ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಮ್ರಿಯನ್ನಪಿ ನ ಚಾದದ್ಯಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಸ್ತಥಾ ಕರಂ । ಯಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಸ್ತು ವಿಷಯೇ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಃ ಸೀದತಿ ಕ್ಷುಧಾ ।। ೨೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ರಾಜನು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ತೆರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ—

ತಸ್ಯ ಸೀದತಿ ತದ್ರಾಷ್ಟ್ರಂ ವ್ಯಾಧಿದುರ್ಭಿಕ್ಷತಸ್ತರೈಃ । ಶ್ರುತಂ ವೃತ್ತನ್ತು ವಿಜ್ಞಾಯ ವೃತ್ತಿಂ ತಸ್ಯ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಆ ರಾಜ್ಯವು ರೋಗ, ಬರ, ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿತು, ರಾಜನು ಆತನ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಷೇಚ್ಚ ಸರ್ವತಸ್ತ್ವೇನಂ ಪಿತಾ ಪುತ್ರಮಿವೌರಸಂ । ಸಂರಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ರಾಜ್ಞಾ ಯಃ ಕುರುತೇ ಧರ್ಮಮನ್ವಹಂ ।। ೨೨೨.

ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ರಾಜನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರತಿದಿನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು—

ತೇನಾಯುರ್ವರ್ದ್ಧತೇ ರಾಜ್ಞೋ ದ್ರವಿಣಂ ರಾಷ್ಟ್ರಮೇವ ಚ । ಕರ್ಮ್ಮ ಕುರ್ಯುರ್ನ್ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಾಸೇನೈಕಞ್ಚ೧೦ ಶಿಲ್ಪಿನಃ ।। ೨೨೨.

ಅವನಿಂದ ರಾಜನ ಆಯುಷ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ರಾಜಧರ್ಮಾಃ ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ವಕ್ಷ್ಯೇಽನ್ತಃ ಪುರಚಿನ್ತಾಂ ಚ ಧರ್ಮಾದ್ಯಾಃ ಪುರುಷಾರ್ಥಕಾಃ । ಅನ್ಯೋನ್ಯರಕ್ಷಯಾ ತೇಷಾಂ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಾ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ನೃಪೈಃ ।। ೨೨೪.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ನಾನು ಆಂತರಿಕ ಅರಮನೆಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾದಿ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಜರು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು.

ಧರ್ಮಮೂಲೋಽರ್ಥವಿಟಪಸ್ತಥಾ ಕರ್ಮ್ಮಫಲೋ ಮಹಾನ್ । ತ್ರಿವರ್ಗಪಾದಪಸ್ತತ್ರ ರಕ್ಷಯಾ ಫಲಭಾಗ್‌ ಭವೇತ್ ।। ೨೨೪.

ಧರ್ಮವು ಬೇರು, ಸಂಪತ್ತು ದಿಂಡು, ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಫಲವು ದೊಡ್ಡದು. ಈ ಮೂರು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ಮರದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಇದ್ದರೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಕಾಮಾಧೀನಾಃ೧ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ರಾಮ ತದರ್ಥಂ ರತ್ನಸಙ್‌ಗ್ರಹಃ । ಸೇವ್ಯಾಸ್ತಾ ನಾತಿಸೇವ್ಯಾಸ್ಚ ಭೂಭುಜಾ ವಿಷಯೈಷಿಣಾ ।। ೨೨೪.

ಹೆಂಗಸರು ಕಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವರು, ರಾಮಾ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರತ್ನ ಸಂಗ್ರಹ ಮುಖ್ಯ. ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ದುಷ್ಟಾನ್ಯಾಚರತೇ೪ ಯಾ ತು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ತತ್ಕಥಾಂ। ಐಕ್ಯಂ ದ್ವಿಷದ್ಭಿರ್ವ್ರಜತಿ ಗರ್ವಂ ವಹತಿ ಚೋದ್ಧತಾ ।। ೨೨೪.

ದುಷ್ಟ ಹೆಂಗಸು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಆ ಮಾತನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ, ಶತ್ರುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಗರ್ವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ.

ಚುಮ್ಬಿತಾ ಮಾರ್ಷ್ಟಿ ವದನಂ ದತ್ತನ್ನ ಬಹು ಮನ್ಯತೇ । ಸ್ವಪಿತ್ಯಾದೌ ಪ್ರಸುಪ್ತಾಪಿ ತಥಾ ಪಶ್ಚಾದ್ವಿಬುಧ್ಯತೇ ।। ೨೨೪.

ಮೂಗುಮುತ್ತು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಮುಖವನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಕೊಟ್ಟ ಅನ್ನವನ್ನು ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ, ಮೊದಲಿನಲ್ಲೂ ನಂತರದಲ್ಲೂ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ತಡವಾಗಿ ಎದ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ಸ್ಪೃಷ್ಟಾ ಧುನೋತಿ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಗಾತ್ರಞ್ಚ ವಿರುಣಾದ್ಧಿ ಯಾ । ಈಷಚ್ಛೃಣೋತಿ ವಾಕ್ಯಾನಿ ಪ್ರಿಯಾಣ್ಯಪಿ ಪರಾಙ್‌ಮುಖೀ ।। ೨೨೪.

ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಅವಳು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಲುಗಿಸುತ್ತಾಳೆ, ದೇಹವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಕಿವಿಗೊಡದೆ ಮುಖವನ್ನು ಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ತತ್ಕಾಮಿತಾಸು ಚ ಸ್ತ್ರೀಸು ಮಧ್ಯಸ್ಥೇವ ಚ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ । ಜ್ಞಾತಮಣ್ಡನಕಾಲಾಪಿ ನ ಕರೋತಿ ಚ ಮಣ್ಡನಂ ।। ೨೨೪.

ಬೇರೆ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಇರುವವರ ಮಧ್ಯೆ, ನಿರಾಸಕ್ತೆಯಿರುವವಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು: ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುವ ಸಮಯ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅವಳು ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ದೃಷ್ಟ್ವೈವ ಹೃಷ್ಟಾ ಭವತಿ ವೀಕ್ಷಿತೇ ಚ ಪರಾಙ್‌ಮುಖೀ ।। ೨೨೪.

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವಳು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಾಳೆ, ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಮುಖವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ದೃಶ್ಯಮಾನಾ ತಥಾನ್ಯತ್ರ ದೃಷ್ಟಿಂ ಕ್ಷಿಪತಿ ಚಞ್ಚಲಾಂ । ತಥಾಪ್ಯುಪಾವರ್ತ್ತಯಿತುಂ ನೈವ ಶಕ್ರೋತ್ಯಶೇಷತಃ ।। ೨೨೪.

ಮತ್ತೆಲ್ಲೋ ಅವಳು ನೋಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಚಂಚಲವಾಗಿ ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರುಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು.

ವಿವೃಣೀತಿ ತಥಾಹ್ಗಾನಿ ಸ್ವಸ್ಯಾ ಗುಹ್ಯಾನಿ ಭಾರ್ಗವ । ಗಹಿತಞ್ಚ ತಥೈವಾಙ್ಗಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ನಿಗೂಹತಿ ।। ೨೨೪.

ಹೇ ಭಾರ್ಗವ, ಅವಳು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಭಾಗಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಹಿಡಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ತದ್ದರ್ಶನೇ ಚ ಕುರುತೇ ವಾಲಾಲಿಡ್ಗನಚುಮ್ಬನಂ । ಆಭಾಷ್ಯಮಾಣಾ ಭವತಿ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯಾ ತಥೈವ ಚ ।। ೨೨೪.

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವಳು ಆಟವಾಡುವ ಹಾವಭಾವ, ಅಪ್ಪುಗೆ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ; ಅವನು ಮಾತಾಡಿದಾಗ ಅವಳು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಸ್ಪೃಷ್ಟಾ ಪುಲಕಿತೈರಙ್ಗೈಃ ಸ್ವೇದೇನೈವ ಚ ಭಜ್ಯತೇ । ಕರೋತಿ ಚ ತಥಾ ರಾಮ ಸುಲಭದ್ರವ್ಯಯಾಚನಂ ।। ೨೨೪.

ಅವನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚನವಾಗುತ್ತದೆ, ಬೆವರು ಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ರಾಮ, ಅವಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ.

ತತಃ ಸ್ವಲ್ಪಮಪಿ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕರೋತಿ ಪರಮಾಂ ಮುದಂ । ನಾಮಸಙ್ಕೀರ್ತ್ತನಾದೇವ ಮುದಿತಾ ಬಹು ಮನ್ಯತೇ ।। ೨೨೪.

ನಂತರ, ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ದೊರೆತರೆ ಅವಳು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾಳೆ; ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಗಳಿದರೂ ಅವಳು ಬಹಳ ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಕರಕಜಾಙ್ಕಾಙ್ಕಿತಾನ್ಯಸ್ಯ ಫಲಾನಿ ಪ್ರೇಷಯತ್ಯಪಿ । ತತ್ಪ್ರೇಷಿತಞ್ಚ ಹೃದಯೇ ವಿನ್ಯಸತ್ಯಪಿ ಚಾದರಾತ್ ।। ೨೨೪.

ಅವಳು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಗುರುತು ಮಾಡಿದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅವನು ಕಳುಹಿಸಿದುದನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತಾಳೆ.

ಆಲಿಙ್ಗನೈಶ್ಚ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಲಿಮ್ಪತೀವಾಮೃತೇನ ಯಾ । ಸುಪ್ತೇ ಸ್ವಪಿತ್ಯಥಾದೌ ಚ ತಥಾ ತಸ್ಯ ವಿಬುಧ್ಯತೇ ।। ೨೨೪.

ಅಪ್ಪುಗೆಗಳಿಂದ ಅವಳು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಅಮೃತದಂತೆ ಆವರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅವನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಕೂಡ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅವನು ಎದ್ದಾಗ ಅವಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಎದ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ಉರೂ ಸ್ಪೃಶತಿ ಚಾತ್ಯರ್ಥಂ ಸುಪ್ತಞ್ಚೈನಂ ವಿಬುಧ್ಯತೇ । ಕಪಿತ್ಥಚೂರ್ಣಯೋಗೇನ ತಥಾ ದಧ್ನಃ ಸ್ರಜಾ ತಥಾ ।। ೨೨೪.

ಅವಳು ಅವನ ತೊಡೆಯನ್ನು ಮಿತಿಮೀರಿದಷ್ಟು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಕಪಿತ್ಥದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನ ಹಾರದಿಂದ ಕೂಡ ಹೀಗೇ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಘೃತಂ ಸುಗನ್ಧಿ ಭವತಿ ದುಗ್ಧೈಃ ಕ್ಷಿಪ್ತೈಸ್ತಥಾ ಯವೈಃ । ಭೋಜ್ಯಸ್ಯ ಕಲ್ಪನೈವಂ ಸ್ಯಾದ್‌ಗನ್ಧಮುಕ್ತಿಃ ಪ್ರದರ್ಶ್ಯತೇ ।। ೨೨೪.

ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹಾಲು ಮತ್ತು ಜೋಳದೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಸಿದರೆ ಸುಗಂಧ ಬರುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಸುಗಂಧ ಹರಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶೌಚಮಾಚಮನಂ ರಾಮ ತಥೈವ ಚ ವಿರೇಚನಂ । ಭಾವನಾ ಚೈವ ಪಾಕಶ್ಚ ಬೋಧನಂ ಧೂಪನನ್ತಥಾ ।। ೨೨೪.

ರಾಮ, ಶೌಚ, ಆಚಮನ, ಹಾಗೆಯೇ ವिरेಚನ, ಭಾವನೆ, ಪಾಕ, ಎಬ್ಬಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಧೂಪಿಸುವುದೂ ಕೂಡ ಇದೆ.

ವಾಸನಞ್ಚೈವ ನಿರ್ದ್ದಿಷ್ಟಂ ಕರ್ಮ್ಮಾಷ್ಟಕಮಿದಂ ಸ್ಮೃತಂ । ಕಪಿತ್ಥವಿಲ್ವಜಮ್ವಾಮ್ರಕರವೀರಕಪಲ್ಲಬೈಃ ।। ೨೨೪.

ಮತ್ತು ಸುಗಂಧವನ್ನೂ ಕೂಡ ಸೇರಿಸಿ, ಈ ಎಂಟು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕಪಿತ್ಥ, ಬಿಲ್ವ, ಮಾವು ಮತ್ತು ಕರವೀರದ ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ.

ಕೃತ್ವೋದಕನ್ತು ಯದ್‌ದ್ರವ್ಯಂ ಶೌವಿತಂ ಶೌಚನನ್ತು ತತ್ । ತೇಷಾಮಭಾವೇ ಶೌಚನ್ತು ಮೃಗದರ್ಪಾಮ್ಭಸಾ ಭವೇತ್ ।। ೨೨೪.

ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿದರೆ ಅದು ಶುದ್ಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜಿಂಕೆಯ ಕಸ್ತೂರಿ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧತೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.

ಸರಲಂ ದೇವಕಾಷ್ಠಞ್ಚ೮ ಕರ್ಪೂರಂ ಕಾನ್ತಯಾ ಸಹ । ಬಾಲಃ ಕುನ್ದುರುಕಶ್ಚೈವ ಗುಗ್ಗುಲುಃ ಶ್ರೀನಿವಾಸಕಃ ।। ೨೨೪.

ಸರಳ ಮರ, ದೇವದಾರು, ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಕುಂದದೊಂದಿಗೆ, ಬಾಲ, ಕುಂದರುಕ, ಗುಗ್ಗುಲು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸಕವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

ಸಹ ಸರ್ಜರಸೇನೈವಂ ಧೂಪದ್ರವ್ಯೈಕವಿಂಶತಿಃ । ಧೂಪದ್ರವ್ಯಗಣಾದಸ್ಮಾದೇಕವಿಂಶಾದ್ಯಥೇಚ್ಛಯಾ ।। ೨೨೪.

ಇವುಗಳನ್ನು ಸರ್ಜಾರಸದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಧೂಪದ ವಸ್ತುಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ; ಈ ಧೂಪದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಬಳಸಬಹುದು.

ದ್ವೇ ದ್ವೇ ದ್ರವ್ಯೇ ಸಮಾದಾಯ ಸರ್ಜಭಾಗೈರ್ನ್ನಿಯೋಜಯೇತ್ । ನಖಪಿಣ್ಯಾಕಮಲಯೈಃ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಮಧುನಾ ತಥಾ ।। ೨೨೪.

ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಎರಡು ಎರಡು ತೆಗೆದು, ಸರ್ಜಾರಸದ ಸಮಾನ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ನಖ, ಎಳ್ಳಿನ ಹುರಿದ ಮೆತ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೇನನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಮಾಸೀಂ ಸುರಾಞ್ಚ ಕುಷ್ಠಞ್ಚ ಸ್ನಾನದ್ರವ್ಯಾಣಿ ನಿರ್ದಿಶೇತ್ ।। ೨೨೪.

ಮಾಸಿ, ಸುರಾ ಮತ್ತು ಕುಷ್ಟವನ್ನು ಸ್ನಾನದ ವಸ್ತುಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಏತೇಭ್ಯಸ್ತು ಸಮಾದಾಯ ದ್ರವ್ಯತ್ರಯಮಥೇಚ್ಛಯಾ । ಮೃಗದರ್ಪಯುತಂ ಸ್ನಾನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕನ್ದರ್ಪವರ್ದ್ಧನಂ ।। ೨೨೪.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಮೂರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ, ಜಿಂಕೆಯ ಕಸ್ತೂರಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದು ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.