ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ರಾಜಾ ಗವಾಭಿವಾರಾದ್ಯಂ ಹನ್ಯಾಚ್ಚೈವಾತತಾಯಿನಃ । ಪರಸ್ತ್ರಿಯಂ ನ ಭಾಷೇತ ಪ್ರತಿಷಿದ್ಧೋ ವಿಶೇನ್ನ ಹಿ ।। ೨೨೭.೪೦ ಅದಣ್ಡ್ಯಾ ಸ್ತ್ರೀ ಭವೇದ್ರಾಜ್ಞಾ ವರಯನ್ತೀ ಪತಿಂ ಸ್ವಯಂ। ಉತ್ತಮಾಂ ಸೇವಮಾನಃ ಸ್ತ್ರೀಂ ಜಘನ್ಯೋ ಬಧಮರ್ಹತಿ ।। ೨೨೭.

ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಲು ಬರುವವರನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಟ್ಟಹಾಸಿಗಳನ್ನು ರಾಜನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು; ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಬಾರದು ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬಾರದು.

ಭರ್ತ್ತಾರಂ ಲಙ್‌ಘಯೇದ್ಯಾ ತಾಂ ಶ್ವಭಿಃ ಸಙ್ಘಾತಯೇತ್ ಸ್ಥಿರಂ । ಸವರ್ಣದೂಷಿತಾಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ ಪಿಣ್ಡಮಾತ್ರೋಪಜೀವಿನೀಂ ।। ೨೨೭.

ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಗಂಡನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಾಳೋ, ಅವಳನ್ನು ನಾಯಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಎಸೆಯಬೇಕು; ತನ್ನ ಜಾತಿಯವನಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಳಾದವಳನ್ನು ಭಿಕ್ಷೆಮಾಡಿ ಬದುಕುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಜ್ಯಾಯಸಾ ದೂಷಿತಾ ನಾರೀ ಮುಣ್ಡನಂ ಸಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ವೈಶ್ಯಾಗಮೇ ತು ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾನ್ತ್ಯಜಾಗಮೇ ।। ೨೨೭.

ಮೇಲಿನ ಜಾತಿಯವನಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಳಾದ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ತಲೆಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು; ವೈಶ್ಯನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಥವಾ ಚಂಡಾಲನಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಭ್ರಷ್ಟರಾದರೆ,

ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಪ್ರಥಮಂ ವೈಶ್ಯೋ ದಣ್ಡ್ಯಃ ಶದ್ರಾಗಮೇ ಭವೇತ್ । ಗುಹೀತ್ವಾ ವೇತನಂ ವೇಶ್ಯಾ ಲೋಭಾದನ್ಯತ್ರ ಗಚ್ಛತಿ ।। ೨೨೭.

ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಮೊದಲಿಗೆ, ನಂತರ ವೈಶ್ಯನು ಶೂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಿದರೆ ದಂಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕು; ವೇಶ್ಯೆ ವೇತನವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಲೋಭದಿಂದ ಬೇರೆಡೆ ಹೋದರೆ,

ವೇತನನ್ದ್ವಿಗುಣಂ ದದ್ಯಾದ್ದಣ್ಡಞ್ಚ ದ್ವಿಗುಣಂ ತಥಾ। ಭಾರ್ಯಾ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ದಾಸಾಶ್ಚ ಶಿಷ್ಯೋ ಭ್ರಾತಾ ಚ ಸೋದರಃ ।। ೨೨೭.

ಅವಳು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ವೇತನವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು; ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ದಾಸರು, ಶಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ,

ಕೃತಾಪರಾಧಾಸ್ತಾಡ್ಯಾಃ ಸ್ಯೂ ರಜ್ವಾ ವೇಣುದಲೇನ ವಾ । ಪೃಷ್ಟೇನ ಮಸ್ತಕೇ ಹನ್ಯಾಚ್ಚೌರಸ್ಯಾಪ್ನೋತಿ ಕಿಲ್ವಿಷಂ ।। ೨೨೭.

ಅವರು ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದರೆ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಬಹುದು; ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅಥವಾ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದರೆ ಹೊಡೆಯುವವನು ಕಳ್ಳನ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

ರಕ್ಷಾಸ್ವಧಿಕೃತೈರ್ಯಸ್ತು ಪ್ರಜಾಽತ್ಯರ್ಥಂ ವಿಲುಪ್ಯತೇ । ತೇಷಾಂ ಸರ್ವಸ್ವಮಾದಾಯ ರಾಜಾ ಕುರ್ಯ್ಯಾನ್ ಪ್ರವಾಸನಂ ।। ೨೨೭.

ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾದವರು ಜನರನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸಿದರೆ, ರಾಜನು ಅವರೆಲ್ಲರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು.

ಯೇ ನಿಯುಕ್ತಾಃ ಸ್ವಕಾರ್ಯೇಷುಹನ್ಯುಃ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಕರ್ಮಿಣಾಂ । ನಿರ್ಘೃಣಾಃ ಕ್ರೂರಮನಸಸ್ತಾನ್ನಿಃ ಸ್ವಾನ್ ಕಾರಯೇನ್ನೃಪ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಕೆಲಸಗಾರರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣತೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರತೆ ಹೊಂದಿರುವರೋ, ಅಂತಹವರನ್ನು ರಾಜನು ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿಸುವಂತೆ ಬಲವಂತಪಡಬೇಕು.

ಅಮಾತ್ಯಃ ಪ್ರಾಡ್‌ವಿವಾಕೋ ವಾ ಯಃ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ ಕಾರ್ಯ್ಯಮನ್ಯಥಾ । ತಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ವಮಾದಾಯ ತಂ ರಾಜಾ ವಿಪ್ರವಾಸಯೇತ್ ।। ೨೨೭.

ಯಾವ ಸಚಿವನಾದರೂ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧಿಪತಿಯಾದರೂ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ, ರಾಜನು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು.

ಗುರುತಲ್ಪೇ ಭಯಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಃ ಸುರಾಪಾಣೇ ಸುರಾಧ್ವಜಃ । ಸ್ತೇಯೇಷು ಶ್ವಪದಂ ವಿದ್ಯಾದ್‌ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಶಿರಃ ಪುಮಾನ್ ।। ೨೨೭.

ಗುರುವಿನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದವರಿಗೆ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕು; ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಮದ್ಯದ ಗುರುತು ನೀಡಬೇಕು; ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಗುರುತು ಇರಬೇಕು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದವರಿಗೆ ಮಾನವನ ತಲೆ ಗುರುತು ಇರಬೇಕು.

ಶೂದ್ರಾದೀನ್ ಘಾತಯೇದ್ರಾಜಾ ಪಾಪಾನ್ ವಿಪ್ರಾನ್ ಪ್ರವಾಸಯೇತ್ । ಮಹಾಪಾತಕಿನಾಂ ವಿತ್ತಂ ವರುಣಾಯೋಪಪಾದಯೇತ್ ।। ೨೨೭.

ಪಾಪ ಮಾಡಿದ ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ರಾಜನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು; ಪಾಪ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು; ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವರుణನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಗ್ರಾಮೇಷ್ವಪಿ ಚ ಯೇ ಕೇಚಿಚ್ಚೌರಾಣಾಂ ಭಕ್ತದಾಯಕಾಃ । ಭಾಣ್ಡಾರ ಕೋಷದಾಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾನಪಿ ಘಾತಯೇತ್ ।। ೨೨೭.

ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳರಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡುವವರು, ಅವರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವವರು ಅಥವಾ ಧನವನ್ನು ಕಾಯುವವರು ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು.

ರಾಷ್ಟ್ರೇಷು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧಿಕೃತಾನ್ ಸಾಮನ್ತಾನ್ ಪಾಪಿನೋಹರೇತ್ । ಸನ್ಧಿ ಕೃತ್ವಾ ತು ಯೇ ಚೌರ್ಯಂ ರಾತ್ರೌ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕಸ್ತರಾಃ ।। ೨೨೭.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗಡಿಪಾಲಕರನ್ನು ರಾಜನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು; ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ರಾತ್ರಿ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುವ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಕೂಡ ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ತೇಷಾಂ ಚ್ಛಿತ್ವಾ ನೃಪೋ ಹಸ್ತೌ ತೀಕ್ಷ್ಣೇ ಶೂಲೇ ನಿವೇಶಯೇತ್ । ತಡ಼ಾಗದೇವತಾಗಾರಭೇದಕಾನ್ ಘಾತಯೇನ್ನೃಪಃ ।। ೨೨೭.

ಅಂತಹವರ ಕೈಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ರಾಜನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಗಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬೇಕು; ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ದೇವರ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗುವವರನ್ನು ರಾಜನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು.

ಸಮುತ್ಸೃಜೇದ್ರಾಜಮಾರ್ಗೇ ಯಸ್ತ್ವಮೇಧ್ಯಮನಾಪದಿ । ಸ ಹಿ ಕಾರ್ಷಾಪಣನ್ದಣ್ಡ್ಯಸ್ತಮಮೇಧ್ಯಞ್ಚ ಶೋಧಯೇತ್ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಕಸದನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಷಾಪಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಆ ಕಸವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಮಾಸಙ್‌ಕ್ರಮಭಿದೋ ದದ್ಯುಃ ಪಞ್ಚಶತಾನಿ ತೇ । ಸಮೈಶ್ಚ ವಿಷಮಂ ಯೋ ವಾ ಚರತೇಕ ಮೂಲ್ಯತೋಽಪಿ ವಾ ।। ೨೨೭.

ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೋ ಅಥವಾ ಅದರ ಪೀಠವನ್ನು ಒಡೆಯುವವರು ಐದು ನೂರು ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು; ತೂಕ, ಅಳತೆ ಅಥವಾ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಸಮಾಪ್ನುಯಾನ್ನರಃ ಪೂರ್ವಂ ದಮಂ ಮಧ್ಯಮಮೇವ ವಾ । ದ್ರವ್ಯಮಾದಾಯ ವಣಿಜಾಮನರ್ಘೇಣಾವರುನ್ದತಾಂ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಬೆಲೆ ಕೊಡದೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲನೆಯ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.

ರಾಜಾ ಪೃಥಕ್‌ ಪೃಥಕ್ ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ದಣ್ಡಮುತ್ತಮಸಾಹಸಂ । ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ದೂಷಕೋ ಯಶ್ಚ ಪ್ರತಿಚ್ಛನ್ದಕವಿಕ್ರಯೀ ।। ೨೨೭.

ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೆಡವುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರುವವರಿಗೆ ರಾಜನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಮಧ್ಯಮಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದ್ದಣ್ಡಂ ಕೂಟಕರ್ತ್ತಾ ತಥೋತ್ತಮಂ । ಕಲಹಾಪಕೃತಂ ದೇಯಂ ದಣ್ಡಶ್ಚ ದ್ವಿಗುಣಸ್ತತಃ ।। ೨೨೭.

ನಕಲಿ ವಸ್ತು ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ, ನಕಲಿ ನಾಣ್ಯ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಜಗಳ ಉಂಟುಮಾಡುವವರಿಗೆ ಆ ದಂಡದ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಅಭಕ್ಷ್ಯಭಕ್ಷ್ಯೇ ವಿಪ್ರೇ ವಾ ಶೂದ್ರೇ ವಾ ಕೃಷ್ಣಲೋ ದಮಃ । ಲುಲಾಶಾಸನಕರ್ತ್ತಾ ಚ ಕೂಟಕೃನ್ನಾಶಕಸ್ಯ ಚ ।। ೨೨೭.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದರೂ ಅಥವಾ ಶೂದ್ರನಾದರೂ ನಿಷಿದ್ಧ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಕೃಷ್ಣಲ ದಂಡ; ಸುಳ್ಳು ಆದೇಶ ನೀಡಿದವರಿಗೆ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದವರಿಗೆ ಕೂಡ ಇದೇ ದಂಡ.

ಏಭಿಶ್ಚ ವ್ಯವಹರ್ತ್ತಾಂ ಯಃ ಸ ದಾಪ್ಯೋ ದಮಮುತ್ತಮಂ । ವಿಷಾಗ್ನಿದಾಂ ಪತಿಗುರುವಿಪ್ರಾಪತ್ಯಪ್ರಮಾಪಿಣೀಂ ।। ೨೨೭.

ಈ ಎಲ್ಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ವಿಷ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿ ನೀಡಿದವರಿಗೆ, ಗಂಡ, ಗುರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದವರಿಗೆ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ವಿಕರ್ಣಕರನಾಸೌಷ್ಠೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೋಭಿಃ ಪ್ರವಾಸಯೇತ್ । ಕ್ಷೇತ್ರವೇಶ್ಮಗ್ರಾಮವನವಿದಾರಕಾಸ್ತಥಾ ನರಾಃ ।। ೨೨೭.

ಕಿವಿ, ಮೂಗು ಅಥವಾ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದವರಿಗೆ, ಅವರಿಗೆ ಹಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು; ಹೊಲ, ಮನೆ, ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಶಿಕ್ಷೆ.

ರಾಜಪತ್ನ್ಯಭಿಗಾಮೀ ಚ ದಗ್ಧವ್ಯಾಸ್ತು ಕಟಾಗ್ನಿನಾ । ಊನಂ ವಾಪ್ಯಧಿಕಂ ವಾಪಿ ಲಿಖೇದ್ಯೋ ರಾಜಶಾಸನಂ ।। ೨೨೭.

ರಾಜನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವವನನ್ನು ಚಿತಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡಬೇಕು; ರಾಜನ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬರೆವವನಿಗೂ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಪಾರಜಾಯಿಕಚೌರೌ ಚ ಮುಞ್ಚತೋ ಮಣ್ಡ ಉತ್ತಮಃ । ರಾಜಯಾನಾಸನಾರೋಢ್‌ರ್ದಣ್ಡ ಉತ್ತಮಸಾಹಸಃ ।। ೨೨೭.

ಪುನಃ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಕಳ್ಳನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ರಾಜನ ರಥ ಅಥವಾ ಆಸನವನ್ನು ಏರುವವರಿಗೆ ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಯೋ ಮನ್ಯೇತಾಜಿತೋಽಸ್ಮೀತಿ ನ್ಯಾಯೇನಾಪಿ ಪರಾಜಿತಃ । ತಮಾಯಾನ್ತಂ ಪರಾಜಿತ್ಯ೬ ದಣ್ಡಯೇದ್‌ ದ್ವಿಗುಣಂ ದಮಂ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸೋತರೂ 'ನಾನು ಸೋಲಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಜಗಳ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

ಆಹ್ವಾನಕಾರೀ ಬಧ್ಯಃ ಸ್ಯಾದನಾಹೂತಮಥಾಹ್ವಯನ್ । ದಾಣ್ಡಿಕಸ್ಯ ಚ ಯೋ ಹಸ್ತಾದಭಿಮುಕ್ತಃ ಪಲಾಯತೇ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ, ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯದೆ ಇದ್ದರೂ ಯಾರು ಸ್ವತಃ ಕೂಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಓಡುವವರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಯದಾ ಮನ್ಯೇತ ನೃಪತಿರಾಕ್ರನ್ದೇನ ಬಲೀಯಸಾ । ಪಾರ್ಷ್ಣಿಗ್ರಾಹೋಽಭಿಭೂತೋ ಮೇ ತದಾ ಯಾತ್ರಾಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ।। ೨೨೮.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನು ಶತ್ರುಗಳ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕೂಗಿನಿಂದ ತನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವದ ರಕ್ಷಕರು ಸೋತಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಪುಷ್ಟಾ ಯೋಧಾ ಭೃತಾ ಭೃತ್ಯಾಃ ಪ್ರಭೂತಞ್ಚ ಬಲಂ ಮಮ । ಮೂಲರಕ್ಷಾಸಮರ್ಥೋಽಸ್ಮಿ ತೈರ್ಗತ್ವಾ೧ ಶಿವಿರೇ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೨೨೮.

ನನ್ನ ಯೋಧರು ಬಲಿಷ್ಠರು, ಸೇವಕರು ವೇತನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ನನ್ನ ಸೇನೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು; ನಾನು ಮೂಲಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಮರ್ಥನು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

ಶತ್ರೋರ್ವಾ ವ್ಯಸನೇ ಯಾಯಾತ್ ದೈವಾದ್ಯೈಃ ಪೀಡಿತಂ ಪರಂ । ಭೂಕಮ್ಪೋ ಯಾನ್ದಿಶಂ ಯಾತಿ ಯಾಞ್ಚ ಕೇತುರ್ವ್ಯದೂಷಯತ್ ।। ೨೨೮.

ಶತ್ರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಅವನಿಗೆ ದುರಾದೃಷ್ಟದಿಂದ ಹಾನಿಯಾಗಿರುವಾಗ, ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಧ್ವಜ ಹಾನಿಯಾಗಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಅಪಶಕುನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು.