ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಕಾಕಶಙ್ಕೀ ಭವೇನ್ನಿತ್ಯಮಜ್ಞಾತಾಂ ವಸತಿಂ ವಸೇತ್। ನಾಪರೀಕ್ಷಿತಪೂರ್ವಞ್ಚ ಭೋಜನಂ ಶಯನಂ ಸ್ಪೃಶೇತ್ ।। ೨೨೫.

ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಗೆಯಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕು, ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು, ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು.

ನಾವಿಜ್ಞಾತಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಗಚ್ಛೇನ್ನಾಜ್ಞಾತಾಂ ನಾವಮಾರುಹೇತ್ । ರಾಷ್ಟ್ರಕರ್ಷೀ ಭ್ರಸ್ಯತೇ ಚರಾಜ್ಯಾರ್ಥಾಚ್ಚೈವ ಜೀವಿತಾತ್ ।। ೨೨೫.

ಅಪರಿಚಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿ ಹೋಗಬಾರದು, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ದೋಣಿಗೆ ಏರಬಾರದು; ರಾಜನು ಅಜಾಗರೂಕನಾದರೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ, ಜೀವವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಭೃತೋ ವತ್ಸೋ ಜಾತಬಲಃ ಕರ್ಮಯೋಗ್ಯೋ ಯಥಾ ಭವೇತ್ । ತಥಾ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಮಹಾಭಾಗ ಭೃತಂ ಕರ್ಮಸಹಂ ಭವೇತ್ ।। ೨೨೫.

ಮರಿ ಎತ್ತು ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಮಹಾನೇ, ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯವೂ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವಂ ಕರ್ಮೇದಮಾಯತ್ತಂ ವಿಧಾನೇ ದೈವಪೌರುಷೇ । ತಯೋರ್ದೈವಚಚಿನ್ತ್ಯಂ ಹಿ ಪೌರುಷೇ ವಿದ್ಯತೇ ಕ್ರಿಯಾ ।। ೨೨೫.

ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ವಿಧಿಯೂ ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಬೇಕು, ಆದರೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದೆ.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಸ್ವಮೇವ ಕರ್ಮ ದೈವಾಖ್ಯಂ ವಿದ್ಧಿ ದೇಹಾನ್ತರಾಜಿತಂ । ತಸ್ಮಾತ್ ಪೌರುಷಮೇವೇಹ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ ।। ೨೨೬.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಧಿ ಎಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ದೇಹದಿಂದ ಬಂದ ಸ್ವಂತ ಕರ್ಮವೇ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿಕೂಲಂ ತಥಾ ದೈವಂ ಪೌರುಷೇಣ ವಿಹನ್ಯತೇ । ಸಾತ್ತ್ವಿಕಾತ್ ಕರ್ಮ್ಮಣಃ ಪೂರ್ವಾತ್ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾತ್ಪೌರುಷಂ ವಿನಾ ।। ೨೨೬.

ವಿಪರೀತವಾದ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಜಯಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಹಳೆಯ ಸತ್ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗಬಹುದು.

ಪೌರುಷಂ ದೈವಸಮ್ಪತ್ತ್ಯಾ ಕಾಲೇ ಫಲತಿ ಭಾರ್ಗವ । ದೈವಂ ಪುರುಷಕಾರಶ್ಚ ದ್ವಯಂ ಪುಂಸಃ ಫಲಾವಹಂ ।। ೨೨೬.

ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನವು ವಿಧಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಭಾರ್ಗವ; ವಿಧಿಯೂ ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಇಬ್ಬರೂ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಕೃಷೇರ್ವೃಷ್ಟಿಸಮಾಯೋಗಾತ್ ಕಾಲೇ ಸ್ಯುಃ ಫಲಸಿದ್ಧಯಃ । ಸಧರ್ಮ್ಮಂ ಪೌರುಷಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನಾಲಸೋ ನ ಚ ದೈವವಾನ್ ।। ೨೨೬.

ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮಳೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಲ ಸಿಗುವಂತೆ, ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಲಸ್ಯವಿರಬಾರದು, ವಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸಬಾರದು.

ಸಾಮಾದಿಭಿರುಪಾಯೈಸ್ತು ಸರ್ವೇ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತ್ಯುಪಕ್ರಮಾಃ । ಸಾಮ ಚೋಪಪ್ರದಾನಞ್ಚ ಚಭೇದದಣ್ಡೌ ತಥಾಪರೌ ।। ೨೨೬.

ಸಾಮಾದಿ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ಸಾಮ, ದಾನ, ಭೇದ, ದಂಡ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.

ಮಾಯೋಪೇಕ್ಷೇನ್ದ್ರಜಾಲಞ್ಚ ಉಪಾಯಾಃ ಸಪ್ತ ತಾಞ್ಚ್ಛೃಣು । ದ್ವಿವಿಧಂ ಕಾಥಿತಂ ಸಾಮ ತಥ್ಯಞ್ಚಾತತ್ಯಮೇವ ಚ ।। ೨೨೬.

ಕೆಳಗಿನ ಏಳು ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಕೇಳು: ಸಾಮ, ದಾನ, ಭೇದ, ದಂಡ, ಮಾಯೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಾಲ; ಸಾಮವು ಎರಡು ವಿಧ—ನಿಜವಾದದು ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾದದು.

ತತ್ರಾಪ್ಯತಥ್ಯಂ ಸಾಧೂನಾಮಾಕ್ರೋಶಾಯೈವ ಜಾಯತೇ । ಮಹಾಕುಲೀನಾ ಹ್ಯೃಜವೋ ಧರ್ಮನಿತ್ಯಾ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ ।। ೨೨೬.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸತ್ಯ ಸಾಮವನ್ನು ಕೆಟ್ಟವರನ್ನು ಗದರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮಹಾಕುಲದವರು, ನೇರವಾದವರು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ ಹೊಂದಿದವರು—

ಸಾಮಸಾಧ್ಯಾ ಅತಥ್ಯೈಶ್ಚ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ ರಾಕ್ಷಸಾ ಅಪಿ । ತಥಾ ತದುಪಕಾರಾಣಾಂ ಕೃತಾನಾಞ್ಚೈವ ವರ್ಣನಂ ।। ೨೨೬.

ಅವರನ್ನು ನಿಜವಾದ ಸಾಮದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು; ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ಸಹ ನಿಜವಾದ ಸಾಮದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಉಪಾಯಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆತ್ಮೀಯಾನ್ ದರ್ಶಯೇದಾಶಾಂ ಯೇನ ದೋಷೇಣ ಬಿಭ್ಯತಿ । ಪರಾಸ್ತೇನೈವ ತೇ ಭೇದ್ಯಾ ರಕ್ಷ್ಯೋ ವೈ ಜ್ಞಾತಿಭೇದಕಃ ।। ೨೨೬.

ತಮ್ಮವರಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ದೋಷದಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ಆಶೆ ತೋರಿಸಬೇಕು; ಅದೇ ದೋಷದಿಂದ ಪರರನ್ನು ವಿಭಜಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದ ಉಂಟುಮಾಡುವವರಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕು.

ಅನ್ತಃಕೋಷಞ್ಚೋಪಶಾಮ್ಯಂ ಕುರ್ವನ್ ಶತ್ರೋಶ್ಚ ತಂ ಜಯೇತ್ ।। ೨೨೬.

ಒಳಗಿನ ಬಳಗವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಶತ್ರುವನ್ನೂ ಜಯಿಸಬಹುದು.

ಉಪಾಯಶ್ರೇಷ್ಠಂ ದಾನಂ ಸ್ಯಾದ್ದಾನಾದುಭಯಲೋಕಭಾಕ್ । ನ ಸೋಽಸ್ತಿ ನಾಮ ದಾನೇನ ವಶಗೋ ಯೋ ನ ಜಾಯತೇ ।। ೨೨೬.

ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ ದಾನವೇ; ದಾನದಿಂದ ಇಹಲೋಕವೂ ಪರಲೋಕವೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ದಾನದಿಂದ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

ದಾನವಾನೇವ ಶಕ್ನೋತಿ ಸಂಹತಾನ್ ಭೇದಿತುಂ ಪರಾನ್ । ತ್ರಯಾಸಾಧ್ಯಂ ಸಾಧಯೇತ್ತಂ ದಣ್ಡೇನ ಚ ಕೃತೇನ ಚ ।। ೨೨೬.

ದಾನ ಮಾಡುವವನೇ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಲ್ಲನು; ಮೂವರು ಸಾಧಿಸಲಾಗದುದನ್ನು ಅವನು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದಣ್ಡೇ ಸರ್ವಂ ಸ್ಥಿತಂ ದಣ್ಡೋ ನಾಶಯೇದ್ ದುಷ್ಪ್ರಣೀಕೃತಃ । ಅದಣ್ಡ್ಯಾನ್ ದಣ್ಡಯನ್ನಸ್ಯೇದ್ದಣ್ಡ್ಯಾನ್ ರಾಜಾಪ್ಯದಣ್ಡಯನ್ ।। ೨೨೬.

ಎಲ್ಲವೂ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ; ತಪ್ಪಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿರಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವ ರಾಜನೂ, ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡದೆ ಬಿಡುವ ರಾಜನೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ದೇವದೈತ್ಯೋರಗನರಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ಭೂತಾಃ ಪತತ್ರಿಣಃ । ಉತ್ಕ್ರಮೇಯುಃ ಸ್ವಮರ್ಯಾದಾಂ ಯದಿ ದಣ್ಡಾನ್ ನ ಪಾಲಯೇತ್ ।। ೨೨೬.

ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ಹಾವುಗಳು, ಮಾನವರು, ಸಿದ್ಧರು, ಭೂತಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು—ಶಿಕ್ಷೆ ಇರದಿದ್ದರೆ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಮಾದದಾನ್ತಾನ್ ದಮಯತ್ಯದಣ್ಡ್ಯಾನ್ದಣ್ಡಯತ್ಯಪಿ । ದಮನಾದ್ದಮ್ಡನಾಚ್ಚೈವ ತಸ್ಮಾದ್ದಣ್ಡಂ ವಿದುರ್ಬುಧಾಃ ।। ೨೨೬.

ಅವನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಬಾರದವರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯ ರೂಪವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತೇಜಸಾ ದುರ್ನ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯೋ ಹಿ ರಾಜಾ ಭಾಸ್ಕರವತ್ತತಃ। ಲೋಕಪ್ರಸಾದಂ ಗಚ್ಛೇತ ದರ್ಶನಾಚ್ಚನ್ದ್ರವತ್ತತಃ ।। ೨೨೬.

ರಾಜನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕಷ್ಟ; ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಗದ್ವ್ಯಾಪ್ನೋತಿ ವೈ ಚಾರೈರತೋ ರಾಜಾ ಸಮೀರಣಃ । ದೋಷನಿಗ್ರಹಕಾರಿತ್ವಾದ್ರಾಜಾ ವೈವಸ್ವತಃ ಪ್ರಭುಃ ।। ೨೨೬.

ಅವನ ಗುಪ್ತಚರರಿಂದ ಅವನು ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆವರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನು ಗಾಳಿಯಂತಿದ್ದಾನೆ; ದೋಷಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ರಾಜನು ವೈವಸ್ವತನೆಂಬ ಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಯದಾ ದಹತಿ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಂ ತದಾ ಭವತಿ ಪಾವಕಃ । ಯದಾ ದಾನಂ ದ್ವಿಜಾತಿಭ್ಯಾ ದದ್ಯಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ಧನೇಶ್ವರಃ ।। ೨೨೬.

ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಡುವಾಗ ಅವನು ಅಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದಾನೆ; ದ್ವಿಜಾತಿಗಳಿಗೆ ದಾನ ನೀಡುವಾಗ ಅವನು ಧನದ ದೇವರಾದನು.

ಧನಧಾರಾಪ್ರವರ್ಷಿತ್ವಾದ್ದೇವಾದೌ ವರುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಕ್ಷಮಯಾ ಧಾರಯಂಲ್ಲೋಕಾನ್ ಪಾರ್ಯಿವಃ ಪಾರ್ಥಿವೋ ಭವೇತ್ ।। ೨೨೬.

ಧನವನ್ನು ಧಾರೆಯಂತೆ ಸುರಿಸುವುದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ವರుణನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜನು ಪರ್ಜನ್ಯನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ದಣ್ಡಪ್ರಣಯನಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಯೇನ ರಾಜ್ಞಃ ಪರಾ ಗತಿಃ । ತ್ರಿಯವಂ ಕೃಷ್ಣಲಂ ವಿದ್ಧಿ ಮಾಷಸ್ತತ್‌ಪಞ್ಚಕಂ ಭವೇತ್ ।। ೨೨೭.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೆಡೆಸುವ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮೂರು ಯವಗಳು ಒಂದು ಕೃಷ್ಣಲದಷ್ಟು, ಐದು ಕೃಷ್ಣಲಗಳು ಒಂದು ಮಾಷದಷ್ಟು ಎಂದು ತಿಳಿ.

ಕೃಷ್ಣಲಾನಾಂ ತಥಾ ಷಷ್ಟ್ಯಾ೧ ಕರ್ಷಾರ್ದ್ಧಂ ರಾಮ ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ । ಸುವರ್ಣಶ್ಚ ವಿನಿರ್ದ್ದಿಷ್ಟೋ ರಾಮ ಷೋಡಶಮಾಷಕಃ ।। ೨೨೭.

ಅರವತ್ತಾರು ಕೃಷ್ಣಲಗಳು ಅರ್ಧ ಕರ್ಷದಷ್ಟು ಎಂದು ರಾಮಾ, ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ಮಾಷಗಳು ಒಂದು ಸುವರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ನಿಷ್ಕಃ ಸುವರ್ಣಾಶ್ಚತ್ವಾರೋ ಧರಣಂ ದಶಭಿಸ್ತು ತೈಃ । ತಾಮ್ರರೂಪ್ಯಸುವರ್ಣಾನಾಂ ಮಾನಮೇತತ್ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿಂತಂ ।। ೨೨೭.

ನಾಲ್ಕು ಸುವರ್ಣಗಳು ಒಂದು ನಿಷ್ಕ, ಹತ್ತು ನಿಷ್ಕಗಳು ಒಂದು ಧರಣ; ತಾಮ್ರ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಬಂಗಾರದ ತೂಕವನ್ನು ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯಮಃ ಪಞ್ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸಹಸ್ರಮಪಿ ಚೋತ್ತಮ । ಚೌರೈರಮೂಷಿತೋ ಯಸ್ತು ಮೂಷಿತೋಽಸ್ಮೀತಿ ಭಾಷತೇ ।। ೨೨೭.

ಮಧ್ಯಮ ದಂಡ ಐದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಂಡ ಸಾವಿರ. ಯಾರಾದರೂ ಕಳ್ಳರಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿ 'ನಾನು ವಂಚಿತನಾದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ,

ತತ್‌ಪ್ರದಾತರಿ ಭೂಪಾಲೇ ಸ ದಣ್ಡ್ಯಸ್ತಾವದೇವ ತು । ಯೋ ಯಾವದ್ವಿಪರೀತಾರ್ಥಂ ಮಿಥ್ಯಾ ವಾ ಯೋ ವದೇತ್ತು ತಂ ।। ೨೨೭.

ಅದನ್ನು ರಾಜನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಯಾರು ಸುಳ್ಳು ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ,

ಕೂಟಸಾಕ್ಷ್ಯನ್ತು ಕುರ್ವಾಣಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ವರ್ಣಾಂಶ್ಚ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ ।। ೨೨೭.

ಅವರು ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳುವವರಿಗೂ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.