ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಕಿಞ್ಚಿದ್‌ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಯುಕ್ತೋ ಬಹುಕರ್ಮ್ಮಕರಸ್ತಥಾ । ಅದೇವಮಾತೃಕೋ ಭಕ್ತಜಲೋ ದೇಶಃ ಪ್ರಶಸ್ಯನೇ ।। ೨೨೨.

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಇರಬೇಕು. ಕುಲಮಿಶ್ರಿತರು ಇರಬಾರದು, ಸೇವೆಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವರು ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪತ್ತಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಶ್ಲಾಘನೀಯ.

ಅಗಮ್ಯಃ ಪರಚಕ್ರಾಣಾಂ ವ್ಯಾಲತಸ್ಕರವರ್ಜಿತಃ ।। ೨೨೨.

ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶತ್ರು ಸೇನೆಗಳು ತಲುಪಲಾಗದಂತಿರಬೇಕು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರು ಇಲ್ಲದಿರಬೇಕು.

ಷಣ್ಣಾಮೇಕತಮಂ ದುರ್ಗಂ ತಚ್ಚ ಕೃತ್ವಾ ವಸೇದ್‌ ಬಲೀ । ಧನುರ್ದುಂರ್ಗಂ ಮಹೀದುರ್ಗಂ ನರದುರ್ಗಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೨೨೨.

ಆರು ವಿಧದ ದುರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಅವು ಧನುಸ್ಸು, ಭೂಮಿ, ಮನುಷ್ಯ, ಮರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ದುರ್ಗಗಳು.

ವಾರ್ಕ್ಷಞ್ಚೈವಾಮ್ಬುದುರ್ಗಞ್ಚ ಗಿರಿದುರ್ಗಞ್ಚ ಭಾರ್ಗವ । ಸರ್ವೋತ್ತಮಂ ಶೈಲದುರ್ಗಮಭೇದ್ಯಂ ಚಾನ್ಯಭೇದನಂ ।। ೨೨೨.

ಈ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪರ್ವತ ದುರ್ಗವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದು ಮತ್ತು ಅದು ಇತರ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲದು.

ಪೂರನ್ತತ್ರ ಚ ಹಟ್ಟಾದ್ಯದೇವತಾಯತನಾದಿಕಂ । ಅನುಯನ್ತ್ರಾಯುಧೋಪೇತಂ ಸೋದಕಂ ದುರ್ಗಮುತ್ತಮಂ ।। ೨೨೨.

ಅಲ್ಲಿ ಊರು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳು ಇರಬೇಕು. ಯಂತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಳ್ಳದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದುರ್ಗ.

ರಾಜರಕ್ಷಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ರಕ್ಷ್ಯೋ ಭೂಪೋ ವಿಷಾದಿತಃ । ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಸ್ತು ಶಿರೀಷಃ ಸ್ಯಾನ್ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೋ ವಿಪಾರ್ದ್ದನಃ ।। ೨೨೨.

ಈಗ ರಾಜನ ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನು ವಿಷದಿಂದ ಸದಾ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು. ವಿಷವಿನಾಶಕವಾಗಿ ಐದು ಪದಾರ್ಥಗಳಿವೆ: ಶಿರೀಷ, ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟ, ವಿಪಾರ್ದನ.

ಶತಾವರೀ ಛಿನ್ನರುಹಾ ವಿಷಘ್ನೀ ತಣ್ಡುಲೀಯಕಂ । ಕೋಷಾತಕೀ ಚ ಕಲ್ಹಾರೀ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಚಿತ್ರಪಟೋಲಿಕಾ ।। ೨೨೨.

ಶತಾವರಿ, ಚಿನ್ನರುಹಾ, ವಿಷಘ್ನಿ, ತಂಡೂಲಿಯಕ, ಕೊಷಾತಕಿ, ಕಲ್ಹಾರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಪಟೋಲಿಕ.

ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣೀ ವಾರಾಹೀ ಧಾತ್ರ್ಯಾನನ್ದಕಮೇವ ಚ । ಉನ್ಮಾದಿನೀ ಸೋಮರಾಜೀ ವಿಷಘ್ನಂ ರತ್ನಮೇವ ಚ ।। ೨೨೨.

ಮಂಡೂಕಪರ್ಣಿ, ವಾರಾಹಿ, ಧಾತ್ರೀ, ಆನಂದ, ಉನ್ಮಾದಿನಿ, ಸೋಮರಾಜಿ, ವಿಷಘ್ನ, ಮತ್ತು ರತ್ನ ಎಂಬವುಗಳು.

ವಾಸ್ತುಲಕ್ಷಣಸಂಯುಕ್ತೇ ವಸನ್ ದುರ್ಗೇ ಸುರಾನ್ಯಜೇತ್ । ಪ್ರಜಾಶ್ಚ ಪಾಲಯೇದ್‌ದುಷ್ಟಾಞ್ಜಯೇದ್ದಾನಾನಿ ದಾಪಯೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ದುಷ್ಟರನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ದೇವದ್ರವ್ಯಾದಿಹರಣಾತ್ ಕಲ್ಪನ್ತು ನರಕೇ ವಸೇತ್ । ದೇವಾಲಯಾನಿ ಕುರ್ವೀತ ದೇವಪೂಜಾರತೋ ನೃಪಃ ।। ೨೨೨.

ದೇವತೆಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ನರಕದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗುತ್ತದೆ; ರಾಜನು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬೇಕು.

ಸುರಾಲಯಾಃ ಪಾಲನೀಯಾಃ ಸ್ಥಾಪನೀಯಾಶ್ಚ ದೇವತಾಃ । ಮೃಣ್ಮಯಾದ್ದಾರುಜಂ ಪುಣ್ಯಂ ದಾರುಜಾದಿಷ್ಟಕಾಮಯಂ ।। ೨೨೨.

ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು; ಮಣ್ಣು, ಮರ ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪುಣ್ಯಕರ.

ಐಷ್ಟಕಾಚ್ಛೈಲಜಂ ಪುಣ್ಯಂ ಶೈಲಜಾತ್ ಸ್ವರ್ಣರತ್ನಜಂ । ಕ್ರೀಡನ್ ಸುರಗೃಹಂ ಕುರ್ವನ್ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೨೨.

ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪುಣ್ಯಕರ; ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದವುಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ದೇವರ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದವನು ಭೋಗವೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಚಿತ್ರ್ಕೃದ್ ಗೀತವಾದ್ಯಾದಿಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯಾದಿದಾನಕೃತ್ । ತೈಲಾಜ್ಯಮಧುದುಗ್ಧಾದ್ಯೈಃ ಸ್ನಾಪ್ಯ ದೇವಂ ದಿವಂ ವ್ರಜೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಚಿತ್ರ, ಹಾಡು, ವಾದ್ಯ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ಎಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ಜೇನು, ಹಾಲು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪೂಜಯೇತ್ ಪಾಲಯೇದ್ವಿಪ್ರಾನ್ ದ್ವಿಜಸ್ವನ್ನ ಹರೇನ್ನೃಪಃ । ಸುವರ್ಣಮೇಕಂ ಗಾಮೇಕಾಂ ಭೂಮೇರಪ್ಯೇಕಮಙ್ಗುಲಂ ।। ೨೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ರಾಜನು ದ್ವಿಜರ ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ತುಂಡು, ಒಂದು ಹಸು ಅಥವಾ ಒಂದು ಅಂಗುಲ ಭೂಮಿಯನ್ನಾದರೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು—

ಹರನ್ನರಕಮಾಪ್ನೋತಿ ಯಾವದಾಹೂತಸಮ್ಪ್ಲವಂ । ದುರಾಚಾರನ್ನ ದ್ವಿಷೇಚ್ಚ ಸರ್ವಪಾಪೇಷ್ವಪಿ ಸ್ಥಿತಂ ।। ೨೨೨.

ಅಂತಹವನು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ನರಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ದುಷ್ಟರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಅವರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಬಾರದು.

ನೈವಾಸ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಬಧಾತ್ ಪಾಪಂ ಗುರುತರಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಅದೈವಂ ದೈವತಂ ಕುರ್ಯ್ಯುಃ ಕುರ್ಯ್ಯುರ್ದ್ದೈವಮದೈವತಂ ।। ೨೨೨.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹತ್ಯೆಗೆ ಹೋಲುವ ಭಾರೀ ಪಾಪವೇ ಇಲ್ಲ; ದೇವವಾದುದನ್ನು ಅದೆವಲ್ಲ ಎಂದು, ಅಥವಾ ಅದೆವಲ್ಲದನ್ನು ದೇವ ಎಂದು ಮಾಡುವವರು—

ಬ್ರಾಹ್ಣಣೀ ರುದತೀ ಹನ್ತಿ ಕುಲಂ ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರ್ಜಾಸ್ತಥಾ ।। ೨೨೨.

ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯು ಅಳುತ್ತಾ ಇದ್ದರೆ ಆಕೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನೂ, ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ, ಪ್ರಜೆಯನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಸಾಧ್ವೀಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪಾಲನಞ್ಚ ರಾಜಾ ಕುರ್ಯ್ಯಾಚ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕಃ । ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಯಾ ಭಾವ್ಯಂ ಗೃಹಕಾರ್ಯೈಕದಕ್ಷಯಾ ।। ೨೨೨.

ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನು ಸತ್ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಹೆಂಗಸು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿ ಇರಬೇಕು.

ಸುಸಂಮ್ಕೃತೋಪಸ್ಕರಯಾ ವ್ಯಯೇ ಚಾಮುಕ್ತಹಸ್ತಯಾ । ಯಸ್ಮೈ ದದ್ಯಾತ್ಪಿತಾ ತ್ವೇನಾಂ ಶುಶ್ರಷೇತ್ತಂ ಪತಿ ಸದಾ ।। ೨೨೨.

ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡದೆ ಇರಬೇಕು; ತಂದೆ ಯಾರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಆ ಪತಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೆಂಗಸು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮೃತೇ ಭರ್ತ್ತರಿ ಸ್ವರ್ಯ್ಯಾಯಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾಙ್ಗನಾ । ಪರವೇಶ್ಮರುಚಿರ್ನ್ನ ಸ್ಯಾನ್ನ ಸ್ಯಾತ್ ಕಲಹಶಾಲಿನೀ ।। ೨೨೨.

ಭಾರ್ಯೆಯ ಪತಿ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ, ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳು ಪರರ ಮನೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಪಡಬಾರದು, ಜಗಳಕೋರಳಾಗಬಾರದು.

ಮಣ್ಡನಂ ವರ್ಜಯೇನ್ನಾರೀ ತಥಾ ಪ್ರೋಷಿತಭರ್ತೃಕಾ । ದೇವತಾರಾಧನಪರಾ ತಿಷ್ಠೇದ್ಭರ್ತ್ತೃಹಿತೇ ರತಾ ।। ೨೨೨.

ಪತಿ ದೂರವಿದ್ದಾಗ ಹೆಂಗಸು ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬೇಕು, ಪತಿಯ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಡಬೇಕು.

ಧಾರಯೇನ್ಮಙ್ಗಲಾರ್ಥಾಯ ಕಿಞ್ಚಿದಾಭರಣನ್ತಥಾ । ಭರ್ತ್ರಾಗ್ನಿ ಯಾ ವಿಶೇನ್ನಾರೀ ಸಾಪಿ ಸ್ವರ್ಗಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೨೨.

ಮಂಗಳಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಭರಣ ಧರಿಸಬೇಕು; ಪತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಹೆಂಗಸು ಕೂಡ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

ಶ್ರಿಯಃ ಸಮ್ಪೂಜನಙ್ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ಗೃಹಸಮ್ಮಾರ್ಜನಾದಿಕಂ । ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂಕಾತ್ತಿಕೇ ವಿಷ್ಣುಂ ಗಾಂ ಸವತ್ಸಾಂ ದದೇತ್ತಥಾ ।। ೨೨೨.

ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಪೂಜೆ, ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷೇ ತು ಸಿತೇಽಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ದಿವಾಕರಂ ।। ೨೨೨.

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಏಳನೇ ದಿನ ಭಾಸ್ಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಗ್ರಾಮಸ್ಯಾಧಿಪತಿ ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ದಶಗ್ರಾಮಾಧಿಪಂ ನೃಪಃ । ಶತಗ್ರಾಮಾಧಿಪಞ್ಚಾನ್ಯಂ ತಥೈವ ವಿಷಯೇಸ್ವರಂ ।। ೨೨೩.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನು ಒಂದು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯನನ್ನು, ಹತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮುಖ್ಯನನ್ನು, ನೂರು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬನನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು.

ತೇಷಾಂ ಭೋಗವಿಭಾಗಶ್ಚ ಭವೇತ್ ಕರ್ಮ್ಮಾನುರೂಪತಃ । ನಿತ್ಯಮೇವ ತಥಾ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ತೇತಷಾಞ್ಚಾರೈಃ ಪರೀಕ್ಷಣಂ ।। ೨೨೩.

ಅವರ ಆನಂದವೂ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಹಂಚಿಕೆಯೂ ಅವರ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಗ್ರಾಮೇ ದೋಷಾನ್ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾನ್ ಗ್ರಾಮೇಶಃ ಪ್ರಶಮಂ ನಯೇತ್ । ಅಶಕ್ತೋ ದಶಪಾಲಸ್ಯ ಸ ತು ಗತ್ವಾ ನಿವೇದಯೇತ್ ।। ೨೨೩.

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳು ಉಂಟಾದರೆ, ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹತ್ತು ಮನೆಗಳ ನಾಯಕನಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರುತ್ವಾಪಿ ದಶಪಾಲೋಽಪಿ ತತ್ರ ಯುಕ್ತಿಮುಪಾಚರೇತ್ । ವಿತ್ತಾದ್ಯಾಪ್ನೋತಿ ರಾಜಾ ವೈ ವಿಷ್ಯಾತ್ತು ಸುರಕ್ಷಇತಾತ್ ।। ೨೨೩.

ಹತ್ತು ಮನೆಗಳ ನಾಯಕನು ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರಾಜನು ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಧನವಾನ್ಧರ್ಮ್ಮಮಾಪ್ನೋತಿ ಧನವಾನ್ ಕಾಮಮಶ್ನುತೇ । ಉಚ್ಛಿದ್ಯನ್ತೇ ವಿನಾ ಹ್ಯರ್ಥೈ೧ ಕ್ರಿಯಾ ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಸರಿದ್ಯಥಾ ।। ೨೨೩.

ಹಣವಂತನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಇಚ್ಛಿತವಾದುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯದು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಒಣಗುವಂತೆ.