ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಛಿನ್ನಾನಿ ರಿಪೂಶೀರ್ಷಾಣಿ ಪ್ರಾಸಾದಾಗ್ರೇಷು ದರ್ಶಯೇತ್ । ಷಾಡ್‌ಗುಣ್ಯಂಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತದ್ವರೌ ಸನ್ಧಿವಿಗ್ರಹೌ ।। ೨೩೪.

ಶತ್ರುಗಳ ತಲೆಗಳನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬೇಕು; ಈಗ ನಾನು ಷಡ್ಗುಣ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ.

ಸನ್ಧಿಶ್ಚ ವಿಗ್ರಹಶ್ಚೈವ ಯಾನಮಾಸನಮೇವ ಚ । ದ್ವೈಧೀಭಾವಃ ಸಂಶಯಶ್ಚ ಷಡ್‌ಗುಣಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ।। ೨೩೪.

ಸಂಧಿ, ವಿಗ್ರಹ, ಯಾನ, ಆಸನ, ದ್ವೈಧೀಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಶಯ — ಇವು ಆರು ವಿಧದ ನೀತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಣಬನ್ಧಃ ಸ್ಮೃತಃ ಸನ್ಧಿರಪಕಾರಸ್ತು ವಿಗ್ರಹಃ। ಜಿಗೀಷೋಃ ಶತ್ರುವಿಷಯೇ ಯಾನಂ ಯಾತ್ರಾಽಭಿವೀಯತೇ ।। ೨೩೪.

ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸಂಧಿ ಎಂದು, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ವಿಗ್ರಹ ಎಂದು, ಶತ್ರುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಯಾನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವಿಗ್ರ್ಹೇಣ ಸ್ವಕೇ ದೇಶೇ ಸ್ಥಿತಿರಾಸನಮುಚ್ಯಂತೇ । ಬಲಾರ್ದ್ಧೇನ ಪ್ರಯಾಣನ್ತು ದ್ವೈಧೀಭಾವಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೨೩೪.

ವಿಗ್ರಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಆಸನ ಎಂದು, ಅರ್ಧ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಡುವುದನ್ನು ದ್ವೈಧೀಭಾವ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾಸೀನೋ ಮಧ್ಯಮೋ ವಾ ಸಂಶ್ರಯಾತ್ಸಂಶ್ರಯಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಸಮೇನ ಸನ್ಧಿರನ್ವೇಷ್ಯೋಽಹೀನೇನ ಚ ಬಲೀಯಸಾ ।। ೨೩೪.

ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಅಥವಾ ನಿರಪೇಕ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದನ್ನು ಸಂಶ್ರಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯವರೊಡನೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯವರೊಡನೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಹೀನೇನ ವಿಗ್ರಹಃ ಕಾರ್ಯಃ ಸ್ವಯಂ ರಾಜ್ಞಾ ಬಲೀಯಸಾ । ತತ್ರಾಪಿ ಶುದ್ಧಪಾರ್ಷ್ಣಿಸ್ತು ಬಲೀಯಾಂಸಂ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್ ।। ೨೩೪.

ಹೀನ ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ಬಲಿಷ್ಠನೊಡನೆ ವಿಗ್ರಹ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಶುದ್ಧ ಮಿತ್ರನಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಬಲಿಷ್ಠನ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಆಸೀನಃ ಕರ್ಮವಿಚ್ಛೇದಂ ಶಕ್ತಃ ಕರ್ತ್ತು ರಿಪೋರ್ಯದಾ । ಅಶುದ್ಧಪಾರ್ಷ್ಣಿಶ್ಚಾಸೀತ ವಿಗೃಹ್ಯ ವಸುಧಾಧಿಪಃ ।। ೨೩೪.

ರಾಜನು ಆಸನದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಶತ್ರುವಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಶಕ್ತನಾದಾಗ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಶುದ್ಧ ಮಿತ್ರನಿದ್ದರೆ, ರಾಜನು ವಿಗ್ರಹ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಶುದ್ಧಪಾರ್ಷ್ಣಿರ್ಬಲವಾನ್ ದ್ವೈಧೀಭಾವಂ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್ । ವಲಿನಾ ವಿಗೃಹೀತಸ್ತು೨ ಯೋಽಸನ್ದೇಹೇನ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೨೩೪.

ಅಶುದ್ಧ ಮಿತ್ರನಿದ್ದ ಬಲಿಷ್ಠನು ದ್ವೈಧೀಭಾವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ಬಲಿಷ್ಠನು ವಿಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರೆ, ರಾಜನು ಸಂಶಯಪಡಬಾರದು.

ಸಂಶ್ರಯಸ್ತೇನ ವಕ್ತವ್ಯೋ ಗುಣಾನಾಮಘಮೋ ಗುಣಃ । ಬಹುಕ್ಷಯವ್ಯಯಾಯಾಸಂ೩ ತೇಷಾಂ ಯಾನಂ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ।। ೨೩೪.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಉತ್ತಮ; ಆರು ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದುವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಯಾನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

ಬಹುಲಾಭಕರಂ ಪಶ್ಚಾತ್ತದಾ ರಾಜಾ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್ । ಸರ್ವಶಕ್ತಿವಿಹೀನಸ್ತು ತದಾ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ತು ಸಂಶ್ರಯಂ ।। ೨೩೪.

ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಯೂ ಕಳೆದುಹೋದಾಗ, ರಾಜನು ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಅಜಸ್ರಂ ಕರ್ಮ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದಿನಂ ಪ್ರತಿ ಯದಾಚರೇತ್ । ದ್ವಿಮುಹೂರ್ತ್ತಾವಶೇಷಾಯಾಂ ರಾತ್ರೌ ನಿದ್ರಾನ್ತ್ಯಜೇನ್ನೃಪಃ ।। ೨೩೫.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ಮುಹೂರ್ತ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಾಗ, ರಾಜನು ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಏಳಬೇಕು.

ವಾದ್ಯವನ್ದಿಸ್ವನೈರ್ಗೀತೈಃ ಪಶ್ಯೇದ್ ಗೂಢಾಸ್ತತೋ ನರಾನ್ । ವಿಜ್ಞಾಯತೇ ನ ಯೇ ಲೋಕಾಸ್ತದೀಯಾ ಇತಿ ಕೇನಚಿತ್ ।। ೨೩೫.

ವಾದ್ಯ, ಗಾಯಕರು ಮತ್ತು ಭಟ್ಟರ ಹಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಯಾರೂ ಗುರುತಿಸದ ಗುಪ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಾಜನು ಗಮನದಿಂದ ನೋಡಬೇಕು.

ಆಯವ್ಯಯಸ್ಯ ಶ್ರವಣಂ ತತಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ಯಥಾವಿಧಿ । ವೇಗೋತ್ಸರ್ಗಂ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ರಾಜಾ ಸ್ನಾನಗೃಹಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೨೩೫.

ಆಮೇಲೆ, ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಖರ್ಚಿನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅಗತ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಶೌಚಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸ್ನಾನಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ಸ್ನಾನಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾನ್ನೃಪಃ ಶ್ಚಾದ್ದನ್ತಧಾವನಪೂರ್ವಕಂ । ಕೃತ್ವಾ ಸನ್ಧ್ಯಾನ್ತತೋ ಜಪ್ಯಂ ವಾಸುದೇವಂ ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ ।। ೨೩೫.

ರಾಜನು ಮೊದಲು ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯಲಿ, ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡಿ, ಜಪದೊಂದಿಗೆ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ವಹ್ನೌ ಪವಿತ್ರಾನ್ ಜುಹುಯಾತ್ ತರ್ಪಯೇದು ದಕೈಃ ಪಿತೃನ್ । ದದ್ಯಾತ್ಸಕಾಞ್ಚನೀಂ ಧೇನುಂ ದ್ವಿಜಾಶೀರ್ವಾದಸಂಯುತಃ ।। ೨೩೫.

ಶುದ್ಧವಾದ ಹೋಮದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನೀರು ತೃಪ್ತಿ ಮಾಡಿಸಿ, ದ್ವಿಜರ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅನುಲಿಪ್ತೋಽಲಙ್ಕೃತಶ್ಚ ಮುಖಂ ಪಶ್ಯೇಚ್ಚ ದರ್ಪಣೇ । ಸಸುವರ್ಣೇ ಧೃತೇ ರಾಜಾ ಶ್ರೃಣುಯಾದ್ದಿವಸಾದಿಕಂ ।। ೨೩೫.

ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಚಿನ್ನದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು; ನಂತರ ದಿನದ ಶುಭಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.

ಔಷಧಂ ಭಿಷಜೋಕ್ತಂ ಚ ಮಙ್ಗಲಾಲಮ್ಭನಞ್ಚರೇತ್ । ಪಶ್ಯೇದ್ ಗುರುಂ ತೇನ ದತ್ತಾಶೀರ್ವಾದೋಽಥ ವ್ರಜೇತ್ಸಭಾಂ ।। ೨೩೬.

ವೈದ್ಯನು ಹೇಳಿದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಗುರುವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದು ಸಭೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ತತ್ರಸ್ಥೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಪಶ್ಯೇದಮಾತ್ಯಾನ್ಮನ್ತ್ರಿಣಸ್ತಥಾ । ಪ್ರಕೃತೀಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗ ಪ್ರತೀಹಾರನಿವೇದಿತಾಃ ।। ೨೩೫.

ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನು ದ್ವಿಜರು, ಅಮಾತ್ಯರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು, ದ್ವಾರಪಾಲನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಂತೆ, ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕು.

ಶ್ರುತ್ವೇತಿಹಾಸಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಾಣಿ ಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ಕಾರ್ಯ್ಯನಿರ್ಣಯಮ್ । ವ್ಯವಹಾರನ್ತತಃ ಪಶ್ಯೇನ್ಮನ್ತ್ರಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ತು ಮನ್ತ್ರಿಭಿಃ ।। ೨೩೫.

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವುಗಳ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ನಂತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕು.

ಆಕಾರೈರಿಙ್ಗಿತೈಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಾ ಮನ್ತ್ರಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾಃ । ಸಾಂವತ್ಸರಾಣಾಂ ವೈದ್ಯಾನಾಂ ಮನ್ತ್ರಿಣಾಂ ವಚನೇರತಃ ।। ೨೩೫.

ಚತುರರು ಮುಖಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳಿಂದ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ಮಾತುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜಾ ವಿಭೂತಿಮಾಪ್ನೋತಿ೩ ಧಾರಯನ್ತಿ ನೃಪಂ ಹಿ ತೇ । ಮನ್ತ್ರಂ ಕೃತ್ವಾಥ ವ್ಯಾಯಾಮಞ್ಚಕ್ರೇ ಯಾನೇ ಚ ಶಸ್ತ್ರಕೇ ।। ೨೩೫.

ಅಂತಹವರು ರಾಜನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜನು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಯಾನ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು.

ನಿಃಸತ್ತ್ವಾದೌ ನೃಪಃ ಸ್ನಾತಃ ಪಶ್ಯೇದ್ವಿಷ್ಣುಂ ಸುಪೂಜಿತಮ್ । ಹುತಞ್ಚ ಪಾವಕಂ ಪಶ್ಯೇದ್ವಿಪ್ರಾನ್ ಪಶ್ಯೇತ್ಸುಪೂಜಿತಾನ್ ।। ೨೩೫.

ರಾಜನು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಪೂಜಿಸಲಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಹೋಮವಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.

ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚಿನ್ತಯೇದ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯೋಧಾನ್ ಕೋಷ್ಠಾಯುಧಂ ಗೃಹಂ । ಅನ್ವಾಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮಾಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಂ ಕಾರ್ಯ್ಯಾಣಿ ಚ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ತು ।। ೨೩೫.

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು, ಯೋಧರನ್ನು, ಆಯುಧಾಗಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಬೇಕು.

ಚರಾನ್ ಸಮ್ಪ್ರೇಷ್ಯ ಭುಕ್ತಾನ್ನಮನ್ತಃಪುರಚರೋ ಭವೇತ್ । ವಾದ್ಯಗೀತೈರಕ್ಷಿತೋಽನ್ಯೈರೇವನ್ನಿತ್ಯಞ್ಚರೇನ್ನೃಪಃ ।। ೨೩೫.

ಚಾರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಆಹಾರವನ್ನು ರುಚಿಸಿ, ರಾಜನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಗಾನದ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಇತರರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ರಾಜನು ಸಂಚರಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಯಾತ್ರಾವಿಧಾನಪೂರ್ವನ್ತು ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸಾಙ್‌ಗ್ರಾಮಿಕಂ ವಿಧಿಂ । ಸಪ್ತಾಹೇನ ಯದಾ ಯಾತ್ರಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮಹೀಪತೇಃ ।। ೨೩೬.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ನಾನು ಯುದ್ಧಯಾತ್ರೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಏಳನೇ ದಿನದ ನಂತರ ರಾಜನು ಹೊರಡಬೇಕಾದಾಗ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಪೂಜನೀಯೋ ಹರಿಃ ಶಮ್ಭುರ್ಮೋದಕಾದ್ಯೈರ್ವಿನಾಯಕಃ । ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ದಿಂಕ್‌ಪಾಲಾನ್ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಶಯನಞ್ಚರೇತ್ ।। ೨೩೬.

ಹರಿ, ಶಂಭು ಮತ್ತು ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಮಿಠಾಯಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಎರಡನೇ ದಿನ ದಿಕ್ಕುಪಾಲಕರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಶಯ್ಯಾಯಾಂ ವಾ ತದಗ್ರೇಽಥ ಕದೇವಾನ್ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯ ಮನುಂ ಸ್ಮರೇತ್ । ನಮಃ ಶಮ್ಭೋ ತ್ರಿನೇತ್ರಾಯ ರುದ್ರಾಯ ವರದಾಯ ಚ ।। ೨೩೬.

ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಮುಂದೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಮನುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು: 'ಶಂಭುವಿಗೆ, ಮೂವರು ಕಣ್ಣುಳ್ಳವನಿಗೆ, ರುದ್ರನಿಗೆ, ವರವನ್ನು ನೀಡುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ' ಎಂದು.

ವಾಮನಾಯ ವಿರೂಪಾಯ ಸ್ವಪ್ನಾಧಿಪತಯೇ ನಮಃ । ಭಗವನ್ದೇವದೇವೇಶ ಶೂಲಭೃದ್‌ವೃಷವಾಹನ ।। ೨೩೬.

ವಾಮನನಿಗೆ, ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪದವನಿಗೆ, ನಿದ್ರೆಯ ಅಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದೇವದೇವತೆಗಳಾದ ಭಗವಂತ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ಎಮ್ಮೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರನಾದವನೆ, ನಮಸ್ಕಾರ.

ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟೇ ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಸ್ವಪ್ನೇ ಸುಪ್ತಸ್ಯ ಶಾಶ್ವತ । ಯಜ್ಜಾಗ್ರತೋ ದೂರಮಿತಿ ಪುರೋಧಾ ಮನ್ತ್ರಮುಚ್ಚರೇತ್ ।। ೨೩೬.

ಶಾಶ್ವತನೇ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಹಿತ-ಅಹಿತವನ್ನು ತೋರಿಸು. ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ದೂರವಾದುದನ್ನು ತಿಳಿಸು ಎಂದು ಪುರೋಹಿತನು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.