ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಗಯಾಯಾತ್ರಾವಿಧಿಃ ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಗಾಯತ್ರ್ಯೈವ ಮಹಾನದ್ಯಾಂ ಸ್ನಾತಃ(೧) ಸನ್ಧ್ಯಾಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ।೧೧೬.೦೦೧ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಅಗ್ರತಃ ಪ್ರಾತಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪಿಣ್ಡಮಥಾಕ್ಷಯಂ ॥೧೧೬.೦೦೧ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಚೋದ್ಯತಿ(೨) ಸ್ನಾತ್ವಾ ಗೀತವಾದ್ಯೈರ್ಹ್ಯುಪಾಸ್ಯ ಚ ।೧೧೬.೦೦೨ ಸಾವಿತ್ರೀಪುರತಃ ಸನ್ಧ್ಯಾಂ ಪಿಣ್ಡದಾನಞ್ಚ ತತ್ಪದೇ ॥೧೧೬.೦೦೨ ಅಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಪದೇ ಕುರ್ಯಾದ್ಯೋನಿದ್ವಾರಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಚ ।೧೧೬.೦೦೩ ನಿರ್ಗತೋ ನ ಪುನರ್ಯೋನಿಂ ಪ್ರವಿಶೇನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಭವಾತ್(೩) ॥೧೧೬.೦೦೩ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಪ್ರಾತ ಇತಿ ಕ.. ೨ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಸರಸೀತಿ ಗ.. ೩ ಮುಚ್ಯತೇ ಭಯಾದಿತಿ ಛ.. , ಝ.. ಚ ಬಲಿಂ ಕಾಕಶಿಲಾಯಾಞ್ಚ ಕುಮಾರಞ್ಚ ನಮೇತ್ತತಃ(೧) ।೧೧೬.೦೦೪ ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರ್ಯಾಂ ಸೋಮಕುಣ್ಡೇ ವಾಯುತೀರ್ಥೇಽಥ ಪಿಣ್ಡದಃ ॥೧೧೬.೦೦೪ ಭವೇದಾಕಶಗಙ್ಗಾಯಾಂ ಕಪಿಲಾಯಾಞ್ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ ।೧೧೬.೦೦೫ ಕಪಿಲೇಶಂ ಶಿವಂ ನತ್ವಾ ರುಕ್ಮಿಕುಣ್ಡೇ ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ ॥೧೧೬.೦೦೫ ಕೋಟೀತೀರ್ಥೇ ಚ ಕೋಟೀಶಂ ನತ್ವಾಮೋಘಪದೇ ನರಃ(೨) ।೧೧೬.೦೦೬ ಗದಾಲೋಲೇ ವಾನರಕೇ ಗೋಪ್ರಚಾರೇ ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ(೩) ॥೧೧೬.೦೦೬ ನತ್ವಾ ಗಾವಂ ವೈತರಣ್ಯಾಮೇಕವಿಂಶಕುಲೋದ್ಧೃತಿಃ ।೧೧೬.೦೦೭ ಶ್ರಾದ್ಧಪಿಣ್ಡಪ್ರದಾತಾ(೪) ಸ್ಯಾತ್ಕ್ರೌಞ್ಚಪದೇ ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ(೫) ॥೧೧೬.೦೦೭ ತೃತೀಯಾಯಾಂ ವಿಶಾಲಾಯಾಂ ನಿಶ್ಚಿರಾಯಾಞ್ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ ।೧೧೬.೦೦೮ ಋಣಮೋಕ್ಷೇ ಪಾಪಮೋಕ್ಷೇ ಭಸ್ಮಕುಣ್ಡೇಽಥ ಭಸ್ಮನಾ ॥೧೧೬.೦೦೮ ಸ್ನಾನಕೃನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಪಾಪಾನ್ನಮೇದ್ದೇವಂ ಜನಾರ್ದನಮ್ ।೧೧೬.೦೦೯ ಏಷ ಪಿಣ್ಡೋ ಮಯಾ ದತ್ತಸ್ತವ ಹಸ್ತೇ ಜನಾರ್ದನ ॥೧೧೬.೦೦೯ ಪರಲೋಕಗತೇ ಮಹ್ಯಮಕ್ಷ್ಯಯ್ಯಮುಪತಿಷ್ಠತಾಂ ।೧೧೬.೦೧೦ ಗಯಾಯಾಂ ಪಿತೃರೂಪೇಣ ಸ್ವಯಮೇವ ಜನಾರ್ದನಃ ॥೧೧೬.೦೧೦ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ಮುಚ್ಯತೇ ವೈ ಋಣತ್ರಯಾತ್ ।೧೧೬.೦೧೧ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೇಶ್ವರಂ ನತ್ವಾ ನಮೇದ್ಗೃಧ್ರೇಶ್ವರಂ ನರಃ(೬) ॥೧೧೬.೦೧೧ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹೇಶಸ್ಯ ಧಾರಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡದೋ ಭವೇತ್ ।೧೧೬.೦೧೨ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ನಮೇನ್ನರ ಇತಿ ಖ.. , ಗ.. , ಘ.. , ಙ.. , ಛ.. ಚ ೨ ಮಾಸಪದೇಽನ್ನದ ಇತಿ ಖ.. , ಘ.. ಚ ೩ ಕಪಿಲೇಶಮಿತ್ಯಾದಿಃ, ಗೋಪ್ರಚಾರೇ ಚ ಪಿಣ್ಡದ ಇತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠೋ ಗ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ೪ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಪಿಣ್ಡಪ್ರದತೇತಿ ಖ.. ೫ ಭವೇದಾಕಾಶಗಙ್ಗಾಯಾಮೈತ್ಯಾದಿಃ, ಕ್ರೌಞ್ಚಪಾದೇ ಚ ಪಿಣ್ಡದ ಇತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠಃ ಛ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ೬ ನಮೇದ್ಭೂತೇಶ್ವರಂ ನರ ಇತಿ ಘ.. (೧)ಗೃಧ್ರಕೂಟೇ ಗೃಧ್ರವಟೇ ಧೌತಪಾದೇ ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ ॥೧೧೬.೦೧೨ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾಂ ಕರ್ದಮಾಲೇ ರಾಮತೀರ್ಥೇ ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ ।೧೧೬.೦೧೩ ಪ್ರಭಾಸೇಶನ್ನಮೇತ್ಪ್ರೇತಶಿಲಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡದೋ ಭವೇತ್ ॥೧೧೬.೦೧೩ ದಿವ್ಯಾನ್ತರೀಕ್ಷಭೂಮಿಷ್ಠಾಃ ಪಿತರೋ ಬಾನ್ಧವಾದಯಃ ।೧೧೬.೦೧೪ ಪ್ರೇತಾದಿರೂಪಾ ಮುಕ್ತಾಃ(೨) ಸ್ಯುಃ ಪಿಣ್ಡೈರ್ದತ್ತೈರ್ಮಯಾಖಿಲಾಃ ॥೧೧೬.೦೧೪ ಸ್ಥಾನತ್ರಯೇ ಪ್ರೇತಶಿಲಾ ಗಯಾಶಿರಸಿ ಪಾವನೀ ।೧೧೬.೦೧೫ ಪ್ರಭಾಸೇ ಪ್ರೇತಕುಣ್ಡೇ ಚ ಪಿಣ್ಡದಸ್ತಾರಯೇತ್ಕುಲಮ್ ॥೧೧೬.೦೧೫ ವಸಿಷ್ಠೇಶನ್ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ತದಗ್ರೇ ಪಿಣ್ಡದೋ ಭವೇತ್ ।೧೧೬.೦೧೬ ಗಯಾನಾಭೌ ಸುಷುಮ್ಣಾಯಾಂ ಮಹಾಕೋಷ್ಟ್ಯಾಞ್ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ ॥೧೧೬.೦೧೬ ಗದಾಧರಾಗ್ರತೋ ಮುಣ್ಡಪೃಷ್ಠೇ ದೇವ್ಯಾಶ್ಚ ಸನ್ನಿಧೌ ।೧೧೬.೦೧೭ ಮುಣ್ದಪೃಷ್ಠಂ ನಮೇದಾದೌ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಾದಿಸಂಯುತಮ್ ॥೧೧೬.೦೧೭ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಭಯಂ ನ ಸ್ಯಾದ್ವಿಷರೋಗಾದಿನಾಶನಮ್ ।೧೧೬.೦೧೮ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಞ್ಚ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ನಯೇತ್ಕುಲಮ್ ॥೧೧೬.೦೧೮ ಸುಭದ್ರಾಂ ಬಲಭದ್ರಞ್ಚ ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್ ।೧೧೬.೦೧೯ ಸರ್ವಕಾಮಸಮಾಯುಕ್ತಃ ಕುಲಮುದ್ಧೃತ್ಯ ನಾಕಭಾಕ್(೩) ॥೧೧೬.೦೧೯ ಹೃಷೀಕೇಶಂ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ತದಗ್ರೇ ಪಿಣ್ಡದೋ ಭವೇತ್ ।೧೧೬.೦೨೦ ಮಾಧವಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಚ ದೇವೋ ವೈಮಾನಿಕೋ(೪) ಭವೇತ್ ॥೧೧೬.೦೨೦ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯ ಗೌರೀಂ ಮಙ್ಗಲಾಞ್ಚ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ।೧೧೬.೦೨೧ ಪಿತೄನುದ್ಧೃತ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥೋ ಭುಕ್ತಭೋಗೋಽತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಧೀಃ ॥೧೧೬.೦೨೧ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಸರ್ವಕಾಮಸಮಾಯುಕ್ತಃ ಕುಲಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಲೋಕಭಾಗಿತಿ ಪಾಠೋತ್ರ ಝ.. ಪುಸ್ತಕೇಽಧಿಕೋಽಸ್ತಿ ೨ ಪ್ರೇತಾದಿರೂಪಮುಕ್ತಾ ಇತಿ ಖ.. , ಗ.. , ಘ.. , ಙ.. , ಜ.. ಚ ೩ ಕುಲಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಲೋಕಭಾಗಿತಿ ಗ.. , ಜ.. ಚ । ವಶಿಷ್ಠೇಶಮಿತ್ಯಾದಿಃ, ಕುಲಮುದ್ಧೃತ್ಯ ನಾಕಭಾಗಿತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠೋ ಝ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ೪ ದೇವೈರ್ವೈಮಾನಿಕ ಇತಿ ಛ.. ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಮಭ್ಯರ್ಯ ವಹ್ನಿಂ ರೇವನ್ತಮಿನ್ದ್ರಕಮ್ ।೧೧೬.೦೨೨ ರೋಗಾದಿಮುಕ್ತಃ ಸ್ವರ್ಗೀ ಸ್ಯಾಚ್ಛ್ರೀಕಪರ್ದಿವಿನಾಯಕಮ್ ॥೧೧೬.೦೨೨ ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯಞ್ಚ ನಿರ್ವಿಘ್ನಃ ಸಿದ್ಧಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।೧೧೬.೦೨೩ ಸೋಮನಾಥಞ್ಚ ಕಾಲೇಶಙ್ಕೇದಾರಂ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಮ್ ॥೧೧೬.೦೨೩ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಞ್ಚ ರುದ್ರೇಶಂ ರಾಮೇಶಂ ಬ್ರಹ್ಮಕೇಶ್ವರಮ್ ।೧೧೬.೦೨೪ ಅಷ್ಟಲಿಙ್ಗಾನಿ ಗುಹ್ಯಾನಿ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ತು(೧) ಸರ್ವಭಾಕ್ ॥೧೧೬.೦೨೪ ನಾರಾಯಣಂ ವರಾಹಞ್ಚ ನಾರಸಿಂಹಂ ನಮೇಚ್ಛ್ರಿಯೇ ।೧೧೬.೦೨೫ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶಾಖ್ಯಂ ತ್ರಿಪುರಘ್ನಮಶೇಷದಮ್ ॥೧೧೬.೦೨೫ ಸೀತಾಂ ರಾಮಞ್ಚ ಗರುಡಂ ವಾಮನಂ ಸಮ್ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ಚ ।೧೧೬.೦೨೬ ಸರ್ವಕಾಮಾನವಾಪ್ನೋತಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ನಯೇತ್ಪಿತೄನ್ ॥೧೧೬.೦೨೬ ದೇವೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಸಮ್ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ದೇವಮಾದಿಗದಾಧರಮ್ ।೧೧೬.೦೨೭ ಋಣತ್ರಯವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಸ್ತಾರಯೇತ್ಸಕಲಂ ಕುಲಮ್ ॥೧೧೬.೦೨೭ ದೇವರೂಪಾ ಶಿಲಾ ಪುಣ್ಯಾ ತಸ್ಮಾದ್ದೇವಮಯೀ ಶಿಲಾ ।೧೧೬.೦೨೮ ಗಯಾಯಾಂ ನಹಿ ತತ್ಸ್ಥಾನಂ ಯತ್ರ ತೀರ್ಥಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥೧೧೬.೦೨೮ ಯನ್ನಾಮ್ನಾ ಪಾತಯೇತ್ಪಿಣ್ಡಂ ತನ್ನಯೇದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾಶ್ವತಮ್ ।೧೧೬.೦೨೯ ಫಲ್ಗ್ವೀಶಂ ಫಲ್ಗುಚಣ್ಡೀಂ ಚ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಙ್ಗಾರಕೇಶ್ವರಮ್ ॥೧೧೬.೦೨೯ ಮತಙ್ಗಸ್ಯ ಪದೇ ಶ್ರಾದ್ಧೀ ಭರತಾಶ್ರಮಕೇ ಭವೇತ್ ।೧೧೬.೦೩೦ ಹಂಸತೀರ್ಥೇ ಕೋಟಿತೀರ್ಥೇ ಯತ್ರ ಪಾಣ್ಡುಶಿಲಾನ್ನದಃ ॥೧೧೬.೦೩೦ ತತ್ರ ಸ್ಯಾದಗ್ನಿಧಾರಾಯಾಂ ಮಧುಸ್ರವಸಿ ಪಿಣ್ಡದಃ ।೧೧೬.೦೩೧ ರುದ್ರೇಶಂ ಕಿಲಿಕಿಲೇಶಂ ನಮೇದ್ವೃದ್ಧಿವಿನಾಯಕಮ್(೨) ॥೧೧೬.೦೩೧ ಪಿಣ್ಡದೋ ಧೇನುಕಾರಣ್ಯೇ ಪದೇ ಧೇನೋರ್ನಮೇಚ್ಚ ಗಾಮ್ ।೧೧೬.೦೩೨ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಪೂಜಯಿತ್ವಾಥೇತಿ ಕ.. , ಘ.. , ಙ.. , ಜ.. ಚ ೨ ನಮೇದ್ಬುದ್ಧಿವಿನಾಯಕಮಿತಿ ಖ.. , ಗ.. , ಛ.. ಚ । ನಮೇದ್ವೃದ್ಧವಿನಾಯಕಮಿತಿ ಘ.. ಸರ್ವಾನ್ ಪಿತೄಂಸ್ತಾರಯೇಚ್ಚ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಞ್ಚ ಪಿಣ್ಡದಃ ॥೧೧೬.೦೩೨ ಸನ್ಧ್ಯಾಮುಪಾಸ್ಯ ಸಾಯಾಹ್ನೇ ನಮೇದ್ದೇವೀಂ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ।೧೧೬.೦೩೩ ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಾಕೃದ್ಭವೇದ್ವಿಪ್ರೋ ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗಃ ॥೧೧೬.೦೩೩ ಗಯಾಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ಗಯಾವಿಪ್ರಾನ್ ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ಚ ।೧೧೬.೦೩೪ ಅನ್ನದಾನಾದಿಕಂ ಸರ್ವಂ ಕೃತನ್ತತ್ರಾಕ್ಷಯಂ ಭವೇತ್ ॥೧೧೬.೦೩೪ ಸ್ತುತ್ವಾ ಸಮ್ಪ್ರಾರ್ಥಯೇದೇವಮಾದಿದೇವಂ ಗದಾಧರಮ್ ।೧೧೬.೦೩೫ ಗದಾಧರಂ ಗಯಾವಾಸಂ ಪಿತ್ರಾದೀನಾಂ ಗತಿಪ್ರದಮ್ ॥೧೧೬.೦೩೫ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಯೋಗದಂ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ ।೧೧೬.೦೩೬ ದೇಹೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋಬುದ್ಧಿಪ್ರಾಣಾಹಙ್ಕಾರವರ್ಜಿತಮ್ ॥೧೧೬.೦೩೬ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧಂ ಬುದ್ಧಿಯುಕ್ತಂ(೧) ಸತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಮಾಮ್ಯಹಮ್ ।೧೧೬.೦೩೭ ಆನನ್ದಮದ್ವಯಂ ದೇವಂ ದೇವದಾನವವನ್ದಿತಮ್ ॥೧೧೬.೦೩೭ ದೇವದೇವೀವೃನ್ದಯುಕ್ತಂ ಸರ್ವದಾ ಪ್ರಣಮಾಮ್ಯಹಮ್ ।೧೧೬.೦೩೮ ಕಲಿಕಲ್ಮಷಕಾಲಾರ್ತಿದಮನಂ(೨) ವನಮಾಲಿನಮ್ ॥೧೧೬.೦೩೮ ಪಾಲಿತಾಖಿಲಲೋಕೇಶಂ(೩) ಕುಲೋದ್ಧರಣಮಾನಸಮ್ ।೧೧೬.೦೩೯ ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತವಿಭಕ್ತಾತ್ಮಾವಿಭಕ್ತಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಿ ॥೧೧೬.೦೩೯ ಸ್ಥಿತಂ ಸ್ಥಿರತರಂ(೪) ಸಾರಂ ವನ್ದೇ ಘೋರಾಘಮರ್ದನಮ್(೫) ।೧೧೬.೦೪೦ ಆಗತೋಽಸ್ಮಿ ಗಯಾಂ ದೇವ ಪಿತೃಕಾರ್ಯೇ ಗದಾಧರಃ ॥೧೧೬.೦೪೦ ತ್ವಂ ಮೇ ಸಾಕ್ಷೀ ಭವಾದ್ಯೇಹ ಅನೃಣೋಽಹಮೃಣತ್ರಯಾತ್ ।೧೧೬.೦೪೧ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧಬುದ್ಧಿಯುಕ್ತಮಿತಿ ಘ.. , ಛ.. ಚ ೨ ಕಾಲಾರ್ತಿನಾಶನಮಿತಿ ಘ.. । ಕಾಲಾರ್ತಿದಲನಮಿತಿ ಗ.. , ಙ.. , ಘ.. , ಜ.. ಚ ೩ ಪಾಲಿತಾಖಿಲದೇವೇಶಮಿತಿ ಘ.. ೪ ಸ್ಥಿತತರಮಿತಿ ಗ.. , ಘ.. , ಙ.. ಚ ೫ ವನ್ದೇಹಮರಿಮರ್ದನಮಿತಿ ಙ.. । ವನ್ದೇ ಸಂಸಾರಮರ್ದನಮಿತಿ ಜ.. ಸಾಕ್ಷಿಣಃ ಸನ್ತು ಮೇ ದೇವಾ ಬ್ರಹ್ಮೇಶಾನಾದಯಸ್ತಥಾ ॥೧೧೬.೦೪೧ ಮಯಾ ಗಯಾಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಪಿತೄಣಾಂ ನಿಷ್ಕೃತಿಃ ಕೃತಾ ।೧೧೬.೦೪೨ ಗಯಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಪಠನಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಾದೌ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಭಾಕ್ ॥೧೧೬.೦೪೨ ಪಿತೄಣಾಮಕ್ಷಯಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮಕ್ಷಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಮ್

ಗಯಾ ಯಾತ್ರೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಗಯಾದ ವಿವಿಧ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಿತೃಗಳು ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಸದಾ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಕುಲದ ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಯಾ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಓದಿದರೂ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೂ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪಃ thumb|ಪಾರ್ವಣಶ್ರಾದ್ಧ. [https://www.youtube.com/watch?v=Vmk_20EaOS8 ಪಾರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧ ವಿಧಿ] ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಕಾತ್ಯಾಯನೋ ಮುನೀನಾಹ ಯಥಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ತಥಾ ವದೇ ।೧೧೭.೦೦೧ ಗಯಾದೌ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ವೀತ ಸಙ್ಕ್ರಾನ್ತ್ಯಾದೌ ವಿಶೇಷತಃ ॥೧೧೭.೦೦೧ ಕಾಲೇ ವಾಪರಪಕ್ಷೇ ಚ ಚತುರ್ಥ್ಯಾ ಊರ್ಧ್ವಮೇವ ವ ।೧೧೭.೦೦೨ ಸಮ್ಯಾದ್ಯ ಚ ಪದರ್ಕ್ಷೇ ಚ(೧) ಪೂರ್ವೇದ್ಯುಶ್ಚ ನಿಮನ್ತ್ರಯೇತ್ ॥೧೧೭.೦೦೨ ಯತೀನ್ ಗೃಹಸ್ಥಸಾಧೂನ್ ವಾ ಸ್ನಾತಕಾಞ್ಛ್ರೋತ್ರಿಯಾನ್ ದ್ವಿಜಾನ್ ।೧೧೭.೦೦೩ ಅನವದ್ಯಾನ್ ಕರ್ಮನಿಷ್ಠಾನ್ ಶಿಷ್ಟಾನಾಚಾರಸಂಯುತಾನ್(೨) ॥೧೧೭.೦೦೩ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಸಮ್ಪಾದ್ಯ ಪರಮರ್ಕ್ಷೇ ಚೇತಿ ಛ.. ೨ ಆಚಾರಸಂಸ್ಕೃತಾನಿತಿ ಗ.. , ಜ.. ಚ ವರ್ಜಯೇಚ್ಛಿತ್ರಿಕುಷ್ಠ್ಯಾದೀನ್ನ ಗೃಹ್ಣೀಯಾನ್ನಿಮನ್ತ್ರಿತಾನ್ ।೧೧೭.೦೦೪ ಸ್ನಾತಾಞ್ಛುಚೀಂಸ್ತಥಾ ದಾನ್ತಾನ್ ಪ್ರಾಙ್ಮುಖಾನ್ ದೇವಕರ್ಮಣಿ ॥೧೧೭.೦೦೪ ಉಪವೇಶಯೇತ್ತ್ರೀನ್ ಪಿತ್ರ್ಯಾದೀನೇಕೈಕಮುಭಯತ್ರ ವಾ ।೧೧೭.೦೦೫ ಏವಂ ಮಾತಾಮಹಾದೇಶ್ಚ ಶಾಕೈರಪಿ ಚ ಕಾರಯೇತ್ ॥೧೧೭.೦೦೫ ತದಹ್ನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಸ್ಯಾದಕೋಪೋಽತ್ವರಿತೋ ಮೃದುಃ(೧) ।೧೧೭.೦೦೬ ಸತ್ಯೋಽಪ್ರಮತ್ತೋಽನಧ್ವನ್ಯೋ ಅಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಶ್ಚ(೨) ವಾಗ್ಯತಃ ॥೧೧೭.೦೦೬ ಸರ್ವಾಂಶ್ಚ ಪಙ್ಕ್ತಿಮೂರ್ಧನ್ಯಾನ್ ಪೃಚ್ಛೇತ್ಪ್ರಶ್ನೇ ತಥಾಸನೇ ।೧೧೭.೦೦೭ ದರ್ಭಾನಾಸ್ತೀರ್ಯ ದ್ವಿಗುಣಾನ್ ಪಿತ್ರೇ ದೇವಾದಿಕಞ್ಚರೇತ್ ॥೧೧೭.೦೦೭ ವಿಶ್ವಾನ್ದೇವಾನಾವಾಹಯಿಷ್ಯೇ ಪೃಚ್ಛೇದಾವಾಹಯೇತಿ ಚ ।೧೧೭.೦೦೮ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಸ ಆವಾಹ್ಯ ವಿಕೀರ್ಯಾಥ ಯವಾನ್ ಜಪೇತ್ ॥೧೧೭.೦೦೮ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಶೃಣುತೇಮಂ ಪಿತೄನಾವಾಹಯಿಷ್ಯೇ ಚ ।೧೧೭.೦೦೯ ಪೃಚ್ಛೇದಾವಾಹಯೇತ್ಯುಕ್ತೇ ಉಶನ್ತಸ್ತ್ವಾ ಸಮಾಹ್ವಯೇತ್ ॥೧೧೭.೦೦೯ ತಿಲಾನ್ ವಿಕೀರ್ಯಾಥ ಜಪೇದಾಯಾನ್ತ್ವಿತ್ಯಾದಿ ಪಿತ್ರಕೇ ।೧೧೭.೦೧೦ ಸಪಿತ್ರಿತ್ರೇ ನಿಷಿಞ್ಚೇದ್ವಾ ಶನ್ನೋ ದೇವೀರಭಿ ತೃಚಾ ॥೧೧೭.೦೧೦ ಯವೋಽಸೀತಿ ಯವಾನ್ ದತ್ವಾ ಪಿತ್ರೇ ಸರ್ವತ್ರ ವೈ ತಿಲಾನ್ ।೧೧೭.೦೧೧ ತಿಲೋಽಸಿ ಸೋಮದೇವತ್ಯೋ ಗೋಸವೋ ದೇವನಿರ್ಮಿತಃ ।೧೧೭.೦೧೧ ಪ್ರತ್ನಮದ್ಭಿಃ ಪೃಕ್ತಃ ಸ್ವಧಯಾ ಪಿತೄನ್ ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರೀಣಾಹಿ ನಃ ಸ್ವಧಾ । ಇತಿ ಶ್ರೀಶ್ಚ ತೇತಿ ದದೇತ್ಪುಷ್ಪಂ ಪಾತ್ರೇ ಹೈಮೇಽಥ ರಾಜತೇ ॥೧೧೭.೦೧೧ ಔದುಮ್ವರೇ ವಾ ಖಡ್ಗೇ ವಾ ಪರ್ಣಪಾತ್ರೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ।೧೧೭.೦೧೨ ದೇವಾನಾಮಪಸವ್ಯಂ ತು ಪಿತೄಣಾಂ ಸವ್ಯಮಾಚರೇತ್ ॥೧೧೭.೦೧೨ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಅತ್ವರಿತೋಽತ್ಯೃಜುರಿತಿ ಙ.. ೨ ಸತ್ಯೇ ಪ್ರಪನ್ನೋಽನಧ್ವನ್ಯೋ ಹ್ಯಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಶ್ಚೇತಿ ಖ.. , ಘ.. ಚ ಏಕೈಕಸ್ಯ ಏಕೈಕೇನ ಸಪವಿತ್ರಕರೇಷು ಚ ।೧೧೭.೦೧೩ ಯಾ ದಿವ್ಯಾ ಆಪಃ ಪಯಸಾ ಸಮ್ಬಭೂವುರ್ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾ ಉತಪಾರ್ಥಿವೀರ್ಯಾಃ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಾ ಯಜ್ಞಿಯಾಸ್ತಾ ನ ಆಪಃ ಶಿವಾಃ ಸಂಶ್ಯೋನಾಃ ಸುಹವಾ ಭವನ್ತು ೧೧೭.೦೧೩ ಅವಧೈವಂ ಪಿತಾಮಹದೇಃ ಸಂಸ್ರವಾತ್ಪ್ರಥಮೇ ಚರೇತ್(೧) ।೧೧೭.೦೧೪ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸ್ಥಾನಮಸೀತಿ ನ್ಯುಬ್ಜಂ ಪಾತ್ರಂ ಕರೋತ್ಯಧಃ ॥೧೧೭.೦೧೪ ಅತ್ರ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಧೂಪದೀಪಾಚ್ಛಾದನದಾನಕಂ ।೧೧೭.೦೧೫ ಘೃತಾಕ್ತಮನ್ನಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಪೃಚ್ಛತ್ಯಗ್ನೌ ಕರಿಷ್ಯೇ ಚ ॥೧೧೭.೦೧೫ ಕುರುಷ್ವೇತ್ಯಭ್ಯನುಜ್ಞಾತೋ ಜುಹುಯಾತ್ಸಾಗ್ನಿಕೋಽನಲೇ ।೧೧೭.೦೧೬ ಅನಗ್ನಿಕಃ ಪಿತೃಹಸ್ತೇ(೨) ಸಪವಿತ್ರೇ ತು ಮನ್ತ್ರತಃ ॥೧೧೭.೦೧೬ ಅಗ್ನಯೇ ಕವ್ಯವಾಹನಾಯ ಸ್ವಾಹೇತಿ(೩) ಪ್ರಥಮಾಹುತಿಃ ।೧೧೭.೦೧೭ ಸೋಮಾಯ ಪಿತೃಮತೇಽಥ ಯಮಾಯಾಙ್ಗಿರಸೇ ಪರೇ ॥೧೧೭.೦೧೭ ಹುತಶೇಷಂ ಚಾನ್ನಪಾತ್ರೇ ದತ್ವಾ ಪಾತ್ರಂ ಸಮಾಲಭೇತ್ ।೧೧೭.೦೧೮ ಪೃಥಿವೀ ತೇ ಪಾತ್ರನ್ದ್ಯೌಃ ಪಿಧಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಮುಖೇ ಅಮೃತೇ ಅಮೃತಂ ಜುಹೋಮಿ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಜಪ್ತ್ವೇದಂ ವಿಷ್ಣುರಿತ್ಯನ್ನೇ ದ್ವಿಜಾಙ್ಗುಷ್ಠನ್ನಿವೇಶಯೇತ್ ॥೧೧೭.೦೧೮ ಅಪಹತೇತಿ ಚ ತಿಲಾನ್ ವಿಕೀರ್ಯಾನ್ನಂ ಪ್ರದಾಯಯೇತ್ ।೧೧೭.೦೧೯ ಜುಷಧ್ವಮಿತಿ ಚೋಕ್ತ್ವಾಥ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾದಿ ತತೋ ಜಪೇತ್ ॥೧೧೭.೦೧೯ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಏಕೈಕಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿಃ, ಪ್ರಥಮೇ ಚರೇದಿತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠೋ ಝ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ೨ ಅನಗ್ನಿಕೋ ಜಲೇ ಚೈವೇತಿ ಙ.. ೩ ಸ್ವಧೇತಿ ಕ.. ದೇವತಾಭ್ಯಃ ಪಿತೃಭ್ಯಶ್ಚ ಮಹಾಯೋಗಿಭ್ಯ ಏವ ಚ ।೧೧೭.೦೨೦ ನಮಃ ಸ್ವಧಾಯೈ ಸ್ವಾಹಯೈ ನಿತ್ಯಮೇವ ನಮೋ ನಮಃ(೧) ॥೧೧೭.೦೨೦ ತೃಪ್ತಾನ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾನ್ನಂ ವಿಕಿರೇದಪೋ ದದ್ಯಾತ್ಸಕೃತ್ಸಕೃತ್ ।೧೧೭.೦೨೧ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಪೂರ್ವವಜ್ಜಪ್ತ್ವಾ ಮಧು ಮಧ್ವಿತಿ ವೈ ಜಪೇತ್ ॥೧೧೭.೦೨೧ ತೃಪ್ತಾಃ ಸ್ಥ ಇತಿ ಸಮ್ಪೃಚ್ಛೇತ್ತೃಪ್ತಾಃ ಸ್ಮ ಇತಿ ವೈ ವದೇತ್ ।೧೧೭.೦೨೨ ಶೇಷಮನ್ನಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ಸರ್ವಮನ್ನಮಥೈಕತಃ ॥೧೧೭.೦೨೨ ಉದ್ಧೃತ್ಯೋಚ್ಛಿಷ್ಟಪಾರ್ಶ್ವೇ ತು ಕೃತ್ವಾ ಚೈವಾವನೇಜನಂ ।೧೧೭.೦೨೩ ದದ್ಯಾತ್ಕುಶೇಷು ತ್ರೀನ್ ಪಿಣ್ಡಾನಾಚಾನ್ತೇಷು ಪರೇ ಜಗುಃ ॥೧೧೭.೦೨೩ ಆಚಾನ್ತೇಷೂದಕಂ ಪುಷ್ಪಾಣ್ಯಕ್ಷತಾನಿ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ ।೧೧೭.೦೨೪ ಅಕ್ಷಯ್ಯೋದಕಮೇವಾಥ ಆಶಿಷಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯೇನ್ನರಃ(೨) ॥೧೧೭.೦೨೪ ಅಘೋರಾಃ ಪಿತರಃ ಸನ್ತು ಗೋತ್ರನ್ನೋ ವರ್ಧತಾಂ ಸದಾ ।೧೧೭.೦೨೫ ದಾತಾರೋ ನೋಽಭಿವರ್ಧನ್ತಾಂ ವೇದಾಃ ಸನ್ತತಿರೇವ ಚ ॥೧೧೭.೦೨೫ ಶ್ರದ್ಧಾ ಚ ನೋ ಮಾವ್ಯಗಮದ್ಬಹುದೇಯಂ ಚ ನೋಽಸ್ತ್ವಿತಿ ।೧೧೭.೦೨೬ ಅನ್ನಞ್ಚ ನೋ ಬಹು ಭವೇದತಿಥೀಂಶ್ಚ ಲಭೇಮಹಿ ॥೧೧೭.೦೨೬ ಯಾಚಿತಾರಶ್ಚ ನಃ ಸನ್ತು ಮಾ ಚ ಯಾಚಿಸ್ಮ ಕಞ್ಚನ ।೧೧೭.೦೨೭ ಸ್ವಧಾವಾಚನೀಯಾನ್ ಕುಶಾನಾಸ್ತೀರ್ಯ ಸಪವಿತ್ರಕಾನ್(೩) ॥೧೧೭.೦೨೭ ಸ್ವಧಾಂ ವಾಚಯಿಷ್ಯೇ ಪೃಚ್ಛೇದನುಜ್ಞಾತಶ್ಚ ವಾಚ್ಯತಾಂ ।೧೧೭.೦೨೮ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಪಿತಾಮಹೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಮುಖ್ಯಕೇ ॥೧೧೭.೦೨೮ ಸ್ವಧೋಚ್ಯತಾಮಸ್ತು ಸ್ವಧಾ ಉಚ್ಯಮಾನಸ್ತಥೈವ ಚ ।೧೧೭.೦೨೯ ಅಪೋ ನಿಷಿಞ್ಚೇದುತ್ತಾನಂ ಪಾತ್ರಂ ಕೃತ್ವಾಥ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ॥೧೧೭.೦೨೯ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಸ್ವಾಹಾಯೈ ನಿತ್ಯಮೇವ ಭವನ್ತ್ವಿತಿ ಇತಿ ಖ.. , ಛ.. ಚ ೨ ಪ್ರಾರ್ಥಯೇತ್ತತ ಇತಿ ಘ.. , ಜ.. , ಝ.. ಚ ೩ ಅಘೋರಾಃ ಪಿತರ ಇತ್ಯಾದಿಃ, ಆಸ್ತೀರ್ಯ ಸಪವಿತ್ರಕಾನಿತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠಃ ಖ.. , ಛ.. ಪುಸ್ತಕದ್ವಯೇ ನಾಸ್ತಿ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಪ್ರದದ್ಯಾಚ್ಚ ದೈವೇ ಪೈತ್ರೇಽಥ ವಾಚಯೇತ್ ।೧೧೭.೦೩೦ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರೀಯನ್ತಾಞ್ಚ ವಾಜೇ ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ॥೧೧೭.೦೩೦ ಆಮಾವಾಜಸ್ಯೇತ್ಯನುವ್ರಜ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ವಿಪ್ರಾನ್ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ।೧೧೭.೦೩೧ ಗೃಹೇ ವಿಶೇದಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಚರೇತ್ತಥಾ ॥೧೧೭.೦೩೧ ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪೂರ್ವವದಾಚರೇತ್ ।೧೧೭.೦೩೨ ಏಕಂ ಪವಿತ್ರಮೇಕಾರ್ಧಂ ಏಕಂ ಪಿಣ್ಡಮ್ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ ॥೧೧೭.೦೩೨ ನಾವಾಹನಾಗ್ನೌಕರಣಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ನ ಚಾತ್ರ ಹಿ ।೧೧೭.೦೩೩ ತೃಪ್ತಿಪ್ರಶ್ನೇ ಸ್ವದಿತಮಿತಿ ವದೇತ್ಸುಖದಿತಂ ದ್ವಿಜಃ ॥೧೧೭.೦೩೩ ಉಪತಿಷ್ಠತಾಮಿತ್ಯಕ್ಷಯ್ಯೇ ವಿಸರ್ಗೇ ಚಾಭಿರಮ್ಯತಾಂ ।೧೧೭.೦೩೪ ಅಭಿರತಾಃ ಸ್ಮ ಇತ್ಯಪರೇ ಶೇಷಂ ಪೂರ್ವವದಾಚರೇತ್ ॥೧೧೭.೦೩೪ ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಅಬ್ದಾನ್ತೇ ಮಧ್ಯತೋಽಪಿ ವಾ ।೧೧೭.೦೩೫ ಪಿತೄಣಾಂ ತ್ರೀಣಿ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಏಕಮ್ಪ್ರೇತಸ್ಯ ಪಾತ್ರಕಂ ॥೧೧೭.೦೩೫ ಸಪವಿತ್ರಾಣಿ ಚತ್ವಾರಿ ತಿಲಪುಷ್ಪಯುತಾನಿ ಚ ।೧೧೭.೦೩೬ ಗನ್ಧೋದಕೇನ ಯುಕ್ತಾನಿ(೧) ಪೂರಯಿತ್ವಾಭಿಷಿಞ್ಚತಿ ॥೧೧೭.೦೩೬ ಪ್ರೇತಪಾತ್ರಂ ಪಿತೃಪಾತ್ರೇ ಯೇ ಸಮನಾ ಇತಿ ದ್ವಯಾತ್ ।೧೧೭.೦೩೭ ಪೂರ್ವವತ್ಪಿಣ್ಡದಾನಾದಿ ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಪಿತೃತಾ ಭವೇತ್ ॥೧೧೭.೦೩೭ ಅಥಾಭ್ಯುದಯಿಕಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸರ್ವಂ ತು ಪೂರ್ವವತ್ ।೧೧೭.೦೩೮ ಜಪೇತ್ಪಿತೃಮನ್ತ್ರವರ್ಜಂ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ತತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ॥೧೧೭.೦೩೮ ಉಪಚಾರಾ ಋಜುಕುಶಾಸ್ತಿಲಾರ್ಥೈಶ್ಚ ಯವೈರಿಹ(೨) ।೧೧೭.೦೩೯ ತೃಪ್ತಿಪ್ರಶ್ನಸ್ತು ಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸುಸಮ್ಪನ್ನಂ ವದೇದ್ದ್ವಿಜಃ ॥೧೧೭.೦೩೯ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಗನ್ಧೋದಕೇನ ಸಿಕ್ತಾನಿ ಇತಿ ಜ.. ೨ ಅಥಾಭ್ಯುದಯಿಕಮಿತ್ಯಾದಿಃ, ಯವೈರಿಹ ಇತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠೋ ಝ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ದಧ್ಯಕ್ಷತವದರಾದ್ಯಾಃ(೧) ಪಿಣ್ಡಾ ನಾನ್ದೀಮುಖಾನ್ ಪಿತೄನ್ ।೧೧೭.೦೪೦ ಆವಾಹಯಿಷ್ಯೇ ಪೃಚ್ಛೇಚ್ಚ ಪ್ರೀಯನ್ತಾಮಿತಿ ಚಾಕ್ಷಯೇ ॥೧೧೭.೦೪೦ ನಾನ್ದೀಮುಖಾಶ್ಚ ಪಿತರೋ ವಾಚಯಿಷ್ಯೇಽಥ ಪೃಚ್ಛತಿ ।೧೧೭.೦೪೧ ನಾನ್ದೀಮುಖಾನ್ ಪಿತೃಗಣಾನ್ ಪ್ರೀಯನ್ತಾಮಿತ್ಯಥೋ ವದೇತ್ ॥೧೧೭.೦೪೧ ನಾನ್ದೀಮುಖಾಶ್ಚ ಪಿತರಸ್ತತ್ಪಿತಾ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ ।೧೧೭.೦೪೨ ಮಾತಾಮಹಃ ಪ್ರಮಾತಾಮಹೋ ವೃದ್ಧಪ್ರಮಾತೃಕಾಮಹಃ ॥೧೧೭.೦೪೨ ಸ್ವಧಾಕಾರನ್ನ ಯುಞ್ಜೀತ ಯುಗ್ಮಾನ್ ವಿಪ್ರಾಂಶ್ಚ ಭೋಜಯೇತ್ ।೧೧೭.೦೪೩ ತೃಪ್ತಿಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಪಿತೄಣಾಂ ಚ ಗ್ರಾಮ್ಯೈರೋಷಧಿಭಿಸ್ತಥಾ ॥೧೧೭.೦೪೩ ಮಾಸನ್ತೃಪ್ತಿಸ್ತಥಾರಣ್ಯೈಃ(೨) ಕನ್ದಮೂಲಫಲಾದಿಭಿಃ ।೧೧೭.೦೪೪ ಮತ್ಸ್ಯೈರ್ಮಾಸದ್ವಯಂ ಮಾರ್ಗೈಸ್ತ್ರಯಂ ವೈ ಶಾಕುನೇನ ಚ ॥೧೧೭.೦೪೪ ಚತುರೋ ರೌರವೇಣಾಥ(೩) ಪಞ್ಚ ಷಟ್ಛಾಗಲೇನ ತು(೪) ।೧೧೭.೦೪೫ ಕೂರ್ಮೇಣ ಸಪ್ತ ಚಾಷ್ಟೌ ಚ ವಾರಾಹೇಣ ನವೈವ ತು ॥೧೧೭.೦೪೫ ಮೇಷಮಾಂಸೇನ ದಶ ಚ ಮಾಹಿಷೈಃ ಪಾರ್ಷತೈಃ ಶಿವೈಃ ।೧೧೭.೦೪೬ ಸಂವತ್ಸರನ್ತು ಗವ್ಯೇನ ಪಯಸಾ ಪಾಯಸೇನ ವಾ ॥೧೧೭.೦೪೬ ವಾರ್ಧೀನಸಸ್ಯ ಮಾಂಸೇನ ತೃಪ್ತಿರ್ದ್ವಾದಶವಾರ್ಷಿಕೀ ।೧೧೭.೦೪೭ ಖಡ್ಗಮಾಂಸಂ ಕಾಲಶಾಕಂ ಲೋಹಿತಚ್ಛಾಗಲೋ(೫) ಮಧು ॥೧೧೭.೦೪೭ ಮಹಾಶಲ್ಕಾಶ್ಚ ವರ್ಷಾಸು ಮಘಾಶ್ರಾದ್ಧಮಥಾಕ್ಷಯಂ(೬) ।೧೧೭.೦೪೮ ಮನ್ತ್ರಾಧ್ಯಾಯ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರೀ ಚ ಶಾಖಾಧ್ಯಾಯೀ ಷಡಙ್ಗವಿತ್ ॥೧೧೭.೦೪೮ ತೃಣಾಚಿಕೇತಃ ತ್ರಿಮಧುರ್ಧರ್ಮದ್ರೋಣಸ್ಯ(೭) ಪಾಠಕಃ ।೧೧೭.೦೪೯ ತ್ರಿಷುಪರ್ಣಜ್ಯೇಷ್ಠಸಾಮಜ್ಞಾನೀ ಸ್ಯುಃ ಪಙ್ಕ್ತಿಪಾವನಾಃ ॥೧೧೭.೦೪೯ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ದಧ್ಯಕ್ಷತವದರ್ಯಾದ್ಯಾ ಇತಿ ಗ.. , ಛ.. ಚ ೨ ತಥಾ ವನ್ಯೈರಿತಿ ಖ.. , ಙ.. ಚ ೩ ವತ್ಸರಂ ರೌರವೇಣಾಥೇತಿ ಘ.. ೪ ಪಞ್ಚಕಂ ಛಾಗಸ್ತೇನ ತು ಇತಿ ಙ.. ೫ ಲೋಹಿತಚ್ಛಾಗಕ ಇತಿ ಗ.. , ಘ.. , ಙ.. ಚ ೬ ಮಘಾಶ್ರಾದ್ಧಮಿಹಾಕ್ಷಯಮಿತಿ ಝ.. ೭ ಜಲದ್ರೋಣಸ್ಯೇತಿ ಝ.. ಕಮ್ಯಾನಾಂ ಕಲ್ಪಮಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇ(೧) ಪ್ರತಿಪತ್ಸು ಧನಂ ಬಹು ।೧೧೭.೦೫೦ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಪರಾ ದ್ವಿತೀಯಾಯಾಞ್ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ಧರ್ಮಕಾಮದಃ ॥೧೧೭.೦೫೦ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಂ ಪುತ್ರಕಾಮಸ್ತು ಷಷ್ಠ್ಯಾಞ್ಚ ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಭಾಗಪಿ(೨) ।೧೧೭.೦೫೧ ಕೃಷಿಭಾಗೀ ಚ ಸಪ್ತಮ್ಯಾಮಷ್ಟಮ್ಯಾಮರ್ಥಲಾಭಕಃ ॥೧೧೭.೦೫೧ ನವಮ್ಯಾಞ್ಚ ಏಕಶಫಾ(೩) ದಶಮ್ಯಾಙ್ಗೋಗಣೋ ಭವೇತ್ ।೧೧೭.೦೫೨ ಏಕದಶ್ಯಾಂ ಪರೀವಾರೋ ದ್ವಾದಶ್ಯಾನ್ಧನಧಾನ್ಯಕಂ ॥೧೧೭.೦೫೨ ಜ್ಞಾತಿಶ್ರೇಷ್ಠ್ಯಂ ತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಞ್ಚ ಶಸ್ತ್ರತಃ(೪) ।೧೧೭.೦೫೩ ಮೃತಾನಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸರ್ವಾಪ್ತಮಮಾವಾಸ್ಯಾಂ ಸಮೀರಿತಂ(೫) ॥೧೧೭.೦೫೩ ಸಪ್ತ ವ್ಯಾಧಾ ದಶಾರಣ್ಯೇ(೬) ಮೃಗಾಃ ಕಾಲಞ್ಜರೇ ಗಿರೌ ।೧೧೭.೦೫೪ ಚಕ್ರವಾಕಾಃ ಶರದ್ವೀಪೇ ಹಂಸಾಃ ಸರಸಿ ಮಾನ್ಸೇ ॥೧೧೭.೦೫೪ ತೇಽಪಿ ಜಾತಾಃ(೭) ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇದಪಾರಗಾಃ ।೧೧೭.೦೫೫ ಪ್ರಸ್ಥಿತಾ ದೂರಮಧ್ವಾನಂ ಯೂಯನ್ತೇಭ್ಯೋಽವಸೀದತ ॥೧೧೭.೦೫೫ ಶ್ರಾದ್ಧಾದೌ ಪಠಿತೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪೂರ್ಣಂ ಸ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಂ ।೧೧೭.೦೫೬ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಚ ಪುತ್ರಾದಿಃ(೮) ಪಿತುರ್ಜೀವತಿ ತತ್ಪಿತುಃ ॥೧೧೭.೦೫೬ ತತ್ಪಿತುಸ್ತತ್ಪಿತುಃ ಕುರ್ಯಾಜ್ಜೀವತಿ ಪ್ರಪಿತಾಮಹೇ ।೧೧೭.೦೫೭ ಪಿತುಃ ಪಿತಾಮಸ್ಹಸ್ಯಾಥ ಪರಸ್ಯ ಪ್ರಪಿತಾಮಾತ್(೯) ॥೧೧೭.೦೫೭ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಕಾಲಮಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇ ಇತಿ ಝ.. ಚ ೨ ಶ್ರೇಷ್ಠಭಾಗ್ಯಪಿ ಇತಿ ಖ.. , ಗ.. , ಙ.. , ಛ.. ಚ । ಜ್ಯೇಷ್ಠಭಾಗಪಿ ಇತಿ ಘ.. ೩ ನವಮ್ಯಾಂ ವೈ ಶಫಪತಿರಿತಿ ಜ.. ೪ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಞ್ಚ ಶಾಸ್ತ್ರತ ಇತಿ ಖ.. , ಘ.. ಚ ೫ ಮೃತಾನಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸರ್ವಾಪ್ತಿರಮಾವಾಸ್ಯಾ ಸಮೀರಿತಾ ಇತಿ ಕ.. ೬ ದಶಾರ್ಣೇಷು ಇತಿ ಖ.. , ಗ.. , ಙ.. , ಛ.. ಚ ೭ ತೇಽಭಿಜಾತಾ ಇತಿ ಖ.. , ಘ.. ಚ ೮ ಕುರ್ಯಾತ್ಸುಪುತ್ರೋಽಪಿ ಇತಿ ಛ.. ೯ ತತ್ಪಿತುರಿತ್ಯಾದಿಃ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾದಿತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠೋ ಝ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ಏವಂ ಮಾತ್ರಾದಿಕಸ್ಯಾಪಿ ತಥಾ ಮಾತಾಮಹಾದಿಕೇ ।೧೧೭.೦೫೮ ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪಂ ಪಠೇದ್ಯಸ್ತು ಸ ಲಭೇತ್ಶ್ರಾದ್ಧಕೃತ್ಫಲಂ(೧) ॥೧೧೭.೦೫೮ ತೀರ್ಥೇ ಯುಗಾದೌ ಮನ್ವಾದೌ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ದತ್ತಮಥಾಕ್ಷಯಂ ।೧೧೭.೦೫೯ ಅಶ್ವಯುಚ್ಛುಕ್ಲನವಮೀ ದ್ವಾದಶೀ ಕರ್ತಿಕೇ ತಥಾ ॥೧೧೭.೦೫೯ ತೃತೀಯಾ ಚೈವ ಮಾಘಸ್ಯ ತಥಾ ಭಾದ್ರಪದಸ್ಯ ಚ ।೧೧೭.೦೬೦ ಫಾಲ್ಗುನಸ್ಯಾಪ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾ ಪೌಷಯೈಕಾದಶೀ ತಥಾ ॥೧೧೭.೦೬೦ ಆಷಾಢಸ್ಯಾಪಿ ದಶಮೀ ಮಾಘಮಾಸಸ್ಯ ಸಪ್ತಮೀ ।೧೧೭.೦೬೧ ಶ್ರಾವಣೇ ಚಾಷ್ಟಮೀ ಕೃಷ್ಣಾ ತಥಾಷಾಢೇ ಚ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ॥೧೧೭.೦೬೧ ಕರ್ತಿಕೀ ಫಾಲ್ಗುನೀ ತದ್ವಜ್ಜ್ಯೈಷ್ಠೇ ಪಞ್ಚದಶೀ ಸಿತಾ ।೧೧೭.೦೬೨ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಾದ್ಯಾ ಮನವಸ್ತೇಷಾಮಾದ್ಯಾಃ ಕಿಲಾಕ್ಷಯಾಃ ॥೧೧೭.೦೬೨ ಗಯಾ ಪ್ರಯಾಗೋ ಗಙ್ಗಾ ಚ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ಚ ನರ್ಮದಾ ।೧೧೭.೦೬೩ ಶ್ರೀಪರ್ವತಃ ಪ್ರಭಾಸಶ್ಚ ಶಾಲಗ್ರಾಮೋ ವರಾಣಸೀ(೨) ॥೧೧೭.೦೬೩ ಗೋದಾವರೀ ತೇಷು ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷೋತ್ತಮಾದಿಷು

ಅಗ್ನಿ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ದರ್ಬೆ ಹಾಸಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿ, ತಿಲ ಮತ್ತು ಹವನದ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಶ್ರಾದ್ಧದ ನಂತರ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ವಿತರಿಸಬೇಕು. ಶ್ರಾದ್ಧದ ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಮಾಡಿದರೆ, ಪಿತೃಗಳು ಸಂತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅಗ್ನಿ ಭಾರತವರ್ಷದ ವಿವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶ ಭಾರತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳು, ನಾನಾ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಇದ್ದು, ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತಾರವು ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪಾತಾಳದ ಏಳು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ಅನೇಕ ನರಕಗಳು ಇದ್ದರೂ, ವೈಷ್ಣವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಗ್ರಹಗಳ ಕ್ರಮ, ಧ್ರುವ, ಮಹರ್, ಜನ, ತಪ, ಸತ್ಯ ಲೋಕಗಳ ವಿವರವಿದೆ. ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಲ್ಲವೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾಲಚಕ್ರವು ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾಲದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಿಂಗಳು, ತಿಥಿ, ನಕ್ಷತ್ರ, ವಾರ, ಘಟಿಕೆ ಇವುಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಲಚಕ್ರವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಂಚಸ್ವರಗಳು ಪಂಚಗ್ರಹಗಳಿಗೆ, ಪಂಚವರ್ಗಗಳು ಪಂಚಭೂತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಶುಭ-ಅಶುಭವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಹನುಮಂತನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಶತ್ರುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ನಾನಾಬಲಾನಿ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ(೨) ವಿಷ್ಕುಮ್ಭೇ ಘಟಿಕಾಸ್ತಿಸ್ರಃ ಶೂಲೇ ಪಞ್ಚ ವಿವರ್ಜಯೇತ್(೩) ।೧೨೭.೦೦೧ ಷಟ್ಷಟ್(೪) ಗಣ್ಡೇಽನಿಗಣ್ಡೇ ಚ ನವ ವ್ಯಾದ್ಯಾತವಜ್ರಯೋಃ ॥೧೨೭.೦೦೧ ಪರಿಘೇ ಚ ವ್ಯತೀಪಾತೇ ಉಭಯೋರಪಿ ತದ್ದಿನಮ್ ।೧೨೭.೦೦೨ ವೈಧೃತೇ ತದ್ದಿನಞ್ಚೈವ ಯಾತ್ರಾಯುದ್ಧಾದಿಕನ್ತ್ಯಜೇತ್ ॥೧೨೭.೦೦೨ ಗ್ರಹೈಃ ಶುಭಾಶುಭಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ದೇವಿ ಮೇಷಾದಿರಾಶಿತಃ(೫) ।೧೨೭.೦೦೩ ಚನ್ದ್ರಶುಕ್ರೌ ಚ ಜನ್ಮಸ್ಥ್ಯೌ ವರ್ಜಿತೌ ಶುಭದಾಯಕೌ ॥೧೨೭.೦೦೩ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೨ ಅಗ್ನಿರುವಾಚೇತಿ ಛ.. ೩ ಪಞ್ಚ ಚ ವರ್ಜಯೇದಿತಿ ಖ.. , ಗ.. , ಘ.. , ಙ.. ಚ ೪ ಷಟ್ಚ ಗಣ್ಡೇಽತಿಗಣ್ಡೇ ಚೇತಿ ಖ.. , ಘ.. , ಛ.. ಚ । ಸಪ್ತ ಗಣ್ಡೇತಿಗಣ್ಡೇ ಚೇತಿ ಗ.. , ಙ.. ಚ ೫ ಮೇಷಾದಿರಾಶಿಭಿರಿತಿ ಜ.. ದ್ವಿತೀಯೋ ಮಙ್ಗಲೋಽಥಾರ್ಕಃ ಸೌರಿಶ್ಚೈವ ತು ಸೈಂಹಿಕಃ ।೧೨೭.೦೦೪ ದ್ರವ್ಯನಾಶಮಲಾಭಞ್ಚ ಆಹವೇ ಭಙ್ಗಮಾದಿಶೇತ್ ॥೧೨೭.೦೦೪ ಸೋಮೋ ಬುಧೋ ಭೃಗುರ್ಜೀಮೋ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಥಾಃ ಶುಭಾವಹಾಃ ।೧೨೭.೦೦೫ ತೃತೀಯಸ್ಥೋ ಯದಾ ಭಾನುಃ ಶನಿರ್ಭೌಮೋ ಭೃಗುಸ್ತಥಾ ॥೧೨೭.೦೦೫ ಬುಧಶ್ಚೈವೇನ್ದೂ ರಾಹುಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ತೇ ಫಲದಾ ಗ್ರಹಾಃ ।೧೨೭.೦೦೬ ಬುಧಶುಕ್ರೌ ಚತುರ್ಥೌ ತು ಶೇಷಾಶ್ಚೈವ ಭಯಾವಹಾಃ ॥೧೨೭.೦೦೬ ಪಞ್ಚಮಸ್ಥೋ ಯದಾ ಜೀವಃ ಶುಕ್ರಃ ಸೌಮ್ಯಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ।೧೨೭.೦೦೭ ದದೇತ(೧) ಚೇಪ್ಸಿತಂ ಲಾಭಂ ಷಷ್ಠೇ ಸ್ಥಾನೇ ಶುಭೋ ರವಿಃ ॥೧೨೭.೦೦೭ ಚನ್ದ್ರಃ ಸೌರಿರ್ಮಙ್ಗಲಶ್ಚ ಗ್ರಹಾ ದೇವಿ ಸ್ವರಾಶಿತಃ ।೧೨೭.೦೦೮ ಬುಧಶ್ಚ ಶುಭದಃ ಷಷ್ಠೇ ತ್ಯಜೇತ್ಷಷ್ಠಂ ಗುರುಂ ಭೃಗುಂ ॥೧೨೭.೦೦೮ ಸಪ್ತಮೋಽರ್ಕಃ ಶನಿರ್ಭೌಮೋ ರಾಹುರ್ಹಾನ್ಯೈ ಸುಖಾಯ ಚ ।೧೨೭.೦೦೯ ಜೀವೋ ಭೃಗುಶ್ಚ ಸೌಮ್ಯಶ್ಚ ಜ್ಞಶುಕ್ರೋ ಚಾಷ್ಟಮೌ ಶುಭೌ ॥೧೨೭.೦೦೯ ಶೇಷಾ ಗ್ರಹಾಸ್ತಥಾ ಹಾನ್ಯೈ ಜ್ಞಭೃಗೂ ನವಮೌ ಶುಭೌ ।೧೨೭.೦೧೦ ಶೇಷಾ ಹಾನ್ಯೈ ಚ ಲಾಭಾಯ ದಶಮೌ ಭೃಗುಭಾಸ್ಕರೌ ॥೧೨೭.೦೧೦ ಶನಿರ್ಭೌಮಶ್ಚ ರಾಹುಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರಃ ಸೌಮ್ಯಃ ಶುಭಾವಹಃ ।೧೨೭.೦೧೧ ಶುಭಾಶ್ಚೈಕಾದಶೇ ಸರ್ವೇ ವರ್ಜಯೇದ್ದಶಮೇ(೨) ಗುರುಮ್ ॥೧೨೭.೦೧೧ ಬುಧಶುಕ್ರೌ ದ್ವಾದಶಸ್ಥೌ ಶೇಷಾನ್ ದ್ವಾದಶಗಾಂಸ್ತ್ಯಜೇತ್ ।೧೨೭.೦೧೨ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ದ್ವಾದಶ ಸ್ಯೂ ರಾಶಯಸ್ತಾನ್ ವದಾಮ್ಯಹಮ್ ॥೧೨೭.೦೧೨ ಮೀನೋ ಮೇಷೋಽಥ ಮಿಥುನಞ್ಚತಸ್ರೋ ನಾಡಯೋ ವೃಷಃ ।೧೨೭.೦೧೩ ಷಟ್ಕರ್ಕಸಿಂಹಕನ್ಯಾಶ್ಚ ತುಲಾ ಪಞ್ಚ ಚ ವೃಶ್ಚಿಕಃ ॥೧೨೭.೦೧೩ ಧನುರ್ನಕ್ರೋ ಘಟಶ್ಚೈವ ಸೂರ್ಯಗೋ ರಾಶಿರಾದ್ಯಕಃ ।೧೨೭.೦೧೪ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ದದಾತೀತಿ ಖ.. ೨ ವರ್ಜಯೇದ್ದಶಮಿತಿ ಖ.. , ಗ.. , ಘ.. , ಙ.. ಚ ಚರಸ್ಥಿರದ್ವಿಃಸ್ವಭಾವಾ ಮೇಷಾದ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ॥೧೨೭.೦೧೪ ಕುಲೀರೋ ಮಕರಶ್ಚೈವ ತುಲಾಮೇಷಾದಯಶ್ಚರಾಃ ।೧೨೭.೦೧೫ ಚರಕಾರ್ಯಂ ಜಯಂ ಕಾಮಮಾಚರೇಚ್ಚ ಶುಭಶುಭಮ್ ॥೧೨೭.೦೧೫ ಸ್ಥಿರೋ ವೃಷೋ ಹರಿಃ ಕುಮ್ಭೋ ವೃಶ್ಚಿಕಃ ಸ್ಥಿರಕಾರ್ಯಕೇ ।೧೨೭.೦೧೬ ಶೀಘ್ರಃ ಸಮಾಗಮೋ ನಾಸ್ತಿ ರೋಗಾರ್ತೋ ನೈವ ಮುಚ್ಯತೇ ॥೧೨೭.೦೧೬ ಮಿಥುನಂ ಕನ್ಯಕಾ ಮೌನೀ ಧನುಶ್ಚ ದ್ವಿಃಸ್ವಭಾವಕಃ ।೧೨೭.೦೧೭ ದ್ವಿಃಸ್ವಭಾವಾಃ ಶುಭಾಶ್ಚೈತೇ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ನಿತ್ಯಶಃ ॥೧೨೭.೦೧೭ ಯಾತ್ರಾವಾಣಿಜ್ಯಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ವಿವಾಹೇ ರಾಜದರ್ಶನೇ ।೧೨೭.೦೧೮ ವೃದ್ಧಿಂ ಜಯನ್ತಥಾ ಲಾಭಂ ಯುದ್ಧೇ ಜಯಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥೧೨೭.೦೧೮ ಅಶ್ವಿನೀ ವಿಂಶತಾರಾಶ್ಚ ತುರಗಸ್ಯಾಕೃತಿರ್ಯಥಾ ।೧೨೭.೦೧೯ ಯದ್ಯತ್ರ ಕುರುತೇ ವೃಷ್ಟಿಮೇಕರಾತ್ರಂ ಪ್ರವರ್ಷತಿ ॥೧೨೭.೦೧೯ ಯಮಭೇ ತು ಯದಾ ವೃಷ್ಟಿಃ ಪಕ್ಷಮೇಕನ್ತು ವರ್ಷತಿ

ವಿವಿಧ ಬಲಗಳು— ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಷ್ಕಂಭದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಘಂಟೆಗಳು, ಶೂಲದಲ್ಲಿ ಐದು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಗಂಡ ಮತ್ತು ಅತಿಗಂಡದಲ್ಲಿ ಆರು ಆರು, ವ್ಯಾಧಿ ಮತ್ತು ವಜ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು, ಪರಿಘ ಮತ್ತು ವ್ಯತೀಪಾತದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದಿನ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ವೈಧೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಆ ದಿನ ಯಾತ್ರೆ, ಯುದ್ಧ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ಗ್ರಹಗಳ ಶುಭಾಶುಭವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ದೇವಿ, ಮೇಷದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. ಜನ್ಮಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಅವು ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಕೋಟಚಕ್ರಮ್ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ಕೋಟಚಕ್ರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಚತುರಸ್ರಂ ಪುರಂ ಲಿಖೇತ್ ।೧೨೮.೦೦೧ ಚತುರಸ್ರಂ ಪುನರ್ಮಧ್ಯೇ ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಚತುರಸ್ರಕಮ್ ॥೧೨೮.೦೦೧ ನಾಡೀತ್ರಿತಯಚಿಹ್ನಾಢ್ಯಂ ಮೇಷಾದ್ಯಾಃ ಪೂರ್ವದಿಙ್ಮುಖಾಃ ।೧೨೮.೦೦೨ ಕೃತ್ತಿಕಾ ಪೂರ್ವಭಾಗೇ ತು ಅಶ್ಲೇಷಾಗ್ನೇಯಗೋಚರೇ ॥೧೨೮.೦೦೨ ಭರಣೀ ದಕ್ಷಿಣೇ ದೇಯಾ ವಿಶಾಖಾಂ ನೈರ್ಋತೇ ನ್ಯಸೇತ್ ।೧೨೮.೦೦೩ ಅನುರಾಧಾಂ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಚ ಶ್ರವಣಂ ವಾಯುಗೋಚರೇ ॥೧೨೮.೦೦೩ ಧನ್ಬಿಷ್ಠಾಞ್ಚೋತ್ತರೇ ನ್ಯಸ್ಯ ಐಶಾನ್ಯಾಂ ರೇವತೀಂ ತಥಾ ।೧೨೮.೦೦೪ ವಾಹ್ಯನಾಡ್ಯಾಂ ಸ್ಥಿತಾನ್ಯೇವ ಅಷ್ಟೌ ಹ್ಯೃಕ್ಷಾಣಿ ಯತ್ನತಃ ॥೧೨೮.೦೦೪ ರೋಹಿಣೀಪುಷ್ಯಫಲ್ಗುಣ್ಯಃ ಸ್ವಾತೀ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಕ್ರಮೇಣ ತು ।೧೨೮.೦೦೫ ಅಭಿಜಿಚ್ಛತತಾರಾ ತು ಅಶ್ವಿನೀ ಮಧ್ಯನಾಡಿಕಾ ॥೧೨೮.೦೦೫ ಕೋಟಮಧ್ಯೇ ತು ಯಾ ನಾಡೀ ಕಥಯಾಮಿ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ।೧೨೮.೦೦೬ ಮೃಗಶ್ಚಾಭ್ಯನ್ತರೇ ಪೂರ್ವಂ ತಸ್ಯಾಗ್ನೇಯೇ ಪುನರ್ವಸುಃ ॥೧೨೮.೦೦೬ ಉತ್ತರಾಫಲ್ಗುನೀ ಯಾಮ್ಯೇ ಚಿತ್ರಾ ನೈರ್ಋತಸಂಸ್ಥಿತಾ ।೧೨೮.೦೦೭ ಮೂಲನ್ತು ಪಶ್ಚಿಮೇ ನ್ಯಸ್ಯೋತ್ತರಾಷಾಢಾನ್ತು ವಾಯವೇ ॥೧೨೮.೦೦೭ ಪೂರ್ವಭಾದ್ರಪದಾ ಸೌಮ್ಯೇ ರೇವತೀ ಈಶಗೋಚರೇ ।೧೨೮.೦೦೮ ಕೋಟಸ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರೇ ನಾಡೀ ಹ್ಯೃಕ್ಷಾಷ್ಟಕಸಮನ್ವಿತಾ ॥೧೨೮.೦೦೮ ಆರ್ದ್ರಾ ಹಸ್ತಾ ತಥಾಷಾಢಾ ಚತುಷ್ಕಞ್ಚೋತ್ತರಾತ್ರಿಕಮ್ ।೧೨೮.೦೦೯ ಮಧ್ಯೇ ಸ್ತಮ್ಭಚತುಷ್ಕನ್ತು ದದ್ಯಾತ್ಕೋಟಸ್ಯ ಕೋಟರೇ ॥೧೨೮.೦೦೯ ಏವಂ ದುರ್ಗಸ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಂ ವಾಹ್ಯೇ ಸ್ಥಾನಂ ದಿಶಾಧಿಪಾತ್ ।೧೨೮.೦೧೦ ಆಗನ್ತುಕೋ ಯದಾ ಯೋದ್ಧಾ ಋಕ್ಷವಾನ್ ಸ್ಯಾತ್ಫಲಾನ್ವಿತಃ ॥೧೨೮.೦೧೦ ಕೋಟಮಧ್ಯೇ ಗ್ರಹಾಃ ಸೌಮ್ಯಾ ಯದಾ ಋಕ್ಷಾನ್ವಿತಾಃ ಪುನಃ ।೧೨೮.೦೧೧ ಜಯಂ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿತಾನಾನ್ತು ಭಙ್ಗಮಾಗಾಮಿನೋ ವಿದುಃ ॥೧೨೮.೦೧೧ ಪ್ರವೇಶಭೇ ಪ್ರವೇಷ್ಟವ್ಯಂ ನಿರ್ಗಮಭೇ ಚ ನಿರ್ಗಮೇತ್ ।೧೨೮.೦೧೨ ಭೃಗುಃ ಸೌಮ್ಯಸ್ತಥಾ ಭೌಮ ಋಕ್ಷಾನ್ತಂ ಸಕಲಂ ಯದಾ ॥೧೨೮.೦೧೨ ತದಾ ಭಙ್ಗಂ ವಿಜಾನೀಯಾಜ್ಜಯಮಾಗನ್ತುಕಸ್ಯ ಚ ।೧೨೮.೦೧೩ ಪ್ರವೇಶರ್ಕ್ಷಚತುಷ್ಕೇ ತು ಸಙ್ಗ್ರಾಮಞ್ಚಾರಭೇದ್ಯದಾ ॥೧೨೮.೦೧೩ ತದಾ ಸಿದ್ಧ್ಯತಿ ತದ್ದುರ್ಗಂ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ತತ್ರ ವಿಸ್ಮಯಮ್

ಕೋಟಚಕ್ರ— ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಕೋಟಚಕ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮೊದಲು ಚೌಕಾಕೃತಿಯ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು. ಅದರೊಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಚೌಕ, ಮತ್ತೆ ಅದರೊಳಗೆ ಚೌಕ. ಮೂರು ನಾಡಿಗಳ ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮೇಷ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖವಾಗಿರಲಿ. ಕೃತ್ತಿಕಾ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಶ್ಲೇಷಾ ಅಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ, ಭರಣಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ವಿಶಾಖಾ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಲಿ. ಅನುರಾದಾ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ, ಶ್ರವಣ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ, ಧನಿಷ್ಠಾ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಐಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ರೇವತಿ ಇರಲಿ. ಹೊರಗಿನ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಂಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ರೋಹಿಣಿ, ಪುಷ್ಯ, ಫಲ್ಗುಣಿ, ಸ್ವಾತಿ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇರಲಿ. ಅಭಿಜಿತ್ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿ ಮಧ್ಯ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ. ಕೋಟದೊಳಗಿನ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಕೋಟದ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ದುರ್ಗದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಸೇವಾಚಕ್ರಮ್ ಸೇವಾಚಕ್ರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲಾಭಾಲಾಭಾನುಸೂಚಕಂ(೨) ।೧೩೨.೦೦೧ ಪಿತಾ ಮಾತಾ ತಥಾ ಭ್ರಾತಾ ದಮ್ಪತೀ ಚ ವಿಶೇಷತಃ ॥೧೩೨.೦೦೧ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೨ ಲಾಭಾಲಾಭಾರ್ಥಸೂಚಕಮಿತಿ ಝ.. , ಞ.. ಚ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಕ್ರೇ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಯೋ ಯಸ್ಮಾಲ್ಲಭತೇ ಫಲಂ ।೧೩೨.೦೦೨ ಷಡೂರ್ಧ್ವಾಃ ಸ್ಥಾಪಯೇದ್ರೇಖಾ ಭಿನ್ನಾಶ್ಚಾಷ್ತೌ ತು ತಿರ್ಯಗಾಃ ॥೧೩೨.೦೦೨ ಕೋಷ್ಠಕಾಃ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶಚ್ಚ ತೇಷು ವರ್ಣಾನ್ ಸಮಾಲಿಖೇತ್ ।೧೩೨.೦೦೩ ಸ್ವರಾನ್ ಪಞ್ಚ ಸಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶಾನ್ ಪಶ್ಚಾತ್ಸಮಾಲಿಖೇತ್ ॥೧೩೨.೦೦೩ ಕಕಾರಾದಿಹಕಾರಾನ್ತಾನ್ ಹೀನಾಙ್ಗಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ।೧೩೨.೦೦೪ ಸಿದ್ಧಃ ಸಾಧ್ಯಃ ಸುಸಿದ್ಧಶ್ಚ ಅರಿರ್ಮೃತ್ಯುಶ್ಚ ನಾಮತಃ ॥೧೩೨.೦೦೪ ಅರಿರ್ಮೃತ್ಯುಅಶ್ಚ ದ್ವಾವೇತೌ ವರ್ಜಯೇತ್ಸರ್ವಕರ್ಮಸು ।೧೩೨.೦೦೫ ಏಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಯದಾ ನಾಮ ಲಕ್ಷಯೇತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನತಃ ॥೧೩೨.೦೦೫ ಆತ್ಮಪಕ್ಷೇ(೧) ಸ್ಥಿತಾಃ ಸತ್ತ್ವಾಃ ಸರ್ವೇ ತೇ ಶುಭದಾಯಕಾಃ ।೧೩೨.೦೦೬ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪೋಷಕಾಶ್ಚೈವ ತೃತೀಯಶ್ಚಾರ್ಥದಾಯಕಃ ॥೧೩೨.೦೦೬ ಆತ್ಮನಾಶಶ್ಚತುರ್ಥಸ್ತು(೨) ಪಞ್ಚಮೋ ಮೃತ್ಯುದಾಯಕಃ ।೧೩೨.೦೦೭ ಸ್ಥಾನಮೇವಾರ್ಥಲಾಭಾಯ ಮಿತ್ರಭೃತ್ಯಾದಿವಾನ್ಧವಾಃ ॥೧೩೨.೦೦೭ ಸಿದ್ಧಃ ಸಾಧ್ಯಃ ಸುಸಿದ್ಧಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ತೇ ಫಲದಾಯಕಾಃ ।೧೩೨.೦೦೮ ಅರಿರ್ಭೃತ್ಯಶ್ಚ ದ್ವಾವೇತೌ ವರ್ಜಯೇತ್ಸರ್ವಕರ್ಮಸು(೩) ॥೧೩೨.೦೦೮ ಅಕಾರಾನ್ತಂ ಯಥಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಅ+ಇ+ಉ+ಏ+ಓ ವಿದುಸ್ತಥಾ ।೧೩೨.೦೦೯ ಪುನಶ್ಚೈವಾಂಶಕಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯೇ ವರ್ಗಾಷ್ಟಕಸುಸಂಸ್ಕೃತಾನ್ ॥೧೩೨.೦೦೯ ದೇವಾ ಅಕಾರವರ್ಗೇ ದೈತ್ಯಾಃ ಕವರ್ಗಮಾಶ್ರಿತಾಃ ।೧೩೨.೦೧೦ ನಾಗಾಶ್ಚೈವ ಚವರ್ಗಾಃ ಸ್ಯುರ್ಗನ್ಧವಾಶ್ಚ ಟವರ್ಗಜಾಃ ॥೧೩೨.೦೧೦ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಸ್ವಾರ್ಥಪಕ್ಷೇ ಇತಿ ಖ.. , ಘ.. , ಜ.. , ಞ.. ಚ । ಸ್ವಾತ್ಮಪಕ್ಷೇ ಇತಿ ಝ.. ೨ ಸ್ವಾರ್ಥನಾಶಶ್ಚತುರ್ಥಸ್ತು ಇತಿ ಖ.. , ಘ.. , ಙ.. , ಜ.. , ಞ.. ಚ ೩ ಅರಿರ್ಮೃತ್ಯುರಿತ್ಯಾದಿಃ, ಸರ್ವಕರ್ಮಸು ಇತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠಃ ಛ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ತವರ್ಗೇ ಋಷಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪವರ್ಗೇ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।೧೩೨.೦೧೧ ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ಯವರ್ಗೇ ಚ ಶವರ್ಗೇ ಮಾನುಷಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥೧೩೨.೦೧೧ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಬಲಿನೋ ದೈತ್ಯಾ ದೈತ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪನ್ನಗಾಸ್ತಥಾ(೧) ।೧೩೨.೦೧೨ ಪನ್ನಗೇಭ್ಯಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಗನ್ಧರ್ವಾದೃಷಯೋ ವರಾಃ ॥೧೩೨.೦೧೨ ಋಷಿಭ್ಯೋ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಶೂರಾ ರಾಕ್ಷಸೇಭ್ಯಃ ಪಿಶಾಚಕಾಃ ।೧೩೨.೦೧೩ ಪಿಶಾಚೇಭ್ಯೋ ಮಾನುಷಾಃ ಸ್ಯುರ್ದುರ್ಬಲಂ ವರ್ಜಯೇದ್ಬಲೀ ॥೧೩೨.೦೧೩ ಪುನರ್ಮಿತ್ರವಿಭಾಗನ್ತು ತಾರಾಚಕ್ರಂ ಕ್ರಮಾಚ್ಛೃಣು ।೧೩೨.೦೧೪ ನಾಮಾದ್ಯಕ್ಷರಮೃಕ್ಷನ್ತು ಸ್ಫುಟಂ ಕೃತ್ವಾ ತು ಪರ್ವತಃ ॥೧೩೨.೦೧೪ ಋಕ್ಷೇ ತು ಸಂಸ್ಥಿತಾಸ್ತಾರಾ ನವತ್ರಿಕಾ ಯಥಾಕ್ರಮಾತ್ ।೧೩೨.೦೧೫ ಜನ್ಮ ಸಮ್ಪದ್ವಿಪತ್ಕ್ಷೇಮಂ ನಾಮರ್ಕ್ಷಾತ್ತಾರಕಾ ಇಮಾಃ ॥೧೩೨.೦೧೫ ಪ್ರತ್ಯರಾ ಧನದಾ ಷಷ್ಠೀ ನೈಧನಾಮೈತ್ರಕೇ ಪರೇ ।೧೩೨.೦೧೬ ಪರಮೈತ್ರಾನ್ತಿಮಾ ತಾರಾ ಜನ್ಮತಾರಾ ತ್ವಶೋಭನಾ ॥೧೩೨.೦೧೬ ಸಮ್ಪತ್ತಾರಾ ಮಹಾಶ್ರೇಷ್ಠಾ ವಿಪತ್ತಾರಾ ತು ನಿಷ್ಫಲಾ ।೧೩೨.೦೧೭ ಕ್ಷೇಮತಾರಾ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇ ಪ್ರತ್ಪರಾ ಅರ್ಥನಾಶಿನೀ(೨) ॥೧೩೨.೦೧೭ ಧನದಾ ರಾಜ್ಯಲಾಭಾದಿ ನೈಧನಾ ಕಾರ್ಯನಾಶಿನೀ ।೧೩೨.೦೧೮ ಮೈತ್ರತಾರಾ ಚ ಮಿತ್ರಾಯ ಪರಮಿತ್ರಾ ಹಿತಾವಹಾ(೩) ॥೧೩೨.೦೧೮ ತಾರಾಚಕ್ರಮ್ । ಮಾತ್ರಾ ವೈ ಸ್ವರಸಞ್ಜ್ಞಾ ಸ್ಯಾನ್ನಾಮಮಧ್ಯೇ ಕ್ಷಿಪೇತ್ಪ್ರಿಯೇ ।೧೩೨.೦೧೯ ವಿಂಶತ್ಯಾ ಚ ಹರೇದ್ಭಾಗಂ ಯಚ್ಛೇಷಂ ತತ್ಫಲಂ ಭವೇತ್ ॥೧೩೨.೦೧೯ ಉಭಯೋರ್ತ್ರಾಸಮಧ್ಯೇ ತು ಲಕ್ಷಯೇಚ್ಚ ಧನಂ ಹ್ಯೃಣಂ ।೧೩೨.೦೨೦ ಹೀನಮಾತ್ರಾ ಹ್ಯೃಣಂ ಜ್ಞೇಯನ್ಧನಂ ಮಾತ್ರಾಧಿಕಂ ಪುನಃ ॥೧೩೨.೦೨೦ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಪನ್ನಗಾಸ್ತತ್ರ ಇತಿ ಕ.. , ಗ.. , ಘ.. , ಙ.. , ಞ.. ಚ । ಪನ್ನಗಾಃ ಸ್ಮೃತಾ ಇತಿ ಝ.. ೨ ಪ್ರತ್ಯರಾ ಚಾತ್ಮನಾಶಿನೀ ಇತಿ ಛ.. ೩ ಹಿತಾಯ ಚೇತಿ ಙ.. ಧನೇನ ಮಿತ್ರತಾ ನೄಣಾಂ ಋಣೇನೈವ ಹ್ಯುದಾಸತಾ ।೧೩೨.೦೨೧ ಸೇವಾಚಕ್ರಮಿದಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಲಾಭಾಲಾಭಾದಿದರ್ಶಕಂ ॥೧೩೨.೦೨೧ ಮೇಷಮಿಥುನಯೋಃ ಪ್ರೀತಿರ್ಮೈತ್ರೀ ಮಿಥುನಸಿಂಹಯೋಃ ।೧೩೨.೦೨೨ ತುಲಾಸಿಂಹೌ ಮಹಾಮೈತ್ರೀ ಏವಂ ಧನುರ್ಘಟೇ ಪುನಃ ॥೧೩೨.೦೨೨ ಮಿತ್ರಸೇವಾಂ ನ ಕುರ್ವೀತ ಮಿತ್ರೌ ಮೀನವೃಷೌ ಮತೌ ।೧೩೨.೦೨೩ ವೃಷಕರ್ಕಟಯೋರ್ಮೈತ್ರೀ ಕುಲೀರಘಟಯೋಸ್ತಥಾ ॥೧೩೨.೦೨೩ ಕನ್ಯಾವೃಶ್ಚಿಕಯೋರೇವನ್ತಥಾ ಮಕರಕೀಟಯೋಃ ।೧೩೨.೦೨೪ ಮೀನಮಕರಯೋರ್ಮೈತ್ರೀ ತೃತೀಯೈಕಾದಶೇ ಸ್ಥಿತಾ ॥೧೩೨.೦೨೪ ತುಲಾಮೇಷೌ ಮಹಾಮೈತ್ರೀ ವಿದ್ವಿಷ್ಟೋ ವೃಷವೃಶ್ಚಿಕೌ ।೧೩೨.೦೨೫ ಮಿಥುನಧನುಷೋಃ ಪ್ರೀತಿಃ ಕರ್ಕಟಮಕರಯೋಸ್ತಥಾ ॥೧೩೨.೦೨೫ ಮೃಗಕುಮ್ಭಕಯೋಃ ಪ್ರೀತಿಃ ಕನಾಮೀನೌ ತಥೈವ ಚ

ಸೇವಾಚಕ್ರ— ಸೇವಾಚಕ್ರವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇದು ಲಾಭ-ನಷ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, dampati ಇವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಆ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾವ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮೇಲಕ್ಕೆ ಆರು ರೇಖೆಗಳು, ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಎಂಟು ರೇಖೆಗಳು ಹಾಕಬೇಕು. ಐವತ್ತೈದು ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ಐದು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ನಂತರ ಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ಕಕಾರದಿಂದ ಹಕಾರದವರೆಗೆ, ಮೂರು ಅಂಗವಿಕಲ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಸಿದ್ಧ, ಸಾಧ್ಯ, ಸುಸಿದ್ಧ, ಶತ್ರು, ಮರಣ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಮರಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಬೇಕು. ಈ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ನೋಡಬೇಕು. ಆತ್ಮಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯವರು ಪೋಷಕರು, ಮೂರನೆಯವರು ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯವರು ನಾಶ, ಐದನೆಯವರು ಮರಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸ್ಥಾನವು ಲಾಭಕ್ಕೆ, ಮಿತ್ರ, ಭೃತ್ಯ ಮುಂತಾದವರು. ಸಿದ್ಧ, ಸಾಧ್ಯ, ಸುಸಿದ್ಧ ಎಲ್ಲರೂ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಶತ್ರು, ಭೃತ್ಯ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಬೇಕು. ಅಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಐದು ಸ್ವರಗಳು: ಅ, ಇ, ಉ, ಎ, ಒ. ನಂತರ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳು ಅಕಾರ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ದೈತ್ಯರು ಕವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ನಾಗರು ಚವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಗಂಧರ್ವರು ಟವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳು ಟವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ರಾಕ್ಷಸರು ಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಮಾನವರು ಶವರ್ಗದಲ್ಲಿ. ದೇವತೆಗಿಂತ ದೈತ್ಯರು ಬಲಿಷ್ಠರು, ದೈತ್ಯರಿಂದ ನಾಗರು, ನಾಗರಿಂದ ಗಂಧರ್ವರು, ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಋಷಿಗಳು, ಋಷಿಗಳಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರು, ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಪಿಶಾಚಿಗಳಿಂದ ಮಾನವರು ದುರ್ಬಲರು. ಪುನಃ ಮಿತ್ರ ವಿಭಾಗವನ್ನು ತಾರಾಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಕೇಳು. ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು. ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾರೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಜನ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ವಿಪತ್ತು, ಕ್ಷೇಮ, ಹೆಸರಿನ ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ತಾರೆಗಳು. ಪ್ರತ್ಯರಾ ಧನದಾಯಕ, ಷಷ್ಠಿ ಕಾರ್ಯನಾಶಕ, ಮೈತ್ರಕ ಪರಮೈತ್ರ ತಾರೆಗಳು. ತಾರಾಚಕ್ರದಲ್ಲಿ, ಮಾಟ್ರಾ ಸ್ವರಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಸರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ ಉಳಿದ ಭಾಗವೇ ಫಲ. ಎರಡರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧನ ಅಥವಾ ಋಣವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಕಡಿಮೆ ಮಾಟ್ರಾ ಋಣ, ಹೆಚ್ಚಾದ ಮಾಟ್ರಾ ಧನ. ಧನದಿಂದ ಮಿತ್ರತೆ, ಋಣದಿಂದ ದೂರ. ಈ ಸೇವಾಚಕ್ರವು ಲಾಭ-ನಷ್ಟ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಷ-ಮಿಥುನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ಮಿಥುನ-ಸಿಂಹದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರತೆ, ತುಲಾ-ಸಿಂಹ, ಧನುಸ್ಸು-ಘಟದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರತೆ. ಮೀನ-ವೃಷಭದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರತೆ ಇಲ್ಲ. ವೃಷಭ-ಕರ್ಕಟದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರತೆ, ಕುಂಭ-ಕರ್ಕಟ, ಕನ್ಯಾ-ವೃಶ್ಚಿಕ, ಮಕರ-ಕೀಟ, ಮೀನು-ಮಕರದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರತೆ. ತುಲಾ-ಮೇಷದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಿತ್ರತೆ, ವೃಷಭ-ವೃಶ್ಚಿಕದಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ. ಮಿಥುನ-ಧನುಸ್ಸು, ಕರ್ಕಟ-ಮಕರ, ಮೃಗ-ಕುಂಭ, ಕನ್ಯಾ-ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ.

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯವಿದ್ಯಾ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯಾಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸರ್ವಯನ್ತ್ರವಿಮರ್ದನೀಂ(೧) ।೧೩೪.೦೦೧ ಓಂ ಹೂಂ ಕ್ಷೂಂ ಹ್ರೂಂ ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತಿ ದಂಷ್ಟ್ರಿಣಿ ಭೀಮವಕ್ತ್ರೇ ಮಹೋಗ್ರರೂಪೇ ಹಿಲಿ ಹಿಲಿ ರಕ್ತನೇತ್ರೇ ಕಿಲಿ ಕಿಲಿ ಮಹಾನಿಸ್ವನೇ ಕುಲು ಓಂ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವೇ ಕುಲು ಓಂ ನಿರ್ಮಾಂಸೇ ಕಟ ಕಟ ಗೋನಸಾಭರಣೇ ಚಿಲಿ ಚಿಲಿ ಶವಮಾಲಾಧಾರಿಣಿ ದ್ರಾವಯ ಓಂ ಮಹಾರೌದ್ರಿ ಸಾರ್ದ್ರಚರ್ಮಕೃತಾಚ್ಛದೇ(೨) ವಿಜೃಮ್ಭ ಓಂ ನೃತ್ಯ ಅಸಿಲತಾಧಾರಿಣಿ ಭೃಕುಟೀಕೃತಾಪಾಙ್ಗೇ ವಿಷಮನೇತ್ರಕೃತಾನನೇ ವಸಾಮೇದೋವಿಲಿಪ್ತಗಾತ್ರೇ ಕಹ ೨ ಓಂ ಹಸ ೨ ಕ್ರುದ್ಧ ೨ ಓಂ ನೀಲಜೀಮೂತವರ್ಣೇ ಓಂ ಹ್ರಾಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೂಂ ರೌದ್ರರೂಪೇ ಹೂಂ ಹ್ರೀಂ ಕ್ಲೀಂ ಓಂ ಹ್ರೀಂ ಹೂಂ ಓಂ ಆಕರ್ಷ ಓಂ ಧೂನ ೨ ಓಂ ಹೇ ಹಃ ಖಃ ವಜ್ರಿಣಿ ಹೂಂ ಕ್ಷೂಂ ಕ್ಷಾಂ ಕ್ರೋಧರೂಪಿಣಿ ಪ್ರಜ್ವಲ ೨ ಓಂ ಭೀಮಭೀಷಣೇ ಭಿನ್ದ ಓಂ ಮಹಾಕಾಯೇ ಚ್ಛಿನ್ದ ಓಂ ಕರಾಲಿನಿ ಕಿಟಿ ೨ ಮಹಾಭೂತಮಾತಃ ಸರ್ವದುಷ್ಟನಿವಾರಿಣಿ ಜಯೇ ಓಂ ವಿಜಯೇ ಓಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯೇ ಹೂಂ ಫಟ್ಸ್ವಾಹಾ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಸರ್ವಮನ್ತ್ರವಿಮರ್ದನೀಮಿತಿ ಖ.. ೨ ಸಾರ್ದ್ರಚರ್ಮಕೃತಾಮ್ಬರೇ ಇತಿ ಝ.. ನೀಲವರ್ಣಾಂ ಪ್ರೇತಸಂಸ್ಥಾಂ ವಿಂಶಹಸ್ತಾಂ ಯಜೇಜ್ಜಯೇ ॥೧೩೪.೦೦೧ ನ್ಯಾಸಂ ಕೃತ್ವಾ ತು ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಂ ರಕ್ತಪುಷ್ಪಾಣಿ ಹೋಮಯೇತ್ ।೧೩೪.೦೦೨ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಸೈನ್ಯಭಙ್ಗಃ ಸ್ಯಾತ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯಾಪಠಾತ್ ॥೧೩೪.೦೦೨ ಓಂ ಬಹುರೂಪಾಯ ಸ್ತಮ್ಭಯ ಸ್ತಮ್ಭಯ ಓಂ ಮೋಹಯ ಓಂ ಸರ್ವಶತ್ರೂನ್ ದ್ರಾವಯ ಓಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮಾಕರ್ಷಯ ವಿಷ್ಣುಮಾಕರ್ಷಯ ಓಂ ಮಾಹೇಶ್ವರಮಾಕರ್ಷಯ ಓಂ ಇನ್ದ್ರಂ ಟಾಲಯ ಓಂ ಪರ್ವತಾನ್ ಚಾಲಯ ಓಂ ಸಪ್ತಸಾಗರಾನ್ ಶೋಷಯ ಓಂ ಛಿನ್ದ ಛಿನ್ದ ಬಹುರೂಪಾಯ ನಮಃ ಭುಜಙ್ಗಂ ನಾಮ ಮೃನ್ಮೂರ್ತಿಸಂಸ್ಥಂ ವಿದ್ಯಾದರಿಂ ತತಃ

ಈಶ್ವರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯೆಯ ಜಪದಿಂದ, ನೀಲವರ್ಣದ, ಪ್ರೇತದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೈಗಳಿರುವ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪಂಚಾಂಗ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಕೆಂಪು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವು ಭಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಓ ಬಹುರೂಪಿಣಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಂಭಿಸು, ಮೋಹಗೊಳಿಸು, ಓ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸು, ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ತಡೆಯು, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಕದಲಿಸು, ಏಳು ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸು, ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡು. ಭುಜಂಗ ಎಂಬ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಈ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಮಹಾಮಾರೀವಿದ್ಯಾ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ಮಹಾಮಾರೀಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಿದ್ಯಾಂ ಶತ್ರುವಿಮರ್ದಿನೀಂ ।೧೩೭.೦೦೧ ಓಂ ಹ್ರೀಂ ಮಹಾಮಾರಿ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣೇ ಯಮಸ್ಯಾಜ್ಞಾಕರಿಣಿ ಸರ್ವಭೂತಸಂಹಾರಕಾರಿಣಿ ಅಮುಕಂ ಹನ ೨ ಓಂ ದಹ ೨ ಪಚ ೨ ಓಂ ಛಿನ್ದ ೨ ಓಂ ಮಾರಯ ೨ ಓಂ ಉತ್ಸಾದಯ ೨ ಓಂ ಸರ್ವಸತ್ತ್ವವಶಙ್ಕರಿ ಸರ್ವಕಾಮಿಕೇ ಹುಂ ಫಟ್ಸ್ವಾಹೇತಿ ಓಂ ಮಾರಿ ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಮಹಾಮಾರಿ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ಕಾಲರಾತ್ರಿ ಶಿಖಾಯೈ ವೌಷಟ್ । ಓಂ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣೇ ಖಃ ಕವಚಾಯ ಹುಮ್ । ಓಂ ತಾರಕಾಕ್ಷಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವೇ ಸರ್ವಸತ್ತ್ವಭಯಙ್ಕರಿ ರಕ್ಷ ೨ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ಹ್ರಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಾಯ ಚಷಟ್ । ಓಂ ಮಹಾಮಾರಿ ಸರ್ವಭೂತದಮಾನಿ ಮಹಾಕಾಲಿ ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಹುಂ ಫಟ್ ಏಷ ನ್ಯಾಸೀ ಮಹಾದೇವಿ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಸಾಧಕೇನ ತು ॥೧೩೭.೦೦೧ ಶವಾದಿವಸ್ತ್ರಮಾದಾಯ ಚತುರಸ್ರನ್ತ್ರಿಹಸ್ತಕಂ ।೧೩೭.೦೦೨ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣಾಂ ತ್ರಿವಕ್ತ್ರಾಞ್ಚ ಚತುರ್ಬಾಹುಂ ಸಮಾಲಿಖೇತ್ ॥೧೩೭.೦೦೨ ಪಟೇ ವಿಚಿತ್ರವರ್ಣೈಶ್ಚ ಧನುಃ ಶೂಲಞ್ಚ ಕರ್ತೃಕಾಂ ।೧೩೭.೦೦೩ ಖಟ್ವಾಙ್ಗನ್ಧಾರಯನ್ತೀಂ ಚ ಕೃಷ್ಣಾಭಂ ಪೂರ್ವಮಾನನಂ ॥೧೩೭.೦೦೩ ತಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಿನಿಪಾತೇನ ಭಕ್ಷಯೇದಗ್ರತೋ ನರಂ ।೧೩೭.೦೦೪ ದ್ವಿತೀಯಂ ಯಾಮ್ಯಭಾಗೇ ತು ರಕ್ತಜಿಹ್ವಂ ಭಯಾನಕಂ ॥೧೩೭.೦೦೪ ಲೇಲಿಹಾನಂ ಕರಾಲಂ ಚ ದಂಷ್ಟ್ರೋತ್ಕಟಭಯಾನಕಂ ।೧೩೭.೦೦೫ ತಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಿನಿಪಾತೇನ ಭಕ್ಷ್ಯಮಾಣಂ ಹಯಾದಿಕಂ ॥೧೩೭.೦೦೫ ತೃತೀಯಂ ಚ ಸುಖಂ ದೇವ್ಯಾಃ ಶ್ವೇತವರ್ಣಂ ಗಜಾದಿನುತ್ ।೧೩೭.೦೦೬ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದಿಮಧ್ವಾಜ್ಯೈಃ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖಂ ಯಜೇತ್ ॥೧೩೭.೦೦೬ ಮನ್ತ್ರಸ್ಮೃತೇರಕ್ಷಿರೋಗಶಿರೋರೋಗಾದಿ ನಶ್ಯತಿ ।೧೩೭.೦೦೭ ವಶ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಯಕ್ಷರಕ್ಷಾಶ್ಚ ನಾಶಮಾಯಾನ್ತಿ ಶತ್ರವಃ ॥೧೩೭.೦೦೭ ಸಮಿಧೋ ನಿಮ್ಬವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಹ್ಯಜಾರಕ್ತವಿಮಿಶ್ರಿತಾಃ ।೧೩೭.೦೦೮ ಮಾರಯೇತ್ಕ್ರೋಧಸಂಯುಕ್ತೋ ಹೋಮಾದೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥೧೩೭.೦೦೮ ಪರಸೈನ್ಯಮುಖೋ ಭೂತ್ವಾ ಸಪ್ತಾಹಂ ಜುಹುಯಾದ್ಯದಿ ।೧೩೭.೦೦೯ ವ್ಯಾಧಿಭಿರ್ಗೃಹ್ಯತೇ ಸೈನ್ಯಮ್ಭಙ್ಗೋ ಭವತಿ ವೈರಿಣಃ ॥೧೩೭.೦೦೯ ಸಮಿಧೋಽಷ್ಟಸಹಸ್ರನ್ತು ಯಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ತು ಹೋಮಯೇತ್ ।೧೩೭.೦೧೦ ಅಚಿರಾನ್ಮ್ರಿಯತೇ ಸೋಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಯದಿ ರಕ್ಷಿತಃ ॥೧೩೭.೦೧೦ ಉನ್ಮತ್ತಸಮಿಧೋ ರಕ್ತವಿಷಯುಕ್ತಸಹಸ್ರಕಂ ।೧೩೭.೦೧೧ ದಿನತ್ರಯಂ ಸಸೈನ್ಯಶ್ಚ ನಾಶಮಾಯಾತಿ ವೈ ರಿಪುಃ ॥೧೩೭.೦೧೧ ರಾಜಿಕಾಲವರ್ಣೈರ್ಹೋಮಾದ್ಭಙ್ಗೋಽರೇಃ ಸ್ಯಾದ್ದಿನತ್ರಯಾತ್ ।೧೩೭.೦೧೨ ಖರರಕ್ತಸಮಾಯುಕ್ತಹೋಮಾದುಚ್ಚಾಟಯೇದ್ರಿಪುಂ ॥೧೩೭.೦೧೨ ಕಾಕರಕ್ತಸಮಾಯೋಗಾದ್ಧೋಮಾದುತ್ಸಾದನಂ ಹ್ಯರೇಃ ।೧೩೭.೦೧೩ ಬಧಾಯ ಕುರುತೇ ಸರ್ವಂ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮನಸೇಪ್ಸಿತಂ ॥೧೩೭.೦೧೩ ಅಥ ಸಙ್ಗ್ರಾಮಸಮಯೇ ಗಜಾರೂಢಸ್ತು ಸಾಧಕಃ ।೧೩೭.೦೧೪ ಕುಮಾರೀದ್ವಯಸಂಯುಕ್ತೋ ಮನ್ತ್ರಸನ್ನದ್ಧವಿಗ್ರಹಃ ॥೧೩೭.೦೧೪ ದೂರಶಙ್ಖಾದಿವಾದ್ಯನಿ ವಿದ್ಯಯಾ ಹ್ಯಾಭಿಮನ್ತ್ರಯೇತ್ ।೧೩೭.೦೧೫ ಮಹಾಮಾಯಾಪಟಂ ಗೃಹ್ಯ ಉಚ್ಛೇತ್ತವ್ಯಂ ರಣಾಜಿರೇ ॥೧೩೭.೦೧೫ ಪರಸೈನ್ಯಮುಖೋ ಭೂತ್ವಾ ದರ್ಶಯೇತ್ತಂ ಮಹಾಪಟಂ ।೧೩೭.೦೧೬ ಕುಮಾರೀರ್ಭೋಜಯೇತ್ತತ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ಪಿಣ್ಡೀಞ್ಚ ಭ್ರಾಮಯೇತ್ ॥೧೩೭.೦೧೬ ಸಾಧಕಶ್ಚಿನ್ತಯೇತ್ಸೈನ್ಯಮ್ಪಾಷಾಣಮಿವ ನಿಶ್ಚಲಂ ।೧೩೭.೦೧೭ ನಿರುತ್ಸಾಹಂ ವಿಭಗ್ನಞ್ಚ ಮುಹ್ಯಮಾನಞ್ಚ ಭಾವಯೇತ್ ॥೧೩೭.೦೧೭ ಏಷ ಸ್ತಮ್ಭೋ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ನ ದೇಯೋ ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯ ಚಿತ್ ।೧೩೭.೦೧೮ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯಾ ಮಾಯಾ ದುರ್ಗೈವಂ ಭೈರವೀ ತಥಾ ॥೧೩೭.೦೧೮ ಕುಬ್ಜಿಕಾ ಭೈರವೋ ರುದ್ರೋ ನಾರಸಿಂಹಪಟಾದಿನಾ

ಈಶ್ವರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮಹಾಮಾರಿ ಎಂಬ ಮಹಾ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ವಿದ್ಯೆಯ ಜಪದಿಂದ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣು, ಕಪ್ಪು ವರ್ಣ, ಯಮಧರ್ಮರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ದೇವಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸರು ವಶವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಶತ್ರುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಿಂಬೆ ಮರದ ಸಮಿಧೆ, ಆಡು ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವು ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ ಭಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಶತ್ರುವಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ದಿನ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಸಾಧಕನು ಗಜಾರೂಢನಾಗಿ, ಕುಮಾರಿಯರೊಂದಿಗೆ, ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಂಭಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ವಿದ್ಯೆ, ದುರ್ಗಾ, ಭೈರವೀ, ಕುಬ್ಜಿಕಾ, ಭೈರವ, ರುದ್ರ, ನರಸಿಂಹಪಟ ಇವುಗಳೂ ಇದೇ ಮಾಯೆಯ ಭಾಗಗಳು.

ಷಟ್ಕರ್ಮಾಣಿ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ಷಟ್ಕರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಮನ್ತ್ರೇಷು ತಚ್ಛೃಣು ।೧೩೮.೦೦೧ ಆದೌ ಸಾಧ್ಯಂ ಲಿಖೇತ್ಪೂರ್ವಂ ಚಾನ್ತೇ ಮನ್ತ್ರಸಮನ್ವಿತಂ ॥೧೩೮.೦೦೧ ಪಲ್ಲವಃ ಸ ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಮಹೋಚ್ಚಾಟಕರಃ ಪರಃ ।೧೩೮.೦೦೨ ಆದೌ ಮನ್ತ್ರಃ ತತಃ ಸಾಧ್ಯೋ ಮಧ್ಯೇ ಸಾಧ್ಯಃ ಪುನರ್ಮನುಃ ॥೧೩೮.೦೦೨ ಯೋಗಾಖ್ಯಃ ಸಮ್ಪ್ರದಾಯೋಽಯಙ್ಕುಲೋತ್ಸಾದೇಷು ಯೋಜಯೇತ್ ।೧೩೮.೦೦೩ ಆದೌ ಮನ್ತ್ರಪದನ್ದದ್ಯಾನ್ಮಧ್ಯೇ ಸಾಧ್ಯಂ ನಿಯೋಜಯೇತ್ ॥೧೩೮.೦೦೩ ಪುನಶ್ಚಾನ್ತೇ ಲಿಖೇನ್ಮನ್ತ್ರಂ ಸಾಧ್ಯಂ ಮನ್ತ್ರಪದಂ ಪುನಃ ।೧೩೮.೦೦೪ ರೋಧಕಃ ಸಮ್ಪ್ರದಾಯಸ್ತು ಸ್ತಮ್ಭನಾದಿಷು ಯೋಜಯೇತ್ ॥೧೩೮.೦೦೪ ಅಧೋರ್ಧ್ವಂ ಯಾಮ್ಯವಾಮೇ ತು(೧) ಮಧ್ಯೇ ಸಾಧ್ಯನ್ತು ಯೋಜಯೇತ್ ।೧೩೮.೦೦೫ ಸಮ್ಪುಟಃ ಸತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಶ್ಯಾಕರ್ಷೇಷು ಯೋಜಯೇತ್ ॥೧೩೮.೦೦೫ ಮನ್ತ್ರಾಕ್ಷರಂ ಯದಾ ಸಾಧ್ಯಂ ಪ್ರಥಿತಞ್ಚಾಕ್ಷರಾಕ್ಷರಂ ।೧೩೮.೦೦೬ ಪ್ರಥಮಃ ಸಮ್ಪ್ರದಾಯಃ ಸ್ಯಾದಾಕೃಷ್ಟಿವಶಕಾರಕಃ ॥೧೩೮.೦೦೬ ಮನ್ತ್ರಾಕ್ಷರದ್ವಯಂ ಲಿಖ್ಯ ಏಕಂ ಸಾಧ್ಯಕ್ಷರಂ ಪುನಃ ।೧೩೮.೦೦೭ ವಿದರ್ಭಃ ಸತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಶ್ಯಾಕಾಕರ್ಷೇಷು ಯೋಜಯೇತ್ ॥೧೩೮.೦೦೭ ಆಕರ್ಷಣಾದ್ಯತ್ಕರ್ಮ ವಸನ್ತೇ ಚೈವ ಕಾರಯೇತ್ ।೧೩೮.೦೦೮ ತಾಪಜ್ವರೇ ತಥಾ ವಶ್ಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ಚಾಕರ್ಷಣೇ ಶುಭಂ ॥೧೩೮.೦೦೮ ನಮಸ್ಕಾರಪದಞ್ಚೈವ ಶಾನ್ತಿವೃದ್ಧೌ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ।೧೩೮.೦೦೯ ಪೌಷ್ಟಿಕೇಷು ವಷಟ್ಕಾರಮಾಕರ್ಷೇ ವಶಕರ್ಮಣಿ ॥೧೩೮.೦೦೯ ವಿದ್ವೇಷೋಚ್ಚಾಟನೇ ಮೃತ್ಯೌ ಫಟ್ಸ್ಯಾತ್ಖಣ್ಡೀಕೃತೌ ಶುಭೇ ।೧೩೮.೦೧೦ ಲಾಭಾದೌ ಮನ್ತ್ರದೀಕ್ಷಾದೌ ವಷಟ್ಕಾರಸ್ತು ಸಿದ್ಧಿದಃ ॥೧೩೮.೦೧೦ ಯಮೋಽಸಿ ಯಮಾರಾಜೋಽಸಿ ಕಾಲರೂಪೋಽಸಿ ಧರ್ಮರಾಟ್ ।೧೩೮.೦೧೧ ಮಯಾದತ್ತಮಿಮಂ ಶತ್ರುಮಚಿರೇಣ ನಿಪಾತಯ ॥೧೩೮.೦೧೧ ನಿಪಾತಯಾಮಿ ಯತ್ನೇನ ನಿವೃತ್ತೋ ಭವ ಸಾಧಕ ।೧೩೮.೦೧೨ ಸಂಹೃಷ್ಟಮನಸಾ(೨) ಬ್ರೂಯಾದ್ದೇಶಿಕೋಽರಿಪ್ರಸೂದನಃ ॥೧೩೮.೦೧೨ ಪದ್ಮೇ ಶುಕ್ಲೇ ಯಮಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯ ಹೋಮಾದೇತತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ್ಯತಿ ।೧೩೮.೦೧೩ ಆತ್ಮಾನಮ್ಭೈರವಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ತತೋ ಮಧ್ಯೇ ಕುಲೇಶ್ವರೀಂ ॥೧೩೮.೦೧೩ ರಾತ್ರೌ ವಾರ್ತಾಂ ವಿಜಾನಾತಿ ಆತ್ಮನಶ್ಚ ಪರಸ್ಯ ಚ ।೧೩೮.೦೧೪ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಅಧ ಊರ್ಧ್ವಂ ಯಾಮ್ಯವಾಮೇ ಇತಿ ಖ.. ೨ ಸಂರಮ್ಭಮನ್ಸೇತಿ ಛ.. ದುರ್ಗೇ ದುರ್ಗೇ ರಕ್ಷಣೀತಿ ದುರ್ಗಾಂ ಪ್ರಾರ್ಚ್ಯಾರಿಹಾ ಭವೇತ್ ॥೧೩೮.೦೧೪ ಜಪ್ತ್ವಾ ಹಸಕ್ಷಮಲವರಯುಮ್ಭೈರವೀಂ ಘಾತಯೇದರಿಮ್

ಈಶ್ವರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಆರು ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು. ಮೊದಲಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮವು ಉಚ್ಚಾಟನೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಮಂತ್ರ, ನಂತರ ಸಾಧ್ಯ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಾಧ್ಯ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಂಭನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಕೆಳಗೆ, ಮೇಲೆ, ದಕ್ಷಿಣ, ಎಡ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಶೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಸಾಧ್ಯವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮವು ಆಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಶೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಫಲಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಪ, ಜ್ವರ, ವಶೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಹಾ ಪದವನ್ನು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಪದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಪೌಷ್ಟಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ವಷಟ್ ಪದವನ್ನು, ಆಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಶೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ವಿಧ್ವೇಷ, ಉಚ್ಚಾಟನೆ, ಮರಣದಲ್ಲಿ ಫಟ್ ಪದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಲಾಭ ಮತ್ತು ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಷಟ್ ಪದವು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಯಮ, ಧರ್ಮರಾಜ, ಕಾಲರೂಪ, ಇವುಗಳ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಾಶಮಾಡಬಹುದು. ಭೈರವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಲೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವ ಮತ್ತು ಪರರ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ದುರ್ಗಾ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ಶತ್ರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಶ್ಯಾದಿಯೋಗಾಃ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ವಶ್ಯಾದಿಯೋಗಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲಿಖೇದ್ದ್ವ್ಯಷ್ಟಪದೇ ತ್ವಿಮಾನ್ ।೧೪೦.೦೦೧ ಭೃಙ್ಗರಾಜಃ ಸಹದೇವೀ(೧) ಮಯೂರಸ್ಯ ಶಿಖಾ ತಥಾ ॥೧೪೦.೦೦೧ ಪುತ್ರಞ್ಜೀವಕೃತಞ್ಜಲೀ ಹ್ಯಧಃಪುಷ್ಪಾ ರುದನ್ತಿಕಾ ।೧೪೦.೦೦೨ ಕುಮಾರೀ ರುದ್ರಜಟಾ(೨) ಸ್ಯಾದ್ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾನ್ತಾ ಶಿತೋಽರ್ಕಕಃ ॥೧೪೦.೦೦೨ ಲಜ್ಜಾಲುಕಾ ಮೋಹಲತಾ ಕೃಷ್ಣಧುಸ್ತೂರಸಞ್ಜ್ಞಿತಾ(೩) ।೧೪೦.೦೦೩ ಗೋರಕ್ಷಃ ಕರ್ಕಟೋ ಚೈವ ಮೇಷಶೃಙ್ಗೀ ಸ್ನುಹೀ ತಥಾ ॥೧೪೦.೦೦೩ ಋತ್ವಿಜೋ ೧೬ ವಹ್ನಯೇ ೩ ನಾಗಾಃ ೮ ಪಕ್ಷೌ ೨ ಮುನಿ ೩ ಮನೂ ೧೪ ಶಿವಃ

ಈಶ್ವರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ವಶೀಕರಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಯೋಗಗಳ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಎಂಟು ಅಕ್ಷರಗಳ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕು. ಭೃಂಗರಾಜ, ಸಹದೇವಿ, ಮಯೂರದ ಶಿಖೆ, ಪುತ್ರಾಂಜೀವ, ಕೃತಾಂಜಲಿ, ಕೆಳಗಿನ ಹೂವು, ರುದಂತಿಕಾ, ಕುಮಾರಿ, ರುದ್ರಜಟಾ, ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾಂತಾ, ಶಿತಾರ್ಕಕ, ಲಜ್ಜಾಲು, ಮೋಹಲತಾ, ಕೃಷ್ಣಧೂಸ್ತೂರ, ಗೋರಕ್ಷ, ಕರ್ಕಟ, ಮೇಷಶೃಂಗಿ, ಸ್ನುಹಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜರು ಹದಿನಾರು, ಅಗ್ನಿಗೆ ಮೂರು, ನಾಗರು ಎಂಟು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಎರಡು, ಮುನಿಗಳು ಮೂರು, ಮನುಗಳು ಹದಿನಾಲ್ಕು, ಶಿವನು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ.

ಮನ್ತ್ರೌಷಧಾದಿಃ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ಮನ್ತ್ರೌಷಧಾನಿ ಚಕ್ರಾಣಿ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸರ್ವಪ್ರದಾನಿ ಚ ।೧೪೨.೦೦೧ ಚೌರನಾಮ್ನೋ ವರ್ಣಗುಣೋ ದ್ವಿಘ್ನೋ ಮಾತ್ರಾಶ್ಚತುರ್ಗುಣಾಃ ॥೧೪೨.೦೦೧ ನಾಮ್ನಾ ಹೃತೇ ಭವೇಚ್ಛೇಷಃ ಚೌರೋಽಥ ಜಾತಕಂ ವದೇ ।೧೪೨.೦೦೨ ಪ್ರಶ್ನೇ ಯೇ ವಿಷಮಾ ವರ್ಣಾಸ್ತೇ ಗರ್ಭೇ ಪುತ್ರಜನ್ಮದಾಃ ॥೧೪೨.೦೦೨ ನಾಮವರ್ಣೈಃ ಸಮೈಃ ಕಾಣೋ ವಾಮೇಽಕ್ಷ್ಣಿ ವಿಷಮೈಃ ಪುನಃ ।೧೪೨.೦೦೩ ದಕ್ಷಿಣಾಕ್ಷಿ ಭವೇತ್ಕಾಣಂ ಸ್ತ್ರೀಪುನ್ನಾಮಾಕ್ಷರಸ್ಯ ಚ ॥೧೪೨.೦೦೩ ಮಾತ್ರಾವರ್ಣಾಶ್ಚತುರ್ನಿಘ್ನಾ ವರ್ಣಪಿಣ್ಡೇ ಗುಣೇ ಕೃತೇ ।೧೪೨.೦೦೪ ಸಮೇ ಸ್ತ್ರೀ ವಿಷಮೇ ನಾ ಸ್ಯಾದ್ವಿಶೇಷೇ ಚಮೃತಿಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ॥೧೪೨.೦೦೪ ಪ್ರಥಮಂ ರೂಪಶೂನ್ಯೇಽಥ ಪ್ರಥಮಂ ಮ್ರಿಯತೇ ಪುಮಾನ್ ।೧೪೨.೦೦೫ ಪ್ರಶ್ನಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಕ್ಷರೈರ್ಗೃಹ್ಯ ದ್ರವ್ಯೈರ್ಭಾಗೇಽಖಿಲೇ ಮತಮ್ ॥೧೪೨.೦೦೫ ಶನಿಚಕ್ರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತಸ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಂ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್ ।೧೪೨.೦೦೬ ರಾಶಿಸ್ಥಃ ಸಪ್ತಮೇ ದೃಷ್ಟಿಶ್ಚತುರ್ದಶಶತೇರ್ಧಿಕಾ ॥೧೪೨.೦೦೬ ಏಕದ್ವ್ಯಷ್ಟದ್ವಾದಶಮಃ ಪಾದದೃಷ್ಟಿಶ್ಚ ತಂ ತ್ಯಜೇತ್ ।೧೪೨.೦೦೭ ದಿನಾಧಿಪಃ ಪ್ರಹರಭಾಕ್ಶೇಷಾ ಯಾಮಾರ್ಧಭಾಗಿನಃ ॥೧೪೨.೦೦೭ ಶನಿಭಾಗನ್ತ್ಯಜೇದ್ಯುದ್ಧೇ ದಿನರಾಹುಂ ವದಾಮಿ ತೇ ।೧೪೨.೦೦೮ ರವೌ ಪೂರ್ವೇಽನಿಲೇ ಮನ್ದೇ ಗುರೌ ಯಾಮ್ಯೇಽನಲೇ ಭೃಗೌ ॥೧೪೨.೦೦೮ ಅಗ್ನೌ ಕುಜೇ ಭವೇತ್ಸೋಮ್ಯೇ ಸ್ಥಿತೇ ರಾಹುರ್ಬುಧೇ ಸದಾ ।೧೪೨.೦೦೯ ಫಣಿರಾಹುಸ್ತು ಪ್ರಹರಮೈಶೇ ವಹ್ನೌ ಚ ರಾಕ್ಷಸೇ ॥೧೪೨.೦೦೯ ವಾಯೌ ಸಂವೇಷ್ಟಯಿತ್ವಾ ಚ ಶತ್ರುಂ ಹನ್ತೀಶಸನ್ಮುಖಂ ।೧೪೨.೦೧೦ ತಿಥಿರಾಹುಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೂರ್ಣಿಮಾಗ್ನೇಯಗೋಚರೇ ॥೧೪೨.೦೧೦ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ವಾಯವೇ ಚ ರಾಹುಃ ಸಮ್ಮುಖಶತ್ರುಹಾ ।೧೪೨.೦೧೧ ಕಾದ್ಯಾ ಜಾನ್ತಾಃ ಸಮ್ಮುಖೇ ಸ್ಯುಃ ಸಾದ್ಯಾ ದಾನ್ತಾಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣೇ ॥೧೪೨.೦೧೧ ಅಕ್ಲೇ ತ್ಯಜೇತ್ಕುಜಗಣಾನ್ ಧಾದ್ಯಾ ಮಾನ್ತಾಶ್ಚ ಪೂರ್ವತಃ ।೧೪೨.೦೧೨ ಯಾದ್ಯಾ ಹಾನ್ತಾ ಉತ್ತರೇ ಸ್ಯುಸ್ತಿಥಿದೃಷ್ಟಿಂ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ॥೧೪೨.೦೧೨ ಪೂರ್ವಾಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣಾಸ್ತಿಸ್ರೋ ರೇಖಾ ವೈ ಮೂಲಭೇದಕೇ ।೧೪೨.೦೧೩ ಸೂರ್ಯರಾಶ್ಯಾದಿ ಸಂಲಿಖ್ಯ ದೃಷ್ಟೌ ಹಾನಿರ್ಜಯೋಽನ್ಯಥಾ ॥೧೪೨.೦೧೩ ವಿಷ್ಟಿರಾಹುಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಅಷ್ಟೌ ರೇಖಾಸ್ತು ಪಾತಯೇತ್ ।೧೪೨.೦೧೪ ಶಿವಾದ್ಯಮಂ ಯಮಾದ್ವಾಯುಂ ವಾಯೋರಿನ್ದ್ರಂ ತತೋಽಮ್ಬುಪಂ ॥೧೪೨.೦೧೪ ನೈರ್ಋತಾಚ್ಚ ನಯೇಚ್ಚನ್ದ್ರಂ ಚನ್ದ್ರಾದಗ್ನಿಂ ತತೋ ಜಲೇ ।೧೪೨.೦೧೫ ಜಲಾದೀಶೇ ಚರೇದ್ರಾಹುರ್ವಿಷ್ಟ್ಯಾ ಸಹ ಮಹಾಬಲಃ ॥೧೪೨.೦೧೫ ಐಶಾನ್ಯಾಂ ಚ ತೃತೀಯಾದೌ ಸಪ್ತಮ್ಯಾದೌ ಚ ಯಾಮ್ಯಕೇ ।೧೪೨.೦೧೬ ಏವಂ ಕೃಷ್ಣೇ ಸಿತೇ ಪಕ್ಷೇ ವಾಯೌ ರಾಹುಶ್ಚ ಹನ್ತ್ಯರೀನ್ ॥೧೪೨.೦೧೬ ಇನ್ದ್ರಾದೀನ್ ಭೈರವಾದೀಂಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯಾದೀನ್ ಗ್ರಹಾದಿಕಾನ್ ।೧೪೨.೦೧೭ ಅಷ್ಟಾಷ್ಟಕಞ್ಚ ಪೂರ್ವಾದೌ ಯಾಮ್ಯಾದೌ ವಾತಯೋಗಿನೀಂ ॥೧೪೨.೦೧೭ ಯಾನ್ದಿಶಂ ವಹತೇ ವಾಯುಸ್ತತ್ರಸ್ಥೋ ಘಾತಯೇದರೀನ್ ।೧೪೨.೦೧೮ ದೃಢೀಕರಣಮಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇ ಕಣ್ಠೇ ಬಾಹ್ವಾದಿಧಾರಿತಾ ॥೧೪೨.೦೧೮ ಪುಷ್ಯೋದ್ಧೃತಾ ಕಾಣ್ಡಲಕ್ಷ್ಯಂ ವಾರಯೇತ್ಶರಪುಙ್ಖಿಕಾ ।೧೪೨.೦೧೯ ತಥಾ ಽಪರಾಜಿತಾ ಪಾಠಾ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಖಡ್ಗಂ ನಿವಾರಯೇತ್ ॥೧೪೨.೦೧೯ ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತಿ ವಜ್ರಶೃಙ್ಖಲೇ ಹನ ೨ ಓಂ ಭಕ್ಷ ೨ ಓಂ ಖಾದ ಓಂ ಅರೇ ರಕ್ತಂ ಪಿಬ ಕಪಾಲೇನ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ರಕ್ತಪಟೇ ಭಸ್ಮಾಙ್ಗಿ ಭಸ್ಮಲಿಪ್ತಶರೀರೇ ವಜ್ರಾಯುಧೇ ವಜ್ರಾಕಾರನಿಚಿತೇ ಪೂರ್ವಾಂ ದಿಶಂ ಬನ್ಧ ೨ ಓಂ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮ್ಬನ್ಧ ೨ ಓಂ ಪಶ್ಚಿಮಾಂ ದಿಶಮ್ಬನ್ಧ ೨ ಉತ್ತರಾಂ ದಿಶಮ್ಬನ್ಧ ೨ ನಾಗಾನ್ ಬನ್ಧ ೨ ನಾಗಪತ್ನೀರ್ಬನ್ಧ ೨ ಓಂ ಅಸುರಾನ್ ಬನ್ಧ ೨ ಓಂ ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸಪಿಶಾಚಾನ್ ಬನ್ಧ ೨ ಓಂ ಪ್ರೇತಭೂತಗನ್ಧರ್ವಾದಯೋ ಯೇ ಕೇಚಿದುಪದ್ರವಾಸ್ತೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷ ೨ ಓಂ ಊರ್ಧವಂ ರಕ್ಷ ೨ ಅಧಾ ರಕ್ಷ ೨ ಓಂ ಕ್ಷುರಿಕ ಬನ್ಧ ೨ ಓಂ ಜ್ವಲ ಮಹಾಬಲೇ ಘಟಿ ೨ ಓಂ ಮೋಟಿ ೨ ಸಟಾವಲಿವಜ್ಜಾಗ್ನಿವಜ್ರಪ್ರಾಕಾರೇ ಹುಂ ಫಠ್ರೀಂ ಹ್ರೂಂ ಶ್ರೀಂ ಫಠ್ರೀಂ ಹಃ ಫೂಂ ಫೇಂ ಫಃ ಸರ್ವಗ್ರಹೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಭ್ಯಃ ಸರ್ವದುಷ್ಟೋಪದ್ರವೇಭ್ಯೋ ಹ್ರೀಂ ಅಶೇಷೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷ ೨ ಗ್ರಹಜ್ವರಾದಿಭೂತೇಷು ಸರ್ವಕರ್ಮಸು ಯೋಜಯೇತ್

ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಮಂತ್ರಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಕ್ರಗಳನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹೆಸರುಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳ ಗುಣಗಳು, ಅವುಗಳ ಎರಡು ಪಟ್ಟು, ಅಕ್ಷರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು, ಹೆಸರು ಕಳಿದು ಹೋದರೆ ಉಳಿದವು, ಕಳ್ಳನ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದರೆ ಅವನ ಹುಟ್ಟಿನ ವಿವರ, ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮಾನ ಅಕ್ಷರಗಳು ಇದ್ದರೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗನ ಸೂಚನೆ, ಸಮಾನ ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದರೆ ಎಡ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮೂಡು, ಅಸಮಾನ ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದರೆ ಬಲ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮೂಡು, ಹೆಣ್ಣು-ಹುಡುಗಿನ ಹೆಸರುಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ, ಗುಣಗಳಿದ್ದರೆ ಸಮಾನವಾದರೆ ಹೆಣ್ಣು, ಅಸಮಾನವಾದರೆ ಅಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಸಾವು, ಮೊದಲನೆಯದು ರೂಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮೊದಲ ಪುರುಷನು ಸಾಯುತ್ತಾನೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಿಡಿದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ನಾನು ಶನಿಚಕ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದರ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇಯಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಶತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, ಒಂದೆ, ಎರಡೇ, ಎಂಟನೇ, ಹನ್ನೆರಡನೇ ಪಾದದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ದಿನಾಧಿಪತಿ ಪ್ರಹರಭಾಗ, ಉಳಿದವು ಯಾಮಾರ್ಧಭಾಗ, ಶನಿಭಾಗವನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಡಬೇಕು, ದಿನರಾಹುವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ರವಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಮಂದದಲ್ಲಿ, ಗುರುನಲ್ಲಿ ಯಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭೃಗುನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಕುಜನಲ್ಲಿ ಸೋಮ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಹು ಸದಾ ಬುದ್ಧನಲ್ಲಿ, ಫಣಿರಾಹು ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ಐಶೇಯದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸದಲ್ಲಿ, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು. ತಿಥಿರಾಹುವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಪೌರ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಗೋಚರದಲ್ಲಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ರಾಹು ಎದುರು ಶತ್ರುವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು. ಮೊದಲನೆಯದು ಜಾಂತಗಳು ಎದುರು, ಎರಡನೆಯದು ದಾಂತಗಳು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಲೆ ಕುಜಗಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು, ಧಾದ್ಯಾ ಮಾಂತಗಳು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಯಾದ್ಯಾ ಹಾಂತಾ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಿಥಿದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳು ಮೂಲಭೇದದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯರಾಶ್ಯಾದಿ ಸೇರಿಸಿ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜಯ. ವಿಷ್ಟಿರಾಹುವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಎಂಟು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಶಿವಾದಿ ಯಮ, ಯಮಾದಿ ವಾಯು, ವಾಯುವಿಂದ ಇಂದ್ರ, ನಂತರ ಅಂಬು, ನೈಋತದಿಂದ ಚಂದ್ರ, ಚಂದ್ರದಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ನಂತರ ಜಲ, ಜಲದಿಂದ ಈಶ, ರಾಹು ವಿಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಬಲ. ಐಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದರಿಂದ ಆರಂಭ, ಏಳನೆಯದರಿಂದ ಯಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭ. ಹೀಗೇ ಕೃಷ್ಣ, ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ರಾಹು ಶತ್ರುವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು. ಇಂದ್ರಾದಿ ಭೈರವಾದಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯಾದಿ ಗ್ರಹಾದಿಗಳು, ಎಂಟೆಂಟು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಯಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾತಯೋಗಿನಿ, ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ವಾಯು ಹೋಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು. ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕಂಠ, ಬಾಹು ಇತ್ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು. ಪುಷ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆದು ಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಶರಪುಂಖಿಯಿಂದ ತಡೆಯಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಪರಾಜಿತಾ ಪಾಠದಿಂದ ಎರಡು ಖಡ್ಗವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು. ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತಿ ವಜ್ರಶೃಂಖಲೆ ಹನು ಹನು, ಓಂ ಭಕ್ಷ, ಓಂ ಖಾದ, ಓಂ ಅರೆ ರಕ್ತಂ ಪಿಬ ಕಪಾಲೇನ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ರಕ್ತಪಟೆ ಭಸ್ಮಾಂಗಿ ಭಸ್ಮಲಿಪ್ತಶರೀರೇ ವಜ್ರಾಯುಧೇ ವಜ್ರಾಕಾರನಿಚಿತೇ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬಂಧ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬಂಧ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬಂಧ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬಂಧ, ನಾಗರನ್ನು ಬಂಧ, ನಾಗಪತ್ನಿಯನ್ನು ಬಂಧ, ಅಸುರರನ್ನು ಬಂಧ, ಯಕ್ಷ-ರಾಕ್ಷಸ-ಪಿಶಾಚರನ್ನು ಬಂಧ, ಪ್ರೇತ-ಭೂತ-ಗಂಧರ್ವಾದಿಗಳನ್ನು ಬಂಧ, ಎಲ್ಲ ಉಪದ್ರವಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು, ಮೇಲಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು, ಕೆಳದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು, ಕ್ಷುರಿಕೆಯನ್ನು ಬಂಧ, ಜ್ವಲ ಮಹಾಬಲ ಘಟಿ, ಮೊಟಿ, ಸಟಾವಳಿ ವಜ್ರಾಗ್ನಿವಜ್ರಪ್ರಾಕಾರೇ ಹೂಂ ಫಟ್ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೂಂ ಶ್ರೀಂ ಫಟ್ ಹ್ರೀಂ ಹಃ ಫೂಂ ಫೇಂ ಫಃ ಸರ್ವಗ್ರಹಗಳಿಂದ, ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ, ಸರ್ವದುಷ್ಟೋಪದ್ರವಗಳಿಂದ ಹ್ರೀಂ ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸು. ಗ್ರಹಜ್ವರಾದಿ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಮಾಲಿನೀನಾನಾಮನ್ತ್ರಾಃ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ನಾನಾಮನ್ತ್ರಾನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಷೋಢಾನ್ಯಾಸಪುರಃಸರಮ್ ।೧೪೫.೦೦೧ ನ್ಯಾಸಸ್ತ್ರಿಧಾ ತು ಷೋಢಾ ಸ್ಯುಃ ಶಾಕ್ತಶಾಮ್ಭವಯಾಮಲಾಃ ॥೧೪೫.೦೦೧ ಶಾಮ್ಭವೇ ಶಬ್ದರಾಶಿಃ ಷಟ್ಷೋಡಶಗ್ರನ್ಥಿರೂಪವಾನ್ ।೧೪೫.೦೦೨ ತ್ರಿವಿದ್ಯಾ ತದ್ಗ್ರಹೋ ನ್ಯಾಸಸ್ತ್ರಿತತ್ತ್ವಾತ್ಮಾಭಿಧಾನಕಃ ॥೧೪೫.೦೦೨ ಚತುರ್ಥೋ ವನಮಾಲಾಯಾಃ ಶ್ಲೋಕದ್ವಾದಶರೂಪವಾನ್ ।೧೪೫.೦೦೩ ಪಞ್ಚಮೋ ರತ್ನಪಞ್ಚಾತ್ಮಾ ನವಾತ್ಮಾ ಷಷ್ಠ ಈರಿತಃ ॥೧೪೫.೦೦೩ ಶಾಕ್ತೇ ಪಕ್ಷೇ ಚ ಮಾಲಿನ್ಯಾಸ್ತ್ರಿವಿದ್ಯಾತ್ಮಾ ದ್ವಿತೀಯಕಃ ।೧೪೫.೦೦೪ ಅಧೋರ್ಯಷ್ಟಕರೂಪೋಽನ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗಶ್ಚತುರ್ಥಕಃ ।೧೪೫.೦೦೪ ಪಞ್ಚಮಸ್ತು ಷಡಙ್ಗಃ ಸ್ಯಾಚ್ಛಕ್ತಿಶ್ಚಾನ್ಯಾಸ್ತ್ರಚಣ್ಡಿಕಾ ।೧೪೫.೦೦೫ ಕ್ರೀಂ ಹ್ರೌಂ ಕ್ಲೀಂ ಶ್ರೀಂ ಕ್ರೂಂ ಫಟ್ತ್ರಯಂ ಸ್ಯಾತ್ತುರ್ಯಾಖ್ಯಂ ಸರ್ವಸಾಧಕಂ ॥೧೪೫.೦೦೫ ಮಾಲಿನ್ಯಾ ನಾದಿಕಾನ್ತಂ ಸ್ಯಾತ್ನಾದಿನೀ ಚ ಶಿಖಾ ಸ್ಮೃತಾ ।೧೪೫.೦೦೬ ಅಗ್ರಸೇನೀ ಶಿರಸಿ ಸ್ಯಾತ್ಶಿರೋಮಾಲಾನಿವೃತ್ತಿಃ ಶಃ ॥೧೪೫.೦೦೬ ಟ ಶಾನ್ತಿಶ್ಚ ಶಿರೋ ಭೂಯಾಚ್ಚಾಮುಣ್ಡಾ ಚ ತ್ರಿನೇತ್ರಗಾ ।೧೪೫.೦೦೭ ಢ ಪ್ರಿಯದೃಷ್ಟಿರ್ದ್ವಿನೇತ್ರೇ ಚ ನಾಸಾಗಾ ಗುಹ್ಯಶಕ್ತಿನೀ ॥೧೪೫.೦೦೭ ನ ನಾರಾಯಣೀ ದ್ವಿಕರ್ಣೇ ಚ ದಕ್ಷಕರ್ಣೇ ತ ಮೋಹನೌ ।೧೪೫.೦೦೮ ಜ ಪ್ರಜ್ಞಾ ವಾಮಕರ್ನಸ್ಥಾ ವಕ್ತ್ರೇ ಚ ವಜ್ರಿಣೀ ಸ್ಮೃತಾ ॥೧೪೫.೦೦೮ ಕ ಕರಾಲೀ ದಕ್ಷದಂಷ್ಟ್ರಾ ವಾಮಾಂಸಾ ಖ ಕಪಾಲಿನೀ ।೧೪೫.೦೦೯ ಗ ಶಿವಾ ಊರ್ಧ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾ ಸ್ಯಾದ್ ಘ ಘೋರಾ ವಾಮದಂಷ್ಟ್ರಿಕಾ ॥೧೪೫.೦೦೯ ಉ ಶಿಖಾ ದನ್ತವಿನ್ಯಾಸಾ ಈ ಮಾಯಾ ಜಿಹ್ವಯಾ ಸ್ಮೃತಾ ।೧೪೫.೦೧೦ ಅ ಸ್ಯಾನ್ನಾಗೇಶ್ವರೀ ವಾಚಿ ವ ಕಣ್ಠೇ ಶಿಖಿವಾಹಿನೀ ॥೧೪೫.೦೧೦ ಭ ಭೀಷಣೀ ದಕ್ಷಸ್ಕನ್ಧೇ ವಾಯುವೇಗಾ ಮ ವಾಮಕೇ ।೧೪೫.೦೧೧ ಡನಾಮಾ ದಕ್ಷಬಾಹೌ ತು ಢ ವಾಮೇ ಚ ವಿನಾಯಕಾ ॥೧೪೫.೦೧೧ ಪ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ದ್ವಿಹಸ್ತೇ ತು ಓಕಾರಾದ್ಯಙ್ಗುಲೀಯಕೇ ।೧೪೫.೦೧೨ ಅಂ ದರ್ಶನೀ ವಾಮಾಙ್ಗುಲ್ಯ ಅಃ ಸ್ಯಾತ್ಸಞ್ಜೀವನೀ ಕರೇ ॥೧೪೫.೦೧೨ ಟ ಕಪಾಲಿನೀ ಕಪಾಲಂ ಶೂಲದಣ್ಡೇ ತ ದೀಪನೀ ।೧೪೫.೦೧೩ ತ್ರಿಶೂಲೇ ಜ ಜಯನ್ತೀ ಸ್ಯಾದ್ವೃದ್ಧಿರ್ಯಃ ಸಾಧನೀ ಸ್ಮೃತಾ ॥೧೪೫.೦೧೩ ಜೀವೇ ಶ ಪರಮಾಖ್ಯಾ ಸ್ಯಾದ್ ಹಃ ಪ್ರಾಣೇ ಚಾಮ್ಬಿಕಾ ಸ್ಮೃತಾ ।೧೪೫.೦೧೪ ದಕ್ಷಸ್ತನೇ ಛ ಶರೀರಾ ನ ವಾಮೇ ಪೂತನಾ ಸ್ತನೇ ॥೧೪೫.೦೧೪ ಅ ಸ್ತನಕ್ಷೀರಾ ಆ ಮೋಟೋ ಲಮ್ಬೋದರ್ಯುದರೇ ಚ ಥ ।೧೪೫.೦೧೫ ನಾಭೌ ಸಂಹಾರಿಕಾ ಕ್ಷ ಸ್ಯಾನ್ಮಹಾಕಾಲೀ ನಿತಮ್ಬಮ್ ॥೧೪೫.೦೧೫ ಗುಹ್ಯೇ ಸ ಕುಸುಮಮಾಲಾ ಷ ಶುಕ್ರೇ ಶುಕ್ರದೇವಿಕಾ ।೧೪೫.೦೧೬ ಉರುದ್ವಯೇ ತ ತಾರಾಸ್ಯಾದಜ್ಞಾನಾ ದಕ್ಷಜಾನುನಿ ॥೧೪೫.೦೧೬ ವಾಮೇ ಸ್ಯಾದೌ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿರೋ ಗಾಯತ್ರೀ ಚ ಜಙ್ಘಗಾ ।೧೪೫.೦೧೭ ಓ ಸಾವಿತ್ರೀ ವಾಮಜಙ್ಘಾ ದಕ್ಷೇ ದೋ ದೋಹನೀ ಪದೇ ॥೧೪೫.೦೧೭ ಫ ಫೇತ್ಕಾರೀ ವಾಮಪಾದೇ ನವಾತ್ಮಾ ಮಾಲಿನೀ ಮನುಃ ।೧೪೫.೦೧೮ ಅ ಶ್ರೀಕಣ್ಠಃ ಶಿಖಾಯಾಂ ಸ್ಯಾದಾವಕ್ತ್ರೇ ಸ್ಯಾದನನ್ತಕಃ ॥೧೪೫.೦೧೮ ಇ ಸೂಕ್ಷ್ಮೋ ದಕ್ಷನೇತ್ರೇ ಸ್ಯಾದೀ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಸ್ತು ವಾಮಕೇ ।೧೪೫.೦೧೯ ಉ ದಕ್ಷಕರ್ಣೇಽಮರೌಶ ಊ ಕರ್ಣೇರ್ಘಾಂಶಕೋಽಪರೇ ॥೧೪೫.೦೧೯ ಋ ಭಾವಭೂತಿರ್ನಾಸಾಗ್ರೇ ವಾಮನಾಸಾ ತಿಥೀಶ ಋ ।೧೪೫.೦೨೦ ಳ ಸ್ಥಾಣುರ್ದಕ್ಷಗಣ್ಡೇ ಸ್ಯಾದ್ವಾಮಗಣ್ಡೇ ಹರಶ್ಚ ೡ ॥೧೪೫.೦೨೦ ಕಟೀಶೋ ದನ್ತಪಙ್ಕ್ತಾವೇ ಭೂತೀಶಶ್ಚೋರ್ಧ್ವದನ್ತ ಐ ।೧೪೫.೦೨೧ ಸದ್ಯೋಜಾತ ಓ ಅಧರೇ ಊರ್ಧ್ವೌಷ್ಠೇಽನುಗ್ರಹೀಶ ಔ ॥೧೪೫.೦೨೧ ಅಂ ಕ್ರೂರೋ ಘಾಟಕಾಯಾಂ ಸ್ಯಾದಃ ಮಹಾಸೇನಜಿಹ್ವಯಾ ।೧೪೫.೦೨೨ ಕ ಕ್ರೋಧೀಶೋ ದಕ್ಷಸ್ಕನ್ಧೇ ಖಶ್ಚಣ್ಡೀಶಶ್ಚ ಬಾಹುಷು ॥೧೪೫.೦೨೨ ಪಞ್ಚಾನ್ತಕಃ ಕೂರ್ಪರೇ ಗೋ ಘ ಶಿಖೀ ದಕ್ಷಕಙ್ಕಣೇ ।೧೪೫.೦೨೩ ಙ ಏಕಪಾದಶ್ಚಾಙ್ಗುಲ್ಯೋ ತಾಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಚ ಕೂರ್ಮಕಃ ॥೧೪೫.೦೨೩ ಛ ಏಕನೇತ್ರೋ ಬಾಹೌ ಸ್ಯಾಚ್ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರೋ ಜ ಕೂರ್ಪರೇ ।೧೪೫.೦೨೪ ಝ ರಾಜಸಃ ಕಙ್ಕಣಗಃ ಞಃ ಸರ್ವಕಾಮದೋಽಙ್ಗುಲೀ ॥೧೪೫.೦೨೪ ಟ ಸೋಮೇಶೋ ನಿತಮ್ಬೇ ಸ್ಯಾದ್ದಕ್ಷ ಊರುರ್ಠ ಲಾಙ್ಗಲೀ ।೧೪೫.೦೨೫ ಡ ದಾರುಕೋ ದಕ್ಷಜಾನೌ ಜಙ್ಘಾ ಢೋಽರ್ಧಜಲೇಶ್ವರಃ ॥೧೪೫.೦೨೫ ಣ ಉಮಾಕಾನ್ತಕೋಽಙ್ಗುಲ್ಯಸ್ತ ಆಷಾಢೋ ನಿತಮ್ಬಕೇ ।೧೪೫.೦೨೬ ಥ ದಣ್ಡೀ ವಾಮ ಊರೌ ಸ್ಯಾದ್ದ ಭಿದೋ ವಾಮಜಾನುನಿ ॥೧೪೫.೦೨೬ ಧ ಮೀನೋ ವಾಮಜಙ್ಘಾಯಾನ್ನ ಮೇಷಶ್ಚರಣಾಙ್ಗುಲೀ ।೧೪೫.೦೨೭ ಪ ಲೋಹಿತೋ ದಕ್ಷಕುಕ್ಷೌ ಫ ಶಿಖೀ ವಾಮಕುಕ್ಷಿಗಃ ॥೧೪೫.೦೨೭ ಬ ಗಲಣ್ಡಃ ಪೃಷ್ಠವಂಶೇ ಭೋ ನಾಭೌ ಚ ದ್ವಿರಣ್ಡಕಃ ।೧೪೫.೦೨೮ ಮ ಮಹಾಕಾಲೋ ಹೃದಯೇ ಯ ವಾಣೀಶಸ್ತ್ವವಿಸ್ಮೃತಃ ॥೧೪೫.೦೨೮ ರ ರಕ್ತೇ ಸ್ಯಾದ್ಭುಜಙ್ಗೇಶೋ ಲ ಪಿನಾಕೀ ಚ ಮಾಂಸಕೇ ।೧೪೫.೦೨೯ ವ ಖಡ್ಗೀಶಃ ಸ್ವಾತ್ಮನಿ ಸ್ಯಾದ್ಬಕಶ್ಚಾಸ್ಥಿನಿ ಶಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥೧೪೫.೦೨೯ ಷ ಶ್ವೇತಶ್ಚೈವ ಮಜ್ಜಾಯಾಂ ಸ ಭೃಗುಃ ಶುಕ್ರಧಾತುಕೇ ।೧೪೫.೦೩೦ ಪ್ರಾಣೇ ಹ ನಕುಲೀಶಃ ಸ್ಯಾತ್ಕ್ಷ ಸಂವರ್ತಶ್ಚ ಕೋಷಗಃ ॥೧೪೫.೦೩೦ ರುದ್ರಶಕ್ತೀಃ ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ಹ್ರೀಂ ಬೀಜೇನಾಖಿಲಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ನಾನಾ ವಿಧದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು, ಆರು ವಿಧದ ನ್ಯಾಸದ ಮೊದಲು, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನ್ಯಾಸವು ಮೂರು ರೀತಿಯದು, ಆರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಶಾಕ್ತ, ಶಾಂಭವ, ಯಾಮಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾಂಭವದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳ ಗುಚ್ಛವು ಆರುಹದಿನಾರು ಗ್ರಂಥಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರು ವಿದ್ಯೆಗಳ ಗ್ರಹಣ, ನ್ಯಾಸವು ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯದು ವನಮಾಲೆಯ ಶ್ಲೋಕದ್ವಾದಶ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಐದನೆಯದು ರತ್ನಪಂಚಾತ್ಮ, ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಷಷ್ಠ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶಾಕ್ತಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯಾ ಮೂರು ವಿದ್ಯಾತ್ಮ, ಎರಡನೆಯದು. ಅಧೋಯಷ್ಟಕ ರೂಪದ ಮತ್ತೊಂದು, ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗಗಳ ನಾಲ್ಕನೆಯದು. ಐದನೆಯದು ಆರು ಅಂಗಗಳದು, ಶಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು, ಚಂಡಿಕಾ. ಕ್ರೀಂ ಹ್ರೌಂ ಕ್ಲೀಂ ಶ್ರೀಂ ಕ್ರೂಂ ಫಟ್ರಯಂ ತುರ್ಯಾಖ್ಯ, ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗೆ ಸೂಕ್ತ. ಮಾಲಿನ್ಯಾ ನಾಡಿಕಾಂತ, ನಾಡಿನಿ ಶಿಖಾ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಅಗ್ರಸೇನಿ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಶಿರೋಮಾಲಾ ನಿವೃತ್ತಿ ಶಃ. ಟ ಶಾಂತಿ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಚಾಮುಂಡಾ ತ್ರಿನೇತ್ರದಲ್ಲಿ. ಢ ಪ್ರಿಯದೃಷ್ಟಿ ಎರಡು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ, ನಾಸಾಗುಹ್ಯ ಶಕ್ತಿನಿ. ನ ನಾರಾಯಣಿ ಎರಡು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಬಲ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ತ ಮೋಹನ, ಜ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಎಡ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರಿಣಿ. ಕ ಕರಾಳಿ ಬಲದಂಶ, ಎಡ ಮಾಂಸ, ಖ ಕಪಾಲಿನಿ. ಗ ಶಿವಾ ಮೇಲ್ದಂಶ, ಘ ಘೋರಾ ಎಡದಂಶ. ಉ ಶಿಖಾ ದಂತವಿನ್ಯಾಸ, ಈ ಮಾಯಾ ಜಿಹ್ವೆಯಲ್ಲಿ. ಅ ನಾಗೇಶ್ವರಿ ಬಾಯಲ್ಲಿ, ವ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಶಿಖಿವಾಹಿನಿ. ಭ ಭೀಷಣಿ ಬಲಭುಜದಲ್ಲಿ, ವಾಯು ವೇಗ ಎಡಭುಜದಲ್ಲಿ. ಢನಾಮ ಬಲಬಾಹು, ಢ ಎಡಬಾಹು ವಿನಾಯಕ. ಪ ಪೌರ್ಣಿಮಾ ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ, ಓಕಾರಾದಿ ಬೆರಳಲ್ಲಿ. ಅಂ ದರ್ಶನಿ ಎಡ ಬೆರಳಲ್ಲಿ, ಅಃ ಸಂಜೀವನಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ. ಟ ಕಪಾಲಿನಿ ಕಪಾಲದಲ್ಲಿ, ಶೂಲದಂಡೆ ತ ದೀಪನಿ. ತ್ರಿಶೂಲದಲ್ಲಿ ಜ ಜಯಂತಿ, ವೃದ್ಧಿ ಸಾಧನಿ. ಜೀವೆಯಲ್ಲಿ ಶ ಪರಮಾಖ್ಯ, ಹಃ ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ. ಬಲ ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಛ ಶರೀರಾ, ಎಡ ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಪೂತನಾ. ಅ ಸ್ತನಕ್ಷೀರ, ಆ ಮೊಟೋ ಲಂಬೋದರಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಥ. ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರಿಕಾ ಕ್ಷ ಮಹಾಕಾಳಿ ನಿತಂಬದಲ್ಲಿ. ಗುಹ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ ಕುಸುಮಮಾಲಾ, ಷ ಶುಕ್ರದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರದೇವಿಕಾ. ಎರಡು ಉರುಗಳಲ್ಲಿ ತ ತಾರಾ, ಅಜ್ಞಾನ ಬಲಮೂಳೆಯಲ್ಲಿ. ಎಡದಲ್ಲಿ ಆದಿಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ, ರೋ ಗಾಯತ್ರಿ ಜಂಘೆಯಲ್ಲಿ. ಓ ಸಾವಿತ್ರಿ ಎಡ ಜಂಘೆಯಲ್ಲಿ, ಬಲದಲ್ಲಿ ದೋಹನಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ. ಫ ಫೇತ್ಕಾರಿ ಎಡ ಪಾದದಲ್ಲಿ, ನವಾತ್ಮ ಮಾಲಿನಿ ಮನು. ಅ ಶ್ರೀಕಂಠ ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಅವಕ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಂತಕ. ಇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬಲಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಈ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ಎಡದಲ್ಲಿ. ಉ ಬಲಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಊ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಘಾಂಶಕ. ಋ ಭಾವಭೂತಿ ನಾಸಾಗ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಡ ನಾಸೆಯಲ್ಲಿ ತಿಥೀಶ ಋ. ಳ ಸ್ಥಾಣು ಬಲಗಂಡದಲ್ಲಿ, ಎಡಗಂಡದಲ್ಲಿ ಹರ ಳ. ಕಟೀಶ ದಂತಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಭೂತೀಶ ಮೇಲ್ದಂತದಲ್ಲಿ ಐ. ಸದ್ಯೋಜಾತ ಓ ತುಟಿಯಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಟುಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಗ್ರಹೀಶ ಔ. ಅಂ ಕ್ರೂರ ಘಾಟಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅಃ ಮಹಾಸೇನ ಜಿಹ್ವೆಯಲ್ಲಿ. ಕ ಕ್ರೋಧೀಶ ಬಲಭುಜದಲ್ಲಿ, ಖ ಚಂಡೀಶ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ. ಪಂಚಾಂತಕ ಕೂರ್ಪರೆಯಲ್ಲಿ, ಘ ಶಿಖಿ ಬಲಕಂಕಣದಲ್ಲಿ. ಙ ಏಕಪಾದ ಬೆರಳಲ್ಲಿ, ತಾಮಸ್ಕಂದದಲ್ಲಿ ಕೂರ್ಮಕ. ಚ ಏಕನೇತ್ರ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖ ಜ ಕೂರ್ಪರೆಯಲ್ಲಿ. ಝ ರಾಜಸ ಕಂಕಣದಲ್ಲಿ, ಞ ಸರ್ವಕಾಮದ ಬೆರಳಲ್ಲಿ. ಟ ಸೋಮೇಶ ನಿತಂಬದಲ್ಲಿ, ಬಲ ಉರು ಟ ಲಾಂಗಲಿ. ಡ ದಾರುಕ ಬಲಮೂಳೆಯಲ್ಲಿ, ಜಂಘೆ ಡ ಅರ್ಧಜಲೇಶ್ವರ. ಣ ಉಮಾಕಾಂತಕ ಬೆರಳಲ್ಲಿ, ತ ಆಷಾಢ ನಿತಂಬದಲ್ಲಿ. ಥ ದಂಡಿ ಎಡ ಉರುಗಳಲ್ಲಿ, ದ ಭಿದೋ ಎಡಮೂಳೆಯಲ್ಲಿ. ಧ ಮೀನು ಎಡ ಜಂಘೆಯಲ್ಲಿ, ನ ಮೇಷ ಚರಣ ಬೆರಳಲ್ಲಿ. ಪ ಲೋಹಿತ ಬಲ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಫ ಶಿಖಿ ಎಡ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ. ಬ ಗಲಂಡ ಪೃಷ್ಠದಲ್ಲಿ, ಭೋ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿರಂಡಕ. ಮ ಮಹಾಕಾಲ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಯ ವಾಣೀಶ ಅವಿಸ್ಮೃತ. ರ ರಕ್ತೆ ಭುಜಂಗೇಶ, ಲ ಪಿನಾಕಿ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ. ವ ಖಡ್ಗೀಶ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ, ಬಕ ಅಸ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಶ. ಷ ಶ್ವೇತ ಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ, ಸ ಭೃಗು ಶುಕ್ರಧಾತುವಿನಲ್ಲಿ. ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಹ ನಕುಲೀಶ, ಕ್ಷ ಸಂವರ್ತ ಕೋಶದಲ್ಲಿ. ರುದ್ರಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಹ್ರೀಂ ಬೀಜದಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಅಷ್ಟಾಷ್ಟಕದೇವ್ಯಃ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ತ್ರಿಖಣ್ಡೀಂ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶ್ವರೀಂ ।೧೪೬.೦೦೧ ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ರುದ್ರಾಯ ನಮಃ । ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ನಮಶ್ಚಾಕಾಶಮಾತೄಣಾಂ ಸರ್ವಕಾಮಾರ್ಥಸಾಧನೀನಾಮಜರಾಮರೀಣಾಂ ಸರ್ವತ್ರಾಪ್ರತಿಹತಗತೀನಾಂ ಸ್ವರೂಪರೂಪಪರಿವರ್ತಿನೀನಾಂ ಸರ್ವಸತ್ತ್ವವಶೀಕರಣೋತ್ಸಾದನೀನ್ಮೂಲನಸಮಸ್ತಕರ್ಮಪ್ರವೃತ್ತಾನಾಂ ಸರ್ವಮಾತೃಗುಹ್ಯಂ ಹೃದಯಂ ಪರಮಸಿದ್ಧಂ ಪರಕರ್ಮಚ್ಛೇದನಂ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಕರಮ್ಮಾತೄಣಾಂ ವಚನಂ ಶುಭಂ ಬ್ರಹ್ಮಖಣ್ಡಪದೇ ರುದ್ರೈರೇಕವಿಂಶಾಧಿಕಂ ಶತಂ ॥೧೪೬.೦೦೧ ತದ್ಯಥಾ, ಓಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಅಘೋರೇ ಅಮೋಘೇ ವರದೇ ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ನಮಃಚಾಮುಣ್ಡೇ ಮಾಹೇಶ್ವರಿ ಅಘೋರೇ ಅಮೋಘೇ ವರದೇ ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಕೌಮಾರಿ ಅಘೋರೇ ಅಮೋಘೇ ವರದೇ ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ ।ೋಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ವೈಷ್ಣವಿ ಅಘೋರೇ ಅಮೋಘೇ ವರದೇ ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ವಾರಾಹಿ ಅಘೋರೇ ಅಮೋಘೇ ವರದೇ ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಇನ್ದ್ರಾಣಿ ಅಘೋರೇ ಅಮೋಘೇ ವರದೇ ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಚಣ್ಡಿ ಅಗೋರೇ ಅಮೋಘೇ ವರದೇ ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಈಶಾನಿ ಅಘೋರೇ ಅಮೋಘೇ ವರದೇ ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹಾ(೧) ಯಥಾಕ್ಷರಪದಾನಾಂ ಹಿ ವಿಷ್ಣುಖಣ್ಡನ್ದ್ವಿತೀಯಕಂ ।೧೪೬.೦೦೨ ಓಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಊರ್ಧ್ವಕೇಶಿ ಜ್ವಲಿತಶಿಖರೇ(೨) ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವೇ ತಾರಕಾಕ್ಷಿ ಪಿಣ್ಗಲಭ್ರುವೇ ವಿಕೃತದಂಷ್ಟ್ರೇ ಕ್ರುದ್ಧೇ ಓಂ ಮಾಂಸಶೋಣಿತಸುರಾಸವಪ್ರಿಯೇ ಹಸ ೨ ಓಂ ನೃತ್ಯ ೨ ಓಂ ವಿಜೃಮ್ಭಯ ೨ ಓಂ ಮಾಯತ್ರೈಲೋಕ್ಯರೂಪಸಹಸ್ರಪರಿವರ್ತಿನೀನಾಂ ಓಂ ಬನ್ಧ ೨ ಓಂ ಕುಟ್ಟ ೨ ಚಿರಿ ೨ ಹಿರಿ ೨ ಭಿರಿ ೨ ತ್ರಾಸನಿ ೨ ಭ್ರಾಮಣಿ ೨ ಓಂ ದ್ರಾವಿಣಿ ೨ ಕ್ಷೋಭಣಿ ೨ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಓಂ ನಮಶ್ಚಾಮುಣ್ಡೇ ಮಾಹೇಶ್ವರೀತ್ಯಾದಿಃ, ವಿಚ್ಚೇ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠಃ ಛ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ೨ ಜ್ವಲಿತಶಿಖ ಇತಿ ಖ.. , ಙ.. , ಘ.. , ಞ.. ಚ ಮಾರಿಣಿ ೨ ಸಂಜೀವನಿ ೨ ಹೇರಿ ೨ ಗೇರಿ ೨ ಘೇರಿ ೨ ಓಂ ಮುರಿ ೨ ಓಂ ನಮೋ ಮಾತೃಗಣಾಯ ನಮೋ ನಮೋ ವಿಚ್ಚೇ ಏಕತ್ರಿಂಶತ್ಪದಂ ಶಮ್ಭೋಃ ಶತಮನ್ತ್ರೈಕಸಪ್ತತಿಃ ॥೧೪೬.೦೦೨ ಹೇ ಘೌಂ ಪಞ್ಚಪ್ರಣವಾದ್ಯನ್ತಾಂ ತ್ರಿಖಣ್ಡೀಞ್ಚ ಜಪೇದ್ಯಜೇತ್ ।೧೪೬.೦೦೩ ಹೇ ಘೌಂ ಶ್ರೀಕುಬ್ಜಿಕಾಹೃದಯಂ ಪದಸನ್ಧೌ ತು ಯೋಜಯೇತ್ ॥೧೪೬.೦೦೩ ಅಕುನ್ತಾದಿತ್ರಿಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಕುಲಾದೇಶ್ಚ ತ್ರಿಮಧ್ಯಗಂ ।೧೪೬.೦೦೪ ಮಧ್ಯಮಾದಿ ತ್ರಿಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಪಾದೇ ತ್ರಿಮಧ್ಯಗಂ ॥೧೪೬.೦೦೪ ತ್ರಯಾರ್ಧಮಾತ್ರಾಸಂಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಣವಾದ್ಯಂ ಶಿಖಾಶಿವಾಂ ।೧೪೬.೦೦೫ ಓಂ ಕ್ಷ್ರೌಂ ಶಿಖಾಭೈರವಾಯ ನಮಃ । ಸ್ಖೀಂ ಸ್ಖೌಂ ಸ್ಖೇಂ ಸವೀಜತ್ರ್ಯಕ್ಷರಃ ಹ್ರಾಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೈಂ ನಿರ್ವೀಜನ್ತ್ರ್ಯರ್ಣಂ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ವರ್ಣಕಮ್ಪರಂ ॥೧೪೬.೦೦೫ ಕ್ಷಾದಯಶ್ಚ ಕಕಾರಾನ್ತಾ ಅಕುಲಾ ಚ ಕುಲಕ್ರಮಾತ್ ।೧೪೬.೦೦೬ ಶಶಿನೀ ಭಾನುನೀ ಚೈವ ಪಾವನೀ ಶಿವ ಇತ್ಯತಃ ॥೧೪೬.೦೦೬ ಗಾನ್ಧರೀ ಣಶ್ಚ ಪಿಣ್ಡಾಕ್ಷೀ ಚಪಲಾ ಗಜಜಿಹ್ವಿಕಾ ।೧೪೬.೦೦೭ ಮ ಮೃಷಾ ಭಯಸಾರಾ ಸ್ಯಾನ್ಮಧ್ಯಮಾ ಫೋಽಜರಾಯ ಚ ॥೧೪೬.೦೦೭ ಕುಮಾರೋ ಕಾಲರಾತ್ರೀ ನ ಸಙ್ಕಟಾ ದ ಧ ಕಾಲಿಕಾ ।೧೪೬.೦೦೮ ಫ ಶಿವಾ ಭವಘೋರಾ ಣ ಟ ವೀಭತ್ಸಾ ತ ವಿದ್ಯುತಾ ॥೧೪೬.೦೦೮ ಠ ವಿಶ್ವಮ್ಭರಾ ಶಂಶಿನ್ಯಾ ಢ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಯಾ ತಥಾ ।೧೪೬.೦೦೯ ಕರಾಲೀ ದುರ್ಜಯಾ ರಙ್ಗೀ ವಾಮಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಚ ರೌದ್ರ್ಯಪಿ ॥೧೪೬.೦೦೯ ಖ ಕಾಲೀ ಕ ಕುಲಾಲಮ್ವೀ ಅನುಲೋಮಾ ದ ಪಿಣ್ಡಿನೀ ।೧೪೬.೦೧೦ ಆ ವೇದಿನೀ ಇ ರೂಪೀ ವೈ ಶಾನ್ತಿರ್ಮೂರ್ತಿಃ ಕಲಾಕುಲಾ ॥೧೪೬.೦೧೦ ಋ ಖಡ್ಗಿನೀ ಉ ಬಲಿತಾ ಳ ಕುಲಾ ೡ ತಥಾ ಯದಿ ।೧೪೬.೦೧೧ ಸುಭಗಾ ವೇದನಾದಿನ್ಯಾ ಕರಾಲೀ ಅಂ ಚ ಮಧ್ಯಮಾ ॥೧೪೬.೦೧೧ ಅಃ ಅಪೇತರಯಾ ಪೀಠೇ ಪೂಜ್ಯಾಶ್ಚ ಕಕ್ತಯಃ ಕ್ರಮಾತ್ ।೧೪೬.೦೧೨ ಸ್ಖಾಂ ಸ್ಖೀಂ ಸ್ಖೌಂ ಮಹಾಭೈರವಾಯ ನಮಃ ।೧೪೬.೦೧೨ ಅಕ್ಷೋದ್ಯಾ ಹ್ಯೃಕ್ಷಕರ್ಣೀ ಚ ರಾಕ್ಷಸೀ ಕ್ಷಪಣಕ್ಷಯಾ ॥೧೪೬.೦೧೨ ಪಿಙ್ಗಾಕ್ಷೀ ಚಾಕ್ಷಯಾ ಕ್ಷೇಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯಷ್ಟಕಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ।೧೪೬.೦೧೩ ಇಲಾ ಲೀಲಾವತೀ ನೀಲಾ ಲಙ್ಗಾ ಲಙ್ಕೇಶ್ವರೀ ತಥಾ ॥೧೪೬.೦೧೩ ಲಾಲಸಾ ವಿಮಲಾ ಮಾಲಾ(೧) ಮಾಹೇಶ್ವರ್ಯ.ಅಷ್ಟಕೇ ಸ್ಥಿತಾಃ ।೧೪೬.೦೧೪ ಹುತಾಶನಾ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ಹ್ರೂಙ್ಕಾರೀ ವಡವಾಮುಖೀ ॥೧೪೬.೦೧೪ ಹಾಹಾರವಾ ತಥಾ ಕ್ರೂರಾ ಕ್ರೋಧಾ ಬಾಲಾ ಖರಾನನಾ ।೧೪೬.೦೧೫ ಕೌಮಾರ್ಯಾ ದೇಹಸಮ್ಭೂತಾಃ ಪೂಜಿತಾಃ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿದಾಃ ॥೧೪೬.೦೧೫ ಸ್ಸರ್ವಜ್ಞಾ ತರಲಾ ತಾರಾ ಋಗ್ವೇದಾ ಚ ಹಯಾನನಾ ।೧೪೬.೦೧೬ ಸಾರಾಸಾರಸ್ವಯಙ್ಗ್ರಾಹಾ ಶಾಶ್ವತೀ(೨) ವೈಷ್ಣವೀಕುಲೇ ॥೧೪೬.೦೧೬ ತಾಲುಜಿಹ್ವಾ ಚ ರಕ್ತಾಕ್ಷೀ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಾ ಕರಙ್ಕಿಣೀ ।೧೪೬.೦೧೭ ಮೇಘನಾದಾ ಪ್ರಚಣ್ಡೋಗ್ರಾ ಕಾಲಕರ್ಣೀ ಕಲಿಪ್ರಿಯಾ ॥೧೪೬.೦೧೭ ವಾರಾಹೀಕುಲಸಮ್ಭೂತಾಃ ಪೂಜನೀಯಾ ಜಯಾರ್ಥಿನಾ ।೧೪೬.೦೧೮ ಚಮ್ಪಾ ಚಮ್ಪಾವತೀ ಚೈವ ಪ್ರಚಮ್ಪಾ ಜ್ವಲಿತಾನನಾ ॥೧೪೬.೦೧೮ ಪಿಶಾಚೀ ಪಿಚುವಕ್ತ್ರಾ ಚ ಲೋಲುಪಾ ಐನ್ದ್ರೀಸಮ್ಭವಾಃ ।೧೪೬.೦೧೯ ಪಾವನೀ ಯಾಚನೀ ಚೈವ ವಾಮನೀ ದಮನೀ ತಥಾ ॥೧೪೬.೦೧೯ ಬಿನ್ದುವೇಲಾ ವೃಹತ್ಕುಕ್ಷೀ ವಿದ್ಯುತಾ ವಿಶ್ವರೂಪಿಣೀ ।೧೪೬.೦೨೦ ಚಾಮುಣ್ಡಾಕುಲಸಮ್ಭೂತಾ ಮಣ್ಡಲೇ ಪೂಜಿತಾ ಜಯೇ ॥೧೪೬.೦೨೦ ಯಮಜಿಹ್ವಾ ಜಯನ್ತೀ ಚ ದುರ್ಜಯಾ ಚ ಯಮಾನ್ತಿಕಾ(೩) ।೧೪೬.೦೨೧ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಲೋಲಾ ಇತಿ ಜ.. ೨ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ ಇತಿ ಜ.. ೩ ಜಯನ್ತಿಕೇತಿ ಖ.. ವಿಡಾಲೀ ರೇವತೀ ಚೈವ ಜಯಾ ಚ ವಿಜಯಾ ತಥಾ ॥೧೪೬.೦೨೧ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಕುಲೇ ಜಾತಾ ಅಷ್ಟಾಷ್ಟಕಮುದಾಹೃತಮ್

ನಾನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯರು. ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ರುದ್ರಾಯ ನಮಃ, ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ, ಆಕಾಶಮಾತೃಗಳಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವರಿಗೆ, ಅಜರ ಅಮರರಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗುವವರಿಗೆ, ಸ್ವರೂಪ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವವರಿಗೆ, ಮೂಲದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವರಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಮಾತೃಗಳ ಗುಹ್ಯ ಹೃದಯ, ಪರಮಸಿದ್ಧ, ಪರಕರ್ಮವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕುವ, ಪರಮಸಿದ್ಧಿಕರ ಮಾತೃಗಳ ಶುಭವಾದ ವಚನ. ಬ್ರಹ್ಮಖಂಡದಲ್ಲಿ ರುದ್ರರು ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆ, ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ, ಅಘೋರ, ಅಮೋಘ, ವರದ, ವಿಚ್ಚೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ ಮಾಹೇಶ್ವರಿ, ಅಘೋರ, ಅಮೋಘ, ವರದ, ವಿಚ್ಚೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ ಕೌಮಾರಿ, ಅಘೋರ, ಅಮೋಘ, ವರದ, ವಿಚ್ಚೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ ವೈಷ್ಣವಿ, ಅಘೋರ, ಅಮೋಘ, ವರದ, ವಿಚ್ಚೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ ವಾರಾಹಿ, ಅಘೋರ, ಅಮೋಘ, ವರದ, ವಿಚ್ಚೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ ಇಂದ್ರಾಣಿ, ಅಘೋರ, ಅಮೋಘ, ವರದ, ವಿಚ್ಚೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ ಚಂಡಿ, ಅಘೋರ, ಅಮೋಘ, ವರದ, ವಿಚ್ಚೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ ಈಶಾನಿ, ಅಘೋರ, ಅಮೋಘ, ವರದ, ವಿಚ್ಚೆ ಸ್ವಾಹಾ. ವಿಷ್ಣುಖಂಡದಲ್ಲಿ ಪದಗಳಂತೆ, ಓಂ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಾಮುಂಡೆಗೆ, ಊರ್ಧ್ವಕೇಶಿ, ಜ್ವಲಿತಶಿಖರೆ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವೆ, ತಾರಕಾಕ್ಷಿ, ಪಿಂಗಲಭ್ರುವೆ, ವಿಕೃತದಂಶ್ಟ್ರೆ, ಕ್ರುದ್ಧೆ, ಓಂ ಮಾಂಸ ಶೋಣಿತ ಸುರಾಸವ ಪ್ರಿಯೆ, ಹಸ ಹಸ, ಓಂ ನೃತ್ಯ, ಓಂ ವಿಜೃಂಭಯ, ಓಂ ಮಾಯಾ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ರೂಪ ಸಹಸ್ರ ಪರಿವರ್ತಿನಿ, ಓಂ ಬಂಧ, ಓಂ ಕುಟ್ಟ, ಚಿರಿ, ಹಿರಿ, ಭಿರಿ, ತ್ರಾಸನಿ, ಭ್ರಮಣಿ, ಓಂ ದ್ರಾವಿಣಿ, ಕ್ಷೋಭಣಿ, ಮಾಱಿಣಿ, ಸಂಜೀವನಿ, ಹೆರಿ, ಗೆರಿ, ಘೇರಿ, ಓಂ ಮುರಿ, ಓಂ ನಮೋ ಮಾತೃಗಣಾಯ ನಮೋ ನಮೋ ವಿಚ್ಚೆ. ಶಂಭೋನಲ್ಲಿ ಒತ್ತತ್ತಿ ಪದ, ಶತಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದೂ ಪದಗಳಿವೆ. ಹೀಗೆ ಪಂಚಪ್ರಣವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಶ್ರೀ ಕುಬ್ಜಿಕಾ ಹೃದಯವನ್ನು ಪದಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಅಕುಂಟಾದಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕುಲಾದಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮಾದಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಿಂಡ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ಮೂರು ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣವದಿಂದ ಶಿಖಾ ಶಿವಾ. ಓಂ ಕ್ಷ್ರೌಂ ಶಿಖಾಭೈರವಾಯ ನಮಃ, ಸ್ಖೀಂ ಸ್ಖೌಂ ಸ್ಖೇಂ ಸವೀಜತ್ರ್ಯಕ್ಷರ, ಹ್ರಾಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೈಂ ನಿರ್ವೀಜತ್ರ್ಯರ್ಣ, ಬತ್ತೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಪೂರ್ತಿ. ಕ್ಷಾದಯ ಕಕಾರಾಂತ, ಅಕುಲಾ ಕುಲಕ್ರಮವಾಗಿ, ಶಶಿನಿ ಭಾನುನಿ ಪಾವನಿ ಶಿವ ಎಂದು. ಗಾಂಧಾರಿ ಣ ಪಿಂಡಾಕ್ಷಿ, ಚಪಲಾ ಗಜಜಿಹ್ವಿಕಾ, ಮೃಷಾ ಭಯಸಾರ ಮಧ್ಯಮಾ ಫೋ ಅಜರಾಯ. ಕುಮಾರೋ ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ಸಂಕಟಾ ದ ಧ ಕಾಲಿಕಾ, ಫ ಶಿವಾ ಭವಘೋರಾ, ಣ ಟ ವೀಭತ್ಸಾ, ತ ವಿದ್ಯುತಾ, ಠ ವಿಶ್ವಂಭರಾ ಶಂಶಿನ್ಯಾ, ಢ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾ. ಕರಾಳಿ ದುರ್ಜಯಾ ರಂಗಿ, ವಾಮಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ರೌದ್ರಿ, ಖ ಕಾಲಿ ಕ ಕುಲಾಲಂವಿ, ಅನುಲೋಮಾ ದ ಪಿಂಡಿನಿ, ಆ ವೇದಿನಿ, ಇ ರೂಪಿ, ಶಾಂತಿಮೂರ್ತಿ ಕಲಾಕುಲಾ, ಋ ಖಡ್ಗಿನಿ, ಉ ಬಲಿತಾ, ಳ ಕುಲಾ, ಳಿ ಯದಿ, ಸುಭಗಾ ವೇದನಾದಿನ್ಯಾ, ಕರಾಳಿ ಅಂ ಮಧ್ಯಮಾ, ಅಃ ಅಪೇತರಯಾ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ, ಕಕ್ತಯ ಕ್ರಮವಾಗಿ. ಸ್ಖಾಂ ಸ್ಖೀಂ ಸ್ಖೌಂ ಮಹಾಭೈರವಾಯ ನಮಃ. ಅಕ್ಷೋದ್ಯಾ ಋಕ್ಷಕರ್ಣಿ, ರಾಕ್ಷಸಿ ಕ್ಷಪಣಕ್ಷಯಾ, ಪಿಂಗಾಕ್ಷಿ ಅಕ್ಷಯಾ ಕ್ಷೇಮಾ, ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯ ಅಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ. ಇಲಾ ಲೀಲಾವತಿ ನೀಲಾ ಲಂಗಾ ಲಂಕೇಶ್ವರಿ, ಲಾಲಸಾ ವಿಮಲಾ ಮಾಲಾ, ಮಾಹೇಶ್ವರ್ಯ ಅಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ. ಹುತಾಶನಾ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಹ್ರೂಂಕಾರಿ ವಡವಾಮುಖಿ, ಹಾಹಾರವಾ ಕ್ರೂರಾ ಕ್ರೋಧಾ ಬಾಲಾ ಖರಾನನಾ, ಕೌಮಾರ್ಯ ದೇಹಸಂಭೂತ, ಪೂಜಿತಾ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿದಾ. ಸರ್ವಜ್ಞಾ ತರಲಾ ತಾರಾ ಋಗ್ವೇದಾ ಹಯಾನನಾ, ಸಾರಾಸಾರ ಸ್ವಯಂಗ್ರಾಹಾ ಶಾಶ್ವತಿ ವೈಷ್ಣವಿಕುಲದಲ್ಲಿ. ತಾಳುಜಿಹ್ವಾ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಾ ಕರಂಕಿಣಿ, ಮೇಘನಾದಾ ಪ್ರಚಂಡೋಗ್ರಾ ಕಾಲಕರ್ಣಿ ಕಳಿಪ್ರಿಯಾ, ವಾರಾಹಿಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಚಂಪಾ ಚಂಪಾವತಿ ಪ್ರಚಂಪಾ ಜ್ವಲಿತಾನನಾ, ಪಿಶಾಚಿ ಪಿಚುವಕ್ತ್ರಾ ಲೋಲುಪಾ ಐಂದ್ರಿ ಸಂಭವಾ, ಪಾವನಿ ಯಾಚನಿ ವಾಮನಿ ದಮನಿ, ಬಿಂದುವೇಳಾ ವೃಹತ್ಕುಕ್ಷಿ ವಿದ್ಯುತಾ ವಿಶ್ವರೂಪಿಣಿ, ಚಾಮುಂಡಾಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಯಮಜಿಹ್ವಾ ಜಯಂತಿ ದುರ್ಜಯಾ ಯಮಾಂತಿಕಾ, ವಿಡಾಲಿ ರೇವತಿ ಜಯಾ ವಿಜಯಾ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಂಟೆಂಟು ದೇವಿಯರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತ್ವರಿತಾಪೂಜಾದಿಃ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ । ಓಂ ಗುಹ್ಯಕುಬ್ಜಿಕೇ ಹುಂ ಫಟ್ಮಮ ಸರ್ವೋಪದ್ರವಾನ್ ಯನ್ತ್ರಮನ್ತ್ರತನ್ತ್ರಚೂರ್ಣಪ್ರಯೋಗಾದಿಕಂ ಯೇನ ಕೃತಂ ಕಾರಿತಂ ಕುರುತೇ ಕರಿಷ್ಯತಿ ಕಾರಯಿಷ್ಯತಿ ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಹನ ೨ ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಿನಿ ಹ್ರೈಂ ಹ್ರೀಂ ಹುಂ ಗುಹ್ಯಕುಬ್ಜಿಕಾಯೈ ದ್ವಾಹಾ । ಹ್ರೌಂ ಓಂ ಖೇ(೧) ವೋಂ ಗುಹ್ಯಕುಬ್ಜಿಕಾಯೈ ನಮಃ ಹ್ರೀಂ ಸರ್ವಜನಕ್ಷೋಭಣೀ ಜನಾನುಕರ್ಷಿಣೀ ತತಃ ।೧೪೭.೦೦೧ ಓಂ ಖೇಂ ಖ್ಯಾಂ(೨), ಸರ್ವಜನವಶಙ್ಕರೀ ತಥಾ ಸ್ಯಾಜ್ಜನಮೋಹಿನೀ ॥೧೪೭.೦೦೧ ಓಂ ಖ್ಯೌಂ(೩) ಸರ್ವಜನಸ್ತಮ್ಭನೀ ಐಂ ಖಂ ಖ್ರಾಂ ಕ್ಷೋಭಣೀ ತಥಾ ।೧೪೭.೦೦೨ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಕ್ರೀಂ ಖ ಖ ಯೇ ಖ್ರೌಂ ಇತಿ ಛ.. ೨ ಓಂ ಖ ಖ್ಯಾಂ ಇತಿ ಛ.. । ಓಂ ಸ್ಫೂಂ ಇತಿ ಗ.. ೩ ಓಂ ಖ ಖ್ರೌಂ ಇತಿ ಛ.. । ಓಂ ಸ್ಫೈಂ ಇತಿ ಝ.. ಐಂ ತ್ರಿತತ್ತ್ವಂ ವೀಜಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಙ್ಕುಲಂ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೀ ತಥಾ ॥೧೪೭.೦೦೨ ಫಂ ಶ್ರೀಂ ಕ್ಷೀಂ ಶ್ರೀಂ ಹ್ರೀಂ ಕ್ಷೇಂ ವಚ್ಛೇ ಕ್ಷೇ ಕ್ಷೇ ಹ್ರೂಂ ಫಠ್ರೀಂ ನಮಃ । ಓಂ ಹ್ರಾಂ ಕ್ಷೇ ವಚ್ಛೇ ಕ್ಷೇ ಕ್ಷೋ ಹ್ರೀಂ ಫಟ್ನವೇಯಂ ತ್ವರಿತಾ ಪುನರ್ಜ್ಞೇಯಾರ್ಚಿತಾ ಜಯೇ ಹ್ರೀಂ ಸಿಂಹಾಯೇತ್ಯಾಸನಂ ಸ್ಯಾಥ್ರೀಂ ಕ್ಷೇ ಹೃದಯಮೀರಿತಂ ।೧೪೭.೦೦೩ ವಚ್ಛೇಽಥ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವರಿತಾಯಾಃ ಶಿವಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥೧೪೭.೦೦೩ ಕ್ಷೇಂ ಹ್ರೀಂ ಶಿಖಾಯೈ ವೌಷಟ್ಸ್ಯಾದ್ಭವೇತ್ಕ್ಷೇಂ ಕವಚಾಯ ಹುಂ ।೧೪೭.೦೦೪ ಹ್ರೂಂ ನೇತ್ರತ್ರಯಾಯ ವೌಷಠ್ರೀಮನ್ತಞ್ಚ ಫಡನ್ತಕಂ ॥೧೪೭.೦೦೪ ಹ್ರೀಂ ಕಾರೀ(೧) ಖೇಚರೀ ಚಣ್ಡಾ ಛೇದನೀ ಕ್ಷೋಭಣೀ ಕ್ರಿಯಾ ।೧೪೭.೦೦೫ ಕ್ಷೇಮಕಾರೀ ಚ ಹ್ರೀಂ ಕಾರೀ ಫಟ್ಕಾರೀ ನವಶಕ್ತಯಃ ॥೧೪೭.೦೦೫ ಅಥ ದೂರೀಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೂಜ್ಯಾ ಇನ್ದ್ರಾದಿಗಾಶ್ಚ ತಾಃ ।೧೪೭.೦೦೬ ಹ್ರೀಂ ನಲೇ ಬಹುತುಣ್ಡೇ(೨) ಚ ಖಗೇ ಹ್ರೀಂ(೩) ಖೇಚರೇ ಜ್ವಲಾನಿ ಜ್ವಲ ಖ ಖೇ ಛ ಛೇ ಶವವಿಭೀಷಣೇ(೪) ಚ ಛೇ ಚಣ್ಡೇ ಛೇದನಿ ಕರಾಲಿ ಖ ಖೇ ಛೇ ಕ್ಷೇ ಖರಹಾಙ್ಗೀ ಹ್ರೀಮ್ । ಕ್ಷೇ ವಕ್ಷೇ ಕಪಿಲೇ ಹ ಕ್ಷೇ ಹ್ರೂಂ ಕ್ರೂನ್ತೇಜೋವತಿ ರೌದ್ರಿ ಮಾತಃ ಹ್ರೀಂ ಫೇ ವೇ ಫೇ ಫೇ ವಕ್ರೇ ವರೀ ಫೇ । ಪುಟಿ ಪುಟಿ ಘೋರೇ ಹ್ರೂಂ ಫಟ್(೫) ಬ್ರಹ್ಮವೇತಾಲಿ ಮಧ್ಯೇ ಗುಹ್ಯಾಙ್ಗಾನಿ ಚ ತತ್ತ್ವಾನಿ ತ್ವರಿತಾಯಾಃ ಪುನರ್ವದೇ ॥೧೪೭.೦೦೬ ಹ್ರೌಂ ಹ್ರೂಂ ಹಃ(೬) ಹೃದಯೇ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಹೋಂ ಹಶ್ಚ ಶಿರಃ ಸ್ಮೃತಂ ।೧೪೭.೦೦೭ ಫಾಂ ಜ್ವಲ ಜ್ವಲೇತಿ ಚ ಶಿಖಾ ವರ್ಮ ಇಲೇ ಹ್ರಂ ಹುಂ ಹುಂ ॥೧೪೭.೦೦೭ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಕ್ರೀಂ ಕಾರೋ ಇತಿ ಛ.. ೨ ಹ್ರೀಂ ನಲೇ ವಜ್ರತುಣ್ಡೇ ಇತಿ ಜ.. ೩ ಖಗೇ ಕ್ರೀಮಿತಿ ಛ.. ೪ ಶರವಿಭೀಷಣೇ ಇತಿ ಜ.. ೫ ಕ್ರೂಂ ಫಟಿತಿ ಛ.. ೬ ಕ್ರೀಂ ಹ್ರೂಂ ಹ ಇತಿ ಛ.. ಕ್ರೋಂ ಕ್ಷೂಂ ಶ್ರೀಂ ನೇತ್ರಮಿತ್ಯುಕ್ತಂ ಕ್ಷೌಂ ಅಸ್ತ್ರಂ ವೈ ತತಶ್ಚ ಫಠುಂ ಖೇ ವಚ್ಛೇ ಕ್ಷೇಃ ಹ್ರೀಂ ಕ್ಷೇಂ ಹುಂ ಫಟ್ವಾ ಹುಂ ಶಿರಶ್ಚೈವ ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಯಾತ್ಪೂರ್ವಾದೌ ಖೇ ಸದಾಶಿವೇ ।೧೪೭.೦೦೮ ವ ಈಶಃ ಛೇ ಮನೋನ್ಮಾನೀ ಮಕ್ಷೇ ತಾರ್ಕ್ಷೋ ಹ್ರೀಂ ಚ ಮಾಧವಃ ॥೧೪೭.೦೦೮ ಕ್ಷೇಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಹುಂ ತಥಾದಿತ್ಯೋ ದಾರುಣಂ ಫಟ್ಸ್ಮೃತಾಃ ಸದಾ

ಈಶ್ವರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಓ ಗುಹ್ಯಕುಬ್ಜಿಕೆ, ಹೂಂ ಫಟ್ ಮಮ, ಯಂತ್ರ, ಮಂತ್ರ, ತಂತ್ರ, ಚೂರ್ಣದ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ಮಾಡಿದ ಅಥವಾ ಮಾಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನೀನು ನಾಶಮಾಡು, ದುಷ್ಟ ದಂಷ್ಟ್ರೆಯುಳ್ಳಿಯೆ. ಹ್ರೈಂ ಹ್ರೀಂ ಹೂಂ ಗುಹ್ಯಕುಬ್ಜಿಕೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹ್ರೀಂ ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನು ಕಾಡುವವಳು, ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವವಳು. ಓಂ ಖೇಂ ಖ್ಯಾಂ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವಳು, ಜನರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವವಳು. ಓಂ ಖ್ಯೌಂ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ಸ್ಥಂಭಗೊಳಿಸುವವಳು, ಐಂ ಖಂ ಖ್ರಾಂ, ಕಾಡುವವಳು. ಐಂ ಎಂಬುದು ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೀಜ, ಕುಲದ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ. ಫಂ, ಶ್ರೀಂ, ಕ್ಷೀಂ, ಶ್ರೀಂ, ಹ್ರೀಂ, ಕ್ಷೇಂ, ವಚ್ಛೆ, ಕ್ಷೇ, ಕ್ಷೇ, ಹ್ರೂಂ, ಫಟ್ ಹ್ರೀಂ ನಮಃ. ಓಂ ಹ್ರಾಂ, ಕ್ಷೇ, ವಚ್ಛೆ, ಕ್ಷೇ, ಕ್ಷೋ, ಹ್ರೀಂ, ಫಟ್ ನವೆಯಂ ತ್ವರಿತಾ ಪುನರ್ಜ್ಞೇಯವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಹ್ರೀಂ ಸಿಂಹಾಯ ಎಂಬುದು ಆಸನ, ಹ್ರೀಂ ಕ್ಷೇ ಹೃದಯ, ವಚ್ಛೆ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ, ತ್ವರಿತೆಯ ಶಿವನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಕ್ಷೇಂ ಹ್ರೀಂ ಶಿಖೆಗೆ ವೌಷಟ್, ಕ್ಷೇಂ ಕವಚಕ್ಕೆ ಹೂಂ, ಹ್ರೂಂ ಮೂರು ನೇತ್ರಗಳಿಗೆ ವೌಷಟ್, ಹ್ರೀಂ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಫಟ್. ಹ್ರೀಂ ಕಾರ್ಯ, ಖೇಚರಿ, ಚಂಡಾ, ಚೇದನಿ, ಕಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆ, ಕ್ಷೇಮಕಾರಿಣಿ, ಹ್ರೀಂ ಕಾರ್ಯ, ಫಟ್ ಕಾರ್ಯ, ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳು. ಈಗ ದೂರಿಯರನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇವರು ಇಂದ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವರು. ಹ್ರೀಂ ನಲೆಗೆ, ಬಹುತುಂಡೆಗೆ, ಖಗೆಗೆ, ಹ್ರೀಂ ಖೇಚರಿಗಳಿಗೆ, ಜ್ವಾಲೆ, ಜ್ವಾಲೆ, ಖ, ಖೇ, ಚೇ, ಶವದ ಭಯಾನಕಿಗೆ, ಚೇ ಚಂಡೆಗೆ, ಚೇದನಿಗೆ, ಕರಾಳಿಗೆ, ಖ, ಖೇ, ಚೇ, ಕ್ಷೇ, ಖರಾಂಗಿಗೆ, ಹ್ರೀಂ, ಕ್ಷೇ, ವಕ್ಷೆ, ಕಪಿಲೆಗೆ, ಹ, ಕ್ಷೇ, ಹ್ರೂಂ, ಕ್ರೂರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ರೌದ್ರಿ ಮಾತೆಗೆ, ಹ್ರೀಂ, ಫೆ, ವೆ, ಫೆ, ಫೆ, ವಕ್ರೆಗೆ, ವರಿಗೆ, ಫೆ, ಪುಟಿ ಪುಟಿ ಘೋರೆಗೆ, ಹ್ರೂಂ, ಫಟ್, ಬ್ರಹ್ಮವೇತಾಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ಗುಹ್ಯ ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹ್ರೌಂ, ಹ್ರೂಂ, ಹಃ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಹೋಂ ಹ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು, ಫಾಂ ಜ್ವಾಲೆ ಜ್ವಾಲೆ ಎಂದು ಶಿಖೆಗೆ, ವರಮಿಗೆ, ಇಲೆಗೆ, ಹ್ರಂ, ಹೂಂ ಹೂಂ. ಕ್ರೋಂ, ಕ್ಷೂಂ, ಶ್ರೀಂ ನೇತ್ರಗಳಿಗೆ, ಕ್ಷೌಂ ಅಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ, ನಂತರ ಫಟ್ ಹೂಂ ಖೇ ವಚ್ಛೆ ಕ್ಷೇ ಹ್ರೀಂ ಕ್ಷೇಂ ಹೂಂ ಫಟ್. ಹೂಂ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನಲ್ಲಿ. ವಾ ಈಶ, ಚೇ ಮನೋನ್ಮಾನಿ, ಮಕ್ಷೇ ತಾರ್ಕ್ಷ, ಹ್ರೀಂ ಮಾಧವ. ಕ್ಷೇಂ ಬ್ರಹ್ಮ, ಹೂಂ ಆದಿತ್ಯ, ದಾರುಣ ಫಟ್ ಎಂದೆಂದಿಗೂ.

ಮನ್ವನ್ತರಾಣಿ ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಮನ್ವನ್ತರಾಣಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಆದ್ಯಾಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೋ ಮನುಃ ।೧೫೦.೦೦೧ ಅಗ್ನೀಧ್ರಾದ್ಯಾಸ್ತಸ್ಯ ಸುತಾ ಯಮೋ ನಾಮ ತದಾ ಸುರಾಃ ॥೧೫೦.೦೦೧ ಔರ್ವಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಸಪ್ತರ್ಷಯ ಇನ್ದ್ರಶ್ಚೈವ ಶತಕ್ರತುಃ ।೧೫೦.೦೦೨ ಪಾರಾವತಾಃ ಸತುಷಿತಾ ದೇವಾಃ ಸ್ವಾರೋಚಿಷೇಽನ್ತರೇ ॥೧೫೦.೦೦೨ ವಿಪಶ್ಚಿತ್ತತ್ರ ದೇವೇನ್ದ್ರ ಊರ್ಜಸ್ತಮ್ಭಾದಯೋ ದ್ವಿಜಾಃ ।೧೫೦.೦೦೩ ಚೈತ್ರಕಿಮ್ಪುರುಷಾಃ ಪುತ್ರಾಸ್ತೃತೀಯಶ್ಚೋತ್ತೋತಮೋ ಮನುಃ ॥೧೫೦.೦೦೩ ಸುಶಾನ್ತಿರಿನ್ದ್ರೋ ದೇವಾಶ್ಚ ಸುಧಾಮಾದ್ಯಾ ವಶಿಷ್ಠಜಾಃ ।೧೫೦.೦೦೪ ಸಪ್ತರ್ಷಯೋಽಜಾದ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಾಶ್ಚತುರ್ಥಸ್ತಾಮಸೀ ಮನುಃ ॥೧೫೦.೦೦೪ ಸ್ವರೂಪಾದ್ಯಾಃ ಸುರಗಣಾಃ ಶಿಖಿರಿನ್ದ್ರಃ ಸುರೇಶ್ವರಃ ।೧೫೦.೦೦೫ ಜ್ಯೋತಿರ್ಧಾಮಾದಯೋ ವಿಪ್ರಾ ನವ ಖ್ಯಾತಿಮುಖಾಃ ಸುತಾಃ ॥೧೫೦.೦೦೫ ರೈವತೇ ವಿತಥಶ್ಚೇನ್ದ್ರೋ ಅಮಿತಾಭಾಸ್ತಥಾ ಸುರಾಃ ।೧೫೦.೦೦೬ ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾದ್ಯಾ ಮುನಯೋ(೧) ಬಲಬನ್ಧಾದಯಃ ಸುತಾಃ ॥೧೫೦.೦೦೬ ಮನೋಜವಶ್ಚಾಕ್ಷುಷೇಽಥ ಇನ್ದ್ರಃ ಸ್ವಾತ್ಯಾದಯಃ ಸುರಾಃ ।೧೫೦.೦೦೭ ಸುಮೇಧಾದ್ಯಾ ಮಹರ್ಷಯಃ ಪುರುಪ್ರಭೃತಯಃ ಸುತಾಃ ॥೧೫೦.೦೦೭ ವಿವಸ್ವತಃ ಸುತೋ ವಿಪ್ರಃ ಶ್ರಾದ್ಧದೇವೋ ಮನುಸ್ತತಃ ।೧೫೦.೦೦೮ ಆದಿತ್ಯವಸುರುದ್ರಾದ್ಯಾ ದೇವಾ ಇನ್ದ್ರಃ ಪುರನ್ದರಃ ॥೧೫೦.೦೦೮ ವಶಿಷ್ಠಃ ಕಾಶ್ಯಪೋಽಥಾತ್ರಿರ್ಜಮದಗ್ನಿಃ ಸಗೋತಮಃ ।೧೫೦.೦೦೯ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಭರದ್ವಾಜೌ ಮುನಯಃ ಸಪ್ತ ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ॥೧೫೦.೦೦೯ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಪ್ರಮುಖಾಃ ಪುತ್ರಾ ಅಂಶೇನ ಹರಿರಾಭವತ್ ।೧೫೦.೦೧೦ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇ ಮಾನಸೋಽಭೂದಜಿತಸ್ತದನನ್ತರೇ ॥೧೫೦.೦೧೦ ಸತ್ಯೋ ಹರಿರ್ದೇವದರೋ ವೈಕುಣ್ಠೋ ವಾಮನಃ ಕ್ರಮಾತ್ ।೧೫೦.೦೧೧ ಛಾಯಾಜಃ ಸೂರ್ಯಪುತ್ರಸ್ತು ಭವಿತಾ ಚಾಷ್ಟಮೋ ಮನುಃ ॥೧೫೦.೦೧೧ ಪೂರ್ವಸ್ಯ ಚ ಸವರ್ಣೋಽಸೌ ಸಾವರ್ಣಿರ್ಭವಿತಾಷ್ಟಮಃ ।೧೫೦.೦೧೨ ಸುತಪಾದ್ಯಾ ದೇವಗಣಾ ದೀಪ್ತಿಮದ್ದ್ರೌಣಿಕಾದಯಃ ॥೧೫೦.೦೧೨ ಮುನಯೋ ಬಲಿರಿನ್ದ್ರಶ್ಚ ವಿರಜಪ್ರಮುಖಾಃ ಸುತಾಃ ।೧೫೦.೦೧೩ ನವಮೋ ದಕ್ಷಸಾವರ್ಣಿಃ ಪಾರಾದ್ಯಾಶ್ಚ ತದಾ ಸುರಾಃ(೨) ॥೧೫೦.೦೧೩ ಇನ್ದ್ರಶ್ಚೈವಾದ್ಭುತಸ್ತೇಷಾಂ ಸವನಾದ್ಯಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ।೧೫೦.೦೧೪ ಧೃತಕೇತ್ವಾದಯಃ ಪುತ್ರಾ ಬ್ರಹ್ಮಸಾವರ್ಣಿರಿತ್ಯತಃ ॥೧೫೦.೦೧೪ ಸುಖಾದಯೋ ದೇವಗಣಾಸ್ತೇಷಾಂ ಶಾನ್ತಿಃ ಶತಕ್ರತುಃ ।೧೫೦.೦೧೫ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾದ್ಯಾ ಋಷಯ ಇತಿ ಞ.. ೨ ತಥಾ ಸುರಾ ಇತಿ ಛ.. ಹವಿಷ್ಯಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಮುನಯಃ ಸುಕ್ಷೇತ್ರಾದ್ಯಾಶ್ಚ ತತ್ಸುತಾಃ ॥೧೫೦.೦೧೫ ಧರ್ಮಸಾವರ್ಣಿಕಶ್ಚಾಥ ವಿಹಙ್ಗಾದ್ಯಾಸ್ತದಾ ಸುರಾಃ ।೧೫೦.೦೧೬ ಗಣೇಶಶ್ಚೇನ್ದ್ರೋ ನಶ್ಚರಾದ್ಯಾ ಮುನಯಃ ಪುತ್ರಕಾಮಯೋಃ ॥೧೫೦.೦೧೬ ಸರ್ವತ್ರಗಾದ್ಯಾ ರುದ್ರಾಖ್ಯಃ ಸಾವರ್ಣಿಭವಿತಾ ಮನುಃ ।೧೫೦.೦೧೭ ಋತಧಾಮಾ ಸುರೇನ್ದ್ರಶ್ಚ ಹರಿತಾದ್ಯಾಶ್ಚ ದೇವತಾಃ ॥೧೫೦.೦೧೭ ತಪಸ್ಯಾದ್ಯಾಃ ಸಪ್ತರ್ಷಯಃ ಸುತಾ ವೈ ದೇವವನ್ಮುಖಾಃ ।೧೫೦.೦೧೮ ಮನುಸ್ತ್ರಯೋದಶೋ ರೌಚ್ಯಃ ಸುತ್ರಾಮಾಣಾದಯಃ ಸುರಾಃ ॥೧೫೦.೦೧೮ ಇನ್ದ್ರೋ ದಿವಸ್ಪತಿಸ್ತೇಷಾಂ ದಾನವಾದಿವಿಮರ್ದನಃ ।೧೫೦.೦೧೯ ನಿರ್ಮೋಹಾದ್ಯಾಃ ಸಪ್ತರ್ಷಯಶ್ಚಿತ್ರಸೇನಾದಯಃ ಸುತಾಃ ॥೧೫೦.೦೧೯ ಮನುಶ್ಚತುರ್ದಶೋ ಭೌತ್ಯಃ ಶುಚಿರಿನ್ದ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।೧೫೦.೦೨೦ ಚಾಕ್ಷುಷಾದ್ಯಾಃ ಸುರಗಣಾ ಅಗ್ನಿಬಾಹ್ಣಾದಯೋ ದ್ವಿಜಾಃ ॥೧೫೦.೦೨೦ ಚತುರ್ದಶಸ್ಯ ಭೌತ್ಯಸ್ಯ ಪುತ್ರಾ ಊರುಮುಖಾ ಮನೋಃ ।೧೫೦.೦೨೧ ಪ್ರವರ್ತಯನ್ತಿ ವೇದಾಂಶ್ಚ ಭುವಿ ಸಪ್ತರ್ಷಯೋ ದಿವಃ ॥೧೫೦.೦೨೧ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಭುಜಸ್ತೇ ತು ಭೂಃ ಪುತ್ರೈಃ ಪರಿಪಾಲ್ಯತೇ ।೧೫೦.೦೨೨ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ದಿವಸೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಮನವಸ್ತು ಚತುರ್ದಶ ॥೧೫೦.೦೨೨ ಮನ್ವಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಹರಿರ್ವೇದಂ ದ್ವಾಪರಾನ್ತೇ ವಿಭೇದ ಸಃ ।೧೫೦.೦೨೩ ಆದ್ಯೋ ವೇದಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಃ ಶತಸಾಹಸ್ರಸಮ್ಮಿತಃ ॥೧೫೦.೦೨೩ ಏಕಶ್ಚಾಸೀದ್ಯಜುರ್ವೇದಸ್ತಂ ಚತುರ್ಧಾ ವ್ಯಕಲ್ಪಯತ್ ।೧೫೦.೦೨೪ ಆಧ್ವರ್ಯವಂ ಯಜುರ್ಭಿಸ್ತು ಋಗ್ಭಿರ್ಹೋತ್ರಂ ತಥಾ ಮುನಿಃ ॥೧೫೦.೦೨೪ ಔದ್ಗಾತ್ರಂ ಸಾಮಭಿಓಶ್ಚಕ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಞ್ಚಾಪ್ಯಥರ್ವಭಿಃ ।೧೫೦.೦೨೫ ಪ್ರಥಮಂ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯಸ್ತು ಪೈಲೋ ಹ್ಯೃಗ್ವೇದಪಾರಗಃ ॥೧೫೦.೦೨೫ ಇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಮತಯೇ ಪ್ರಾದಾದ್ವಾಸ್ಕಲಾಯ ಚ ಸಂಹಿತಾಂ ।೧೫೦.೦೨೬ ಬೌಧ್ಯಾದಿಭ್ಯೋ ದದೌ ಸೋಪಿ ಚತುರ್ಧಾ ನಿಜಸಂಹಿತಾಂ ॥೧೫೦.೦೨೬ ಯಜುರ್ವೇದತರೋಃ ಶಾಖಾಃ ಸಪ್ತವಿಂಶನ್ಮಹಾಮತಿಃ ।೧೫೦.೦೨೭ ವೈಶಮ್ಪಾಯನನಾಮಾಸೌ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯಶ್ಚಕಾರ ವೈ ॥೧೫೦.೦೨೭ ಕಾಣ್ವಾ ವಾಜಸನೇಯಾದ್ಯಾ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।೧೫೦.೦೨೮ ಸಾಮವೇದತರೋಃ ಶಾಖಾ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯಃ ಸಜೈಮಿನಿಃ ॥೧೫೦.೦೨೮ ಸುಮನ್ತುಶ್ಚ ಸುಕರ್ಮಾ ಚ ಏಕೈಕಾಂ ಸಂಹಿತಾಂ ತತಃ ।೧೫೦.೦೨೯ ಗೃಹ್ಣತೇ ಚ ಸುಕರ್ಮಾಖ್ಯಃ ಸಹಸ್ರಂ ಸಂಹಿತಾಂ ಗುರುಃ ॥೧೫೦.೦೨೯ ಸುಮನ್ತುಶ್ಚಾಥರ್ವತರುಂ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯೋ ವಿಭೇದ ತಂ ।೧೫೦.೦೩೦ ಶಿಷ್ಯಾನಧ್ಯಾಪಯಾಮಾಸ ಪೈಪ್ಯಲಾದಾನ್ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥೧೫೦.೦೩೦ ಪುರಾಣಸಂಹಿತಾಂ ಚಕ್ರೇ ಸುತೋ ವ್ಯಾಸಪ್ರಸಾದತಃ

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು: ಈಗ ನಾನು ಮನ್ವಂತರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮೊದಲ ಮನುವು ಸ್ವಾಯಂಭುವನು. ಅವನಿಗೆ ಅಗ್ನೀಧ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪುತ್ರರು, ಯಮ ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳು ಆಗಿದ್ದರು. ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಔರ್ವ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು, ಇಂದ್ರನು ಶತಕ್ರತು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು. ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾರಾವತ ಮತ್ತು ತುಷಿತ ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದರು. ದೇವೇಂದ್ರನು ವಿಪಶ್ಚಿತ್, ೪೭೫೫, ಊರ್ಜಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಇತರರು ದ್ವಿಜರು. ಚೈತ್ರ, ಕಿಂಪುರುಷ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪುತ್ರರು, ತೃತೀಯ ಮನುವು ಉತ್ತಮನು. ಸುಶಾಂತಿ ಇಂದ್ರನು, ದೇವತೆಗಳು ಸುಧಾಮಾದಿ ವಶಿಷ್ಠನ ಸಂತಾನ. ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಅಜಾದಿ, ಪುತ್ರರು, ನಾಲ್ಕನೇ ಮನುವು ತಾಮಸನು. ಸ್ವರೂಪಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ಶಿಖಿ ಇಂದ್ರನು. ಜ್ಯೋತಿರ್ಧಾಮಾದಿ ವಿಪ್ರರು, ನವ ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು. ರೈವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ವಿತಥ ಇಂದ್ರನು, ಅಮಿತಾಭ ದೇವತೆಗಳು. ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾದಿ ಮುನಿಗಳು, ಬಾಲಬಂಧಾದಿ ಪುತ್ರರು. ಮನೋಜವನು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದ ಇಂದ್ರನು, ಸ್ವಾತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳು. ಸುಮೇಧಾದಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಪುರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಪುತ್ರರು. ವಿವಸ್ವತನು ಪುತ್ರನು ಶ್ರಾದ್ಧದೇವನು, ಅವನು ಮನುವಾದನು. ಆದಿತ್ಯ, ವಸು, ರುದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ಇಂದ್ರನು ಪುರಂದರ. ವಶಿಷ್ಠ, ಕಾಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಗೌತಮ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಭರದ್ವಾಜ – ಇವರು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಮುಂತಾದವರು ಪುತ್ರರು, ಭಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯು ಅವತಾರ ಪಡೆದನು. ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಪುತ್ರನು ಜಿತನು, ನಂತರ ಸತ್ಯ, ಹರಿಯು ದೇವದರ, ವೈಕುಂಠ, ವಾಮನನು. ಛಾಯೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನು ಎಂಟನೇ ಮನುವಾಗುವನು. ಪೂರ್ವದ ಸವರ್ಣನು, ಸಾವರ್ಣಿ ಎಂಟನೇ ಮನುವಾಗುವನು. ಸುತಪಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ದ್ರೌಣಿಕಾದಿ ಮುನಿಗಳು, ಬಾಲಿ ಇಂದ್ರನು, ವಿರಜ ಮುಂತಾದವರು ಪುತ್ರರು. ಒಂಬತ್ತನೇ ಮನುವು ದಕ್ಷಸಾವರ್ಣಿ, ಪಾರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು. ಇಂದ್ರನು ಅದ್ಭುತ, ಅವರಲ್ಲಿ ಸವನಾದಿ ದ್ವಿಜರು. ಧೃತಕೇತು ಮುಂತಾದವರು ಪುತ್ರರು, ಬ್ರಹ್ಮಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಸುಖಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ಶಾಂತಿ ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನು. ಹವಿಷ್ಯಾದಿ ಮುನಿಗಳು, ಸುಕ್ಷೇತ್ರಾದಿ ಪುತ್ರರು. ಧರ್ಮಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಹಂಗಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ಗಣೇಶ ಇಂದ್ರನು, ನಶ್ಚರಾದಿ ಮುನಿಗಳು ಪುತ್ರಕಾಮರು. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ರುದ್ರನಾಮದವರು, ಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವಾಗುವನು. ಋತಧಾಮ ಇಂದ್ರನು, ಹರಿತಾದಿ ದೇವತೆಗಳು. ತಪಸ್ಯಾದಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು, ದೇವವನ ಮುಂತಾದವರು ಪುತ್ರರು. ಹದಿಮೂರನೇ ಮನುವು ರೌಚ್ಯ, ಸುತ್ರಾಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು. ಇಂದ್ರನು ದಿವಸ್ಪತಿ, ದಾನವ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ನಿರ್ಮೋಹಾದಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು, ಚಿತ್ರಸೇನಾದಿ ಪುತ್ರರು. ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಮನುವು ಭೌತ್ಯ, ಶುಚಿ ಇಂದ್ರನು. ಚಾಕ್ಷುಷಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ಅಗ್ನಿಬಾಹು ಮುಂತಾದವರು ದ್ವಿಜರು. ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರರು ಊರು ಮುಂತಾದವರು. ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುತ್ರರು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮನುವರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ವೇದವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲ ವೇದವು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗ, ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿದ್ದವು. ಮೊದಲಿಗೆ ಯಜುರ್ವೇದ ಒಂದೇ ಇದ್ದಿತು, ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಮಾಡಿದನು. ಯಜುರ್ವೇದದಿಂದ ಆದ್ವರ್ಯವ, ಋಕ್ವೇದದಿಂದ ಹೋತ್ರ, ಸಾಮವೇದದಿಂದ ಉದ್ಗಾತೃ, ಅಥರ್ವವೇದದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ. ಮೊದಲ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ ಪೈಲನು ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದನು. ಇಂದ್ರನು ಪ್ರಮತಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ಕಲರಿಗೆ ಸಂಹಿತೆ ನೀಡಿದನು. ಬೌಧ್ಯಾದಿ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಯಜುರ್ವೇದದ ೨೭ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ವೈಶಂಪಾಯನ ಶಿಷ್ಯನು ಮಾಡಿದನು. ಕಾಣ್ವ, ವಾಜಸನೇಯ ಮುಂತಾದ ಶಾಖೆಗಳು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಸಾಮವೇದದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ ಜೈಮಿನಿ ಮಾಡಿದನು. ಸುಮಂತು ಮತ್ತು ಸುಕರ್ಮಾ ತಲಾ ತಲಾ ಒಂದು ಸಂಹಿತೆ ಪಡೆದರು. ಸುಕರ್ಮಾ ಸಾವಿರ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಗುರು. ಸುಮಂತು ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯನು ಅಥರ್ವವೇದವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದನು. ಪೈಪ್ಯಲಾದಿ ಸಾವಿರಾರು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಅಧ್ಯಾಪನೆ ಮಾಡಿದನು. ಪುರಾಣ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಸನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪುತ್ರನು ರಚಿಸಿದನು.

ಅಥ ಸಪ್ತಪಞ್ಚಾಶದಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಶಾವಾಶೌಚಾದಿಃ ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಪ್ರೇತಶುದ್ಧಿಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸೂತಿಕಾಶುಧ್ಹಿಮೇವ ಚ ।೧೫೭.೦೦೧ ದಶಾಹಂ ಶಾವಮಾಶೌಚಂ ಸಪಿಣ್ದೇಷು ವಿಧೀಯತೇ ॥೧೫೭.೦೦೧ ಜನನೇ ಚ ತಥಾ ಶುದ್ಧಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಭೃಗೂತ್ತಮ ।೧೫೭.೦೦೨ ದ್ವಾದಶಾಹೇನ ರಾಜನ್ಯಃ ಪಕ್ಷಾದ್ವೈಶ್ಯೋಽಥ ಮಾಸತಃ ॥೧೫೭.೦೦೨ ಶೂದ್ರೋಽನುಲೋಮತೋ ದಾಸೇ ಸ್ವಾಮಿತುಲ್ಯನ್ತ್ವಶೌಚಕಂ ।೧೫೭.೦೦೩ ಷಟ್ಭಿಸ್ತ್ರಿಭಿರಥೈಕೇನ ಕ್ಷತ್ರವಿಟ್ಶೂದ್ರಯೋನಿಷು ॥೧೫೭.೦೦೩ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಶುದ್ಧಿಮಾಪ್ನೋತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ತು ತಥೈವ ಚ ।೧೫೭.೦೦೪ ವಿಟ್ಶೂದ್ರಯೋನೇಃ ಶುದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾತ್ಕ್ರಮಾತ್ಪರಶುರಾಮಕ ॥೧೫೭.೦೦೪ ಷಡ್ರಾತ್ರೇಣ ತ್ರಿರಾತ್ರೇಣ ಷಡ್ಭಿಃ ಶೂದ್ರೇ ತಥಾ ವಿಶಃ ।೧೫೭.೦೦೫ ಆದನ್ತಜನನಾತ್ಸದ್ಯ ಆಚೂಡಾನ್ನೈಶಿಕೀ ಶ್ರುತಿಃ(೧) ॥೧೫೭.೦೦೫ ತ್ರಿರಾತ್ರಮಾವ್ರತಾದೇಶಾದ್ದಶರಾತ್ರಮತಃ ಪರಂ ।೧೫೭.೦೦೬ ಊನತ್ರೈವಾರ್ಷಿಕೇ ಶೂದ್ರೇ ಪಞ್ಚಾಹಾಚ್ಛುದ್ಧಿರಿಷ್ಯತೇ ॥೧೫೭.೦೦೬ ದ್ವಾದಶಾಹೇನೇ ಶುದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾದತೀತೇ ವತ್ಸರತ್ರಯೇ ।೧೫೭.೦೦೭ ಗತೈಃ ಸಂವತ್ಸರೈಃ ಷಡ್ಭಿಃ ಶುದ್ಧಿರ್ಮಾಸೇನ ಕೀರ್ತಿತಾ ॥೧೫೭.೦೦೭ ಸ್ತ್ರೀಣಾಮಕೃತಚೂಡಾನಾಂ ವಿಶುದ್ಧಿರ್ನೈಶಿಕೀ ಸ್ಮೃತಾ ।೧೫೭.೦೦೮ ತಥಾ ಚ ಕೃತಚುಡಾನಾಂ ತ್ರ್ಯಹಾಚ್ಛುದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ಬಾನ್ಧವಾಃ ॥೧೫೭.೦೦೮ ವಿವಾಹಿತಾಸು ನಾಶೌಚಂ ಪಿತೃಪಕ್ಷೇ ವಿಧೀಯತೇ ।೧೫೭.೦೦೯ ಪಿತುರ್ಗೃಹೇ ಪ್ರಸೂತಾನಾಂ ವಿಶುದ್ಧಿರ್ನೈಶಿಕೀ ಸ್ಮೃತಾ ॥೧೫೭.೦೦೯ ಸೂತಿಕಾ ದಶರಾತ್ರೇಣ ಶುದ್ಧಿಮಾಪ್ನೋತಿ ನಾನ್ಯಥಾ ।೧೫೭.೦೧೦ ವಿವಾಹಿತಾ ಹಿ ಚೇತ್ಕನ್ಯಾ ಮ್ರಿಯತೇ ಪಿತೃವೇಶ್ಮನಿ ॥೧೫೭.೦೧೦ ತಸ್ಯಾಸ್ತ್ರಿರಾತ್ರಾಚ್ಛುದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ಬಾನ್ಧವಾ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।೧೫೭.೦೧೧ ಸಮಾನಂ ಲಬ್ಧಶೌಚನ್ತು ಪ್ರಥಮೇನ ಸಮಾಪಯೇತ್ ॥೧೫೭.೦೧೧ ಅಸಮಾನಂ ದ್ವಿತೀಯೇನ ಧರ್ಮರಾಜವಚೋ ಯಥಾ ।೧೫೭.೦೧೨ ದೇಶಾನ್ತರಸ್ಥಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ಕುಲ್ಯಾಣಾಂ ಮರಣೋದ್ಭವೌ ॥೧೫೭.೦೧೨ ಯಚ್ಛೇಷಂ ದಶರಾತ್ರಸ್ಯ ತಾವದೇವಶುಚಿರ್ಭವೇತ್ ।೧೫೭.೦೧೩ ಅತೀತೇ ದಶರಾತ್ರೇ ತು ತ್ರಿರಾತ್ರಮಶುಚಿರ್ಭವೇತ್ ॥೧೫೭.೦೧೩ ತಥಾ ಸಂವತ್ಸರೇಽತೀತೇ ಸ್ನಾತ ಏವ ವಿಶುದ್ಧ್ಯತಿ ।೧೫೭.೦೧೪ ಮಾತಾಮಹೇ ತಥಾತೀತೇ ಆಚಾರ್ಯೇ ಚ ತಥಾ ಮೃತೇ ॥೧೫೭.೦೧೪ ರಾತ್ರಿಭಿರ್ಮಾಸತುಲ್ಯಾಭಿರ್ಗರ್ಭಸ್ರಾವೇ ವಿಶೋಧನಂ ।೧೫೭.೦೧೫ ಸಪಿಣ್ಡೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ವರ್ಣಾಃ ಸರ್ವ ಏವಾವಿಶೇಷತಃ ॥೧೫೭.೦೧೫ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಆಚಡಾನ್ನೈಶಿಕೀ ತಥೇತಿ ಟ.. ದಶರಾತ್ರೇಣ ಶುದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ದ್ವಾದಶಾಹೇನ ಭೂಮಿಪಃ ।೧೫೭.೦೧೬ ವೈಶ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚದಶಾಹೇನ ಶೂದ್ರಾ ಮಾಸೇನ ಭಾರ್ಗವ ॥೧೫೭.೦೧೬ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟಸನ್ನಿಧಾವೇಕಂ ತಥಾ ಪಿಣ್ಡಂ ನಿವೇದಯೇತ್ ।೧೫೭.೦೧೭ ಕೀರ್ತಯೇಚ್ಚ ತಥಾ ತಸ್ಯ ನಮಗೋತ್ರೇ ಸಮಾಹಿತಃ ॥೧೫೭.೦೧೭ ಭುಕ್ತವತ್ಸು ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರೇಷು ಪೂಜಿತೇಷು ಧನೇನ ಚ(೧) ।೧೫೭.೦೧೮ ವಿಸೃಷ್ಟಾಕ್ಷತತೋಯೇಷು ಗೋತ್ರನಾಮಾನುಕೀರ್ತನೈಃ ॥೧೫೭.೦೧೮ ಚತುರಙ್ಗುಲವಿಸ್ತಾರಂ ತತ್ಖಾತನ್ತಾವದನ್ತರಂ ।೧೫೭.೦೧೯ ವಿತಸ್ತಿದೀರ್ಘಂ ಕರ್ತವ್ಯಂ ವಿಕರ್ಷೂಣಾಂ ತಥಾ ತ್ರಯಂ ॥೧೫೭.೦೧೯ ವಿಕರ್ಷೂಣಾಂ ಸಮೀಪೇ ಚ ಜ್ವಾಲಯೇಜ್ಜ್ವಲನತ್ರಯಂ ।೧೫೭.೦೨೦ ಸೋಮಾಯ ವಹ್ನಯೇ ರಾಮ ಯಮಾಯ ಚ ಸಮಾಸತಃ ॥೧೫೭.೦೨೦ ಜುಹುಯಾದಾಹುತೀಃ ಸಮ್ಯಕ್ಸರ್ವತ್ರೈವ ಚತುಸ್ತ್ರಯಃ ।೧೫೭.೦೨೧ ಪಿಣ್ಡನಿರ್ವಪಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಗ್ವದೇವ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ॥೧೫೭.೦೨೧ ಅನ್ನೇನ ದಧ್ನಾ ಮಧುನಾ ತಥಾ ಮಾಂಸೇನ ಪೂರಯೇತ್ ।೧೫೭.೦೨೨ ಮಧ್ಯೇ ಚೇದಧಿಮಾಸಃ ಸ್ಯಾತ್ಕುರ್ಯಾದಭ್ಯಧಿಕನ್ತು ತತ್ ॥೧೫೭.೦೨೨ ಅಥವಾ ದ್ವಾದಶಾಹೇನ ಸರ್ವಮೇತತ್ಸಮಾಪಯೇತ್ ।೧೫೭.೦೨೩ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಚ ಯದಿ ಸ್ಯಾದಧಿಮಾಸಕಃ ॥೧೫೭.೦೨೩ ತದಾ ದ್ವಾದಶಕೇ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಕಾರ್ಯಂ ತದಧಿಕಂ ಭವೇತ್ ।೧೫೭.೦೨೪ ಸಂವತ್ಸರೇ ಸಮಾಪ್ತೇ ತು ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಶ್ರಾದ್ಧವದಾಚರೇತ್ ॥೧೫೭.೦೨೪ ಪ್ರೇತಾಯ ತತ ಊರ್ಧವಂ ಚ ತಸ್ಯೈವ ಪುರುಷತ್ರಯೇ ।೧೫೭.೦೨೫ ಪಿಣ್ಡಾನ್ ವಿನಿರ್ವಪೇತ್ತದ್ವಚ್ಚತುರಸ್ತು ಸಮಾಹಿತಃ ॥೧೫೭.೦೨೫ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ದತ್ವಾ ಪೃಥಿವೀ ಸಮಾನಾ ಇತಿ ಚಾಪ್ಯಥ ।೧೫೭.೦೨೬ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಧನೇಷು ಚೇತಿ ಕ.. , ಖ.. , ಘ.. , ಙ.. , ಛ.. , ಜ.. , ಞ.. ಚ ಯೋಜಯೇತ್ಪ್ರೇತಪಿಣ್ಡಂ ತು ಪಿಣ್ಡೇಷ್ವನ್ಯೇಷು ಭಾರ್ಗವ ॥೧೫೭.೦೨೬ ಪ್ರೇತಪಾತ್ರಂ ಚ ಪಾತ್ರೇಷು ತಥೈವ ವಿನಿಯೋಜಯೇತ್ ।೧೫೭.೦೨೭ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ಪ್ರಕರ್ತವ್ಯಂ ಕರ್ಮೈತತ್ಕರ್ಮಪಾತ್ರಕೇ ॥೧೫೭.೦೨೭ ಮನ್ತ್ರವರ್ಜಮಿದಂ ಕರ್ಮ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ತು ವಿಧೀಯತೇ ।೧೫೭.೦೨೮ ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಕಾರ್ಯಮೇವಂ ತದಾ ಭವೇತ್(೧) ॥೧೫೭.೦೨೮ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಂ ಪ್ರೇತೇ ಕುಮ್ಭಾನ್ನಮಬ್ದಕಂ ।೧೫೭.೦೨೯ ಗಙ್ಗಾಯಾಃ ಸಿಕತಾ ಧಾರಾ ಯಥಾ ವರ್ಷತಿ ವಾಸವೇ ॥೧೫೭.೦೨೯ ಶಕ್ಯಾ ಗಣಯಿತುಂ ಲೋಕೇ ನತ್ವತೀತಾಃ ಪಿತಾಮಹಾಃ ।೧೫೭.೦೩೦ ಕಾಲೇ ಸತತಗೇ ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ನಾಸ್ತಿ ತಸ್ಮಾತ್ಕ್ರಿಯಾಂ ಚರೇತ್ ॥೧೫೭.೦೩೦ ದೇವತ್ವೇ ಯಾತನಾಸ್ಥಾನೇ ಪ್ರೇತಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತಂ ಲಭೇತ್ ।೧೫೭.೦೩೧ ನೋಪಕುರ್ಯಾನ್ನರಃ ಶೋಚನ್ ಪ್ರೇತಸ್ಯಾತ್ಮನ ಏವ ವಾ ॥೧೫೭.೦೩೧ ಭೃಗ್ವಗ್ನಿಪಾಶಕಾಮ್ಭೋಭಿರ್ಮೃತಾನಾಮಾತ್ಮಘಾತಿನಾಂ ।೧೫೭.೦೩೨ ಪತಿತಾನಾಂ ಚ ನಾಶೌಚಂ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಸ್ತ್ರಹತಾಶ್ಚ ಯೇ ॥೧೫೭.೦೩೨ ಯತಿಬ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೃಪಕಾರುಕದೀಕ್ಷಿತಾಃ ।೧೫೭.೦೩೩ ರಾಜಾಜ್ಞಾಕಾರಿಣೋ(೨) ಯೇ ಚ ಸ್ನಾಯಾದ್ವೈ ಪ್ರೇತಗಾಮ್ಯಪಿ ॥೧೫೭.೦೩೩ ಮೈಥುನೇ ಕಟಧೂಮೇ ಚ ಸದ್ಯಃ ಸ್ನಾನಂ ವಿಧೀಯತೇ ।೧೫೭.೦೩೪ ದ್ವಿಜಂ ನ ನಿರ್ಹರೇತ್(೩) ಪ್ರೇತಂ ಶೂದ್ರೇಣ ತು ಕಥಞ್ಚನ ॥೧೫೭.೦೩೪ ನ ಚ ಶೂದ್ರಂ ದ್ವಿಜೇನಾಪಿ ತಯೋರ್ದೋಷೋ ಹಿ ಜಾಯತೇ(೪) ।೧೫೭.೦೩೫ ಅನಾಥವಿಪ್ರಪ್ರೇತಸ್ಯ ವಹನಾತ್ಸ್ವರಗಲೋಕಭಾಕ್ ॥೧೫೭.೦೩೫ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಕಾರ್ಯಮೇವ ತಥಾ ಭವೇದಿತಿ ಛ.. , ಙ.. , ಞ.. ಚ । ಕಾರ್ಯಮೇತತ್ತಥಾ ಭವೇದಿತಿ ಝ.. ೨ ರಾಜಾಜ್ಞಾಕಾರಕಾ ಇತಿ ಟ.. ೩ ನ ನಿರ್ದಹೇದಿತಿ ಖ.. ೪ ತಯೋರ್ದೋಷೋಽಭಿಜಾಯತೇ ಇತಿ ಙ.. ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಜಯಮಾಪ್ನೋತಿ ಪ್ರೇತೇಽನಾಥೇ ಚ ಕಾಷ್ಠದಃ ।೧೫೭.೦೩೬ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯ ಬಾನ್ಧವಂ ಪ್ರೇತಮಪಸವ್ಯೇನ ತಾಂ ಚಿತಿಂ ॥೧೫೭.೦೩೬ ಪರಿಕ್ರಮ್ಯ ತತಃ ಸ್ನಾನಂ ಕುರ್ಯುಃ ಸರ್ವೇ ಸವಾಸಸಃ ।೧೫೭.೦೩೭ ಪ್ರೇತಾಯ ಚ ತಥಾ ದದ್ಯುಸ್ತ್ರೀಂಸ್ತ್ರೀಂಶ್ಚೈವೋದಕಾಞ್ಜಲೀನ್ ॥೧೫೭.೦೩೭ ದ್ವಾರ್ಯಶ್ಮನಿ ಪದಂ ದತ್ವಾ ಪ್ರವಿಶೇಯುಸ್ತಥಾ ಗೃಹಂ ।೧೫೭.೦೩೮ ಅಕ್ಷತಾನ್ನಿಕ್ಷಿಪೇದ್ವಹ್ನೌ ನಿಮ್ಬಪತ್ರಂ ವಿದಶ್ಯ ಚ ॥೧೫೭.೦೩೮ ಪೃಥಕ್ಶಯೀರನ್ ಭೂಮೌ ಚ ಕ್ರೀತಲಬ್ಧಾಶನೋ ಭವೇತ್ ।೧೫೭.೦೩೯ ಏಕಃ ಪಿಣ್ದೋ ದಶಾಹೇ ತು ಶ್ಮಶ್ರುಕರ್ಮಕರಃ ಶುಚಿಃ ॥೧೫೭.೦೩೯ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕೈಸ್ತಿಲೈರ್ವಿದ್ವಾನ್ಮಜ್ಜೇದ್ವಾಸೋಪರಂ ದಧತ್(೧) ।೧೫೭.೦೪೦ ಅಜಾತದನ್ತೇ ತನಯೇ ಶಿಶೌ ಗರ್ಭಸ್ರುತೇ ತಥಾ ॥೧೫೭.೦೪೦ ಕಾರ್ಯೋ ನೈವಾಗ್ನಿಸಂಸ್ಕಾರೋ ನೈವ ಚಾಸ್ಯೋದಕಕ್ರಿಯಾ ।೧೫೭.೦೪೧ ಚತುರ್ಥೇ ಚ ದಿನೇಕಾರ್ಯಸ್ತಥಾಸ್ಥ್ನಾಂ ಚೈವ ಸಞ್ಚಯಃ ॥೧೫೭.೦೪೧ ಅಸ್ಥಿಸಞ್ಚಯನಾದೂರ್ಧ್ವಮಙ್ಗಸ್ಪರ್ಶೋ ವಿಧೀಯತೇ

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದರು: ನಾನು ಪ್ರೇತಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸೂತಿಕಾಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸಪಿಂಡರಿಗೆ ಹತ್ತು ದಿನ ಶವಾಶೌಚವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಶುದ್ಧಿ ಹತ್ತು ದಿನ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನ, ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಪಕ್ಷ, ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಮಾಸ. ಶೂದ್ರನು ಮಾಲೀನುತನದಿಂದ ದಾಸನಂತೆ ಸ್ವಾಮಿಯಷ್ಟೇ ಅಶೌಚ. ಷಡ್ರಾತ್ರ, ತ್ರಿರಾತ್ರ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನೂ ಹಾಗೆಯೇ. ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಆರು ರಾತ್ರಿಗಳು, ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಮೂರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಒಂದು. ದಂತಮುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿಗೆ ತಕ್ಷಣ, ಚೂಡಾಕರ್ಮವಾದವರಿಗೆ ನೈಶಿಕ ಶ್ರುತಿ ಪ್ರಕಾರ. ತ್ರಿರಾತ್ರ ವ್ರತದಿಂದ ಹತ್ತು ದಿನ, ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಐದು ದಿನ ಶುದ್ಧಿ. ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಳೆದರೆ ಶುದ್ಧಿ. ಆರು ವರ್ಷ ಕಳೆದರೆ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿ. ಚೂಡಾಕರ್ಮವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೈಶಿಕ ಶುದ್ಧಿ, ಚೂಡಾಕರ್ಮವಾದವರಿಗೆ ಮೂರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪಿತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಶೌಚವಿಲ್ಲ. ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆ ಆದವರಿಗೆ ನೈಶಿಕ ಶುದ್ಧಿ. ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಹತ್ತು ದಿನದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ವಿವಾಹಿತೆಯಾದ ಹುಡುಗಿ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೆ, ಮೂರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾನ ಶೌಚವನ್ನು ಮೊದಲನೆಯದರಿಂದ ಮುಗಿಸಬೇಕು, ಅಸಮಾನವಾದರೆ ಎರಡನೆಯದರಿಂದ, ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೇಳಿದಂತೆ. ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರು ಕುಟುಂಬದವರ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಉಳಿದ ಹತ್ತು ದಿನದವರೆಗೆ ಅಶುದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು. ಹತ್ತು ದಿನ ಕಳೆದರೆ ಮೂರು ದಿನ ಅಶುದ್ಧ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದರೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಶುದ್ಧಿ. ತಾತ, ಗುರು ಸತ್ತರೆ, ರಾತ್ರಿ ಮಾಸದಷ್ಟು ಗರ್ಭಸ್ರಾವದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿ. ಸಪಿಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಹತ್ತು ದಿನ ಶುದ್ಧಿ. ಹನ್ನೆರಡು ದಿನದಲ್ಲಿ ರಾಜನು, ಹದಿನೈದು ದಿನ ವೈಶ್ಯನು, ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರನು ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಉಚ್ಚಿಷ್ಟದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಅವನ ಗೋತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ದ್ವಿಜರು ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಧನದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅಕ್ಷತೆ ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಗೋತ್ರನಾಮ ಹೇಳಬೇಕು. ನಾಲ್ಕು ಅಂಗುಲ ಅಗಲದಷ್ಟು, ತಂತಿಯಷ್ಟು ಅಂತರ, ವಿಟಸ್ತಿದೀರ್ಘವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಕರ್ಷುಗಳು. ವಿಕರ್ಷು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು. ಸೊಮ, ಅಗ್ನಿ, ಯಮ - ಈ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ನಾಲ್ಕು ಹೋಮಗಳು. ಪಿಂಡವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಅನ್ನ, ದಹಿ, ಮಧು, ಮಾಂಸದಿಂದ ತುಂಬಬೇಕು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಮಾಸ ಇದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿಸಬಹುದು. ವರ್ಷ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಮಾಸ ಇದ್ದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ವರ್ಷ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರೇತಕ್ಕೆ ನಂತರ ಅವನ ಮೂರು ಪುರಷರಿಗೆ ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಾನ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಪ್ರೇತಪಿಂಡವನ್ನು ಇತರ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರೇತಪಾತ್ರವನ್ನು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಪಿಂಡೀಕರಣವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರೇತ ಶ್ರಾದ್ಧ, ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ. ಗಂಗೆಯ ಮರಳಿನ ಹನಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಸುರಿಯುತ್ತವೆಯೋ, ಅಷ್ಟನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬಹುದು, ಆದರೆ ಪಿತಾಮಹರು ಎಷ್ಟು ಸತ್ತಾರೋ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ. ಕಾಲ ಸದಾ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಿರತೆ ಇಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ದೇವತೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಯಾತನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರೇತ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಯಾರೂ ದುಃಖಪಟ್ಟು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬಾರದು, ಪ್ರೇತನಿಗೂ ತನ್ನ ಆತ್ಮಕ್ಕೂ. ಭೃಗು, ಅಗ್ನಿ, ಪಾಶ, ನೀರಿನಿಂದ ಸತ್ತವರಿಗೆ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ, ಪತಿತರಿಗೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸತ್ತವರಿಗೆ ಅಶೌಚವಿಲ್ಲ. ಯತಿ, ವ್ರತಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ರಾಜಕಾರ್ಯ, ದೀಕ್ಷಿತರು, ರಾಜಾಜ್ಞೆ ಪಾಲಿಸಿದವರು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರೇತಗಾಮಿ. ಮೈಥುನ, ಕಟ್ಟುಧೂಮದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ದ್ವಿಜನು ಶೂದ್ರನ ಪ್ರೇತವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಹಾಕಬಾರದು, ಶೂದ್ರನು ದ್ವಿಜನ ಪ್ರೇತವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಹಾಕಬಾರದು, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ದೋಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಾಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪ್ರೇತವನ್ನು ಹೊತ್ತರೆ ಸ್ವರ್ಗ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಅನಾಥ ಪ್ರೇತಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿದರೂ. ಬಂಧುವನ್ನು ಪ್ರೇತ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಎಡಗಡೆ ಸುತ್ತಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರೇತನಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನೀರಿನ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು. ಅಕ್ಷತೆ ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾಕಿ, ನಿಂಬದ ಎಲೆ ತಿನ್ನಬೇಕು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಲಗಬೇಕು, ಖರೀದಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕು. ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಶ್ಮಶ್ರು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದವನು ಶುದ್ಧ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ, ತಿಲದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮೇಲಿಂದ ಹಾಕಬೇಕು. ಹಸಿವಿಲ್ಲದ ಮಗುವಿಗೆ, ಗರ್ಭಸ್ರಾವದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಸಂಸ್ಕಾರ, ನೀರಿನ ಅರ್ಪಣೆ ಇಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಅಸ್ಥಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಸ್ಥಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಮೇಲೆ ಅಂಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಬಹುದು.

ಅಧ್ಯಾಯ {೧೫೯} ಅಥೈಕೋನಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಅಸಂಸ್ಕೃತಾದಿಶೌಚಂ ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಸಂಸ್ಕೃತಸ್ಯಾಸಂಸ್ಕೃತಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗೋ ಮೋಕ್ಷೋ ಹರಿಮ್ಮೃತೇಃ ।೧೫೯.೦೦೧ ಅಸ್ಥ್ನಾಙ್ಗಙ್ಗಾಮ್ಭಸಿ ಕ್ಷೇಪಾತ್ಪ್ರೇತಸ್ಯಾಭ್ಯುದಯೋ ಭವೇತ್ ॥೧೫೯.೦೦೧ ಗಙ್ಗಾತೋಯೇ ನರಸ್ಯಾಸ್ಥಿ ಯಾವತ್ತಾವದ್ದಿವಿ ಸ್ಥಿತಿಃ ।೧೫೯.೦೦೨ ಆತ್ಮನಸ್ತ್ಯಾಗಿನಾಂ ನಾಸ್ತಿ ಪತಿತಾನಾಂ ತಥಾ ಕ್ರಿಯಾ ॥೧೫೯.೦೦೨ ತೇಷಾಮಪಿ ತಥಾ ಗಾಙ್ಗೇ ತೋಯೇಽಸ್ಥ್ನಾಂ ಪತನಂ ಹಿತಂ ।೧೫೯.೦೦೩ ತೇಷಾಂ ದತ್ತಂ ಜಲಂ ಚಾನ್ನಂ ಗಗನೇ ತತ್ಪ್ರಲೀಯತೇ ॥೧೫೯.೦೦೩ ಅನುಗ್ರಹೇಣ ಮಹತಾ ಪ್ರೇತಸ್ಯ ಪತಿತಸ್ಯ ಚ ।೧೫೯.೦೦೪ ನಾರಾಯಣಬಲಿಃ ಕಾರ್ಯಸ್ತೇನಾನುಗ್ರಹಮಶ್ನುತೇ ॥೧೫೯.೦೦೪ ಅಕ್ಷಯಃ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಸ್ತತ್ರ ದತ್ತಂ ನ ನಶ್ಯತಿ ।೧೫೯.೦೦೫ ಪತನಾತ್ತ್ರಾಯತೇ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಪಾತ್ರಂ ಜನಾರ್ದನಃ ॥೧೫೯.೦೦೫ ಪತತಾಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತ್ಯಾದಿಪ್ರದ ಏಕೋ ಹರಿರ್ಧ್ರುವಂ ।೧೫೯.೦೦೬ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಲೋಕಾನ್ಮ್ರಿಯಮಾಣಾನ್ ಸಹಾಯಂ ಧರ್ಮಮಾಚರೇತ್ ॥೧೫೯.೦೦೬ ಮೃತೋಽಪಿ ಬಾನ್ಧವಃ ಶಕ್ತೋ ನಾನುಗನ್ತುಂ ನರಂ ಮೃತಂ ।೧೫೯.೦೦೭ ಜಾಯಾವರ್ಜಂ ಹಿ ಸರ್ವಸ್ಯ ಯಾಮ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ ವಿಭಿದ್ಯತೇ(೧) ॥೧೫೯.೦೦೭ ಧರ್ಮ ಏಕೋ(೨) ವ್ರಜತ್ಯೇನಂ ಯತ್ರ ಕ್ವಚನ ಗಾಮಿನಂ ।೧೫೯.೦೦೮ ಶ್ವಃ ಕಾರ್ಯಮದ್ಯ ಕುರ್ವೀತ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ಚಾಪರಾಹ್ಣಿಕಂ ॥೧೫೯.೦೦೮ ನ ಹಿ ಪ್ರತೀಕ್ಷತೇ ಮೃತ್ಯುಃ ಕೃತಃ ವಾಸ್ಯ ನ ವಾ ಕೃತಂ ।೧೫೯.೦೦೯ ಕ್ಷೇತ್ರಾಪಣಗೃಹಾಸಕ್ತಮನ್ಯತ್ರಗತಮಾನಸಂ ॥೧೫೯.೦೦೯ ವೃಕೀವೀರಣಮಾಸಾದ್ಯ ಮೃತ್ಯುರಾದಾಯ ಗಚ್ಛತಿ ।೧೫೯.೦೧೦ ನ ಕಾಲಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಃ ಕಶ್ಚಿದ್ದ್ವೇಷ್ಯಶ್ಚಾಸ್ಯ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥೧೫೯.೦೧೦ ಆಯುಷ್ಯೇ ಕರ್ಮಣಿ ಕ್ಷೀಣೇ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಹರಿತೇ ಜನಂ ।೧೫೯.೦೧೧ ನಾಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲೋ ಮ್ರಿಯತೇ ವಿದ್ಧಃ ಶರಶತೈರಪಿ ॥೧೫೯.೦೧೧ ಕುಶಾಗ್ರೇಣಾಪಿ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲೋ ನ ಜೀವತಿ ।೧೫೯.೦೧೨ - - - - - -- - -- - -- - -- - -- -- - -- ೧ ಪನ್ಥಾ ವಿಭಜ್ಯತೇ ಇತಿ ಗ.. ೨ ಧರ್ಮ ಏವೇತಿ ಜ.. - - - -- - - -- - -- - -- - -- - - --- ಔಷಧಾನಿ(೧) ನ ಮನ್ತ್ರಾದ್ಯಾಸ್ತ್ರಾಯನ್ತೇ ಮೃತ್ಯುನಾನ್ವಿತಂ ॥೧೫೯.೦೧೨ ವತ್ಸವತ್ಪ್ರಾಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಕರ್ತಾರಂ ವಿನ್ದತಿ ಧ್ರುವಂ ।೧೫೯.೦೧೩ ಅವ್ಯಕ್ತಾದಿ ವ್ಯಕ್ತಮಧ್ಯಮವ್ಯಕ್ತನಿಧನಂ ಜಗತ್ ॥೧೫೯.೦೧೩ ಕೌಮಾರಾದಿ ಯಥಾ ದೇಹೇ ತಥಾ ದೇಹಾನ್ತರಾಗಮಃ ।೧೫೯.೦೧೪ ನವಮನ್ಯದ್ಯಥಾ ವಸ್ತ್ರಂ ಗೃಹ್ಣಾತ್ಯೇವಂ ಶರೀರಿಕಂ ॥೧೫೯.೦೧೪ ದೇಹೀ ನಿತ್ಯಮವಧ್ಯೋಽಯಂ ಯತಃ ಶೋಕಂ ತತಸ್ತ್ಯಜೇತ್

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದರು: ಸಂಸ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದವನಿಗಾದರೂ, ಇಲ್ಲದವನಿಗಾದರೂ, ಮೃತ್ಯುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಥಿ ಅಥವಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿದರೆ ಪ್ರೇತನು ಉನ್ನತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಗಂಗೆಯ ನೀರಿಗೆ ಅಸ್ಥಿ ಹಾಕಿದವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ, ಪತಿತರಿಗೆ ವಿಧಿ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಗೂ ಗಂಗೆಯ ನೀರಿಗೆ ಅಸ್ಥಿ ಹಾಕುವುದು ಹಿತಕರ. ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ನೀರು, ಅನ್ನವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರೇತ ಮತ್ತು ಪತಿತರಿಗೆ ನಾರಾಯಣ ಬಲಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಅದರಿಂದ ಅನುಗ್ರಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪುಂಡರಿಕಾಕ್ಷನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ನಾಶವಾಗದು. ಪತನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಜನಾರ್ದನನು, ಪತನದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವವನು ಹರಿಯೇ. ಮನುಷ್ಯನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ನೋಡಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೃತ ಬಂಧು ಸಹ ಸತ್ತವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯಮನ ಮಾರ್ಗ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮವೇ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಾಳೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಂದು ಮಾಡಬೇಕು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೃತ್ಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ, ಮಾಡದಿದ್ದರೂ. ಹೊಲ, ಅಂಗಡಿ, ಮನೆ, ಬೇರೆಡೆ ಮನಸ್ಸು ಇದ್ದರೂ, ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತರೂ, ಮೃತ್ಯು ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲನಿಗೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಿಯವಲ್ಲ, ದ್ವೇಷವೂ ಇಲ್ಲ. ಆಯುಷ್ಯ, ಕರ್ಮ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ಬಲವಂತವಾಗಿ ಜೀವಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಮಯ ಬಂದಿಲ್ಲದವನು ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಶದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ, ಸಮಯ ಬಂದವನು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಔಷಧಿ, ಮಂತ್ರ, ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಲ. ಹಸುವಿನ ಹಸುವಿನಂತೆ, ಪ್ರಾಕೃತ ಕರ್ಮ ತನ್ನ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅಪ್ರಕಟದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚವು ಪ್ರಪಂಚದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಮುದುಕತನದವರೆಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವಂತೆ, ಹಳೆಯ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸದು ಧರಿಸುವಂತೆ, ಆತ್ಮನು ದೇಹ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮನು ಶಾಶ್ವತ, ಅವಧಿಯಿಲ್ಲದದು, ಆದ್ದರಿಂದ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.

ಪುಷ್ಕರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಮನು, ವಿಷ್ಣು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ಹಾರೀತ, ಅತ್ರಿ, ಯಮ, ಅಂಗಿರಸ, ವಸಿಷ್ಠ, ದಕ್ಷ, ಸಂವರ್ತ, ಶಾತಾತಪ, ಪರಾಶರ, ಆಪಸ್ತಂಬ, ಉಶನ, ವ್ಯಾಸ, ಕಾತ್ಯಾಯನ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಗೌತಮ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ—ಈ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಧರ್ಮದ ಕುರಿತು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

thumb|ಪಾರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧ ಅಥ ತ್ರಿಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪಕಥನಂ ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ಶೃಣು ।೧೬೩.೦೦೧ ನಿಮನ್ತ್ರ್ಯ ವಿಪ್ರಾನ್ ಪೂರ್ವೇದ್ಯುಃ ಸ್ವಾಗತೇನಾಪರಾಹ್ಣತಃ ॥೧೬೩.೦೦೧ ಪ್ರಾಚ್ಯೋಪವೇಶಯೇತ್ಪೀಠೇ ಯುಗ್ಮಾನ್ದೈವೇಽಥ ಪಿತ್ರಕೇ ।೧೬೩.೦೦೨ ಅಯುಗ್ಮಾನ್ ಪ್ರಾಙ್ಮುಖಾನ್ದೈವೇ ತ್ರೀನ್ ಪೈತ್ರೇ ಚೈಕಮೇವ ವಾ ॥೧೬೩.೦೦೨ ಮಾತಾಮಹಾನಾಮಪ್ಯೇವನ್ತನ್ತ್ರಂ ವಾ ವೈಶ್ಯದೇವಿಕಂ ।೧೬೩.೦೦೩ ಪಾಣಿಪ್ರಕ್ಷಾಲನಂ ದತ್ತ್ವಾ ವಿಷ್ಟರಾರ್ಥಂ ಕುಶಾನಪಿ ॥೧೬೩.೦೦೩ ಆವಾಹಯೇದನುಜ್ಞಾತೋ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಸ ಇತ್ಯೃಚಾ ।೧೬೩.೦೦೪ ಯವೈರನ್ವವಕೀರ್ಯಾಥ(?) ಭಾಜನೇ ಸಪವಿತ್ರಕೇ ॥೧೬೩.೦೦೪ ಶನ್ನೋದೇವ್ಯಾ ಪಯಃ ಕ್ಷಿಪ್ತ್ವಾ ಯವೋಸೀತಿ ಯವಾಂಸ್ತಥಾ ।೧೬೩.೦೦೫ ಯಾದಿವ್ಯಾ ಇತಿಮನ್ತ್ರೇಣ ಹಸ್ತೇ ಹ್ಯರ್ಘಂ ವಿನಿಕ್ಷಿಪೇತ್ ॥೧೬೩.೦೦೫ ದತ್ವೋದಕಂ ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಂ ಧೂಪದಾನಂ ಪ್ರದೀಪಕಂ ।೧೬೩.೦೦೬ ಅಪಸವ್ಯಂ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಪಿತೄಣಾಮಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ॥೧೬೩.೦೦೬ ದ್ವಿಗುಣಾಂಸ್ತು ಕುಶಾನ್ ಕೃತ್ವಾ ಹ್ಯುಶನ್ತಸ್ತ್ವೇತ್ಯೃಚಾ ಪಿತೄನ್ ।೧೬೩.೦೦೭ ಆವಾಹ್ಯ ತದನುಜ್ಞಾತೋ ಜಪೇದಾಯಾನ್ತು ನಃ ತತಃ ॥೧೬೩.೦೦೭ ಯವಾರ್ಥಾಸ್ತು ತಿಲೈಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಕುರ್ಯಾದರ್ಘ್ಯಾದಿ ಪೂರ್ವವತ್ ।೧೬೩.೦೦೮ ದತ್ತ್ವಾರ್ಘ್ಯಂ ಸಂಶ್ರವಾನ್ ಶೇಷಾನ್ ಪಾತ್ರೇ ಕೃತ್ವಾ ವಿಧಾನತಃ ॥೧೬೩.೦೦೮ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸ್ಥಾನಮಸೀತಿ ನ್ಯುಬ್ಜಂ ಪಾತ್ರಂ ಕರೋತ್ಯಧಃ ।೧೬೩.೦೦೯ ಅಗ್ನೌ ಕರಿಷ್ಯ ಆದಾಯ ಪೃಚ್ಛತ್ಯನ್ನಂ ಘೃತಪ್ಲುತಂ ॥೧೬೩.೦೦೯ ಕುರುಷ್ವೇತಿ ಹ್ಯನುಜ್ಞಾತೋ ಹುತ್ವಾಗ್ನೌ ಪಿತೃಯಜ್ಞವತ್ ।೧೬೩.೦೧೦ ಹುತಶೇಷಂ ಪ್ರದದ್ಯಾತ್ತು ಭಾಜನೇಷು ಸಮಾಹಿತಃ ॥೧೬೩.೦೧೦ ಯಥಾಲಾಭೋಪಪನ್ನೇಷು ರೌಪ್ಯೇಷು ತು ವಿಶೇಷತಃ ।೧೬೩.೦೧೧ ದತ್ವಾನ್ನಂ ಪೃಥಿವೀಪಾತ್ರಮಿತಿ ಪಾತ್ರಾಭಿಮನ್ತ್ರಣಂ ॥೧೬೩.೦೧೧ ಕೃತ್ವೇದಂ ವಿಷ್ಣುರಿತ್ಯನ್ನೇ ದ್ವಿಜಾಙ್ಗುಷ್ಠಂ ನಿವೇಶಯೇತ್ ।೧೬೩.೦೧೨ ಸವ್ಯಾಹೃತಿಕಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಮಧುವಾತಾ ಇತಿ ತ್ಯಚಂ ॥೧೬೩.೦೧೨ ಜಪ್ತ್ವಾ ಯಥಾಸುಖಂ ವಾಚ್ಯಂ ಭುಞ್ಜೀರಂಸ್ತೇಽಪಿ ವಾಗ್ಯತಾಃ ।೧೬೩.೦೧೩ ಅನ್ನಮಿಷ್ಟಂ ಹವಿಷ್ಯಞ್ಚ ದದ್ಯಾಜ್ಜಪ್ತ್ವಾ ಪವಿತ್ರಕಂ ॥೧೬೩.೦೧೩ ಅನ್ನಮಾದಾಯ ತೃಪ್ತಾಃ ಸ್ಥ ಶೇಷಂ ಚೈವಾನ್ನಮಸ್ಯ ಚ ।೧೬೩.೦೧೪ ತದನ್ನಂ ವಿಕಿರೇದ್ಭೂಮೌ ದದ್ಯಾಚ್ಚಾಪಃ ಸಕೃತ್ಸಕೃತ್ ॥೧೬೩.೦೧೪ ಸರ್ವಮನ್ನಮುಪಾದಾಯ ಸತಿಲಂ ದಕ್ಷಿಣಾಮುಖಃ ।೧೬೩.೦೧೫ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟಸನ್ನಿಧೌ ಪಿಣ್ಡಾನ್ ಪ್ರದದ್ಯಾತ್ಪಿತೃಯಜ್ಞವತ್ ॥೧೬೩.೦೧೫ ಮಾತಾಮಹಾನಾಮಪ್ಯೇವಂ ದದ್ಯಾದಾಚಮನಂ ತತಃ ।೧೬೩.೦೧೬ ಸ್ವಸ್ತಿ ವಾಚ್ಯಂ ತತಃ ಕುರ್ಯಾದಕ್ಷಯ್ಯೋದಕಮೇವ ಚ ॥೧೬೩.೦೧೬ ದತ್ವಾ ತು ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಸ್ವಧಾಕಾರಮುದಾಹರೇತ್ ।೧೬೩.೦೧೭ ವಾಚ್ಯತಾಮಿತ್ಯನುಜ್ಞಾತಃ ಸ್ವಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸ್ವಧೋಚ್ಯತಾಂ(೧) ॥೧೬೩.೦೧೭ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಮಾತಾಮಹಾನಾಮಿತ್ಯಾದಿಃ, ಸ್ವಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸ್ವಧೋಚ್ಯತಾಮಿತ್ಯನ್ತಃ ಪಾಠಃ ಝ.. ಪುಸ್ತಕೇ ನಾಸ್ತಿ ಕುರ್ಯುರಸ್ತು ಸ್ವಧೇತ್ಯುಕ್ತೇ ಭೂಮೌ ಸಿಞ್ಚೇತ್ತತೋ ಜಲಂ ।೧೬೩.೦೧೮ ಪ್ರೀಯನ್ತಾಮಿತಿ ವಾ ದೈವಂ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಜಲಂ ದದೇತ್ ॥೧೬೩.೦೧೮ ದಾತಾರೋ ನೋಽಭಿವರ್ಧನ್ತಾಂ ವೇದಾಃ ಸನ್ತತಿರೇವ ಚ ।೧೬೩.೦೧೯ ಶ್ರದ್ಧಾ ಚ ನೋ ಮಾವ್ಯಗಮದ್ಬಹುದೇಯಂ ಚ ನೋ .ಸ್ತ್ವಿತಿ ॥೧೬೩.೦೧೯ ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತು ಪ್ರಿಯಾ ವಾಚಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ।೧೬೩.೦೨೦ ವಾಜೇ ವಾಜ ಇತಿ ಪ್ರೀತಪಿತೃಪೂರ್ವಂ ವಿಸರ್ಜನಂ(೧) ॥೧೬೩.೦೨೦ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಸಂಶ್ರವಾಃ ಪೂರ್ವಮರ್ಘಪಾತ್ರೇ ನಿಪಾತಿತಾಃ ।೧೬೩.೦೨೧ ಪಿತೃಪಾತ್ರಂ ತದುತ್ತಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿಪ್ರಾನ್ ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ॥೧೬೩.೦೨೧ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮನುವ್ರಜ್ಯ ಭಕ್ತ್ವಾ ತು ಪಿತೃಸೇವಿತಂ ।೧೬೩.೦೨೨ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಭವೇತ್ತಾನ್ತು ರಜನೀಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಸಹ ॥೧೬೩.೦೨೨ ಏವಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ವೃದ್ಧೌ ನಾನ್ದೀಮುಖಾನ್ ಪಿತೄನ್ ।೧೬೩.೦೨೩ ಯಜೇತ ದಧಿಕರ್ಕನ್ಧುಮಿಶ್ರಾನ್ ಪಿಣ್ಡಾನ್ ಯವೈಃ ಕ್ರಿಯಾ ॥೧೬೩.೦೨೩ ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ದೈವಹೀನಮೇಕಾರ್ಘೈಕಪವಿತ್ರಕಂ ।೧೬೩.೦೨೪ ಆವಾಹನಾಗ್ನೌಕರಣರಹಿತಂ ಹ್ಯಪಸವ್ಯವತ್ ॥೧೬೩.೦೨೪ ಉಪತಿಷ್ಠತಾಮಿತ್ಯಕ್ಷಯ್ಯಸ್ಥಾನೇ ಪಿತೃವಿಸರ್ಜನೇ ।೧೬೩.೦೨೫ ಅಭಿರಮ್ಯತಾಮಿತಿ ವದೇದ್ಬ್ರೂಯುಸ್ತೇಽಭಿರತಾಃ ಸ್ಮ ಹ ॥೧೬೩.೦೨೫ ಗನ್ಧೋದಕತಿಲೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಾತ್ರಚತುಷ್ಟಯಂ ।೧೬೩.೦೨೬ ಅರ್ಘಾರ್ಥಪಿತೃಪಾತ್ರೇಷು ಪ್ರೇತಪಾತ್ರಂ ಪ್ರಸೇಚಯೇತ್ ॥೧೬೩.೦೨೬ ಯೇ ಸಮಾನಾ ಇತಿ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಶೇಷಂ ಪೂರ್ವವದಾಚರೇತ್ ।೧೬೩.೦೨೭ ಏತತ್ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಮೇಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಸ್ತಿಯಾ ಸಹ(೨) ॥೧೬೩.೦೨೭ ಅರ್ವಾಕ್ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಯಸ್ಯ ಸಂವತ್ಸರಾದ್ಭವೇತ್ ।೧೬೩.೦೨೮ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಪಿತೃಪೂರ್ವಂ ವಿಸರ್ಜಯೇದಿತಿ ಖ.. , ಛ.. , ಝ.. ಚ ೨ ಸ್ತ್ರ್ಯಾ ಅಪೀತಿ ಖ.. , ಛ.. ಚ ತಸ್ಯಾಪ್ಯನ್ನಂ ಸೋದಕುಮ್ಭಂ ದದ್ಯಾತ್ಸಂವತ್ಸರಂ ದ್ವಿಜೇ ॥೧೬೩.೦೨೮ ಮೃತಾಹನಿ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಪ್ರತಿಮಾಸನ್ತು ವತ್ಸರಂ ।೧೬೩.೦೨೯ ಪ್ರತಿಸಂವತ್ಸರಂ ಕಾರ್ಯಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ವೈ ಮಾಸಿಕಾನ್ನವತ್ ॥೧೬೩.೦೨೯ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನೇನ ವೈ ಮಾಸಂ ಪಾಯಸೇನ ತು ವತ್ಸರಂ ।೧೬೩.೦೩೦ ಮಾತ್ಸ್ಯಹಾರಿಣಕೌರಭ್ರಶಾಕುನಚ್ಛಾಗಪಾರ್ಷತೈಃ(೧) ॥೧೬೩.೦೩೦ ಐಣರೌರವವಾರಾಹಶಾಶೈರ್ಮಾಂಸೈರ್ಯಥಾಕ್ರಮಂ ।೧೬೩.೦೩೧ ಮಾಸವೃದ್ಧ್ಯಾಭಿತೃಪ್ಯನ್ತಿ ದತ್ತೈರೇವ(೨) ಪಿತಾಮಹಾಃ ॥೧೬೩.೦೩೧ ಖಡ್ಗಾಮಿಷಂ ಮಹಾಶಲ್ಕಂ ಮಧುಯುಕ್ತಾನ್ನಮೇವ ಚ(೩) ।೧೬೩.೦೩೨ ಲೋಹಾಮಿಷಂ ಕಾಲಶಾಕಂ ಮಾಂಸಂ ವಾರ್ಧೀನಸಸ್ಯ ಚ ॥೧೬೩.೦೩೨ ಯದ್ದದಾತಿ ಗಯಾಸ್ಥಞ್ಚ ಸರ್ವಮಾನನ್ತ್ಯಮುಚ್ಯತೇ(೪) ।೧೬೩.೦೩೩ ತಥಾ ವರ್ಷಾತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಮಘಾಸು ಚ ನ ಸಂಶಯಃ ॥೧೬೩.೦೩೩ ಕನ್ಯಾಂ ಪ್ರಜಾಂ ವನ್ದಿನಶ್ಚ ಪಶೂನ್ಮುಖ್ಯಾನ್ ಸುತಾನಪಿ ।೧೬೩.೦೩೪ ಘೃತಂ ಕೃಷಿಂ ಚ ವಾಣಿಜ್ಯಂ ದ್ವಿಶಫೈಕಶಫಂ ತಥಾ ॥೧೬೩.೦೩೪ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ವಿನಃ ಪುತ್ರಾನ್ ಸ್ವರ್ಣರೂಪ್ಯೇ ಸಕುಪ್ಯಕೇ ।೧೬೩.೦೩೫ ಜ್ಞಾತಿಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಂ ಸರ್ವಕಾಮಾನಾಪ್ನೋತಿ ಶ್ರಾದ್ಧದಃ ಸದಾ ॥೧೬೩.೦೩೫ ಪ್ರತಿಪತ್ಪ್ರಭೃತಿಷ್ವೇತಾನ್ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಚತುರ್ದಶೀಂ ।೧೬೩.೦೩೬ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ತು ಹತಾ ಯೇ ವೈ ತೇಷಾಂ ತತ್ರ ಪ್ರದೀಯತೇ ॥೧೬೩.೦೩೬ ಸ್ವರ್ಗಂ(೫) ಹ್ಯಪತ್ಯಮೋಜಶ್ಚ ಶೌರ್ಯಂ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಬಲಂ ತಥಾ ।೧೬೩.೦೩೭ ಪುತ್ರಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಂ ಸಸೌಭಾಗ್ಯಮಪತ್ಯಂ ಮುಖ್ಯತಾಂ ಸುತಾನ್ ॥೧೬೩.೦೩೭ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಮಾತ್ಸ್ಯಾವಿಹಾರಿಣೌರಭ್ರಶಾಕುನಚ್ಛಾಗಪಾರ್ಷತೈರಿತಿ ಛ.. ೨ ದತ್ತೈರಿಹೇತಿ ಘ.. , ಙ.. , ಞ.. ಚ ೩ ಮಧುಮುದ್ಗಾನ್ನಮೇವ ವೇತಿ ಙ.. ೪ ಸರ್ವಮಾನನ್ತ್ಯಮಶ್ನುತೇ ಇತಿ ಘ.. , ಙ.. ಚ ೫ ಸ್ವರ್ಣಮಿತಿ ಖ.. , ಛ.. ಚ ಪ್ರವೃತ್ತಚಕ್ರತಾಂ ಪುತ್ರಾನ್ ವಾಣಿಜ್ಯಂ ಪ್ರಸುತಾಂ ತಥಾ ।೧೬೩.೦೩೮ ಅರೋಗಿತ್ವಂ ಯಶೋ ವೀತಶೋಕತಾಂ ಪರಮಾಙ್ಗತಿಂ ॥೧೬೩.೦೩೮ ಧನಂ ವಿದ್ಯಾಂ ಭಿಷಕಸಿದ್ಧಿಂ ರೂಪ್ಯಂ ಗಾಶ್ಚಾಪ್ಯಜಾವಿಕಂ ।೧೬೩.೦೩೯ ಅಶ್ವಾನಾಯುಶ್ಚ ವಿಧಿವತ್ಯಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಮ್ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ॥೧೬೩.೦೩೯ ಕೃತ್ತಿಕಾದಿಭರಣ್ಯನ್ತೇ ಸ ಕಾಮಾನಾಪ್ನುಯಾದಿಮಾನ್ ।೧೬೩.೦೪೦ ವಸುರುದ್ರಾದಿತಿಸುತಾಃ ಪಿತರಃ ಶ್ರಾದ್ಧದೇವತಾಃ ॥೧೬೩.೦೪೦ ಪ್ರೀಣಯನ್ತಿ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ(೧) ಪಿತೄನ್ ಶ್ರಾದ್ಧೇನ ತರ್ಪಿತಾಃ ।೧೬೩.೦೪೧ ಆಯುಃ ಪ್ರಜಾಂ ಧನಂ(೨) ವಿದ್ಯಾಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಮೋಕ್ಷಂ ಸುಖಾನಿ ಚ ॥೧೬೩.೦೪೧ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತಿ ತಥಾ ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರೀತಾ ನೄಣಾಂ ಪಿತಾಮಹಾಃ(೩)

ಪುಷ್ಕರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಾನವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ, ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದೇವಪೀಠದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಪೀಠದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಆಸನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ದೇವಪೀಠದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಗಳಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ, ಪಿತೃಪೀಠದಲ್ಲಿ ಮೂವರನ್ನು ಅಥವಾ ಒಬ್ಬನನ್ನಾದರೂ ಆಸನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮಾತಾಮಹರ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೂ ಇದೇ ಕ್ರಮ; ವೈಶ್ಯ ದೇವಿಕಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕೈ ತೊಳೆದು, ಕುಶವನ್ನು ಹಂಚಿ, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು 'ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. ಯವವನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, 'ಶನ್ನೋ ದೇವ್ಯಾ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹಾಲು ಸೇರಿಸಿ, ಯವವನ್ನು ಅರ್ಘ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಅರ್ಘ್ಯ, ಗಂಧ, ಹೂವು, ಧೂಪ, ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅಪಸವ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಿಲ್ಲದೆ ಕುಶವನ್ನು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಮಾಡಿ, 'ಉಶಂತಸ್ತ್ವ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ 'ಆಯಾಂತು ನಃ' ಎಂಬ ಜಪ ಮಾಡಿ, ಅರ್ಘ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತಿಲಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಅರ್ಘ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಉಳಿದವನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಆಸನ ನೀಡುವಾಗ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿಡಬೇಕು. ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಘೃತದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, 'ಕುರುಷ್ವ' ಎಂಬ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಿತೃಯಜ್ಞದಂತೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು. 'ಪೃಥಿವೀಪಾತ್ರಂ' ಎಂದು ಪಾತ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, 'ಇದಂ ವಿಷ್ಣವೇ' ಎಂದು ಅನ್ನವನ್ನು ದ್ವಿಜರ ಅಂಗುಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಗಾಯತ್ರಿ ಜಪಿಸಿ, 'ಮಧುವಾತಾ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು. ಅನ್ನವನ್ನು pavitram ಎಂದು ಜಪಿಸಿ, ಅರ್ಪಿಸಿ, 'ತೃಪ್ತಾಃ ಸ್ಥ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ, ನೀರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಲಗಳೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ತೆಗೆದು, ಉಚ್ಚಿಷ್ಟದ ಬಳಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಪಿತೃಯಜ್ಞದಂತೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮಾತಾಮಹರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾಡಿ, ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, 'ಸ್ವಸ್ತಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಕ್ಷಯಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, 'ಸ್ವಧಾ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ 'ಸ್ವಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸ್ವಧೋಚ್ಯತಾಂ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಅಸ್ತು ಸ್ವಧಾ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ ನಂತರ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನೀರು ಸುರಿಯಬೇಕು. 'ಪ್ರೀಯಂತಾಂ' ಎಂದು ದೇವತರಿಗೆ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. 'ದಾತಾರೋ ನಮಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ, ವೇದಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿ' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. 'ಶ್ರದ್ಧೆ ನಮಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿರಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾನವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿದಾಯಿಸಬೇಕು. 'ವಾಜೆ ವಾಜ' ಎಂದು ಪಿತೃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿದಾಯಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅರ್ಘ್ಯ ಹಾಕಿದ್ದರೆ, ಪಿತೃಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿಟ್ಟು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿದಾಯಿಸಬೇಕು. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಸೇವಿತ ಅನ್ನವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ವೃದ್ಧ ನಾಂದಿಮುಖ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ದಧಿಕರ್ಕಂಧುಮಿಶ್ರ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಯವಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವಪೂಜೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಒಂದೇ ಅರ್ಘ್ಯ, ಒಂದೇ ಪವಿತ್ರ, ಆಹ್ವಾನ, ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಪಸವ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. 'ಉಪತಿಷ್ಠತಾಂ' ಎಂದು ಅಕ್ಷಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪಿತೃವಿದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು. 'ಅಭಿರಮ್ಯತಾಂ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು; ಅವರು 'ಅಭಿರತಾ ಸ್ಮಹ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಗಂಧ, ನೀರು, ತಿಲಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಪಿತೃಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡಬೇಕು; ಪ್ರೇತಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಾಕಬೇಕು. 'ಯೇ ಸಮಾನಾಃ' ಎಂಬ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಉಳಿದವನ್ನೂ ಪೂರ್ವದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸಪಿಂಡೀಕರಣ, ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ಎಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಒಂದು ವರ್ಷವಾದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನಿಗೂ ಅನ್ನ, ಜಲಕುಂಭವನ್ನು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಮೃತ ದಿನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು; ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಮಾಸಿಕ ಅನ್ನದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನ, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಪಾಯಸದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೀನು, ಹಾರಿಣ, ಕುರಿ, ಕೋಳಿ, ಆಡು, ಪಾರ್ಷತ, ಎಣ, ರೌರವ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಮೊಲ ಮಾಂಸದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಾಸಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ಪಿತಾಮಹರು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಖಡ್ಗ ಮಾಂಸ, ದೊಡ್ಡ ಮೀನು, ತುಪ್ಪಹಾಕಿದ ಅನ್ನ, ಲೋಹ ಮಾಂಸ, ಕಾಲಶಾಕ, ವಾರ್ಧೀನ ಮಾಂಸ ನೀಡಿದರೆ ಅನಂತ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನವೂ ಅನಂತ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ Trayodashi, Magha ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ವಂದಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ, ಮುಖ್ಯ ಪುತ್ರರು, ತುಪ್ಪ, ಕೃಷಿ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಎರಡು ಮತ್ತು ಒಂದು ನಖದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸ್ವಿ ಪುತ್ರರು, ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರು ಜಾತಿಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಪತಿನಿಂದ ಚತುರ್ಧಶಿಯವರೆಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು; ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹತರಾದವರಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗ, ಪುತ್ರಶಕ್ತಿ, ಶೌರ್ಯ, ಕ್ಷೇತ್ರ, ಬಲ, ಪುತ್ರಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಮುಖ್ಯ ಪುತ್ರತ್ವ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂತಾನ, ಆರೋಗ್ಯ, ಯಶಸ್ಸು, ದುಃಖರಹಿತತೆ, ಪರಮಗತಿ, ಧನ, ವಿದ್ಯೆ, ವೈದ್ಯಸಿದ್ಧಿ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಹಸು, ಆಡು, ಕುದುರೆ, ಆಯುಷ್ಯ—all ಈ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ಭರಣಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಸು, ರುದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಪಿತೃಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧದೇವತೆಗಳು; ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಪಿತೃಗಳು ಮಾನವರ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆಯುಷ್ಯ, ಸಂತಾನ, ಧನ, ವಿದ್ಯೆ, ಸ್ವರ್ಗ, ಮೋಕ್ಷ, ಸುಖ, ರಾಜ್ಯ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪಿತಾಮಹರು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಾಗ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಅಥ ಪಞ್ಚಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ನಾನಾಧರ್ಮಾಃ ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಧ್ಯೇಯ ಆತ್ಮಾ ಸ್ಥಿತೋ ಯೋಽಸೌ ಹೃದಯೇ ದೀಪವತ್ಪ್ರಭುಃ ।೧೬೫.೦೦೧ ಅನನ್ಯವಿಷಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಮನೋ ಬುದ್ಧಿಸ್ಮೃತೀನ್ದ್ರಿಯಂ ॥೧೬೫.೦೦೧ ಶ್ರಾದ್ಧನ್ತು ಧ್ಯಾಯಿನೇ ದೇಯಂ(೩) ಗವ್ಯಂ ದಧಿ ಘೃತಂ ಪಯಃ ।೧೬೫.೦೦೨ ಪ್ರಿಯಙ್ಗವೋ ಮಸೂರಾಶ್ಚ ವಾರ್ತಾಕುಃ ಕೋದ್ರವೋ ನ ಹಿ ॥೧೬೫.೦೦೨ ಸೈಂಹಿಕಯೋ ಯದಾ ಸೂರ್ಯಂ ಗ್ರಸತೇ ಪರ್ವಸನ್ಧಿಷು ।೧೬೫.೦೦೩ ಹಸ್ತಿಚ್ಛಾಯಾ ತು ಸಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಶ್ರಾದ್ಧದಾನಾದಿಕೇಽಕ್ಷ್ಯಾ ॥೧೬೫.೦೦೩ ಪಿತ್ರೇ ಚೈವ ಯದಾ ಸೋಮೋ ಹಂಸೇ ಚೈವ ಕರೇ ಸ್ಥಿತೇ ।೧೬೫.೦೦೪ ತಿಥಿರ್ವೈವಸ್ವತೋ ನಾಮ ಸಾ ಛಾಯಾ ಕುಞ್ಜರಸ್ಯ ತು ॥೧೬೫.೦೦೪ ಅಗ್ನೌಕರಣಶೇಷನ್ತು ನ ದದ್ಯಾದ್ವೈಶ್ವದೇವಿಕೇ ।೧೬೫.೦೦೫ ಅಗ್ನ್ಯಭಾವೇ ತು ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಹಸ್ತೇ ದದ್ಯಾತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೇ ॥೧೬೫.೦೦೫ ನ ಸ್ತ್ರೀ ದುಷ್ಯತಿ ಜಾರೇಣ ನ ವಿಪ್ರೋ ವೇದಕರ್ಮಣಾ ।೧೬೫.೦೦೬ ಬಲಾತ್ಕಾರೋಪಭುಕ್ತಾ ಚೇದ್ವೈರಿಹಸ್ತಗತಾಪಿ ವಾ(೧) ॥೧೬೫.೦೦೬ ಸನ್ತ್ಯಜೇದ್ದೂಷಿತಾನ್ನಾರೀಮೃತುಕಾಲೇ ನ ಶುದ್ಧ್ಯತಿ ।೧೬೫.೦೦೭ ಯ ಆತ್ಮವ್ಯತಿರೇಕೇಣ ದ್ವಿತೀಯಂ ನಾತ್ರ ಪಶ್ಯತಿ(೨) ॥೧೬೫.೦೦೭ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತಃ ಸ ಏವೇಹ ಯೋಗೀ ಚಾತ್ಮರತೋಽಮಲಃ ।೧೬೫.೦೦೮ ವಿಷಯೇನ್ದ್ರಿಯಸಂಯೋಗಾತ್ಕೇಚಿದ್ಯೋಗಂ ವದನ್ತಿ ವೈ ॥೧೬೫.೦೦೮ ಅಧರ್ಮೋ ಧರ್ಮಬುದ್ಧ್ಯಾ ತು ಗೃಹೀತಸ್ತೈರಪಣ್ಡಿತೈಃ ।೧೬೫.೦೦೯ ಆತ್ಮನೋ ಮನಸಶ್ಚೈವ ಸಂಯೋಗಞ್ಚ ತಥಾ ಪರೇ ॥೧೬೫.೦೦೯ ವೃತ್ತಿಹೀನಂ ಮನಃ ಕೃತ್ವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಂ ಪರಮಾತ್ಮನಿ ।೧೬೫.೦೧೦ ಏಕೀಕೃತ್ಯ ವಿಮುಚ್ಯೇತ ಬನ್ಧಾದ್ಯೋಗೋಽಯಮುತ್ತಮಃ ॥೧೬೫.೦೧೦ ಕುಟುಮ್ಬೈಃ ಪಞ್ಚಭಿರ್ಯಾಮಃ ಷಷ್ಠಸ್ತತ್ರ ಮಹತ್ತರಃ ।೧೬೫.೦೧೧ ದೇವಾಸುರಮನುಷ್ಯೈರ್ವಾ ಸ ಜೇತುಂ ನೈವ ಶಕ್ಯತೇ(೩) ॥೧೬೫.೦೧೧ ಬಹಿರ್ಮುಖಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಕೃತ್ವಾ ಚಾಭಿಮುಖಾನಿ ವೈ ।೧೬೫.೦೧೨ ಮನಸ್ಯೇವೇನ್ದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಂ ಮನಶ್ಚಾತ್ಮನಿ ಯೋಜಯೇತ್ ॥೧೬೫.೦೧೨ ಸರ್ವಭಾವವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಂ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ನ್ಯಸೇತ್ ।೧೬೫.೦೧೩ ಏತಜ್ಜ್ಞಾನಞ್ಚ ಧ್ಯಾನಞ್ಚ ಶೇಷೋಽನ್ಯೋ ಗ್ರನ್ಥವಿಸ್ತರಃ(೪) ॥೧೬೫.೦೧೩ ಯನ್ನಾಸ್ತಿ ಸರ್ವಲೋಕಸ್ಯ ತದಸ್ತೀತಿ ವಿರುಧ್ಯತೇ ।೧೬೫.೦೧೪ ಕಥ್ಯಮಾನಂ ತಥಾನ್ಯಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ನಾವತಿಷ್ಠತೇ ॥೧೬೫.೦೧೪ ಅಸಂವೇದ್ಯಂ ಹಿ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮ(೧) ಕುಮಾರೀ ಸ್ತ್ರೀಮುಖಂ ಯಥಾ ।೧೬೫.೦೧೫ ಅಯೋಗೀ ನೈವ ಜಾನಾತಿ ಜಾತ್ಯನ್ಧೋ ಹಿ ಘಟಂ ಯಥಾ ॥೧೬೫.೦೧೫ ಸನ್ನ್ಯಸನ್ತಂ ದ್ವಿಜಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ಥಾನಾಚ್ಚಲತಿ ಭಾಸ್ಕರಃ ।೧೬೫.೦೧೬ ಏಷ ಮೇ ಮಣ್ಡಲಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥೧೬೫.೦೧೬ ಉಪವಾಸವ್ರತಞ್ಚೈವ ಸ್ನಾನನ್ತೀರ್ಥಂ ಫಲನ್ತಪಃ ।೧೬೫.೦೧೭ ದ್ವಿಜಸಮ್ಪಾದನಞ್ಚೈವ ಸಮ್ಪನ್ನನ್ತಸ್ಯ ತತ್ಫಲಂ ॥೧೬೫.೦೧೭ ಏಕಾಕ್ಷರಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಃ ಪರನ್ತಪಃ ।೧೬೫.೦೧೮ ಸಾವಿತ್ರ್ಯಾಸ್ತು ಪರಂ ನಾಸ್ತಿ ಪಾವನಂ ಪರಮಂ ಸ್ಮೃತಃ ॥೧೬೫.೦೧೮ ಪೂರ್ವಂ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸುರೈರ್ಭುಕ್ತಾಃ ಸೋಮಗನ್ಧರ್ವವಹ್ನಿಭಿಃ ।೧೬೫.೦೧೯ ಭುಞ್ಜತೇ ಮಾನುಷಾಃ ಪಶ್ಚಾನ್ನೈತಾ ದುಷ್ಯನ್ತಿ ಕೇನಚಿತ್ ॥೧೬೫.೦೧೯ ಅಸವರ್ಣೇನ ಯೋ ಗರ್ಭಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಯೋನೌ ನಿಷಿಚ್ಯತೇ ।೧೬೫.೦೨೦ ಅಶುದ್ಧಾ ತು ಭವೇನ್ನಾರೀ ಯಾವತ್ಛಲ್ಯಂ ನ ಮುಞ್ಚತಿ ॥೧೬೫.೦೨೦ ನಿಃಸೃತೇ ತು ತತಃ ಶಲ್ಯೇ ರಜಸಾ ಶುದ್ಧ್ಯತೇ ತತಃ ।೧೬೫.೦೨೧ ಧ್ಯಾನೇನ ಸದೃಶನ್ನಾಸ್ತಿ ಶೋಧನಂ ಪಾಪಕರ್ಮಣಾಂ ॥೧೬೫.೦೨೧ ಶ್ವಪಾಕೇಷ್ವಪಿ ಭುಞ್ಜಾನೋ ಧ್ಯಾನೇನ ಹಿ ವಿಶುದ್ಧ್ಯತಿ ।೧೬೫.೦೨೨ ಆತ್ಮಾ ಧ್ಯಾತಾ ಮನೋ ಧ್ಯಾನಂ ಧ್ಯೇಯೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಫಲಂ ಹರಿಃ ॥೧೬೫.೦೨೨ ಅಕ್ಷಯಾಯ ಯತಿಃ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಪಙ್ಕ್ತಿಪಾವನಪಾವನಃ ।೧೬೫.೦೨೩ ಆರೂಢೋ ನೈಷ್ಠಿಕನ್ಧರ್ಮಂ ಯಸ್ತು ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ದ್ವಿಜಃ ॥೧೬೫.೦೨೩ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಯೇನ ಶುದ್ಧ್ಯೇತ್ಸ ಆತ್ಮಹಾ ।೧೬೫.೦೨೪ ಯೇ ಚ ಪ್ರವ್ರಜಿತಾಃ ಪತ್ನ್ಯಾಂ ಯಾ ಚೈಷಾಂ ವೀಜಸನ್ತತಿಃ ॥೧೬೫.೦೨೪ ವಿದುರಾ ನಾಮ ಚಣ್ಡಾಲಾ ಜಾಯನ್ತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।೧೬೫.೦೨೫ ಶತಿಕೋ ಮ್ರಿಯತೇ ಗೃಧ್ರಃ ಶ್ವಾಸೌ ದ್ವಾದಶಿಕಸ್ತಥಾ ॥೧೬೫.೦೨೫ ಭಾಸೋ ವಿಂಶತಿವರ್ಷಾಣಿ ಸೂಕರೋ ದಶಭಿಸ್ತಥಾ ।೧೬೫.೦೨೬ ಅಪುಷ್ಪೋ ವಿಫಲೋ ವೃಕ್ಷೋ ಜಾಯತೇ ಕಣ್ಟಕಾವೃತಃ ॥೧೬೫.೦೨೬ ತತೋ ದಾವಾಗ್ನಿದಗ್ಧಸ್ತು ಸ್ಥಾಣುರ್ಭವತಿ ಸಾನುಗಃ ।೧೬೫.೦೨೭ ತತೋ ವರ್ಷಶತಾನ್ಯಷ್ಟೌ ದ್ವೇ ತಿಷ್ಠತ್ಯಚೇತನಃ ॥೧೬೫.೦೨೭ ಪೂರ್ಣೇ ವರ್ಷಸಹಸ್ರೇ ತು ಜಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಃ ।೧೬೫.೦೨೮ ಪ್ಲವೇನ ಲಭತೇ ಮೋಕ್ಷಂ ಕುಲಸ್ಯೋತ್ಸಾದನೇನ ವಾ ॥೧೬೫.೦೨೮ ಯೋಗಮೇವ ನಿಷೇವೇತೇತ ನಾನ್ಯಂ ಮನ್ತ್ರಮಘಾಪಹಮ್

ಅಗ್ನಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೀಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ತೊಡಗಿಸದೆ, ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಪಾಲು ನೀಡಬೇಕು. ಪ್ರಿಯಂಗು, ಮಸೂರ, ವಾತಾಕು, ಕೋದ್ರವ ಇವು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು. ಸೂರ್ಯನು ಗ್ರಹಣವಾದಾಗ, ಹಸ್ತಿಯ ನೆರಳು ಬಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ, ದಾನ ಮಾಡಬಾರದು. ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಚಂದ್ರನು ಹಂಸದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಆ ತಿಥಿಯೂ ಹಸ್ತಿಯ ನೆರಳಿನಂತೆ ಅಶುಭವಾಗಿದೆ. ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ವೈಶ್ವದೇವದಲ್ಲಿ ನೀಡಬಾರದು; ಅಗ್ನಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಹೆಣ್ಣು ಜಾರನಿಂದ ದೋಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವೇದಕರ್ಮದಿಂದ ಪಾಪಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರಿಂದ ಸ್ತ್ರೀ ದೋಷಿತಳಾದರೂ, ಆಕೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಆಕೆ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮವ್ಯತಿರೇಕದಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕಾಣದವನು ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಯೋಗಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಯೋಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುವ ಧರ್ಮವಲ್ಲ. ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಗವನ್ನು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಏಕೀಕರಿಸಿ, ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಬೇಕು—ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗ. ಮನೆಯವರು ಐದು ಯಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ಆರನೆಯದು ದೊಡ್ಡದು, ಅದನ್ನು ದೇವತೆ, ಅಸುರ, ಮಾನವರು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹೊರಮುಖದಿಂದ ಒಳಮುಖವಾಗಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಉಳಿದದು ಗ್ರಂಥವಿಸ್ತಾರ ಮಾತ್ರ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ವಿರೋಧವಾಗಿದೆ; ಹೇಳಿದರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸದೆ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅದು ಯುವತಿಯ ಮುಖದಂತೆ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯೋಗಿಯಲ್ಲದವನು ತಿಳಿಯಲಾರನು, ಜನ್ಮದಿಂದ ಕುರುಡನಂತೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದು. ಸಂನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ತನ್ನ ವಲಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಉಪವಾಸ, ವ್ರತ, ಸ್ನಾನ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ದ್ವಿಜರ ಸೇವೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಅಕ್ಷರವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ಸಾವಿತ್ರಿ—ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾವನವೇ ಇಲ್ಲ. ಮೊದಲಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು; ನಂತರ ಮಾನವರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಪಾಪಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಸವರ್ಣದಿಂದ ಗರ್ಭವಿದ್ದರೆ, ಆಕೆ ಶುದ್ಧಳಲ್ಲ; ಶಲ್ಯ ಹೊರಬರುವವರೆಗೆ ಶುದ್ಧಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಧ್ಯಾನಕ್ಕಿಂತ ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗೆ ಸಮಾನವಾದುದು ಇಲ್ಲ; ಶ್ವಪಾಕನ ಮನೆತನದಲ್ಲೂ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಬಹುದು. ಆತ್ಮನು ಧ್ಯೇಯ, ಮನಸ್ಸು ಧ್ಯಾನ, ಧ್ಯೇಯನು ವಿಷ್ಣು, ಫಲವು ಹರಿಯೇ. ಯತಿ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರೆ ಪವಿತ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ನೈಷ್ಠಿಕ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತಪ್ಪಿದರೆ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲ; ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಶುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲ. ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾದವರು, ಅವರ ಸಂತಾನವು ಚಂಡಾಲರಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಬದುಕುವ ಗಿಡ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಗೃಹಧ್ರ, ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ ಭಾಸ, ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಹಂದಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಫಲವಿಲ್ಲದ ಮರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ನಂತರ ದಾವಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು, ಎಂಟು ನೂರು ವರ್ಷ ನಿರ್ಜೀವನಾಗಿ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಪ್ಲವದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಕುಲವಿನಾಶದಿಂದ. ಯೋಗವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು, ಬೇರೆ ಮಂತ್ರ ಪಾಪಹರಕವಲ್ಲ.

ಅಥ ಷಟ್ಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ವರ್ಣಧರ್ಮಾದಿಕಥನಂ ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ವೇದಸ್ಮಾರ್ತಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಧರ್ಮಂ ವೈ ಪಞ್ಚಧಾ ಸ್ಮೃತಂ(೧) ।೧೬೬.೦೦೧ ವರ್ಣತ್ವಮೇಕಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಯೋಽಧಿಕಾರಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ॥೧೬೬.೦೦೧ ವರ್ಣಧರ್ಮಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಯಥೋಪನಯನನ್ತ್ರಿಷು ।೧೬೬.೦೦೨ ಯಸ್ತ್ವಾಶ್ರಮಂ ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಪದಾರ್ಥಃ ಸಂವಿಧೀಯತೇ ॥೧೬೬.೦೦೨ ಉಕ್ತ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಸ್ತು ಭಿನ್ನಪಿಣ್ಡಾದಿಕೋ ಯಥಾ ।೧೬೬.೦೦೩ ಉಭಯೇನ ನಿಮಿತ್ತೇನ ಯೋ ವಿಧಿಃ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ ॥೧೬೬.೦೦೩ ನೈಮಿತ್ತಿಕಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಧಿರ್ಯಥಾ ।೧೬೬.೦೦೪ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಗೃಹೀ ಚಾಪಿ ವಾನಪ್ರಸ್ಥೋ ಯತಿರ್ನೃಪ ॥೧೬೬.೦೦೪ ಉಕ್ತ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಸ್ತು ಧರ್ಮಃ ಸ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಧಾ ಪರಃ(೧) ।೧೬೬.೦೦೫ ಷಾಡ್ಗುಣ್ಯಸ್ಯಾಭಿಧಾನೇ ಯೋ ದೃಷ್ಟಾರ್ಥಃ ಸ ಉದಾಹೃತಃ ॥೧೬೬.೦೦೫ ಸ ತ್ರೇಧಾ ಮನ್ತ್ರಯಾಗಾದ್ಯದೃಷ್ಟಾರ್ಥ ಇತಿ ಮಾನವಾಃ ।೧೬೬.೦೦೬ ಉಭಯಾರ್ಥೋ ವ್ಯವಹಾರಸ್ತು ದಣ್ಡಧಾರಣಮೇವ ಚ ॥೧೬೬.೦೦೬ ತುಲ್ಯಾರ್ಥಾನಾಂ ವಿಕಲ್ಪಃ ಸ್ಯಾದ್ಯಾಗಮೂಲಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ।೧೬೬.೦೦೭ ವೇದೇ ತು ವಿಹಿತೋ ಧರ್ಮಃ ಸ್ಮೃತೌ ತಾದೃಶ ಏವ ಚ ॥೧೬೬.೦೦೭ ಅನುವಾದಂ ಸ್ಮೃತಿಃ ಸೂತೇ(೨) ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಮಿತಿ ಮಾನವಾಃ ।೧೬೬.೦೦೮ ಗುಣಾರ್ಥಃ ಪರಿಸಙ್ಖ್ಯಾರ್ಥೋ ವಾನುವಾದೋ ವಿಶೇಷತಃ(೩) ॥೧೬೬.೦೦೮ ವಿಶೇಷದೃಷ್ಟ ಏವಾಸೌ ಫಲಾರ್ಥ ಇತಿ ಮಾನವಾಃ ।೧೬೬.೦೦೯ ಸ್ಯಾದಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶದ್ಭಿಃ ಸಂಸ್ಕಾರೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಃ ॥೧೬೬.೦೦೯ ಗರ್ಭಾಧಾನಂ ಪುಂಸವನಂ ಸೀಮನ್ತೋನ್ನಯನಃ ತತಃ ।೧೬೬.೦೧೦ ಜಾತಕರ್ಮ ನಾಮಕೃತಿರನ್ನಪ್ರಾಶನಚೂಡಕಂ ॥೧೬೬.೦೧೦ ಸಂಸ್ಕಾರಶ್ಚೋಪನಯನಂ ವೇದವ್ರತಚತುಷ್ಟಯಂ ।೧೬೬.೦೧೧ ಸ್ನಾನಂ ಸ್ವಧರ್ಮಚಾರಿಣ್ಯಾ ಯೋಗಃ ಸ್ಯಾದ್ಯಜ್ಞಪಞ್ಚಕಂ ॥೧೬೬.೦೧೧ ದೇವಯಜ್ಞಃ ಪಿತೃಯಜ್ಞೋ ಮನುಷ್ಯಭೂತಯಜ್ಞಕೌ ।೧೬೬.೦೧೨ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞಃ ಸಪ್ತಪಾಕಯಜ್ಞಸಂಸ್ಥಾಃ ಪುರೋಽಷ್ಟಕಾಃ ॥೧೬೬.೦೧೨ ಪಾರ್ವಣಶ್ರಾದ್ಧಂ ಶ್ರಾವಣ್ಯಾಗ್ರಹಾಯಣೀ ಚ ಚೈತ್ರ್ಯಪಿ ।೧೬೬.೦೧೩ ಆಶ್ವಯುಜೀ ಸಪ್ತಹವಿರ್ಯಜ್ಞಸಂಸ್ಥಾಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥೧೬೬.೦೧೩ ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯಮಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ(೧) ದರ್ಶಃ ಸ್ಯಾತ್ಪಶುಬನ್ಧಕಃ ।೧೬೬.೦೧೪ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಾಗ್ರಹಾಯೇಷ್ಟಿರ್ನಿರೂಢಃ ಪಶುಬನ್ಧಕಃ ॥೧೬೬.೦೧೪ ಸೌತ್ರಾಮಣಿಸಪ್ತಸೋಮಸಂಸ್ಥಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಆದಿತಃ ।೧೬೬.೦೧೫ ಅತ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಉಕ್ಥಶ್ಚ ಷೋಡಶೀ ವಾಜಪೇಯಕಃ ॥೧೬೬.೦೧೫ ಅತಿರಾತ್ರಾಸ್ತಥಾ ಸ್ತೋಮ ಅಷ್ಟೌ ಚಾತ್ಮಗುಣಾಸ್ತತಃ ।೧೬೬.೦೧೬ ದಯಾ ಕ್ಷಮಾನಸೂಯಾ ಚ ಅನಾಯಾಸೋಽಥ ಮಙ್ಗಲಂ ॥೧೬೬.೦೧೬ ಅಕಾರ್ಪಣ್ಯಾಸ್ಪೃಹಾಶೌಚಂ ಯಸ್ಯೈತೇ ಸ ಪರಂ ವ್ರಜೇತ್ ।೧೬೬.೦೧೭ ಪ್ರಚಾರೇ ಮೈಥುನೇ ಚೈವ ಪ್ರಸ್ರಾವೇ ದನ್ತಧಾವನೇ ॥೧೬೬.೦೧೭ ಸ್ನಾನಭೋಜನಕಾಲೇ ಚ ಷಟ್ಸು ಮೌನಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ।೧೬೬.೦೧೮ ಪುನರ್ದಾನಂ ಪೃಥಕ್ಪಾನಮಾಜ್ಯೇನ ಪಯಸಾ ನಿಶಿ ॥೧೬೬.೦೧೮ ದನ್ತಚ್ಛೇದನಮುಷ್ಣಂ ಚ ಸಪ್ತ ಸಕ್ತುಷು ವರ್ಜಯೇತ್ ।೧೬೬.೦೧೯ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಪುಷ್ಪಂ ನ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ದೇವಾಯೋಗ್ಯನ್ತದೀರಿತಂ ॥೧೬೬.೦೧೯ ಅನ್ಯಗೋತ್ರೋಪ್ಯಸಮ್ಬದ್ಧಃ(೨) ಪ್ರೇತಸ್ಯಾಗ್ನಿನ್ದದಾತಿ ಯಃ ।೧೬೬.೦೨೦ ಪಿಣ್ಡಞ್ಚೋದಕದಾನಞ್ಚ ಸ ದಶಾಹಂ ಸಮಾಪಯೇತ್ ॥೧೬೬.೦೨೦ ಉದಕಞ್ಚ ತೃಣಂ ಭಸ್ಮ ದ್ವಾರಂ ಪನ್ಥಾಸ್ತಥೈವ ಚ ।೧೬೬.೦೨೧ ಏಭಿರನ್ತರಿತಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಙ್ಕ್ತಿದೋಷೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥೧೬೬.೦೨೧ ಪಞ್ಚ ಪ್ರಾಣಾಹುತೀರ್ದದ್ಯಾದನಾಮಾಙ್ಗುಷ್ಠಯೋಗತಃ

ಪುಷ್ಕರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ವೇದ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಐದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ವರ್ಣಧರ್ಮ ಎಂದರೆ ವರ್ಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಯಾವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಇರುವವೆಯೋ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಹಂತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿಧಿಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಪಿಂಡಾದಿಗಳಂತೆ, ಆಶ್ರಮಧರ್ಮವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇದೆ. ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಗೃಹಸ್ಥ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಯತಿ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳ ಧರ್ಮಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಐದು ವಿಧದ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಷಡ್ಗುಣ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ದೃಷ್ಟಾರ್ಥವಾದದ್ದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು ವಿಧದ ಧರ್ಮಗಳು—ಮಂತ್ರ, ಯಾಗ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಅದೃಷ್ಟಾರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ವಿಧದ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡಧಾರಣೆಯೂ ಉಂಟು. ಸಮಾನಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಯಾಗಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಧರ್ಮ, ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. ಸ್ಮೃತಿ ಅನುವಾದವನ್ನು ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗುಣಾರ್ಥ, ಪರಿಗಣನೆ, ಅನುವಾದ—ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಗರ್ಭಾಧಾನ, ಪುಂಸವನ, ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನ, ಜಾತಕರ್ಮ, ನಾಮಕರಣ, ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ, ಚೂಡಾಕರ್ಮ, ಉಪನಯನ, ವೇದವ್ರತಗಳ ನಾಲ್ಕು, ಸ್ನಾನ, ಸ್ವಧರ್ಮಾಚರಣೆ, ಯೋಗ, ಐದು ಯಜ್ಞಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದೇವಯಜ್ಞ, ಪಿತೃಯಜ್ಞ, ಮಾನವಯಜ್ಞ, ಭೂತಯಜ್ಞ, ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ, ಏಳು ಪಾಕಯಜ್ಞಗಳು, ಪುರೋಷ್ಟಕ, ಪಾರ್ವಣಶ್ರಾದ್ಧ, ಶ್ರಾವಣ, ಅಗ್ರಹಾಯಣ, ಚೈತ್ರ, ಆಶ್ವಯುಜ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹವಿರ್ಯಜ್ಞಗಳು. ಅಗ್ನ್ಯಾಧೇಯ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ, ದರ್ಶನ, ಪಶುಬಂಧ, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ, ಅಗ್ರಹಾಯಣ ಇಷ್ಟಿ, ನಿರೂಢ ಪಶುಬಂಧ, ಸೌತ್ರಾಮಣಿ, ಸಪ್ತಸೋಮಯಜ್ಞ, ಅಗ್ನಿಷ್ಠೋಮ ಮೊದಲಾದವು, ಅತ್ಯಗ್ನಿಷ್ಠೋಮ, ಉಕ್ತ, ಷೋಡಶಿ, ವಾಜಪೇಯ, ಅತಿರಾತ್ರ, ಅಷ್ಟೌ ಸ್ತೋಮಗಳು, ಆತ್ಮಗುಣಗಳು—ದಯೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಅಸೂಯೆ, ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಶುಭ, ದಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ—ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸಂಚಾರ, ಮೈಥುನ, ರಜೋಸ್ರಾವ, ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯುವಿಕೆ, ಸ್ನಾನ, ಭೋಜನ—ಈ ಆರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಪುನಃ ದಾನ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪಾನ, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು ರಾತ್ರಿ ಸೇವಿಸುವುದು, ಹಲ್ಲು ಕಡಿತ, ಉಷ್ಣ, ಏಳು ವಿಧದ ಸಕ್ತು—ಇವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗದ ಹೂವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಅನ್ಯ ಗೋತ್ರದವರು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಮೃತನಿಗೆ ಅಗ್ನಿ ನೀಡಿದರೆ, ಪಿಂಡ, ಜಲದಾನವನ್ನು ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಜಲ, ಹುಲ್ಲು, ಬೂದಿ, ಬಾಗಿಲು, ದಾರಿ—ಇವುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರೆ ಪಂಕ್ತಿದೋಷವಿಲ್ಲ. ಐದು ಪ್ರಾಣಾಹುತಿಗಳನ್ನು ನಾಮ ಮತ್ತು ಅಂಗುಷ್ಠದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಅಥಾಷ್ಟಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಮಹಾಪಾತಕಾದಿಕಥನಮ್ ಪುಷ್ಕರ ಉವಾಚ ದಣ್ಡಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನೃಪೋ ನೄಣಾಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮಕುರ್ವತಾಂ ।೧೬೮.೦೦೧ ಕಾಮತೋಽಕಾಮತೋ ವಾಪಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಕೃತಂ ಚರೇತ್ ॥೧೬೮.೦೦೧ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಜಾತವೇದೋಮುಖೈಃ ಸೌರೈರಿತಿ ಖ.. ೨ ರಿಪುಂ ಹರೇದಿತಿ ಙ.. , ಞ.. ಚ ಮತ್ತಕ್ರುದ್ಧಾತುರಾಣಾಂ ಚ ನ ಭುಞ್ಜೀತ ಕದಾಚನ ।೧೬೮.೦೦೨ ಮಹಾಪಾತಕಿನಾಂ ಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ಯಚ್ಚ ಸ್ಪೃಷ್ಟಮುದಕ್ಯಯಾ ॥೧೬೮.೦೦೨ ಗಣಾನ್ನಂ ಗಣಿಕಾನ್ನಂ ಚ(೧) ವಾರ್ಧುಷೇರ್ಗಾಯನಸ್ಯ ಚ ।೧೬೮.೦೦೩ ಅಭಿಶಪ್ತಸ್ಯ ಷಣ್ಡಸ್ಯ ಯಸ್ಯಾಶ್ಚೋಪಪತಿರ್ಗೃಹೇ ॥೧೬೮.೦೦೩ ರಜಕಸ್ಯ ನೃಶಂಸಸ್ಯ ವನ್ದಿನಃ ಕಿತವಸ್ಯ ಚ ।೧೬೮.೦೦೪ ಮಿಥ್ಯಾತಪಸ್ವಿನಶ್ಚೈವ ಚೌರದಣ್ಡಿಕಯೋಸ್ತಥಾ(೨) ॥೧೬೮.೦೦೪ ಕುಣ್ಡಗೋಲಸ್ತ್ರೀಜಿತಾನಾಂ ವೇದವಿಕ್ರಯಿಣಸ್ತಥಾ ।೧೬೮.೦೦೫ ಶೈಲೂಷತನ್ತ್ರವಾಯಾನ್ನಂ ಕೃತಘ್ನಸ್ಯಾನ್ನಮೇವ ಚ ॥೧೬೮.೦೦೫ ಕರ್ಮಾರಸ್ಯ ನಿಷಾದಸ್ಯ ಚೇಲನಿರ್ಣೇಜಕಸ್ಯ ಚ ।೧೬೮.೦೦೬ ಮಿಥ್ಯಾಪ್ರವ್ರಜಿತಸ್ಯಾನ್ನಮ್ಪುಂಶ್ಚಲ್ಯಾಸ್ತೈಲಿಕಸ್ಯ ಚ ॥೧೬೮.೦೦೬ ಆರೂಢಪತಿತಸ್ಯಾನ್ನಂ ವಿದ್ವಿಷ್ಟಾನ್ನಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್ ।೧೬೮.೦೦೭ ತಥೈವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾನ್ನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನಾನಿಮನ್ತ್ರಿತಃ ॥೧೬೮.೦೦೭ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ನಞ್ಚ ಶೂದ್ರೇಣ ನಾದ್ಯಾಚ್ಚೈವ ನಿಮನ್ತ್ರಿತಃ ।೧೬೮.೦೦೮ ಏಷಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯಾನ್ನಮಮತ್ಯಾ ವಾ ತ್ರ್ಯಹಂ ಕ್ಷಪೇತ್ ॥೧೬೮.೦೦೮ ಮತ್ಯಾ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚರೇತ್ಕೃಚ್ಛ್ರಂ ರೇತೋವಿಣ್ಮೂತ್ರಮೇವ ಚ ।೧೬೮.೦೦೯ ಚಣ್ಡಾಲಶ್ವಪಚಾನ್ನನ್ತು ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಚರೇತ್ ॥೧೬೮.೦೦೯ ಅನಿರ್ದಿಶಂ ಚ ಪ್ರೇತಾನ್ನಂ ಗವಾಘ್ರಾತಂ ತಥೈವ ಚ ।೧೬೮.೦೧೦ ಶೂದ್ರೋಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಶುನೋಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಪತಿತಾನ್ನಂ ತಥೈವ ಚ ॥೧೬೮.೦೧೦ ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಅಶೌಚೇ ಕೃಚ್ಛ್ರಮಾಚರೇತ್ ।೧೬೮.೦೧೧ ಅಶೌಚೇ ಯಸ್ಯ ಯೋ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸೋಪ್ಯಶುದ್ಧಸ್ತಥಾ ಭವೇತ್ ॥೧೬೮.೦೧೧ ಮೃತಪಞ್ಚನಖಾತ್ಕೂಪಾದಮೇಧ್ಯೇನ ಸಕೃದ್ಯುತಾತ್ ।೧೬೮.೦೧೨ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಗಣಾನಾಂ ಗಣಿಕಾನಾಞ್ಚೇತಿ ಙ.. , ಞ.. ಚ ೨ ಚೌರದಾಮ್ಭಿಕಯೋಸ್ತಥೇತಿ ಞ.. ಅಪಃ ಪೀತ್ವಾ ತ್ರ್ಯಹಂ ತಿಷ್ಠೇತ್ಸೋಪವಾಸೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ ॥೧೬೮.೦೧೨ ಸರ್ವತ್ರ ಶೂದ್ರೇ ಪಾದಃ ಸ್ಯಾದ್ದ್ವಿತ್ರಯಂ ವೈಶ್ಯಭೂಪಯೋಃ(೧) ।೧೬೮.೦೧೩ ವಿಡ್ವರಾಹಖರೋಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ಗೋಮಾಯೋಃ ಕಪಿಕಾಕಯೋಃ ॥೧೬೮.೦೧೩ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣಿ ದ್ವಿಜಶ್ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಚರೇತ್ ।೧೬೮.೦೧೪ ಶುಷ್ಕಾಣಿ ಜಗ್ಧ್ವಾ ಮಾಂಸಾನಿ(೨) ಪ್ರೇತಾನ್ನಂ ಕರಕಾಣಿ ಚ ॥೧೬೮.೦೧೪ ಕ್ರವ್ಯಾದಶೂಕರೋಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ಗೋಮಾಯೋಃ ಕಪಿಕಾಕಯೋಃ ।೧೬೮.೦೧೫ ಗೋನರಾಶ್ವಖರೋಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ಛತ್ರಾಕಂ ಗ್ರಾಮಕುಕ್ಕುಟಂ ॥೧೬೮.೦೧೫ ಮಾಂಸಂ ಜಗ್ಧ್ವಾ ಕುಞ್ಜರಸ್ಯ ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಶುದ್ಧ್ಯತಿ ।೧೬೮.೦೧೬ ಆಮಶ್ರಾದ್ಧೇ ತಥಾ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಮಧು ತ್ವದನ್ ॥೧೬೮.೦೧೬ ಲಶುನಂ ಗುಞ್ಜನಂ ಚಾದ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾದಿನಾ ಶುಚಿಃ(೩) ।೧೬೮.೦೧೭ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಕುರ್ಯಾನ್ಮಾಂಸಞ್ಚಾತ್ಮಕೃತನ್ತಥಾ ॥೧೬೮.೦೧೭ ಪೇಲುಗವ್ಯಞ್ಚ ಪೇಯೂಷಂ ತಥಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕಂ ಮೃದಂ ।೧೬೮.೦೧೮ ವೃಥಾಕೃಶರಸಂಯಾವಪಾಯಸಾಪೂಪಶಷ್ಕುಲೀಃ ॥೧೬೮.೦೧೮ ಅನುಪಾಕೃಟಮಾಂಸಾನಿ ದೇವಾನ್ನಾನಿ ಹವೀಂಷಿ ಚ ।೧೬೮.೦೧೯ ಗವಾಞ್ಚ ಮಹಿಷೀಣಾಂ ಚ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ತಥಾಪ್ಯಜಾಂ ॥೧೬೮.೦೧೯ ಸರ್ವಕ್ಷೀರಾಣಿ ವರ್ಜ್ಯಾಣಿ ತಾಸಾಞ್ಚೈವಾಪ್ಯನ್ನಿರ್ದಶಂ ।೧೬೮.೦೨೦ ಶಶಕಃ ಶಲ್ಯಕೀ ಗೋಧಾ ಖಡ್ಗಃ ಕೂರ್ಮಸ್ತಥೈವ ಚ ॥೧೬೮.೦೨೦ ಭಕ್ಷ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚನಖಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಪರಿಶೇಷಾಶ್ಚ ವರ್ಜಿತಾಃ ।೧೬೮.೦೨೧ ಪಾಠೀನರೋಹಿತಾನ್ಮತ್ಸ್ಯಾನ್ ಸಿಂಹತುಣ್ಡಾಂಶ್ಚ ಭಕ್ಷಯೇತ್ ॥೧೬೮.೦೨೧ ಯವಗೋಧೂಮಜಂ ಸರ್ವಂ ಪಯಸಶ್ಚೈವ ವಿಕ್ರಿಯಾಃ ।೧೬೮.೦೨೨ ವಾಗಷಾಡ್ಗವಚಕ್ರಾದೀನ್ ಸಸ್ನೇಹಮುಷಿತಂ ತಥಾ ॥೧೬೮.೦೨೨ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ದ್ವಿತೀಯಂ ವೈಶ್ಯಶೂದ್ರಯೋರೇತಿ ಕ.. , ಖ.. , ಙ.. , ಞ.. ಚ ೨ ಶುಷ್ಕಾಣಿ ದಗ್ಧಮಂಸಾನಿ ಇತಿ ಙ.. ೩ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾದ್ದ್ವಿಜಃ ಶುಚಿರಿತಿ ಖ.. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಪರೀದ್ಧಾಗ್ನಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಕಾಮಚಾರತಃ ।೧೬೮.೦೨೩ ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಚರೇನ್ಮಾಸಂ ವೀರವಧ್ವಾಸನಂ ಹಿತಂ ॥೧೬೮.೦೨೩ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಸುರಾಪಾನಂ ಸ್ತೇಯಂ ಗುರ್ವಙ್ಗನಾಗಮಃ ।೧೬೮.೦೨೪ ಮಹಾನ್ತಿ ಪಾತಕಾನ್ಯಾಹುಃ ಸಂಯೋಗಶ್ಚೈವ ತೈಃ ಸಹ ॥೧೬೮.೦೨೪ ಅನೃತೇ ಚ ಸಮುತ್ಕರ್ಷೋ ರಾಜಗಾಮಿ ಚ ಪೈಶುನಂ ।೧೬೮.೦೨೫ ಗುರೋಶ್ಚಾಲೀಕನಿರ್ಬನ್ಧಃ ಸಮಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಯಾ(೧) ॥೧೬೮.೦೨೫ ಬ್ರಹ್ಮೋಜ್ಝ್ಯವೇದನಿನ್ದಾ ಚ ಕೌಟಸಾಕ್ಷ್ಯಂ ಸುಹೃದ್ಬಧಃ ।೧೬೮.೦೨೬ ಗರ್ಹಿತಾನ್ನಾಜ್ಯಯೋರ್ಜಗ್ಧಿಃ(೨) ಸುರಾಪಾನಸಮಾನಿ ಷಟ್ ॥೧೬೮.೦೨೬ ನಿಕ್ಷೇಪಸ್ಯಾಪಹರಣಂ ನರಾಶ್ವರಜತಸ್ಯ ಚ ।೧೬೮.೦೨೭ ಭೂಮಿವಜ್ರಮಣೀನಾಞ್ಚ ರುಕ್ಮಸ್ತೇಯಸಮಂ ಸ್ಮೃತಂ ॥೧೬೮.೦೨೭ ರೇತಃಸೇಕಃ ಸ್ವಯೋನ್ಯಾಷು ಕುಮಾರೀಷ್ವನ್ತ್ಯಜಾಸು ಚ ।೧೬೮.೦೨೮ ಸಖ್ಯುಃ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಚ(೩) ಸ್ತ್ರೀಷು ಗುರುತಲ್ಪಸಮಂ ವಿದುಃ ॥೧೬೮.೦೨೮ ಗೋಬಧೋಽಯಾಜ್ಯ ಸಂಯಾಜ್ಯಂ ಪಾರದಾರ್ಯಾತ್ಮವಿಕ್ರಿಯಃ ।೧೬೮.೦೨೯ ಗುರುಮಾತೃಪಿತೃತ್ಯಾಗಃ ಸ್ವಾಧ್ಯಯಾಗ್ನ್ಯೋಃ ಸುತಸ್ಯ ಚ ॥೧೬೮.೦೨೯ ಪರಿವಿತ್ತಿತಾನುಜೇನ ಪರಿವೇದನಮೇವ ಚ ।೧೬೮.೦೩೦ ತಯೋರ್ದಾನಞ್ಚ ಕನ್ಯಾಯಾಸ್ತಯೋರೇವ ಚ ಯಾಜನಂ ॥೧೬೮.೦೩೦ ಕನ್ಯಾಯಾ ದೂಷಣಞ್ಚೈವ ವಾರ್ಧುಷ್ಯಂ ವ್ರತಲೋಪನಂ ।೧೬೮.೦೩೧ ತಡಾಗಾರಾಮದಾರಾಣಾಮಪತ್ಯಸ್ಯ ಚ ವಿಕ್ರಿಯಃ ॥೧೬೮.೦೩೧ ವ್ರಾತ್ಯತಾ ಬಾನ್ಧವತ್ಯಾಗೋ ಭೃತಾಧ್ಯಾಪನಮೇವ ಚ ।೧೬೮.೦೩೨ ಭೃತಾಚ್ಚಾಧ್ಯಯನಾದಾನಮವಿಕ್ರೇಯಸ್ಯ ವಿಕ್ರಯಃ ॥೧೬೮.೦೩೨ ಟಿಪ್ಪಣೀ ೧ ಸಮಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಯೇತಿ ಖ.. , ಙ.. , ಞ.. ಚ ೨ ಗರ್ಹಿತಾನಾಮನ್ನಜಗ್ಧಿರಿತಿ ಙ.. ೩ ಸಖ್ಯುಃ ಸುತಸ್ಯ ಚೇತಿ ಙ.. ಸರ್ವಾಕಾರೇಷ್ವಧೀಕಾರೋ ಮಹಾಯನ್ತ್ರಪ್ರವರ್ತನಂ ।೧೬೮.೦೩೩ ಹಿಂಸೌಷಧೀನಾಂ ಸ್ತ್ರ್ಯಾಜೀವಃ ಕ್ರಿಯಾಲಙ್ಗನಮೇವ ಚ ॥೧೬೮.೦೩೩ ಇನ್ಧನಾರ್ಥಮಶುಷ್ಕಾಣಾಂ ದುಮಾಣಾಞ್ಚೈವ ಪಾತನಂ ।೧೬೮.೦೩೪ ಯೋಷಿತಾಂ ಗ್ರಹಣಞ್ಚೈವ ಸ್ತ್ರೀನಿನ್ದಕಸಮಾಗಮಃ ॥೧೬೮.೦೩೪ ಆತ್ಮಾರ್ಥಞ್ಚ ಕ್ರಿಯಾರಮ್ಭೋ ನಿನ್ದಿತಾನ್ನದನನ್ತಥಾ ।೧೬೮.೦೩೫ ಅನಾಹಿತಾಗ್ನಿತಾಸ್ತೇಯಮೃಣಾನಾಞ್ಚಾನಪಕ್ರಿಯಾ ॥೧೬೮.೦೩೫ ಅಸಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಾಧಿಗಮನಂ ದೌಃಶೀಲ್ಯಂ ವ್ಯಸನಕ್ರಿಯಾ ।೧೬೮.೦೩೬ ಧಾನ್ಯಕುಪ್ಯಪಶುಸ್ತೇಯಂ ಮದ್ಯಪಸ್ತ್ರೀನಿಷೇವಣಂ ॥೧೬೮.೦೩೬ ಸ್ತ್ರೀಶೂದ್ರವಿಟ್ಕ್ಷತ್ರಬಧೋ ನಾಸ್ತಿಕ್ಯಞ್ಚೋಪಪಾತಕಂ ।೧೬೮.೦೩೭ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ರುಜಃ ಕೃತ್ಯಂ ಘ್ರಾತಿರಘ್ರೇಯಮದ್ಯಯೋಃ ॥೧೬೮.೦೩೭ ಜೈಂಭಂ ಪುಂಸಿ ಚ ಮೈಥುನ್ಯಂ ಜಾತಿಭ್ರಂಶಕರಂ ಸ್ಮೃತಂ ।೧೬೮.೦೩೮ ಶ್ವಖರೋಷ್ಟ್ರಮೃಗೇನ್ದ್ರಾಣಾಮಜಾವ್ಯೋಶ್ಚೈವ ಮಾರಣಂ(೧) ॥೧೬೮.೦೩೮ ಸಙ್ಕೀರ್ಣಕರಣಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಮೀನಾಹಿನಕುಲಸ್ಯ ಚ ।೧೬೮.೦೩೯ ನಿನ್ದಿತೇಭ್ಯೋ ಧನಾದಾನಂ ಬಾಣಿಜ್ಯಂ ಶೂದ್ರಸೇವನಂ ॥೧೬೮.೦೩೯ ಅಪಾತ್ರೀಕರಣಂ ಜ್ಞೇಯಮಸತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಭಾಷಣಂ ।೧೬೮.೦೪೦ ಕೃಮಿಕೀಟವಯೋಹತ್ಯಾ ಮದ್ಯಾನುಗತಭೋಜನಂ ॥೧೬೮.೦೪೦ ಫಲೈಧಃಕುಸುಮಸ್ತೇಯಮಧೈರ್ಯಞ್ಚ ಮಲಾವಹಮ್

ಈಗ ನೂರು ಅರವತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯ: ಮಹಾಪಾತಕಗಳ ವಿವರಣೆ. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರಾದರೂ ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ರಾಜನು ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಮದ್ಯಪಾನ, ಕಳ್ಳತನ, ಗುರುಭಾರ್ಯೆಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ — ಇವು ಮಹಾಪಾತಕಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧವೂ ಪಾಪವೇ. ಮತ್ತೆ, ಪಾತಕಿಗಳು ಅಥವಾ ಪಾತಿತರಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು, ಅಥವಾ ವೇಶ್ಯೆಯ ಆಹಾರ, ಗಾಯಕರ ಆಹಾರ, ಶಾಪಿತನವರ ಆಹಾರ, ಷಂಡನವರ ಆಹಾರ, ರಾಜಕನವರ ಆಹಾರ, ಕ್ರೂರನವರ ಆಹಾರ, ವಂದಿಯವರ ಆಹಾರ, ಜೂಯಾಡಿಯವರ ಆಹಾರ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವವರ ಆಹಾರ, ಕಳ್ಳ ಅಥವಾ ದಂಡಿತನವರ ಆಹಾರ, ಕುಂಡ, ಗೋಲು, ಇತರ ಆಟಗಾರರ ಆಹಾರ, ವೇದವನ್ನು ಮಾರುವವರ ಆಹಾರ, ನಾಟಕಗಾರರ ಆಹಾರ, ವಸ್ತ್ರಮಾರುವವರ ಆಹಾರ, ಕೃತಘ್ನನ ಆಹಾರ, ಕರ್ಮಾರನ ಆಹಾರ, ನಿಷಾದನವರ ಆಹಾರ, ಚೀಲ ಅಥವಾ ನಿರ್ನೇಜಕನವರ ಆಹಾರ, ಸುಳ್ಳು ಸಂನ್ಯಾಸಿಯ ಆಹಾರ, ಪುಂಶ್ಚಲಿಯ ಆಹಾರ, ಎಣ್ಣೆ ಮಾರುವವರ ಆಹಾರ, ಪತನವಾದವರ ಆಹಾರ, ದ್ವೇಷಿತರ ಆಹಾರ, ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಆಹಾರ, ಶೂದ್ರನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಆಹಾರ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ತಿನ್ನಿದರೆ, ಮೂರು ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಹಾರ ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಕೃಚ್ಛ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ವೀರ್ಯ, ಮೂತ್ರ, ಮಲ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಿಂದರೆ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತ ಮಾಡಬೇಕು. ಚಂಡಾಲ, ಶ್ವಪಚನವರ ಆಹಾರ ತಿಂದರೆ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತ ಮಾಡಬೇಕು. ಗುರುತು ಇಲ್ಲದ ಪ್ರೇತದ ಆಹಾರ, ಹಸು ವಾಸನೆ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ, ಶೂದ್ರ ಅಥವಾ ನಾಯಿಯ ಉಚ್ಚಿಷ್ಟ, ಪತನವಾದವರ ಆಹಾರ ತಿಂದರೆ, ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರ ವ್ರತ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಶುದ್ಧನ ಆಹಾರ ತಿಂದವರು ಕೂಡ ಅಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮೃತ ಪಾಂಚನಖ, ಕುಡಿಯಲು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯವಾದ ನೀರು ಕುಡಿದರೆ, ಮೂರು ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಒಂದು ಭಾಗ, ವೈಶ್ಯ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಎರಡು ಭಾಗ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿದೆ. ಹಂದಿ, ಹಂದಿ, ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆ, ನರಿ, ಕೋತಿ, ಕಾಗೆ ಇವುಗಳ ಮೂತ್ರ ಅಥವಾ ಮಲ ತಿಂದರೆ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಣ ಮಾಂಸ, ಪ್ರೇತದ ಮಾಂಸ, ಹಂದಿ, ನರಿ, ಕೋತಿ, ಕಾಗೆ, ಹಸು, ನರಿ, ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆ, ಚತ್ರಾಕ, ಗ್ರಾಮಕೋಳಿ, ಆನೆ ಮಾಂಸ ತಿಂದರೆ, ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರ ವ್ರತ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಿಂದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಮಧು ತಿಂದರೆ, ಲಶುನ, ಗುಂಜನ ತಿಂದರೆ, ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ವ್ರತದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪೇಲು, ಗೋಮಯ, ಪೇಯೂಷ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕ, ಮಣ್ಣು, ಅಲ್ಪ ರಸ, ಪಾಯಸ, ಅಪೂಪ, ಶಶಕು, ಶಲ್ಯಕಿ, ಗೋಧಾ, ಖಡ್ಗ, ಕೂರ್ಮ ಇವು ಪಾಂಚನಖ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು. ಪಾಠೀನ, ರೋಹಿತ ಮೀನು, ಸಿಂಹದ ತುಂಡು ತಿನ್ನಬಹುದು. ಯವ, ಗೋಧಿ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಎಣ್ಣೆ, ಹಾಲು, ಇವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಬಹುದು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತಿಂದರೆ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಮಾಡಬೇಕು. ಇವುಗಳ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರು, ಅಥವಾ ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಪಾಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು, ರಾಜನ ಬಳಿ ದೂರು ಹೇಳುವುದು, ಗುರುನೊಂದಿಗೆ ಜಗಳ, ವೇದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು, ವೇದವನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು, ಸುಹೃದ್ನ ಹತ್ಯೆ, ಪಾಪ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ತಿನ್ನುವುದು, ಇವುಗಳೂ ಪಾಪವೇ. ಪಣ, ಭೂಮಿ, ವಜ್ರ, ಮಣಿಗಳು, ಚಿನ್ನ ಕಳ್ಳತನ, ಸ್ವಯಂ ಸಂಬಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯಸ್ರಾವ, ಸ್ನೇಹಿತನ ಮಗನ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಪಾಪ, ಹಸು ಹತ್ಯೆ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡದೆ ಯಜಮಾನನಾಗುವುದು, ಪರದಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ, ಗುರು, ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಅಗ್ನಿ, ಮಗನ ತ್ಯಾಗ, ಪರಿವಿತ್ತಿತನ, ಪರಿವೇದನೆ, ಅವರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ವಿವಾಹ, ಅವರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಯಜ್ಞ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಅವಮಾನ, ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿ, ವ್ರತಭಂಗ, ತಡಾಗ, ತೋಟ, ಮನೆ, ಮಗ ಮಾರಾಟ, ಬಂಧುಗಳ ತ್ಯಾಗ, ವೇತನಕ್ಕೆ ಪಾಠ, ವೇತನಕ್ಕೆ ಪಾಠ ಕಲಿಯುವುದು, ಮಾರಲು ಅಯೋಗ್ಯವಾದ ವಸ್ತು ಮಾರುವುದು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಪಾಪ, ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವುದು, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಔಷಧಿ, ಹೆಂಗಸರಿಂದ ಜೀವನ, ವಿಧಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಒಣ ಮರವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು, ಹೆಂಗಸನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು, ಹೆಂಗಸನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ, ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧಿ ಪ್ರಾರಂಭ, ನಿಂದಿತ ಆಹಾರ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮಾಡದೆ ಕಳ್ಳತನ, ಸಾಲ ತೀರಿಸದೆ ಬಿಡುವುದು, ಅಸತ್ಪುಸ್ತಕ ಅಧ್ಯಯನ, ದುಶೀಲ, ವ್ಯಸನ, ಧಾನ್ಯ, ಮದ್ದು, ಪಶು ಕಳ್ಳತನ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಹೆಂಗಸರಿಂದ ಜೀವನ, ಹೆಂಗಸನ್ನು, ಶೂದ್ರ, ವೈದಿಕ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಹತ್ಯೆ, ನಾಸ್ತಿಕತೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ದುರ್ಗಂಧ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಕಾಮಭೋಗ, ಜಾತಿಭ್ರಷ್ಟಿ, ನಾಯಿಯ, ಕತ್ತೆಯ, ಸಿಂಹದ ಹತ್ಯೆ, ಮೀನು, ಹಾವು, ನಿಂದಿತರಿಂದ ಹಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಶೂದ್ರ ಸೇವೆ, ಅಪಾತ್ರೀಕರಣ, ಸುಳ್ಳು ಮಾತು, ಕೀಟ, ಹುಳು ಹತ್ಯೆ, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವರ ಆಹಾರ, ಹಣ್ಣು, ಹೂವು, ತುಪ್ಪ ಕಳ್ಳತನ, ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ದುಷ್ಕರ್ಮ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.