ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ದೇಶಾನ್ತರಾಗತಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಚಾರೈರ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಹಿ ಪೂಜಯೇತ್ । ಶತ್ರವೋಽಗ್ನಿರ್ವಿಷಂ ಸರ್ಪೋ ನಿಸ್ತ್ರಿಂಶಮಪಿ ಚೈಕತಃ ।। ೨೨೦.

ಬೇರೆ ದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರನ್ನು ಗುಪ್ತಚರರಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನಂತರ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಶತ್ರು, ಬೆಂಕಿ, ವಿಷ, ಹಾವು ಮತ್ತು ಕತ್ತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಭೃತ್ಯಾವಶಿಷ್ಟಂ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಕುಭೃತ್ಯಾಶ್ಚ ತಥೈಕತಃ। ಚಾರಚಕ್ಷುರ್ಭವೇದ್ರಾಜಾ ನಿಯುಞ್ಜೀತ ಸದಾಚರಾನ್ ।। ೨೨೦.

ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕ ಸೇವಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಸೇವಕರನ್ನು ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ರಾಜನು ಯಾವಾಗಲೂ ಗುಪ್ತಚರರನ್ನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ ಬಳಸಬೇಕು.

ಜನಸ್ಯಾವಿಹಿತಾನ್ ಸೋಮ್ಯಾಂಸ್ತಥಾಜ್ಞಾತಾನ್ ಪರಸ್ಪರಂ । ವಣಿಜೋ ಮನ್ತ್ರಕುಶಲಾನ್ ಸಾಂವತ್ಸರಚಿಕಿತ್ಸಕಾನ್ ।। ೨೨೦.

ಜನರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸರಿಯಾದಂತೆ ವರ್ತಿಸದವರು ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದವರು, ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣವಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ವೈದ್ಯರು—

ತಥಾ ಪ್ರವ್ರಜಿತಾಕಾರಾನ್ ಬಲಾಬಲವಿವೇಕಿನಃ । ನೈಕಸ್ಯ ರಾಜಾ ಶ್ರದ್ದಧ್ಯಾಚ್ಛ್ರದ್ದಧ್ಯಾದ್ ಬಹುವಾಕ್ಯತಃ ।। ೨೨೦.

ಮತ್ತು ವ್ರತಸ್ಥರಂತೆ ಕಾಣುವವರು, ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವವರು— ರಾಜನು ಒಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬಾರದು; ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವವನ ಮಾತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬೇಕು.

ರಾಗಾಪರಾಗೌ ಭೃತ್ಯಾನಾಂ ಜನಸ್ಯ ಚ ಗುಣಾಗುಣಾನ್ । ಶುಭಾನಾಮಶುಭಾನಾಞ್ಚ ಜ್ಞಾನಙ್ಕುರ್ಯ್ಯಾದ್ವಸಾಯ ಚ ।। ೨೨೦.

ಸೇವಕರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ದ್ವೇಷವನ್ನೂ, ಜನರ ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು, ಒಳಿತನ್ನೂ ಕೆಡುಕನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನೇಮಿಸಬೇಕು.

ಅನುರಾಗಕರಂ ಕರ್ಮ ಚರೇಜ್ಜಹ್ಯಾದ್ವಿರಾಗಜಂ । ಜನಾನುರಾಗಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಂ ರಾಜಾ ಸ್ಯಾಜ್ಜನರಞ್ಜನಾತ್ ।। ೨೨೦.

ಜನರ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ವಿರಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು; ಜನರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ರಾಜನು ಅವರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಏಕವಿಂಶತ್ಯಧಿಕದ್ವಿಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಭೃತ್ಯಃ ಕುರ್ಯಾತ್ತು ರಾಜಾಜ್ಞಾಂ ಶಿಷ್ಯವತ್ಸಚ್ಛ್ರಿಯಃ ಪತೇಃ । ನ ಕ್ಷಿಪೇದ್ವಚನಂ ರಾಜ್ಞೋ ಅನುಕೂಲಂ ಪ್ರಿಯಂ ವದೇತ್ ।। ೨೨೧.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ಭೃತ್ಯನು ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಿಷ್ಯನಂತೆ ಗೌರವದಿಂದ ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ರಾಜನ ಮಾತನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು, ಸದಾ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತು ಹೇಳಬೇಕು.

ರಹೋಗತಸ್ಯ ವಕ್ತವ್ಯಮಪ್ರಿಯಂ ಯದ್ಧಿತಂ ಭವೇತ್ । ನ ನಿಯುಕ್ತೋ ಹರೇದ್ವಿತ್ತಂ ನೋಪೇಕ್ಷೇತ್ತಸ್ಯ ಮಾನಕಂ ।। ೨೨೧.

ಹಿತಕರವಾದರೂ ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು; ರಾಜನು ಹೇಳದಿದ್ದರೆ ಅವನ ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಅವನ ಗೌರವವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ನ ತಥಾಕಾರ್ಯ್ಯಂ ವೇಶಭಾಷಾವಿಚೇಷ್ಟಿತಂ । ಅನ್ತಃಪುರಚರಾಧ್ಯಕ್ಷೋ ವೈರಭೂತೈರ್ನ್ನಿರಾಕೃತೈಃ ।। ೨೨೧.

ರಾಜನಿಗೆ ಅಯೋಗ್ಯವಾದ ವರ್ತನೆ, ಅಸಭ್ಯ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಚಲನೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಅಂತರಂಗದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನು ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಬಾರದು.

ಸಂಸರ್ಗ ನ ವ್ರಜೇದ್‌ಭೃತ್ಯೋ ರಾಜ್ಞೋ ಗುಹ್ಯಞ್ಚ ಗೋಪಯೇತ್ । ಪ್ರದರ್ಶ್ಯ ಕೌಶಲಂ ಕಿಞ್ಚಿದ್ರಾಜಾನನ್ತು ವಿಶೇಷಯೇತ್ ।। ೨೨೧.

ಭೃತ್ಯನು ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೂ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ರಾಜನ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ತನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ರಾಜನ ಮುಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ರಾಜ್ಞಾ ಯಚ್ಛ್ರಾವಿತಂ ಗುಹ್ಯಂ ನ ತಲ್ಲೋಕೇ ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್ । ಆಜ್ಞಾಪ್ಯಮಾನೇ ಬಾನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಕಿಙ್ಕರೋಮೀತಿ ವಾ ವದೇತ್ ।। ೨೨೧.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು. ಬೇರೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದಾಗ, 'ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?' ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು.

ನಾನಿರ್ದ್ದಿಷ್ಟೇ೨ ದ್ವಾರಿ ವಿಶೇನ್ನಾಯೋಗ್ಯೇ ಭುವಿ ರಾಜದೃಕ ।। ೨೨೧.

ರಾಜನು ಹೇಳದೆ ಇದ್ದರೆ ಯಾರ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು, ರಾಜನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೂ ಹೋಗಬಾರದು.

ಶಾಠ್ಯಂ ಲೌಲ್ಯಂ ಸಪೈಶೂನ್ಯಂ ನಾಸ್ತಿಕ್ಯಂ ಕ್ಷುದ್ರತಾತಥಾ ।। ೨೨೧.

ಮೋಸ, ಲೋಭ, ಪರನಿಂದನೆ, ದೇವರ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹೀನತನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆಯಬೇಕು.

ಚಾಪಲ್ಯಞ್ಚ ಪರಿತ್ಯಾಜ್ಯಂ ನಿತ್ಯಂ ರಾಕಜಾನುಜೀವಿನಾ । ಶ್ರುತೇನ ವಿದ್ಯಾಶಿಲ್ಪೈಶ್ಚ ಸಂಯೋಜ್ಯಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಾ ।। ೨೨೧.

ರಾಜನ ಸೇವೆಯಿಂದ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುವವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಅಲ್ಪಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ವಿದ್ಯೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಮಸ್ಕಾರ್ಯಾಃ ಸದಾ ಚಾಸ್ಯ ಪುತ್ರವಲ್ಲಭಮನ್ತ್ರಿಣಃ ।। ೨೨೧.

ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದ ಸಚಿವರನ್ನು ಸದಾ ತಮ್ಮ ಮಗರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಸಚಿವೈರ್ನ್ನಾಸ್ಯ ವಿಶ್ವಾಸೋ ರಾಜಚಿತ್ತಪ್ರಿಯಞ್ಚರೇತ್ । ತ್ಯಜೇದ್ವಿರಕ್ತಂ ರಕ್ತಾತ್ತು ವೃತ್ತಿಮೀಹೇತ ರಾಜವಿತ್ ।। ೨೨೧.

ಸಚಿವರ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಡಬಾರದು, ರಾಜನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರಾಜನಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯರಾದವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪ್ರಿಯರಾದವರಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು.

ಅಪೃಷ್ಟಶ್ಚಾಸ್ಯ ನ ಬ್ರೂಯಾತ್ ಕಾಮಂ ಕುರ್ಯ್ಯಾತ್ತಥಾಪದಿ । ಪ್ರಸನ್ನೋ ವಾಕ್ಯಸಙ್‌ಗ್ರಾಹೀ ರಹಸ್ಯೇ ನ ಚ ಶಙ್ಕತೇ ।। ೨೨೧.

ಯಾರೂ ಕೇಳದೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತನಾಡಬಾರದು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ರಾಜನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು; ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನ ಪಡಬಾರದು.

ಕುಶಲಾದಿಪರಿಪ್ರಶ್ನಂ ಸಮ್ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ಚಾಸನಂ । ತತ್ಕಥಾಶ್ರವಣಾದ್‌ಧೃಷ್ಟೋ ಅಪ್ರಿಯಾಣ್ಯಪಿ ನನ್ದತೇ ।। ೨೨೧.

ರಾಜನು ಅವನ ಕುಶಲವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆಸನ ನೀಡಿದಾಗ, ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಧೈರ್ಯ ಪಡೆದು, ಅಪ್ರಿಯವಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಲ್ಪಂ ದತ್ತಂ ಪ್ರಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸ್ಮರೇತ್ ಕಥಾನ್ತರೇಷ್ವಪಿ । ಇತಿ ರಕ್ತಸ್ಯ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಸೇವಾಮನ್ಯಸ್ಯ ವರ್ಜಯೇತ್ ।। ೨೨೧.

ಸ್ವಲ್ಪವಾದ ದಾನವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಂತರದ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಡಬೇಕು. ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನ ನಡೆ ಹೀಗೆ ಇರಬೇಕು; ಇತರರ ಸೇವೆಯನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ದುರ್ಗಸಮ್ಪತ್ತಿಮಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇ ದುರ್ಗದೇಶೇ ವಸೇನ್ನೃಪಃ । ವೈಶ್ಯಶೂದ್ರಜನಪ್ರಾಯೋಽಹ್ಯನಾಹಾರ್ಯ್ಯಸ್ತಥಾಪರೈಃ ।। ೨೨೨.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ದುರ್ಗದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನು ದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ವೈಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರು ಇರಬೇಕು, ಹೊರಗಿನವರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಲಾಗದಂತಿರಬೇಕು.

ಕಿಞ್ಚಿದ್‌ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಯುಕ್ತೋ ಬಹುಕರ್ಮ್ಮಕರಸ್ತಥಾ । ಅದೇವಮಾತೃಕೋ ಭಕ್ತಜಲೋ ದೇಶಃ ಪ್ರಶಸ್ಯನೇ ।। ೨೨೨.

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಇರಬೇಕು. ಕುಲಮಿಶ್ರಿತರು ಇರಬಾರದು, ಸೇವೆಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವರು ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪತ್ತಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಶ್ಲಾಘನೀಯ.

ಅಗಮ್ಯಃ ಪರಚಕ್ರಾಣಾಂ ವ್ಯಾಲತಸ್ಕರವರ್ಜಿತಃ ।। ೨೨೨.

ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶತ್ರು ಸೇನೆಗಳು ತಲುಪಲಾಗದಂತಿರಬೇಕು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರು ಇಲ್ಲದಿರಬೇಕು.

ಷಣ್ಣಾಮೇಕತಮಂ ದುರ್ಗಂ ತಚ್ಚ ಕೃತ್ವಾ ವಸೇದ್‌ ಬಲೀ । ಧನುರ್ದುಂರ್ಗಂ ಮಹೀದುರ್ಗಂ ನರದುರ್ಗಂ ತಥೈವ ಚ ।। ೨೨೨.

ಆರು ವಿಧದ ದುರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಅವು ಧನುಸ್ಸು, ಭೂಮಿ, ಮನುಷ್ಯ, ಮರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ದುರ್ಗಗಳು.

ವಾರ್ಕ್ಷಞ್ಚೈವಾಮ್ಬುದುರ್ಗಞ್ಚ ಗಿರಿದುರ್ಗಞ್ಚ ಭಾರ್ಗವ । ಸರ್ವೋತ್ತಮಂ ಶೈಲದುರ್ಗಮಭೇದ್ಯಂ ಚಾನ್ಯಭೇದನಂ ।। ೨೨೨.

ಈ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪರ್ವತ ದುರ್ಗವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದು ಮತ್ತು ಅದು ಇತರ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲದು.

ಪೂರನ್ತತ್ರ ಚ ಹಟ್ಟಾದ್ಯದೇವತಾಯತನಾದಿಕಂ । ಅನುಯನ್ತ್ರಾಯುಧೋಪೇತಂ ಸೋದಕಂ ದುರ್ಗಮುತ್ತಮಂ ।। ೨೨೨.

ಅಲ್ಲಿ ಊರು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳು ಇರಬೇಕು. ಯಂತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಳ್ಳದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದುರ್ಗ.

ರಾಜರಕ್ಷಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ರಕ್ಷ್ಯೋ ಭೂಪೋ ವಿಷಾದಿತಃ । ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಸ್ತು ಶಿರೀಷಃ ಸ್ಯಾನ್ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೋ ವಿಪಾರ್ದ್ದನಃ ।। ೨೨೨.

ಈಗ ರಾಜನ ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನು ವಿಷದಿಂದ ಸದಾ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು. ವಿಷವಿನಾಶಕವಾಗಿ ಐದು ಪದಾರ್ಥಗಳಿವೆ: ಶಿರೀಷ, ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟ, ವಿಪಾರ್ದನ.

ಶತಾವರೀ ಛಿನ್ನರುಹಾ ವಿಷಘ್ನೀ ತಣ್ಡುಲೀಯಕಂ । ಕೋಷಾತಕೀ ಚ ಕಲ್ಹಾರೀ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಚಿತ್ರಪಟೋಲಿಕಾ ।। ೨೨೨.

ಶತಾವರಿ, ಚಿನ್ನರುಹಾ, ವಿಷಘ್ನಿ, ತಂಡೂಲಿಯಕ, ಕೊಷಾತಕಿ, ಕಲ್ಹಾರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಪಟೋಲಿಕ.

ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣೀ ವಾರಾಹೀ ಧಾತ್ರ್ಯಾನನ್ದಕಮೇವ ಚ । ಉನ್ಮಾದಿನೀ ಸೋಮರಾಜೀ ವಿಷಘ್ನಂ ರತ್ನಮೇವ ಚ ।। ೨೨೨.

ಮಂಡೂಕಪರ್ಣಿ, ವಾರಾಹಿ, ಧಾತ್ರೀ, ಆನಂದ, ಉನ್ಮಾದಿನಿ, ಸೋಮರಾಜಿ, ವಿಷಘ್ನ, ಮತ್ತು ರತ್ನ ಎಂಬವುಗಳು.

ವಾಸ್ತುಲಕ್ಷಣಸಂಯುಕ್ತೇ ವಸನ್ ದುರ್ಗೇ ಸುರಾನ್ಯಜೇತ್ । ಪ್ರಜಾಶ್ಚ ಪಾಲಯೇದ್‌ದುಷ್ಟಾಞ್ಜಯೇದ್ದಾನಾನಿ ದಾಪಯೇತ್ ।। ೨೨೨.

ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ದುಷ್ಟರನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.