ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಗಜಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಗಜಾದ್ಯಾಶ್ಚ ನ ಹನ್ತವ್ಯಾಃ ಪಲಾಯಿನಃ । ನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕಾಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಶ್ಚ ಅಶಸ್ತ್ರಾಃ ಪತಿತಾದಯಃ ।। ೨೩೬.

ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಓಡಿಹೋಗುವವರು, ನೋಡುತ್ತಿರುವವರು, ಒಳಗೆ ಬಂದವರು, ಆಯುಧವಿಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಬಿದ್ದವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು.

ಶಾನ್ತೇ ನಿದ್ರಾಭಿಭೂತೇ ಚ ಅರ್ದ್ಧೋತ್ತೀರ್ಣೇ ನದೀವನೇ । ದುರ್ದ್ದಿನೇ ಕೂಟಯುದ್ಧಾನಿ ಶತ್ರುನಾಶಾರ್ಥಮಾಚರೇತ್ ।। ೨೩೬.

ಶತ್ರು ಶಾಂತವಾಗಿರುವಾಗ, ನಿದ್ರೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವಾಗ, ನದಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾಡನ್ನು ಅರ್ಧದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದಾಟುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಥವಾ ದುರ್ದಿನದಲ್ಲಿ, ಶತ್ರುವಿನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೋಸದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.

ಬಾಹೂ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ವಿಕ್ರೋಶೇದ್ಭಗ್ನಾ ಭಗ್ನಾಃ ಪರೇ ಇತಿ। ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಮಿತ್ರಂ ಬಲಂ ಭೂರಿ ನಾಯಕೋಽತ್ರ ನಿಪಾತಿತಃ ।। ೨೩೬.

ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, 'ನಾವು ಸೋತಿದ್ದೇವೆ, ಎದುರಾಳಿಯಿಂದ ಸೋತಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆ ಬಂದರೆ, ನಾಯಕನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾನೆ.

ಸೇನಾನೀರ್ನಿಹತಶ್ಚಾಯಂ ಭೂಪತಿಶ್ಚಾಪಿ ವಿಪ್ಲುತಃ । ವಿದ್ರುತಾನಾನ್ತು ಯೋಧಾನಾಂ ಸುಖಂ ಧಾತೋ ವಿಧೀಯತೇ ।। ೨೩೬.

ಸೇನಾಪತಿ ಹತರಾಗಿದ್ದಾನೆ, ರಾಜನು ಕೂಡ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಓಡಿಹೋದ ಯೋಧರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಿಂತಿರುಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಧೂಪಶ್ಚ ದೇಯಾ ಧರ್ಮ್ಮಜ್ಞ ತಥಾ ಚ ಪರಮೋಹನಾಃ । ಪತಾಕಾಶ್ಚೈವ ಸಮ್ಭಾರೋ ವಾದಿತ್ರಾಣಾಂ ಭಯಾವಹಃ ।। ೨೩೬.

ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರಲಿ.

ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿಜಯಂ ಯುದ್ಧೇ ದೇವಾನ್ವಿಪ್ರಾಂಶ್ಚ ಸಂಯಜೇತ್ । ರತ್ನಾನಿ ರಾಜಗಾಮೀನಿ ಅಮಾತ್ಯೇನ ಕೃತೇ ರಣೇ ।। ೨೩೬.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿಯ ಧನವನ್ನು ಸಚಿವನು ಹಂಚಬೇಕು.

ತಸ್ಯ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ನ ಕಸ್ಯಾಪಿ ರಕ್ಷ್ಯಾಸ್ತಾಶ್ಚ ಪರಸ್ಯ ಚ । ಶತ್ರುಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ರಣೇ ಮುಕ್ತಂ ಪುತ್ರವತ್ ಪರಿಪಾಲಯೇತ್ ।। ೨೩೬.

ಸೋತವರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೂ, ಜಯಿಸಿದವರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೂ ಹಾನಿಗೊಳಪಡಿಸಬಾರದು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಪುನಸ್ತೇನ ನ ಯೋದ್ಧವ್ಯಂ ದೇಶಾಚಾರಾದಿ ಪಾಲಯೇತ್ । ತತಶ್ಚ ಸ್ವಪುರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಧ್ರುವೇ ಭೇ ಪ್ರವಿಶೇದ್ ಗೃಹಂ ।। ೨೩೬.

ಆತನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಾರದು. ದೇಶದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಖಚಿತವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ಥಿರತ್ವಾಯ ಯಥೇನ್ದ್ರೇಣ ಪುರಾ ಶ್ರಿಯಃ । ಸ್ತುತಿಃ ಕೃತಾ ತಥಾ ರಾಜಾ ಜಯಾರ್ಥಂ ಸ್ತುತಿಮಾಚರೇತ್ ।। ೨೩೭.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲು, ಹಿಂದೆ ಇಂದ್ರನು ಶ್ರೀಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಂತೆ, ರಾಜನು ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇನ್ದ್ರ ಉವಾಚ । ನಮಸ್ಯೇ ಸರ್ವಲೋಕಾನಾಂ ಜನನೀಮಬ್ಧಿಸಮ್ಭವಾಂ । ಶ್ರಿಯಮುನ್ನಿದ್ರಪದ್ಮಾಕ್ಷೀಂ ವಿಷ್ಣುವಕ್ಷಃಸ್ಥಲಸ್ಥಿತಾಂ ।। ೨೩೭.

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ತಾಯಿಯಾದ, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಅರಳಿದ ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಯನ್ನು ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ತ್ವಂ ಸಿದ್ಧಿಸ್ತ್ವಂ ಸ್ವಧಾ ಸ್ವಾಹಾ ಸುಧಾ ತ್ವಂ ಲೋಕಪಾವನಿ । ಸನ್ಧ್ಯಾ ರಾತ್ರಿಃ ಪ್ರಭಾ ಭೂತಿರ್ಮ್ಮೇಧಾ ಶ್ರದ್ಧಾ ಸರಸ್ವತೀ ।। ೨೩೭.

ನೀನೇ ಸಿದ್ಧಿ, ನೀನೇ ಸ್ವಧಾ, ನೀನೇ ಸ್ವಾಹಾ, ನೀನೇ ಅಮೃತ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವವಳು. ನೀನೇ ಸಂಧ್ಯೆ, ರಾತ್ರಿ, ಪ್ರಕಾಶ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ.

ಯಜ್ಞವಿದ್ಯಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಗುಹ್ಯವಿದ್ಯಾ ಚ ಶೋಭನೇ । ಆತ್ಮವಿದ್ಯಾ ಚ ದೇವಿ ತ್ವಂ ವಿಮುಕ್ತಿಫಲದಾಯಿನೀ ।। ೨೩೭.

ಯಜ್ಞದ ಜ್ಞಾನವೂ, ಮಹಾ ಜ್ಞಾನವೂ, ಗುಪ್ತ ಜ್ಞಾನವೂ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೂ ನೀನೆ, ದೇವಿ. ನೀನು ಮೋಕ್ಷಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಆನ್ವೀಕ್ಷಿಕೀ ತ್ರಯೀ ವಾರ್ತ್ತಾ ದಣ್ಡನೀತಿಸ್ತ್ವಮೇವ ಚ । ಸೌಮ್ಯಾ ಸೌಮ್ಯೈರ್ಜಗದ್ರೂಪೈಸ್ತ್ವಯೈತದ್ದೇವಿ ಪೂರಿತಂ ।। ೨೩೭.

ಪರಿಶೀಲನೆ, ಮೂರು ವೇದಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ, ರಾಜಕೀಯ—allವು ನೀನೇ. ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಿದ್ದೀಯೆ.

ಕಾ ತ್ವನ್ಯಾ ತ್ವಾಮೃತೇ ದೇವಿ ಸರ್ವಯಜ್ಞಮಯಂ ವಪುಃ । ಅಧ್ಯಾಸ್ತೇ ದೇವ ದೇವಸ್ಯ ಯೋಗಿಚಿನ್ತ್ಯಂ ಗದಾಭೃತಃ ।। ೨೩೭.

ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಇನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರೂಪವಿದೆ? ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುವ, ಗದಾಧರನ ದೇಹವಾದ ಆ ರೂಪ ನಿನ್ನದೇ.

ತ್ವಯಾ ದೇವಿ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಂ ಸಕಲಂ ಭುವನತ್ರಯಂ । ವಿನಷ್ಟಪ್ರಾಯಮಭವತ್ ತ್ವಯೇದಾನೀಂ ಸಮೇಧಿತಂ ।। ೨೩೭.

ದೇವಿ, ನೀನು ಜಗತ್ತನ್ನು ತೊರೆದಾಗ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ನಾಶವಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಈಗ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ಅವು ಪುನಃ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.

ದಾರಾಃ ಪುತ್ರಾಸ್ತಥಾಗಾರಂ ಸುಹೃದ್ಧಾನ್ಯಘನಾದಿಕಂ । ಭವತ್ಯೇತನ್ಮಹಾಭಾಗೋ ನಿತ್ಯಂ ತ್ವದ್ವೀಕ್ಷಣಾನ್ ನೃಣಾಂ ।। ೨೩೭.

ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಮನೆ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಧಾನ್ಯ, ಧನ ಇತ್ಯಾದಿ—allವು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರಿಗೆ ನಿನ್ನ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಸದಾ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ, ದೇವಿ.

ಶರೀರಾರೋಗ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಮರಿಪಕ್ಷಕ್ಷಯಃ ಸುಖಂ । ದೇವಿ ತ್ವದ್‌ದೃಷ್ಟಿದೃಷ್ಟಾನಾಂ ಪುರುಷಾಣಾಂ ನ ದುರ್ಲ್ಲಭಂ ।। ೨೩೭.

ದೇಹಾರೋಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶ, ಸುಖ—ಇವು ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ, ದೇವಿ.

ತ್ವಮಮ್ಬಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ದೇವದೇವೋ ಹರಿಃ ಪಿತಾ । ತ್ವಯೈತದ್ವಿಷ್ಣುನಾ ಚಾಮ್ಬ ಜಗದ್ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಚರಾಚರಂ ।। ೨೩೭.

ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ತಾಯಿ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಹರಿಯು ತಂದೆ. ಅಮ್ಮ, ನೀನು ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

ಮಾನಂ ಕೋಷಂ ತಥಾ ಕೋಷ್ಠಂ ಮಾ ಗೃಹಂ ಮಾ ಪರಿಚ್ಛದಂ । ಮಾ ಶರೀರಂ ಕಲತ್ರಞ್ಚ ತ್ಯಜೇಥಾಃ ಸರ್ವ್ವಪಾವನಿ ।। ೨೩೭.

ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪಾವನಗೊಳಿಸುವವಳೇ, ಗೌರವ, ಧನ, ಭಂಡಾರ, ಮನೆ, ವಸ್ತುಗಳು, ದೇಹ, ಪತ್ನಿಯನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಡ.

ಮಾ ಪುತ್ರಾನ್ಮಾಸುಹೃದ್ವರ್ಗಾನ್ಮಾ ಪಶೂನ್ಮಾ ವಿಭೂಷಣಂ । ಮಮ ದೇವಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋರ್ವಕ್ಷಃಸ್ಥಲಾಲಯೇ ।। ೨೩೭.

ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಪಶುಗಳು, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಡ, ದೇವಿ. ನೀನು ನನ್ನ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

ಸತ್ತ್ವೇನ ಸತ್ಯಶೌಚಾಭ್ಯಾಂ ತಥಾ ಶೀಲಾದಿಭಿರ್ಗುಣೈಃ । ತ್ಯಜ್ಯನ್ತೇ ತೇ ನರಾ ಸದ್ಯಃ ಸನ್ತ್ಯಕ್ತಾ ಯೇ ತ್ವಯಾಮಲೇ ।। ೨೩೭.

ನಿರ್ಮಲೆಯಾದ ದೇವಿ, ನಿನ್ನಿಂದ ತೊರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವರು ಸತ್ಯ, ಶುದ್ಧತೆ, ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಗುಣಗಳು—allವನ್ನು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ತ್ವಯಾವಲೋಕಿತಾಃ ಸದ್ಯಃ ಶೀಲಾದ್ಯೈರಖಿಲೈರ್ಗುಣೇಃ । ಕುಲೈಶ್ವರ್ಯ್ಯೈಶ್ಚ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಪುರುಷಾ ನಿರ್ಗಣಾ ಅಪಿ ।। ೨೩೭.

ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಕಟಾಕ್ಷವು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆಯೋ, ಅವರು ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದವರಾದರೂ ಕೂಡ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಕುಟುಂಬದ ಐಶ್ವರ್ಯ—allವನ್ನು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಶ್ಲಾಘ್ಯಃ ಸ ಗುಣೀ ಧನ್ಯಃ ಸ ಕುಲೀನಃ ಸ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ । ಸ ಶೂರಃ ಸ ಚ ವಿಕ್ರಾನ್ತೋ ಯಸ್ತ್ವಯಾ ದೇವಿ ವೀಕ್ಷಿತಃ ।। ೨೩೭.

ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾದವನು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ, ಗುಣವಂತ, ಧನ್ಯ, ಕುಲೀನ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಶೂರ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ಸದ್ಯೋ ವೈಗುಣ್ಯಮಾಯಾನ್ತಿ ಶೀಲಾದ್ಯಾಃ ಸಕಲಾ ಗುಣಾಃ । ಪರಾಮುಙ್‌ಮುಖೀ ಜಗದ್ಧಾತ್ರೀ ಯಸ್ಯ ತ್ವಂ ವಿಷ್ಣುವಲ್ಲಭೇ ।। ೨೩೭.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಜಗತ್ತಿನ ಪೋಷಕಿಯೇ, ನೀನು ಯಾರಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೋ, ಅವನಿಂದ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.

ನ ತೇ ವರ್ಣಯಿತುಂ ಶಕ್ತಾ ಗುಣಾನ್ ಜಿಹ್ವಾಪಿ ವೇಧಸಃ । ಪ್ರಸೀದ ದೇವಿ ಪದ್ಮಾಕ್ಷಿ ನಾಸ್ಮಾಂಸ್ತ್ಯಾಕ್ಷಈಃ ಕದಾಚನ ।। ೨೩೭.

ಪದ್ಮಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ನಾಲಿಗೆಯೂ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯಮಾಡಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತೊರೆಯಬೇಡ.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಸ್ತುತಾ ದದೌ ಶ್ರೀಶ್ಚ ವರಮಿನ್ದ್ರಾಯ ಚೇಪ್ಸಿತಂ । ಸುಸ್ಥಿರತ್ವಂ ಚರಾಜ್ಯಸ್ಯ ಸಙ್‌ಗ್ರಾಮವಿಜಯಾದಿಕಂ ।। ೨೩೭.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅವನು ಬಯಸಿದ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು—ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಭಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಳು.

ಸ್ವಸ್ತೋತ್ರಪಾಠಶ್ರವಣಕರ್ತೄಣಾಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಂ । ಶ್ರೀಸ್ತೋತ್ರಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಠೇಚ್ಚ ಶ್ರೃಣುಯಾನ್ನರಃ ।। ೨೩೭.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಶ್ರೀ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಓದುವುದು ಅಥವಾ ಕೇಳುವುದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮನುಷ್ಯನು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಕೇಳಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ನೀತಿಸ್ತೇ ಪುಷ್ಕರೋಕ್ತಾ ತು ರಾಮೋಕ್ತಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಯ ಯಾ । ಜಯಾಯ ತಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೃಣು ಧರ್ಮ್ಮಾದಿವರ್ದ್ಧನೀಂ ।। ೨೩೮.

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದ ನೀತಿಯೂ, ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿದ ನೀತಿಯೂ ಇದೆ. ಈಗ ಆ ಧರ್ಮಾದಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನೀತಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.

ರಾಮ ಉವಾಚ ನ್ಯಾಯೇನಾರ್ಜ್ಜನಮರ್ಥಸ್ಯ ವರ್ದ್ಧನಂ ರಕ್ಷಣಂ ಚರೇತ್ । ಸತ್ಪಾತ್ರಪ್ರತಿಪತ್ತಿಶ್ಚ ರಾಜವೃತ್ತಂ ಚತುರ್ವಿಧಂ ।। ೨೩೮.

ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು: ಧನವನ್ನು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು, ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು—ಇವು ರಾಜನ ನಾಲ್ಕು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು.