ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಸುರಾಲಯಾಃ ಪಾಲನೀಯಾಃ ಸ್ಥಾಪನೀಯಾಶ್ಚ ದೇವತಾಃ । ಮೃಣ್ಮಯಾದ್ದಾರುಜಂ ಪುಣ್ಯಂ ದಾರುಜಾದಿಷ್ಟಕಾಮಯಂ ।। ೨೨೨.

ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು; ಮಣ್ಣು, ಮರ ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪುಣ್ಯಕರ.

ಐಷ್ಟಕಾಚ್ಛೈಲಜಂ ಪುಣ್ಯಂ ಶೈಲಜಾತ್ ಸ್ವರ್ಣರತ್ನಜಂ । ಕ್ರೀಡನ್ ಸುರಗೃಹಂ ಕುರ್ವನ್ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೨೨.

ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪುಣ್ಯಕರ; ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದವುಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ದೇವರ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದವನು ಭೋಗವೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಚಿತ್ರ್ಕೃದ್ ಗೀತವಾದ್ಯಾದಿಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯಾದಿದಾನಕೃತ್ । ತೈಲಾಜ್ಯಮಧುದುಗ್ಧಾದ್ಯೈಃ ಸ್ನಾಪ್ಯ ದೇವಂ ದಿವಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಚಿತ್ರ, ಹಾಡು, ವಾದ್ಯ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ಎಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ಜೇನು, ಹಾಲು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪೂಜಯೇತ್ ಪಾಲಯೇದ್ವಿಪ್ರಾನ್ ದ್ವಿಜಸ್ವನ್ನ ಹರೇನ್ನೃಪಃ । ಸುವರ್ಣಮೇಕಂ ಗಾಮೇಕಾಂ ಭೂಮೇರಪ್ಯೇಕಮಙ್ಗುಲಂ ।। ೨೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ರಾಜನು ದ್ವಿಜರ ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ತುಂಡು, ಒಂದು ಹಸು ಅಥವಾ ಒಂದು ಅಂಗುಲ ಭೂಮಿಯನ್ನಾದರೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು—

ಹರನ್ನರಕಮಾಪ್ನೋತಿ ಯಾವದಾಹೂತಸಮ್ಪ್ಲವಂ । ದುರಾಚಾರನ್ನ ದ್ವಿಷೇಚ್ಚ ಸರ್ವಪಾಪೇಷ್ವಪಿ ಸ್ಥಿತಂ ।। ೨೨೨.

ಅಂತಹವನು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ನರಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ದುಷ್ಟರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಅವರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಬಾರದು.

ನೈವಾಸ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಬಧಾತ್ ಪಾಪಂ ಗುರುತರಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಅದೈವಂ ದೈವತಂ ಕುರ್ಯ್ಯುಃ ಕುರ್ಯ್ಯುರ್ದ್ದೈವಮದೈವತಂ ।। ೨೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹತ್ಯೆಗೆ ಹೋಲುವ ಭಾರೀ ಪಾಪವೇ ಇಲ್ಲ; ದೇವವಾದುದನ್ನು ಅದೆವಲ್ಲ ಎಂದು, ಅಥವಾ ಅದೆವಲ್ಲದನ್ನು ದೇವ ಎಂದು ಮಾಡುವವರು—

ಬ್ರಾಹ್ಣಣೀ ರುದತೀ ಹನ್ತಿ ಕುಲಂ ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರ್ಜಾಸ್ತಥಾ ।। ೨೨೨.

ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯು ಅಳುತ್ತಾ ಇದ್ದರೆ ಆಕೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನೂ, ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ, ಪ್ರಜೆಯನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಸಾಧ್ವೀಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪಾಲನಞ್ಚ ರಾಜಾ ಕುರ್ಯ್ಯಾಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕಃ । ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಯಾ ಭಾವ್ಯಂ ಗೃಹಕಾರ್ಯೈಕದಕ್ಷಯಾ ।। ೨೨೨.

ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನು ಸತ್ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಹೆಂಗಸು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿ ಇರಬೇಕು.

ಸುಸಂಮ್ಕೃತೋಪಸ್ಕರಯಾ ವ್ಯಯೇ ಚಾಮುಕ್ತಹಸ್ತಯಾ । ಯಸ್ಮೈ ದದ್ಯಾತ್ಪಿತಾ ತ್ವೇನಾಂ ಶುಶ್ರಷೇತ್ತಂ ಪತಿ ಸದಾ ।। ೨೨೨.

ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡದೆ ಇರಬೇಕು; ತಂದೆ ಯಾರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಆ ಪತಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೆಂಗಸು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮೃತೇ ಭರ್ತ್ತರಿ ಸ್ವರ್ಯ್ಯಾಯಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾಙ್ಗನಾ । ಪರವೇಶ್ಮರುಚಿರ್ನ್ನ ಸ್ಯಾನ್ನ ಸ್ಯಾತ್ ಕಲಹಶಾಲಿನೀ ।। ೨೨೨.

ಭಾರ್ಯೆಯ ಪತಿ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ, ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳು ಪರರ ಮನೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಪಡಬಾರದು, ಜಗಳಕೋರಳಾಗಬಾರದು.

ಮಣ್ಡನಂ ವರ್ಜಯೇನ್ನಾರೀ ತಥಾ ಪ್ರೋಷಿತಭರ್ತೃಕಾ । ದೇವತಾರಾಧನಪರಾ ತಿಷ್ಠೇದ್ಭರ್ತ್ತೃಹಿತೇ ರತಾ ।। ೨೨೨.

ಪತಿ ದೂರವಿದ್ದಾಗ ಹೆಂಗಸು ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬೇಕು, ಪತಿಯ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಡಬೇಕು.

ಧಾರಯೇನ್ಮಙ್ಗಲಾರ್ಥಾಯ ಕಿಞ್ಚಿದಾಭರಣನ್ತಥಾ । ಭರ್ತ್ರಾಗ್ನಿ ಯಾ ವಿಶೇನ್ನಾರೀ ಸಾಪಿ ಸ್ವರ್ಗಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೨೨.

ಮಂಗಳಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಭರಣ ಧರಿಸಬೇಕು; ಪತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಹೆಂಗಸು ಕೂಡ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

ಶ್ರಿಯಃ ಸಮ್ಪೂಜನಙ್ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ಗೃಹಸಮ್ಮಾರ್ಜನಾದಿಕಂ । ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂಕಾತ್ತಿಕೇ ವಿಷ್ಣುಂ ಗಾಂ ಸವತ್ಸಾಂ ದದೇತ್ತಥಾ ।। ೨೨೨.

ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಪೂಜೆ, ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷೇ ತು ಸಿತೇಽಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ದಿವಾಕರಂ ।। ೨೨೨.

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಏಳನೇ ದಿನ ಭಾಸ್ಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಗ್ರಾಮಸ್ಯಾಧಿಪತಿ ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ದಶಗ್ರಾಮಾಧಿಪಂ ನೃಪಃ । ಶತಗ್ರಾಮಾಧಿಪಞ್ಚಾನ್ಯಂ ತಥೈವ ವಿಷಯೇಸ್ವರಂ ।। ೨೨೩.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನು ಒಂದು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯನನ್ನು, ಹತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮುಖ್ಯನನ್ನು, ನೂರು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬನನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು.

ತೇಷಾಂ ಭೋಗವಿಭಾಗಶ್ಚ ಭವೇತ್ ಕರ್ಮ್ಮಾನುರೂಪತಃ । ನಿತ್ಯಮೇವ ತಥಾ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ತೇತಷಾಞ್ಚಾರೈಃ ಪರೀಕ್ಷಣಂ ।। ೨೨೩.

ಅವರ ಆನಂದವೂ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಹಂಚಿಕೆಯೂ ಅವರ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಗ್ರಾಮೇ ದೋಷಾನ್ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾನ್ ಗ್ರಾಮೇಶಃ ಪ್ರಶಮಂ ನಯೇತ್ । ಅಶಕ್ತೋ ದಶಪಾಲಸ್ಯ ಸ ತು ಗತ್ವಾ ನಿವೇದಯೇತ್ ।। ೨೨೩.

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳು ಉಂಟಾದರೆ, ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹತ್ತು ಮನೆಗಳ ನಾಯಕನಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರುತ್ವಾಪಿ ದಶಪಾಲೋಽಪಿ ತತ್ರ ಯುಕ್ತಿಮುಪಾಚರೇತ್ । ವಿತ್ತಾದ್ಯಾಪ್ನೋತಿ ರಾಜಾ ವೈ ವಿಷ್ಯಾತ್ತು ಸುರಕ್ಷಇತಾತ್ ।। ೨೨೩.

ಹತ್ತು ಮನೆಗಳ ನಾಯಕನು ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರಾಜನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಧನವಾನ್ಧರ್ಮ್ಮಮಾಪ್ನೋತಿ ಧನವಾನ್ ಕಾಮಮಶ್ನುತೇ । ಉಚ್ಛಿದ್ಯನ್ತೇ ವಿನಾ ಹ್ಯರ್ಥೈ೧ ಕ್ರಿಯಾ ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಸರಿದ್ಯಥಾ ।। ೨೨೩.

ಹಣವಂತನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಇಚ್ಛಿತವಾದುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯದು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಒಣಗುವಂತೆ.

ವಿಶೇಷೋ ನಾಸ್ತಿ ಲೋಕೇಷು ಪತಿತಸ್ಯಾಧನಸ್ಯ ಚ । ಪತಿತಾನ್ನ ತು ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ದರಿದ್ರೋ ನ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ।। ೨೨೩.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪತನಗೊಂಡವನಿಗೂ, ದರಿದ್ರನಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಪತನಗೊಂಡವನಿಂದ ಯಾರು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ದರಿದ್ರನು ಕೊಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ರಾಷ್ಟ್ರಪೀಡಾಕರೋ ರಾಜಾ ನರಕೇ ವಸತೇ ಚಿರಂ ।। ೨೨೩.

ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿದರೆ, ಅವನು ನರಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕಿಂ ಯಜ್ಞೈಸ್ತಪಸಾ ತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾ ಯಸ್ಯ ನ ರಕ್ಷಿತಾಃ । ಸುರಕ್ಷಿತಾಃ ಪ್ರಚಜಾ ಯಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಸ್ತಸ್ಯ ಗೃಹೋಪಮಃ ।। ೨೨೩.

ಯಾರ ಪ್ರಜೆಗಳು ರಕ್ಷಿತರಾಗಿಲ್ಲವೋ, ಅವನಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳು ಅಥವಾ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಏನು ಉಪಯೋಗ? ಯಾರ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾರೋ, ಅವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವೇ ತನ್ನ ಮನೆಹಾಗೆ.

ಅರಕ್ಷಿತಾಃ ಪ್ರ್ಜಾ ಯಸ್ಯ ನರಕಂ ತಸ್ಯ ಮನ್ದಿರಂ । ರಾಜಾ ಷಡ್‌ಬಾಗಮಾದತ್ತೇ ಸುಕೃತಾದ್‌ದುಷ್ಕೃತಾದಪಿ ।। ೨೨೨.

ಯಾರ ಪ್ರಜೆಗಳು ರಕ್ಷಿತರಾಗಿಲ್ಲವೋ, ಅವನ ಅರಮನೆ ನರಕದಂತೆ. ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಸದುಡುಮತ್ತು ಕೆಡುಕಿನಿಂದ ಆರನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಧರ್ಮ್ಮಾಗಮೋ ರಕ್ಷಣಾಚ್ಚ ಪಾಪಾಪ್ನೋತ್ಯರಕ್ಷಣಾತ್ । ಸುಭಗಾ ವಿಟಭೀತೇವ ರಾಜವಲ್ಲಭತಸ್ಕರೈಃ ।। ೨೨೨.

ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಧರ್ಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಪಾಪ ಬರುತ್ತದೆ. ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಹೆಂಗಸು ರಾಜನಿಗೂ, ಅವನ ಪ್ರಿಯಕರರಿಗೂ, ಕಳ್ಳರಿಗೂ ಒಳಪಡುವಳು.

ನಿಧಿಂದ್ವಿಜಾತ್ತಮಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ಸಕಲಂ ತಥಾ ।। ೨೨೨.

ಯಾರಾದರೂ ದ್ವಿಜನು ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಂಡರೆ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಚತುರ್ಥಮಷ್ಟಮಂ ಭಾಗಂ ತಥಾ ಷೋಡಶಮಂ ದ್ವಿಜಃ । ವರ್ಣಕಮೇಣ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ನಿಧಿಂ ಪಾತ್ರೇ ತು ಧರ್ಮ್ಮತಃ ।। ೨೨೨.

ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ವರ್ಣದ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕನೇ, ಎಂಟನೇ ಅಥವಾ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಧರ್ಮದಂತೆ ಅರ್ಹನಿಗೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಅನೃತನ್ತು ವದನ್ ದಣ್ಡ್ಯಃ೭ ಸುವಿತ್ತಸ್ಯಾಂಶಮಷ್ಟಮಂ । ಪ್ರಣಷ್ಟಸ್ವಾಮಿಕಮೃಕ್‌ಥಂ ರಾಜಾ ತ್ರ್ಯವ್ದಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದವನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತಿನ ಎಂಟನೇ ಭಾಗದ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಕಳೆದುಹೋದ ವಸ್ತುವಿನ ಮಾಲಿಕನನ್ನು ಹುಡುಕಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕು.

ಅರ್ವಾಕ್‌ ತ್ರ್ಯಬ್ದಾದ್ಧರೇತ್‌ಸ್ವಾಮೀ ಪರೇಣ ನೃಪತಿರ್ಹರೇತ್ । ಮಮೇದಮಿತಿಯಾ ಬ್ರೂಯಾತ್ ಸೋಽರ್ಥಯುಕ್ತೋ ಯಥಾವಿಧಿ ।। ೨೨೨.

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಮಾಲಿಕನು ಬಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ವಸ್ತು ಕೊಡಬೇಕು. ಆ ನಂತರ ರಾಜನು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಕ್ಕುದಾರನು 'ಇದು ನನ್ನದು' ಎಂದು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾರಣದೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.

ಸಮ್ಪಾದ್ಯ ರೂಪಸಙ್ಖ್ಯಾದೋನ್ ಸ್ವಾಮೀ ತದ್‌ ದ್ರವ್ಯಮರ್ಹತಿ । ಬಾಲದಾಯಾದಿಕಮೃಕ್ಥಂ೮ ತಾವದ್ರಾಜಾನುಪಾಲಪೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಮಾಲಿಕನು ರೂಪ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಆ ವಸ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹನು. ಬಾಲಕರು ಮತ್ತು ವಾರಸುದಾರರ ವಸ್ತುವನ್ನು ರಾಜನು ಆವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು.