ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ರಾಷ್ಟ್ರಪೀಡಾಕರೋ ರಾಜಾ ನರಕೇ ವಸತೇ ಚಿರಂ ।। ೨೨೩.

ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿದರೆ, ಅವನು ನರಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕಿಂ ಯಜ್ಞೈಸ್ತಪಸಾ ತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾ ಯಸ್ಯ ನ ರಕ್ಷಿತಾಃ । ಸುರಕ್ಷಿತಾಃ ಪ್ರಚಜಾ ಯಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಸ್ತಸ್ಯ ಗೃಹೋಪಮಃ ।। ೨೨೩.

ಯಾರ ಪ್ರಜೆಗಳು ರಕ್ಷಿತರಾಗಿಲ್ಲವೋ, ಅವನಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳು ಅಥವಾ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಏನು ಉಪಯೋಗ? ಯಾರ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾರೋ, ಅವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವೇ ತನ್ನ ಮನೆಹಾಗೆ.

ಅರಕ್ಷಿತಾಃ ಪ್ರ್ಜಾ ಯಸ್ಯ ನರಕಂ ತಸ್ಯ ಮನ್ದಿರಂ । ರಾಜಾ ಷಡ್‌ಬಾಗಮಾದತ್ತೇ ಸುಕೃತಾದ್‌ದುಷ್ಕೃತಾದಪಿ ।। ೨೨೨.

ಯಾರ ಪ್ರಜೆಗಳು ರಕ್ಷಿತರಾಗಿಲ್ಲವೋ, ಅವನ ಅರಮನೆ ನರಕದಂತೆ. ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಸದುಡುಮತ್ತು ಕೆಡುಕಿನಿಂದ ಆರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಧರ್ಮ್ಮಾಗಮೋ ರಕ್ಷಣಾಚ್ಚ ಪಾಪಾಪ್ನೋತ್ಯರಕ್ಷಣಾತ್ । ಸುಭಗಾ ವಿಟಭೀತೇವ ರಾಜವಲ್ಲಭತಸ್ಕರೈಃ ।। ೨೨೨.

ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಧರ್ಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಪಾಪ ಬರುತ್ತದೆ. ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಹೆಂಗಸು ರಾಜನಿಗೂ, ಅವನ ಪ್ರಿಯಕರರಿಗೂ, ಕಳ್ಳರಿಗೂ ಒಳಪಡುವಳು.

ನಿಧಿಂದ್ವಿಜಾತ್ತಮಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ಸಕಲಂ ತಥಾ ।। ೨೨೨.

ಯಾರಾದರೂ ದ್ವಿಜನು ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಂಡರೆ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಚತುರ್ಥಮಷ್ಟಮಂ ಭಾಗಂ ತಥಾ ಷೋಡಶಮಂ ದ್ವಿಜಃ । ವರ್ಣಕಮೇಣ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ನಿಧಿಂ ಪಾತ್ರೇ ತು ಧರ್ಮ್ಮತಃ ।। ೨೨೨.

ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ವರ್ಣದ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕನೇ, ಎಂಟನೇ ಅಥವಾ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಧರ್ಮದಂತೆ ಅರ್ಹನಿಗೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಅನೃತನ್ತು ವದನ್ ದಣ್ಡ್ಯಃ೭ ಸುವಿತ್ತಸ್ಯಾಂಶಮಷ್ಟಮಂ । ಪ್ರಣಷ್ಟಸ್ವಾಮಿಕಮೃಕ್‌ಥಂ ರಾಜಾ ತ್ರ್ಯವ್ದಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದವನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತಿನ ಎಂಟನೇ ಭಾಗದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಕಳೆದುಹೋದ ವಸ್ತುವಿನ ಮಾಲಿಕನನ್ನು ಹುಡುಕಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕು.

ಅರ್ವಾಕ್‌ ತ್ರ್ಯಬ್ದಾದ್ಧರೇತ್‌ಸ್ವಾಮೀ ಪರೇಣ ನೃಪತಿರ್ಹರೇತ್ । ಮಮೇದಮಿತಿಯಾ ಬ್ರೂಯಾತ್ ಸೋಽರ್ಥಯುಕ್ತೋ ಯಥಾವಿಧಿ ।। ೨೨೨.

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಮಾಲಿಕನು ಬಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ವಸ್ತು ಕೊಡಬೇಕು. ಆ ನಂತರ ರಾಜನು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಕ್ಕುದಾರನು 'ಇದು ನನ್ನದು' ಎಂದು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾರಣದೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.

ಸಮ್ಪಾದ್ಯ ರೂಪಸಙ್ಖ್ಯಾದೋನ್ ಸ್ವಾಮೀ ತದ್‌ ದ್ರವ್ಯಮರ್ಹತಿ । ಬಾಲದಾಯಾದಿಕಮೃಕ್ಥಂ೮ ತಾವದ್ರಾಜಾನುಪಾಲಪೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಮಾಲಿಕನು ರೂಪ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಆ ವಸ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹನು. ಬಾಲಕರು ಮತ್ತು ವಾರಸುದಾರರ ವಸ್ತುವನ್ನು ರಾಜನು ಆವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು.

ಯಾವತ್ಸ್ಯಾತ್ಸ ಸಮಾವೃತ್ತೋ ಯಾವದ್ವಾತೀತಶೈಶವಃ । ಬಾಲಪುತ್ರಾಸು ಚೈವಂ ಸ್ಯಾದ್ರಕ್ಷಣಂ ನಿಷ್ಕುಲಾಸು ಚ ।। ೨೨೨.

ಬಾಲಕನು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ದಾಟುವವರೆಗೆ, ರಾಜನು ಬಾಲಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವಿಲ್ಲದವರ ವಸ್ತುವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಪತಿವ್ರತಾಸು ಚ ಸ್ತ್ರೀಷು ವಿಧಬಾಸ್ವತುರಾಸು ಚ । ಜೀವನ್ತೀನಾನ್ತು ತಾಸಾಂ ಯೇ ಸಂಹರೇಯುಃ ಸ್ವವಾನ್ಧವಾಃ ।। ೨೨೨.

ಪತಿವ್ರತೆ ಮಹಿಳೆಯರು, ವಿಧವೆಯರು ಅಥವಾ ರಕ್ಷಕರಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ. ಅವರು ಜೀವಂತಿರುವಾಗ ಅವರ ಬಂಧುಗಳು ಅವರ ವಸ್ತುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ,

ತಾಞ್‌ಛಿಷ್ಯಾಚ್ಚೌರದಣ್ಡೇನ ಧಾರ್ಮ್ಮಿಕಃ ಕೃಥಿವೀಪತಿಃ । ಸಾಮಾನ್ಯತೋ ಹೃತಞ್ಚೌರೈಸ್ತದ್ವೈ ದದ್ಯಾತ್ ಸ್ವಯಂ ನೃಪಃ ।। ೨೨೨.

ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ಕಳ್ಳತನದ ದಂಡದಿಂದ ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಕಳ್ಳರು ವಸ್ತು ಕದ್ದರೆ, ರಾಜನೇ ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡಬೇಕು.

ಚೌರರಕ್ಷಾಧಿಕಾರಿಬ್ಯೋ ರಾಜಾಪಿ ಹೃತಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಅಹೃತೇ ಯೋ ಹೃತಂ ಬ್ರೂಯಾನ್ನಿಃ ಸಾರ್ಯೋ ದಣ್ಡ್ಯ ಏವ ಸಃ ।। ೨೨೨.

ಕಳ್ಳರ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊತ್ತವರಿಂದ ರಾಜನು ಕದ್ದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕದ್ದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಹಕ್ಕು ಹೇಳುವವನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ ದಂಡಿಸಬೇಕು.

ನ ತದ್ರಾಜ್ಞಾ ಪ್ರದಾತವ್ಯಂ ಗೃಹೇ ಯದ್‌ ಗೃಹಗೈರ್ಹೃತಂ । ಸ್ರಾಷ್ಟ್ರಪಣ್ಯಾದಾದದ್ಯಾದ್ರಾಜಾ ವಿಂಶತಿಮಂ ದ್ವಿಜ ।। ೨೨೨.

ರಾಜನು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಮಗಗಳಿಂದ ಕಳವು ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ರಾಜನು ದ್ವಿಜನಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಶುಲ್ಕಾಂಶಂ ಪರದೇಶಾಚ್ಚ ಕ್ಷಯವ್ಯಯಪ್ರಕಾಶಕಂ । ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸಙ್ಕಲ್ಪಯೇಚ್ಛುಲ್ಕಂ ಲಾಭಂ ವಣಿಗ್ಯಥಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೨೨.

ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲನ್ನು, ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಿಳಿದು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗೇ ಲಾಭವಾಗುವಂತೆ ರಾಜನು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ವಿಂಶಾಂಶಂ ಲಾಭಮಾದದ್ಯಾದ್ದಣ್ಡನೀಯಸ್ತತೋಽನ್ಯಯಾ । ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪ್ರವ್ರಜಿತಾನಾಞ್ಚ೯ ತರಶುಲ್ಕಂ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಲಾಭದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಾದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೆಂಗಸರು ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಂದ ದಾಟುವ ತೆರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

ತರೇಷು ದಾಸದೋಷೇಣ ನಷ್ಟಂ ದಾಸಾಸ್ತು ದಾಪಯೇತ್ । ಶೂಕಧಾನ್ಯೇಷು ಷಡ್‌ಭಾಗಂ ಶಿಮ್ಬಿಧಾನ್ಯೇ ತಥಾಷ್ಟಮಂ ।। ೨೨೨.

ದಾಟುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದಾಸರ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಏನಾದರೂ ಕಳೆದುಹೋದರೆ, ಆ ನಷ್ಟವನ್ನು ದಾಸರೇ ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಹುಲ್ಲಿನ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಆರನೇ ಭಾಗವನ್ನು, ಶೇಂಗಾ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗವನ್ನು ರಾಜನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ರಾಜಾ ವನ್ಯಾರ್ಥಮಾದದ್ಯಾದ್ದೇಶಕಾಲಾನುರೂಪಕಂ । ಪಞ್ಚಷಙ್ಭಾಗಮಾದದ್ಯಾದ್ ರಾಜಾ ಪಶುಹಿರಣ್ಯಯೋಃ ।। ೨೨೨.

ಅರಣ್ಯದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರಾಜನು ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಐದನೇ ಅಥವಾ ಆರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ರಾಜನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಗನ್ಧೌಷಧಿರಸಾನಾಞ್ಚ ಭಾಣ್ಡಾನಾಂ ಸರ್ವಸ್ಯಾಸ್ಮಮಯಸ್ಯ ಚ । ಪತ್ರಶಾಕತೃಣಾನಾಞ್ಚ ವಂಶವೈಣವಚರ್ಮ್ಮಣಂ ।। ೨೨೨.

ಸುಗಂಧ, ಔಷಧಿ, ರಸ, ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳು, ಎಲೆ, ತರಕಾರಿ, ಹುಲ್ಲು, ಬಿದಿರು, ವಂಶಿ, ಚರ್ಮ ಇವುಗಳಿಂದ—

ವೈದಲಾನಾಞ್ಚ ಭಾಣ್ಡಾನಾಂ ಸರ್ವಸ್ಯಾಶ್ಮಮಯಸ್ಯ ಚ । ಷಡ್‌ಭಾಗಮೇವ ಚಾದದ್ಯಾನ್ಮಧುಮಾಂಸಸ್ಯ ಸರ್ಷಿಪಃ ।। ೨೨೨.

ಮರದ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ರಾಜನು ಆರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಹದಿನೇ, ಮಾಂಸ, ಸಾಸಿವೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಕೂಡ.

ಮ್ರಿಯನ್ನಪಿ ನ ಚಾದದ್ಯಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಸ್ತಥಾ ಕರಂ । ಯಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಸ್ತು ವಿಷಯೇ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಃ ಸೀದತಿ ಕ್ಷುಧಾ ।। ೨೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ರಾಜನು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ತೆರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ—

ತಸ್ಯ ಸೀದತಿ ತದ್ರಾಷ್ಟ್ರಂ ವ್ಯಾಧಿದುರ್ಭಿಕ್ಷತಸ್ತರೈಃ । ಶ್ರುತಂ ವೃತ್ತನ್ತು ವಿಜ್ಞಾಯ ವೃತ್ತಿಂ ತಸ್ಯ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಆ ರಾಜ್ಯವು ರೋಗ, ಬರ, ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿತು, ರಾಜನು ಆತನ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಷೇಚ್ಚ ಸರ್ವತಸ್ತ್ವೇನಂ ಪಿತಾ ಪುತ್ರಮಿವೌರಸಂ । ಸಂರಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ರಾಜ್ಞಾ ಯಃ ಕುರುತೇ ಧರ್ಮಮನ್ವಹಂ ।। ೨೨೨.

ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ರಾಜನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರತಿದಿನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು—

ತೇನಾಯುರ್ವರ್ದ್ಧತೇ ರಾಜ್ಞೋ ದ್ರವಿಣಂ ರಾಷ್ಟ್ರಮೇವ ಚ । ಕರ್ಮ್ಮ ಕುರ್ಯುರ್ನ್ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಾಸೇನೈಕಞ್ಚ೧೦ ಶಿಲ್ಪಿನಃ ।। ೨೨೨.

ಅವನಿಂದ ರಾಜನ ಆಯುಷ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ರಾಜಧರ್ಮಾಃ ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ವಕ್ಷ್ಯೇಽನ್ತಃ ಪುರಚಿನ್ತಾಂ ಚ ಧರ್ಮಾದ್ಯಾಃ ಪುರುಷಾರ್ಥಕಾಃ । ಅನ್ಯೋನ್ಯರಕ್ಷಯಾ ತೇಷಾಂ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಾ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ನೃಪೈಃ ।। ೨೨೪.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ನಾನು ಆಂತರಿಕ ಅರಮನೆಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾದಿ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಜರು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು.

ಧರ್ಮಮೂಲೋಽರ್ಥವಿಟಪಸ್ತಥಾ ಕರ್ಮ್ಮಫಲೋ ಮಹಾನ್ । ತ್ರಿವರ್ಗಪಾದಪಸ್ತತ್ರ ರಕ್ಷಯಾ ಫಲಭಾಗ್‌ ಭವೇತ್ ।। ೨೨೪.

ಧರ್ಮವು ಬೇರು, ಸಂಪತ್ತು ದಿಂಡು, ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಫಲವು ದೊಡ್ಡದು. ಈ ಮೂರು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ಮರದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಇದ್ದರೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಕಾಮಾಧೀನಾಃ೧ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ರಾಮ ತದರ್ಥಂ ರತ್ನಸಙ್‌ಗ್ರಹಃ । ಸೇವ್ಯಾಸ್ತಾ ನಾತಿಸೇವ್ಯಾಸ್ಚ ಭೂಭುಜಾ ವಿಷಯೈಷಿಣಾ ।। ೨೨೪.

ಹೆಂಗಸರು ಕಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವರು, ರಾಮಾ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರತ್ನ ಸಂಗ್ರಹ ಮುಖ್ಯ. ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ದುಷ್ಟಾನ್ಯಾಚರತೇ೪ ಯಾ ತು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ತತ್ಕಥಾಂ। ಐಕ್ಯಂ ದ್ವಿಷದ್ಭಿರ್ವ್ರಜತಿ ಗರ್ವಂ ವಹತಿ ಚೋದ್ಧತಾ ।। ೨೨೪.

ದುಷ್ಟ ಹೆಂಗಸು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಆ ಮಾತನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ, ಶತ್ರುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಗರ್ವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ.

ಚುಮ್ಬಿತಾ ಮಾರ್ಷ್ಟಿ ವದನಂ ದತ್ತನ್ನ ಬಹು ಮನ್ಯತೇ । ಸ್ವಪಿತ್ಯಾದೌ ಪ್ರಸುಪ್ತಾಪಿ ತಥಾ ಪಶ್ಚಾದ್ವಿಬುಧ್ಯತೇ ।। ೨೨೪.

ಮೂಗುಮುತ್ತು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಮುಖವನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಕೊಟ್ಟ ಅನ್ನವನ್ನು ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ, ಮೊದಲಿನಲ್ಲೂ ನಂತರದಲ್ಲೂ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ತಡವಾಗಿ ಎದ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.