಆತ್ಮಸಮ್ಬಾವಿತಸ್ತಥಾ ।। ೨೪೧.

ಯಾರು ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಅಪವಾದಕ್ಕೊಳಗಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಗೌರವವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ರಾಜನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಿಯಮವನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ—

ವಿಚ್ಛಿನ್ನಧರ್ಮ್ಮಕಾಮಾರ್ಥಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಮಾನೀ ವಿಮಾನಿತಃ । ಅಕಾರಣಾತ್ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಃ ಕೃತವೈರೋಽಪಿ ಸಾನ್ತ್ವಿತಃ ।। ೨೪೧.

ಯಾರ ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅಥವಾ ಧನ ಕಡಿದುಹೋಗಿದೆ, ಯಾರು ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಹಂಕಾರಿಗಳು, ಅವಮಾನಗೊಂಡವರು, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಅಥವಾ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ—ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಬೇಕು.

ಹೃತದ್ರ್ವ್ಯಕಲತ್ರಶ್ಚ ಪೂಜಾರ್ಹೋಽಪ್ರತಿಪೂಜಿತಃ । ಏತಾಂಸ್ತು ಭೇದಯೇಚ್ಛತ್ರೌ ಸ್ಥಿತಾನ್ನಿತ್ಯಾನ್ ಸುಶಙ್ಕಿತಾನ್ ।। ೨೪೧.

ಯಾರ ಧನ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರೂ ಗೌರವವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ—ಅಂತಹವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಆತಂಕದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಶತ್ರುಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು.

ಆಗತಾನ್ ಪೂಜಯೇತ್ ಕಾಮೈರ್ನ್ನಿಜಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಶಮನ್ನಯೇತ್ । ಸಾಮದೃಷ್ಟಾನುಸನ್ಧಾನಮತ್ಯುಗ್ರಭಯದರ್ಶನಂ ।। ೨೪೧.

ಬಂದವರನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು, ತನ್ನವರನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಭಯಕರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಪ್ರಧಾನದಾನಮಾನಂ ಚ ಭೇದೋಪಾಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ । ಮಿತ್ರಂ ಹತಂ ಕ್ಕಾಷ್ಠಮಿವ ಘುಣಜಗ್ಧಂ ವಿಶೀರ್ಯ್ಯತೇ ।। ೨೪೧.

ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳು, ಗೌರವ, ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಾಶವಾದ ಸ್ನೇಹಿತನು, ಹುಳು ತಿಂದ ಮರದಂತೆ, ಕುಸಿದುಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ತ್ರಿಶಕ್ತಿರ್ದ್ದೇಶಕಾಲಜ್ಞೋ ದಣ್ಡೇನಾಸ್ತಂ ನಯೇದರೀನ್ । ಮೈತ್ರೀಪ್ರಧಾನಂ ಕಲ್ಯಾಣಬುದ್ಧಿಂ ಸಾನ್ತ್ವೇನ ಸಾಧಯೇತ್ ।। ೨೪೧.

ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ವಶಪಡಿಸಬೇಕು; ಸ್ನೇಹಪರ ಮತ್ತು ಶುಭಚಿಂತನೆಯವನು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಬೇಕು.

ಲುಬ್ಧಂ ಕ್ಷೀಣಞ್ಚ ಚದಾನೇನ ಮಿತ್ರಾನನ್ಯೋನ್ಯಶಙ್ಕಯಾ । ದಣ್ಡಸ್ಯ ದರ್ಶನಾದ್‌ದುಷ್ಟಾನ್ ಪುತ್ರಭ್ರಾತಾದಿ ಸಾಮತಃ ।। ೨೪೧.

ಹೆಚ್ಚು ಆಸೆಪಡುವವರನ್ನು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಂದ ವಶಪಡಿಸಬೇಕು; ಪರಸ್ಪರ ಅನುಮಾನಿಸುವ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ, ದುಷ್ಟರನ್ನು—ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಸಹೋದರರು ಇದ್ದರೂ—ಶಿಕ್ಷೆಯ ಭಯದಿಂದ ಅಥವಾ ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

ದಾನಭೇದೈಶ್ಚಮೂಮುಖ್ಯಾನ್ ಯೋಧಾನ್ ಜನಪದಾದಿಕಾನ್ । ಸಾಮನ್ತಾಟವಿಕಾನ್ ಭೇದದಣ್ಡಾಭ್ಯಾಮಪರಾದ್ಧಕಾನ್ ।। ೨೪೧.

ದಾನ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಯೋಧರು, ಜನರು, ಗಡಿಪಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಕಾಡಿನವರನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

ದೇವತಾಪ್ರತಿಮಾನಾನ್ತು ಪೂಜಯಾನ್ತರ್ಗತೈರ್ನ್ನರೈಃ । ಪುಮಾನ್ ಸ್ತ್ರೀವಸ್ತ್ರಸಂವೀತೋ ನಿಶಿ ಚಾದ್‌ಭುತದರ್ಶನಃ ।। ೨೪೧.

ದೇವತೆಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಪುರುಷನು ಹೆಣ್ಣಿನ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬೇಕು.

ವೇತಾಲೋಲ್ಕಾಪಿಶಾಚಾನಾಂ ಶಿವಾನಾಂ ಚ ಸ್ವರೂಪಿಕೀ । ಕಾಮತೋ ರೂಪಧಾರಿತ್ವಂ ಶಸ್ತ್ರಾಗನ್ಯಶ್ಮಾಮ್ಬುವರ್ಷಣಂ ।। ೨೪೧.

ವೇತಾಳ, ಗೂಬೆ, ಪಿಶಾಚ ಮತ್ತು ಶಿವನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಧರಿಸಬಹುದು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಬಹುದು; ಆಯುಧ, ಬೆಂಕಿ, ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ತಮೋಽನಿಲೋಽನಲೋ ಮೇವ ಇತಿ ಮಾಯಾ ಹ್ಯಮಾನುಷೀ। ಜಘಾನ ಕೀಚಕಂ ಭೀಮ ಆಸ್ಥಿತಃ ಸ್ತ್ರೀಸ್ವರೂಪತಾಂ ।। ೨೪೧.

ಅಂಧಕಾರ, ಗಾಳಿ, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನಲ್ಲದ ಮಾಯೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಭೀಮನು ಹೆಣ್ಣಿನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕೀಚಕನನ್ನು ಕೊಂದನು.