ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ವಸ್ತ್ರಾದಿಕಸ್ಯ ಧರ್ಮ್ಮಜ್ಞ ತಥಾ ಧರ್ಮೋ ನ ಹೀಯತೇ । ಯೋ ನಿಕ್ಷೇಪಂ ಘಾತಯತಿ ಯಶ್ಚಾನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಯಾಚತೇ ।। ೨೨೭.

ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನೇ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತಿತರ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಇದೇ ನಿಯಮ; ಧರ್ಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು. ಯಾರು ಜಮಾ ವಸ್ತುವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಜಮಾ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ—

ತಾವುಭೌ ಚೌರವಚ್ಛಾಸ್ಯೌ ದಣ್ಡ್ಯೌ ವಾ ದ್ವಿಗುಣಂ ದಮಂ । ಅಜ್ಞಾನಾದ್ಯಃ ಪುಮಾನ್ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ ಪರದ್ರವ್ಯಸ್ಯ ವಿಕ್ರಯಂ ।। ೨೨೭.

ಯಾರಾದರೂ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇತರರ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮಾರಿದರೆ, ಅವನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರೂ ಕಳ್ಳನಂತೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಬೇಕು; ಇಬ್ಬರೂ ದ್ವಿಗುಣ ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ನಿರ್ದ್ದೋಷೋ ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವನ್ತು ಚೌರವದ್ದಣ್ಡಮರ್ಹತಿ

ಯಾರಾದರೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿದರೂ, ಅವನು ನಿರ್ದೋಷಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕಳ್ಳನಂತೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹನು.

ಮೂಲ್ಯಮಾದಾಯ ಯಃ ಶಿಲ್ಪಂ ನ ದದ್ಯಾದ್ ದಣ್ಡ್ಯ ಏವ ಸಃ ।। ೨೨೭.೧೧ ಪ್ರತಿಶ್ರುತ್ಯಾಪ್ರದಾತಾರಂ ಸುವರ್ಣಂ ದಣ್ಡಯೇನ್ನೃಪಃ । ಭೃತಿ ಗೃಹ್ಯ ನ ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ಯಃ ಕರ್ಮಾಷ್ಟೌ ಕೃಷ್ಣಲಾ ದಮಃ ।। ೨೨೮.

ಯಾರು ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೊಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಬೇಕು.

ಅಕಾಲೇ ತು ತ್ಯಜನ್ ಭೃತ್ಯಂ ದಣ್ಡ್ಯಃ ಸ್ಯಾತ್ತಾವದೇವ ತು । ಕ್ರೀತ್ವಾ ವಿಕ್ರೀಯ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿದ್ಯಸ್ಯೇಹಾನುಶಯೋ ಭವೇತ್ ।। ೨೨೮.

ಯಾರು ಸೇವಕನನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅಷ್ಟೇ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ; ಏನನ್ನಾದರೂ ಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಮಾರುವ ಬಳಿಕ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾದರೆ—

ಸೋಽನ್ತರ್ದಶಾಹಾತ್ತತ್ಸ್ವಾಮೀ ದದ್ಯಾಚ್ಚೈವಾದದೀತ ಚ । ಪರೇಣ ತು ದಶಾಹಸ್ಯ ನಾದದ್ಯಾನ್ನೈವ ದಾಪಯೇತ್ ।। ೨೨೮.

ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾಲೀಕರು ವಸ್ತುವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದರೆ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಬಾರದು.

ದತ್ತಾಪ್ಯದತ್ತಾ ಸಾ ಸಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಾ ದಣ್ಡ್ಯಃ ಶತದ್ವಯಂ । ಪ್ರದಾಯ ಕನ್ಯಾಂ ಯೋಽನ್ಯಸ್ಮೈ ಪುನಸ್ತಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ।। ೨೨೭.

ಹುಡಗಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕೊಡಿದರೆ, ಕೊಡುವವನು ರಾಜನಿಂದ ಎರಡು ನೂರು ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ದಣ್ಡಃ ಕಾರ್ಯ್ಯೋ ನರೇನ್ದ್ರೇಣ ತಸ್ಯಾಪ್ಯುತ್ತಮಸಾಹಸಃ । ಸತ್ಯಙ್‌ಕಾರೇಣ ವಾಚಾ ಚ ಯುಕ್ತಂ ಪುಣ್ಯಮಸಂಶಯಂ ।। ೨೨೭.

ಅದಕ್ಕೂ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಸತ್ಯವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮಾತಿನಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಲುಬ್ಧೋಽನ್ಯತ್ರ ಚ ವಿಕ್ರೇತಾ ಷಟ್‌ಶತಂ ದಣ್ಡಮರ್ಹತಿ । ದದ್ಯಾರ್ದ್ಧನುಂ ನ ಯಃ ಪಾಲೋ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಭಕ್ತವೇತನಂ ।। ೨೨೭.

ಅಪಾರ ಲಾಭದ ಆಸೆಯಿಂದ ಬೇರೆಡೆ ಮಾರುವವನು ಆರು ನೂರು ದಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು; ಮೇಯಿಸುವವನು ಅನ್ನ ಮತ್ತು ವೇತನವನ್ನು ಪಡೆದು ಅರ್ಧ ಧನುಸ್ಸು ಕೊಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸ ತು ದಣ್ಡ್ಯಃ ಶತಂ ರಾಜ್ಞಾ ಸುವರ್ಣಂ ವಾಪ್ಯರಕ್ಷಿತಾ । ಧನುಃಶತಂ ಪರೀಣಾ್ಹೋ ಗ್ರಾಮಸ್ಯ ತು ಸಮನ್ತತಃ ।। ೨೨೮.

ಅವನಿಗೆ ರಾಜನು ನೂರು ದಂಡವನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು, ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ; ಒಂದು ನೂರು ಧನುಸ್ಸಿನಷ್ಟು ದೂರವು ಊರಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಗಡಿ.

ದ್ವಿಗುಣಂ ತ್ರಿಗುಣಂ ವಾಪಿ ನಗರಸ್ಯ ಚ ಕಲ್ಪಯೇತ್ । ವೃತಿ ತತ್ರ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಯಾಮುಷ್ಟ್ರೋ ನಾವಲೋಕಯೇತ್ ।। ೨೨೭.

ನಗರಕ್ಕೆ ಆ ಗಡಿಯನ್ನೆರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂಟೆ ಕಾಯುವವನು ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಾರದು.

ತತ್ರಾಪರಿವೃತೇ ಧಾನ್ಯೇ ಹಿಂಸಿತೇ ನೈವ ದಣ್ಡನಂ । ಗೃಹನ್ತಡಾಗಮಾರಾಮಂ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ವಾ ಭೀಷಯಾ ಹರನ್ ।। ೨೨೭.

ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ ಹಾನಿಯಾದರೆ, ದಂಡವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಮನೆ, ತೋಟ ಅಥವಾ ಹೊಲವನ್ನು ಬೆದರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕಬಳಿಸಿದರೆ—

ಶತಾನಿ ಪಞ್ಚ ದಣ್ಡ್ಯಃ ಸ್ಯಾದಜ್ಞಾನಾದ್‌ದ್ವಿಶತೋದಮಃ । ಮರ್ಯಾದಾಭೇದಕಾಃ ಸರ್ವೇ ದಣ್ಡ್ಯಾಃ ಪ್ರಥಮಸಾಹಸಂ ।। ೨೨೭.

ಅವನಿಗೆ ಐದು ನೂರು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಎರಡು ನೂರು; ಗಡಿ ಮುರಿದ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಥಮ ದಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು.

ಶತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಾಕ್ರುಶ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ದಣ್ಡಮರ್ಹತಿ । ವೈಶ್ಯಶ್ಚ ದ್ವಿಶತಂ ರಾಮ ಶೂದ್ರಶ್ಚ ಬಧಮರ್ಹತಿ ।। ೨೨೭.

ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆ ಅವನು ನೂರು ದಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು; ವೈಶ್ಯನು ಮಾಡಿದರೆ ಎರಡು ನೂರು, ರಾಮಾ, ಶೂದ್ರನು ಮಾಡಿದರೆ ದೇಹದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಪಾತ್ರನು.

ಪಞ್ಚಾಶದ್‌ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದಣ್ಡ್ಯಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾಭಿಶಂಸನೇ । ವೈಶ್ಯೇ ವಾಪ್ಯರ್ದ್ಧಪಞ್ಚಾಶಚ್ಛೂದ್ರೇ ದ್ವಾದಶಕೋ ದಮಃ ।। ೨೨೭.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆ ಐವತ್ತು ದಂಡ; ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಧ ಐವತ್ತು, ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ದಂಡ.

ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ್ನುಯಾದ್ವೈಶ್ಯಃ ಸಾಹಸಂ ಪೂರ್ವಮೇವ ತು । ಶೂದ್ರಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಮಾಕ್ರುಶ್ಯ ಜಿಹ್ವಾಚ್ಛೇದನಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೨೮.

ವೈಶ್ಯನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆ ಪ್ರಥಮ ದಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು; ಶೂದ್ರನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆ ಅವನ ನಾಲಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು.

ಧರ್ಮೋಪದೇಶಂ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಶೂದ್ರಃ ಕುರ್ವಂಶ್ಚ ದಣ್ಡಭಾಕ್ । ಶ್ರುತದೇಶಾದಿವಿತಥೀ ದಾಪ್ಯೋ ದ್ವಿಗುಣಸಾಹಸಂ ।। ೨೨೭.

ಶೂದ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ದಂಡಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನು; ಕೇಳಿದ ಅಥವಾ ಕಂಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳಿದರೆ, ಅವನು ದ್ವಿಗುಣ ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ಉತ್ತಮಃ ಸಾಹಸಸ್ತಸ್ಯ ಯಃ ಪಾಪೈರುತ್ತಮಾನ್ ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ಪ್ರಮಾದಾದ್ಯೈರ್ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ದಣ್ಡಾರ್ದ್ಧಮರ್ಹತಿ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ಸಜ್ಜನರನ್ನು ದುಷ್ಕಥನದಿಂದ ನಿಂದಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು; ಆದರೆ ಅಜಾಗರೂಕತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ, ಅರ್ಧ ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಭ್ರಾತರಂ ಶ್ವಶುರಂ ಗುರುಂ । ಆಕ್ಷಾರಯಞ್ಛತಂ ದಣ್ಡ್ಯಃ ಪನ್ಥಾನಂ ಚಾದದದ್‌ಗುರೋಃ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ತಾಯಿಯನ್ನು, ತಂದೆಯನ್ನು, ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣನನ್ನು, ಮಾವನನ್ನು ಅಥವಾ ಗುರುವನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೂ, ಅಥವಾ ಗುರುನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೂ, ಅವನು ನೂರು ದಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು.

ಅನ್ತ್ಯಜಾತಿರ್ದ್ವಿಜಾತಿನ್ತು ಯೇನಾಙ್ಗೇನಾಪರಾಧ್ನುಯಾತ್ । ತದೇವಚ್ಛೇದಯೇತ್ತಸ್ಯ ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇವಾವಿಚಾರಯನ್ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ಹೀನ ಜಾತಿಯವರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ದ್ವಿಜರಾಗಿರಲಿ, ದೇಹದ ಯಾವ ಅಂಗದಿಂದ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದರೂ, ಆ ಅಂಗವನ್ನೇ ರಾಜನು ತಕ್ಷಣ ವಿಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು.

ಅವನಿಷ್ಠೀವತೋ ದರ್ಪಾದ್‌ ದ್ವಾವೋಷ್ಠೌ ಛೇದಯೇನ್ನೃಪಃ । ಅಪಮೂತ್ರಯತೋ ಮೇಢ್ರಮಪಶಬ್ದಯತೋ ಗುದಂ ।। ೨೨೭.

ಯಾರಾದರೂ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಉಗುಳಿದರೆ, ರಾಜನು ಅವನ ಎರಡು ತುಟಿಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು; ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಲಿಂಗವನ್ನು, ಕೆಟ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದರೆ ಗುದವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು.

ಉತ್ಕೃಷ್ಟಾಸನಸಂಸ್ಥಸ್ಯ ನೀಚಸ್ಯಾಧೋನಿಕೃನ್ತನಂ । ಯೋ ಯದಙ್ಗಂ ಚ ರುಜಯೇತ್ತದಙ್ಗನ್ತಸ್ಯ ಕರ್ತ್ತಯೇತ್ ।। ೨೨೭.

ಹೀನವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಉನ್ನತ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರೆ ಅವನ ಹಿಂಡು ಭಾಗವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು; ಯಾರು ಯಾವ ಅಂಗದಿಂದ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೂ, ಆ ಅಂಗವನ್ನೇ ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು.

ಅರ್ದ್ಧಪಾದಕರಾಃ ಕಾರ್ಯಾ ಗೋಗಜಾಶ್ವೋಷ್ಟ್ರಘಾತಕಾಃ । ವೃಕ್ಷನ್ತು ವಿಫಲಂ ಕೃತ್ತ್ವಾ ಸುವರ್ಣ ದಣ್ಡಮರ್ಹತಿ ।। ೨೨೭.

ಹಸು, ಆನೆ, ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ಒಂಟೆಯನ್ನು ಕೊಂದವರಿಗೆ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು ಅರ್ಧವಾಗಿ ಕಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು; ಫಲವಿಲ್ಲದ ಮರವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದವನು ಚಿನ್ನದ ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಿಗುಣಂ ದಾಪ್ಯೇಚ್ಛಿನ್ನೇ ಪಥಿ ಸೀಮ್ನಿ ಜಲಾಶಯೇ । ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಯೋ ಹರೇದ್ಯಸ್ಯ ಜ್ಞಾನತೋಽಜ್ಞಾನತೋಽಪಿ ವಾ ।। ೨೨೭.

ರಸ್ತೆ, ಗಡಿ ಅಥವಾ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಅರಿತು ಅಥವಾ ಅರಿಯದೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ಸ ಸಸ್ಯೋತ್ಪಾದ್ಯ ತುಷ್ಟಿನ್ತು ರಾಜ್ಞೇ ದದ್ಯಾತ್ತತೋ ದಮಂ । ಯಸ್ತು ರಜ್ಜುಂ ಘಟಂ ಕೂಪಾದ್ಧರೇಚ್ಛಿನ್ದ್ಯಾಚ್ಚ ತಾಂ ಪ್ರಪಾಂ ।। ೨೨೭.

ಯಾರು ಧಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೋ, ಅವರು ಅದನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿಗದಿತ ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು; ಬಾವಿಯಿಂದ ಹಗ್ಗ ಅಥವಾ ಕುಂಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀರುಕೋಣೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಡಿದವರು,

ಸ ದಣ್ಡಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾನ್‌ಮಾಸಂ ದಣ್ಡ್ಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಾಣಿತಾಡ಼ನೇ । ಧಾನ್ಯಂ ದಶಭ್ಯಃ ಕುಮ್ಭೇಭ್ಯೋ ಹರತೋಽಭ್ಯಧಿಕಂ ಬಧಃ ।। ೨೨೭.

ಅಂತಹವರು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ದಂಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕು; ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಹತ್ತು ಕುಂಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಯೋಗ್ಯ.

ಶೇಷೇಽಪ್ಯೇಕಾದಶಗುಣಂ ತಸ್ಯ ದಣ್ಡಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ । ಸುವರ್ಣರಜತೀದೀನಾಂ ನೃಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಹರಣೇ ಬಧಃ ।। ೨೨೭.

ಇತರ ಎಲ್ಲ ಕಳವಿಗೂ ಹನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು; ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಯೋಗ್ಯ.

ಯೇನ ಯೇನ ಯಥಾಹ್ಗೇನ ಸ್ತೇನೋ ನೃಷು ವಿಚೇಷ್ಟತೇ । ತತ್ತದೇವ ಹರೇದಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಾದೇಶಾಯ ಪಾರ್ಥಿವಃ ।। ೨೨೭.

ಯಾವ ಅಂಗದಿಂದ ಕಳ್ಳನು ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದರೂ, ರಾಜನು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆ ಅಂಗವನ್ನೇ ಅವನಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಶಾಕಧಾನ್ಯಾದಿ ಅಲ್ಪಂ ಗೃಹ್ಣನ್ನ ದೋಷಬಾಕ್ । ಗೋದೇವಾರ್ಥಂ ಹರಂಶ್ಚಾಪಿ ಹನ್ಯಾದ್ದುಷ್ಟಂ ಬಧೋದ್ಯತಂ ।। ೨೨೭.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸ್ವಲ್ಪ ತರಕಾರಿಯನ್ನೋ ಅಥವಾ ಧಾನ್ಯವನ್ನೋ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅವನಿಗೆ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಹಸುಗಳಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಕಳವು ಮಾಡಿದ ದುಷ್ಟನು ಕೆಡುಕನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದರೆ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು.